115 ახალი სტატია

Top Stories

სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის ახალი სკანდალური დასკვნა

რატომ დაინტერესდნენ სახელმწიფო აუდიტორები პედაგოგთა პროფესიული განვითარებით

 ბოლო 24 საათის განმავლობაში საქართველოში კორონავირუსის 2171 ახალი შემთხვევა დაფიქსირდა, ვირუსით კი გარდაიცვალა კიდევ 24 ადამიანი. პანდემიის ასეთ გართულებულ ფონზე კი ვაქცინაციის პროცესში მთავრობის წარმომადგენლები ერთვებიან. ქვეყანაში ჩინური ვაქცინით, „სინოფარმით“, აქტიური ვაქცინაცია მიმდინარეობს. მიმდინარე ეპიდვითარებაზე „ვერსიაზე“ ჯანდაცვის კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე ლადო კახაძეს ესაუბრა:

_ ბატონო ლადო, გუშინ თქვით, რომ საქართველოში კორონავირუსის ინდური შტამი დაფიქსირდა, შემდეგ კი ამირან გამყრელიძემ ეს ინფორმაცია უარყო. საინტერესოა, რაზე დაყრდნობით განაცხადეთ ეს?

_ ამირან გამყრელიძემ თქვა, ლაბორატორიულად კორონავირუსის ინდური შტამი საქართველოში არ დადასტურებულა, თუმცა შესაძლოა, საქართველოში იყოს ინდური შტამის არსებობის ალბათობაო. ეს არის გონიერი, გამოცდილი, განათლებული ექიმის სიტყვები, რაც ვერავითარ შემთხვევაში ვერ გამორიცხავს იმ რელობას, რომ თურქეთში არის ინდური შტამი და ინოდეთის მოსახლე მხოლოდ ინდოეთიდან კი არ შემოდის, არამედ სხვა ქვეყნიდანაც შეიძლება, შემოვიდეს. ამიტომ ამის ალბათობის დაშვება სწორია და მეც ზუსტად ამ კონტექსტში ვსაუბრობ, როცა ვამბობთ, რომ უნდა გამკაცრდეს ინდოეთიდან შემომსვლელთა კონტროლი და ორკვირიანი კარანტინი დაწესდეს, ამის გამართლება ზუსტად ესაა, რომ პრევენცია მოვახდინოთ. ყველა ეს შტამი ერთმანეთისგან განსხვავდება გავრცელების სიჩქარით და ინდური შტამი გაცილებით სწრაფად ვრცელდება, ვიდრე ბირტანული.

ვთხოვ, რომ კი არ გავამკაცროთ, არამედ მკაცრად დავიცვათ რეგულაციები - პირბადე, დისტანცია, თავყრილობების აცილება - ამ ყველაფერზე გავაკეთე პრევენციული განცხადება. ჩემს მეგობრებს, რომლებსაც ვენდობი, ვეკითხები ყველაფერს, ლაბორატორია და ლაბორატორიული მონაცემები არ მაქვს, მე მხოლოდ ეს ალბათობა დავუშვი.

_ „სინოფარმი“, რომლის ვაქცინაციაშიც დღეს მთავრობის წარმომადგენლები ჩაერთნენ, მოქმედებს თუ არა ჩინურ, ბრიტანულ და სხვა ახალ შტამებზე?

_ მსოფლიოში 175 ქვეყანაა აქტიურად ჩართული ვაქცინაციის პროცესში და ყველა მეცნიერი ერთსა და იმავეს ამბობს. ენტონი ფაუჩიმ იცით, რა თქვა? - საუკეთესო ვაქცინა ისაა, რომელსაც გაიკეთებო. ნებისმიერი ვაქცინის დედაარსი ისაა, რომ ნებისმიერ შტამს ასუსტებს, რაც ნიშნავს, რომ თუ ვირუსით დასნებოვდები, ჰოსპიტალიზაცია და რეანიმაციაში მოხვედრა არ დაგჭირდეს და რაც ყველაზე მთავარია, ლეტალობა შეამციროს. ხარისხით ერთმანეთისგან ცოტა განსხვავდება, მაგრამ სიცოცხლეს იცავს, რაც საერთო აქვთ.

„ასტრაზენეკა“, რომლითაც მე და ჩემი ოჯახი ავიცერით, ჩემს ასაკს შეეფერება, გვითხრეს, 55 წელს ქვემოთ ნუ გაიკეთებთ ამ ვაქცინასო. ამ დროს, ჩინურ ვაქცინას, „სინოფარმს“, ასაკობრივი შეზღუდვა არ აქვს და დიდი მადლობა მინდა, ვუთხრა ახალგაზრდებს, რომლებაც წინ გაიხედეს, გონიერი და პრაქტიკული გადაწყვეტილება მიიღეს - საკუთარი და სხვისი ჯანმრთელობის დაცვა გადაწყვიტიეს და ამასთან, პოსტკოვიდურ პერიოდზე ფიქრობენ, მათ აქტიურობას მივესალმები.

მზადდება დოკუმენტი, პრაქტიულად, გამზადებულია, რომელიც სერტიფიკატს ანუ უსაფრთხოების ნებართვას გულისხმობს. თუ აცრილი ხარ და გაქვს ამის დამადასტურებელი დოკუმენტი, უსაფრთხო ხარ, როგორც სტუმარიც და მასპინძელიც. ჩვენთვის ყველაზე მტკივნეულია ტურიზმის სფერო, რომელმაც უდიდეს დარტყმა მიიღო. 2019 წელს 3-ჯერ მეტი სტუმარი გვყავდა, ვიდრე ჩვენ, მოსახლეები ვართ, ეს შესაშური პოტენციალი გვაქვს და ამიტომ იყო შეთავაზება ტურიზმით დაკავებული ადამიანებისთვის. ვნახეთ, როგორ კარგად გამოეხმაურა ეს სექტორი, ერთი სული აქვთ, აიცრან, სრულ მზადყოფნას გამოთქვამენ. ბევრს საზღვარგარეთ აქვს საქმე და მათი მოტივაციაც იზრდება, რადგან საზღვარი გაეხსნებათ და უსაფრთხოდ დახვდებიან. ეს არის კარგი მოტივაცია, რასაც მივესალმები და მადლობა NCDC-ს, რომელმაც მოამზადა დოკუმენტი და განხილვის საფუძველი გახდება ცოტა ხანში.

_ ბატონო ლადო, დღეს 2000-ზე მეტი შემთხვევა დაფიქსირდა საქართველოში. ეს ნახტომისებური ზრდა ნიშნავს, რომ საქართველოში პანდემიის მესამე ტალღა უკვე მიმდინარეობს, არა?

_ დედამიწაა მესამე ტალღაში და ჩვენც ვართ.

_ და როგორი ზაფხული გველოდება, თქვენი პროგნოზი როგორია?

_  როგორც ხედავთ, საუბრის დროს პოლიტიკური ვუალი მოცილებული მაქვს, არ მინდა, ვინმეს ოპონირება გავუწიო. მინდა, ყველა დაირაზმოს ამ თემის გარშემო დადებითი შედეგის მისაღებად. ჩვენ გადავიარეთ ტალღა, როცა დღიური მაჩვენებელი იყო 5000 და გვახსოვს, რამდენი კიჟინა იყო, სისტემა ჩამოიშლებაო. ასე არ მოხდა, გაუძლო სისტემამ ამ გამოწვევას და დიდი მადლობა მინდა, ვუთხრა ყველა ექიმს, ექთანს, სანიტარს და რაც მთავარია, ორგანიზატორებს. ინდოეთში ჩივიან, ისეთი ტალღაა, ჟანგბადი არ გვყოფნისო. ჩვენ კი დღესაც მობილიზებული გვაქვს ეს, მაგრამ სულ ვამბობ - ნუ გამოვცდით ბედს, ჩვენი მიზანია, გამოცდილება გავიზიაროთ და გამოვიდეთ ამ მდგომარეობიდან წარმატებულად. გასულ წელს ცოტა ადრე დავიჯერეთ, რომ კოვიდს ვაჯობეთ და ამან ცოტა გაგვირთულა სიტუაცია. ახლა კი დიდი თხოვნა მაქვს, ერთმანეთს ნუ გავეჯიბრებით და ეს ჯიბრი ვირუსის სასარგებლოდ არ ვაქციოთ. ამიტომ ის რეგულაციები, რომლებიც გვაქვს, კი არ გავამკაცროთ, არამედ მკაცრად დავიცვათ. ჯერ ექიმი ვარ და მერე პოლიტიკოსი, ამიტომ ადამიანებს ვურჩევ... ვიცი, რომ ძალიან დიდი დისკომფორტის შემქმნელია, მაგრამ პირბადე არის უმთავრესი დამცველი, ამასთან სოციალური დისტანცირება, ხელის ჰიგიენა და თავშეყრის ადგილებიდან თავის არიდება. ძნელია ახალგაზრდებისთვის ამის წაკითხვა, მაგრამ სხვა გამოსავალი არ არსებობს. თუ ამ რეგულაციებს მკაცრად დავიცავთ და ვაქცინაციას ფართო ფრონტით გავშლით, საიმედო ნაბიჯები იქნება და ამის ცოცხალი მაგალითი გვაქვს - ისრაელი. მწვანე დოკუმენტი გახდება საფუძველი, რომ უსაფრთხო იქნები ქვეყნის შიგნით და გარეთ.

ჩვენ ყველანი ვართ ქვეყანა და უნდა მოვბილიზდეთ დიდი პატარა ისე, როგორც ისრაელში მოხდა, რომ ეს თემა დავძლიოთ და გავხდეთ სამაგალითო. ჩვენ ეს შეგვიძლია.

 

 

რა ურჩია გიგი უგულავამ და ვინ აფინანსებდა „ცენტრ პოინტის“ წინააღმდეგ აქციებს - ის, რაც დღემდე საჯაროდ არ თქმულა

30 მარტს, ოთხწლიანი პატიმრობის შემდეგ, `ცენტრ-პოინტის~ ერთ-ერთმა დამფუძნებელმა და პარლამენტის ყოფილმა ვიცე-სპიკერმა, რუსუდან კერვალიშვილმა საპატიმრო დატოვა. ცნობისთვის: რუსუდან კერვალიშვილი ციხეში, ამხანაგობა თაბუკაშვილი 88-ის ეპიზოდის გამო მოხვდა ანუ დები - რუსუდან კერვალიშვილი და მაია რჩეულიშვილი, თავის დროზე, სასამრთლომ თაღლითობისა და მენაშენეთა კუთვნილი თანხების მითვისებაში დამნაშავედ ცნო და 4-4 წლით პატიმრობა მიუსაჯა. ამასთან, სხვა ეპიზოდზე, მაია რჩეულიშვილს 7 წელი აქვს მისჯილი. სხვათა შორის, ამავე საქმეზე დაპატიმრებული იყო მაია რჩეულიშვილის ვაჟი, გუკა რჩეულიშვილიც. აქვე, იმასაც შეგახსენებთ, რომ რუსუდან კერვალიშვილისა და მაია რჩეულიშვილის პატიმრობის დროს, გარდაიცვალა მაიას მეუღლე, პარლამენტის ყოფილი ვიცე-სპიკერი, ვახტანგ რჩეულიშვილი...

ვერსიის არქივში ინახება რუსუდან კერვალიშვილის ვრცელი ინტერვიუ, რომელიც მის დაპატომრებამდე, ცოტა ხნით ადრე ჩაიწერა. ინტერვიუში რუსუდან კერვალიშვილი გამოთქვამდა ეჭვს, რომ ცენტრ-პოინტის საქმის კვალი, შესაძლოა, პოლიტიკამდე მისულიყო:

ამ სიტყვას, როგორც წესი, არ ვიყენებ ხოლმე, მაგრამ ჩვენი დემონიზაცია, თავიდან ბოლომდე, ცხადია, გაჩალიჩებულია და წლებია, ასე გრძელდება!.. მათ გვარებს არ დავასახელებ, რადგან თვითონ ყველაფერი ძალიან კარგად იციან, მაგრამ ამ ადამიანებმა არათუ მონაწილეობა მიიღეს, არამედ, ყველაფერი სტრატეგიულად დაგეგმეს, მათ შორის, მაიას წინააღმდეგ 190 გადაცემის მომზადება.

სხვათა შორის, არსებობს ინფორმაცია, რომ თავის დროზე, ცენტრ პოინტთან პარტნიორული ურთიერთობა ყოფილ მთავარ პროკურორ არჩილ კბილაშვილსაც ჰქონდა. აღსანიშნავია, რომ მაია რჩეულიშვილისა და რუსუდან კერვალიშვილის წინააღმდეგ გამოძიება ზუსტად იმ დროს დაიწყო, როცა ქვეყნის მთავარ საგამოძიებო უწყებას სათავეში კბილაშვილი ედგა. მართალია, არავინ ლაპარაკობს, მაგრამ ეს თავისთავად საინტერესო დეტალია.

რაც შეეხება ცენტრ პოინტს, როგორც ირკვევა, ამ კომპანიას პრობლემები 2008 წლის აგვისტოს ომის შემდეგ დაეწყო. ეს ის დროა, როცა რუსუდან კერვალიშვილი, ნაციონალური მოძრაობის სახელით, პარლამენტის წევრი გახდა. ინტერვიუდან, რომელიც ზევით ვახსენეთ, იქმნება შთაბეჭდილება, რომ კერვალიშვილი მაშინდელი მმართველი ელიტის ერთგვარი მძევალი იყო. არქივიდან მცირედი შემოკლებით გთავაზობთ რუსუდან კერვაიშილის ინტერვიუს:

 

- საერთოდ, ამ ამბის მთელი ტრაგიზმი ისაა, რომ რაკი პოლიტიკაში ხარ ჩართული, აგრესიაც საქმიდან კი არა, უფრო პოლიტიკიდან გამომდინარე მოდის! იმაზე მეტი პოლიტიკური აგრესია რაღა უნდა ყოფილიყო, როცა 1998 წელს, „ცენტრ პოინტმა“ მუშაობა რომ დაიწყო, ვახტანგი უკვე რამდენჯერმე იყო აფეთქებული, თუმცა ვცდილობდით, იმისთვის გვეშრომა, რომ სიკეთე გვეკეთებინა!

- თუკი ხედავდით, რომ აგრესია იმთავითვე პოლიტიკაში ჩართულობის შედეგი იყო, რატომ არ ცდილობდით, რომ პოლიტიკისგან დისტანცია დაგეჭირათ?

- გაგახსენებთ, ეს რა პერიოდია: ვახტანგს თავისი პარტია ჰქონდა, რომელშიც 60 ათასი ადამიანი იყო გაწევრიანებული. 1998-დან 2004 წლამდე, მისმა პარტიამ რამდენიმე არჩევნებში გაიმარჯვა, თავად ვახტანგი კი, წლების განმავლობაში, ვიცე-სპიკერი იყო და იმის საჭიროება, რომ არჩევანი გაეკეთებინა ანუ პოლიტიკას გამიჯვნოდა და მშენებლობაში ჩართულიყო, არ არსებობდა. მშენებლობაში მაია იყო, რომლის გვერდითაც მისი მეგობრები - ბრწყინვალე არქიტექტორები, დეველოპერები თუ ფინანსისტები იდგნენ. სხვათა შორის, აქედან რამდენიმე დღეს ქვეყნის ხელმძღვანელი პირია.

- ოცნებისტები არიან?

- გვარებს არ დავასახელებ, მაგრამ გეტყვით, რომ აღმასრულებელ ხელისუფლებაში უდიდეს თანამდებობებზე არიან.

- ესე იგი, ამ ადამიანებმა იციან, ცენტრ პოინტში რეალურად რა მოხდა?

- რასაკვირველია, თუმცა კონკრეტულ პირებთან საქმე არ მაქვს. მე, როგორც მოქალაქეს, მინდა, ჩემი სახელმწიფოს ნებისმიერი წევრი დაცული იყოს!..

ე.წ. ხავერდოვანი რევოლუციის შემდეგ, რომელმაც ვახტანგის თავზე არახავერდოვნად გადაიარა, სადაზღვევო კომპანიამ, სადაც „ცენტრ პოინტის“ მშენებლობა იყო დაზღვეული, თქვა, რისკები დიდიაო და ქვეყნიდან გავიდა. სხვათა შორის, სწორედ ამ დროს სატივეზე მშენებლობა დაწყებული კი არ იყო, არამედ, „ჩონჩხი“ იდგა, ერთ დილას შეიარაღებული სპეცრაზმი შევიდა და იქაურობა დააპატიმრა ანუ ჩვენ ყოველთვის გვაპატიმრებენ!

2004-ის დასაწყისშივე, გუკა პოლიციისთვის წინააღმდეგობის გაწევის ბრალდებით დაიჭირეს. ამ დროს უკვე დემონიზირებულები ვართ. არადა, როგორც დღეს, მაშინაც მშენებლობა დაწყებული გვქონდა და შეწყვეტა არ შეგვეძლო. მოკლედ, ყველაფერ ამის მიუხედავად, ვცდილობდით, ახალმოსულებთან კეთილი ურთიერთობა დაგვემყარებინა და 2004 წელს, ე.წ. „აჭარის რევოლუციის“ შემდეგ, მაია ასეთ ნაბიჯს დგამს - პირველი ინვესტორია, ვინც აჭარაში შედის და მშენებლობას იწყებს ანუ სახელმწიფო მმართველობას გვერდით უდგება.

- ერთგვარ კონიუნქტურაზე წახვედით?

- როცა ბიზნესი გაქვს, სახელმწიფოსთან თანამშრომლობა გჭირდება, რადგან სხვანაირად ბიზნესს ვერ გააკეთებ! მაიამ გადაწყვიტა, სახელმწიფოსთვის ეჩვენებინა, თუ რა შეუძლია ყველანაირი ინვესტორისა და საბანკო კრედიტის გარეშე, თავისი საოცარი შრომისმოყვარეობითა და არანორმალურად კარგი გუნდით.

- ქალბატონო რუსუდან, 2008 წელს, სამგორის რაიონში, კენჭი ნაცმოძრაობის მაჟორიტარად იყარეთ და ეს იმიტომ გააკეთეთ, რომ ბიზნესს სახელმწიფო მმართველობასთან კარგი ურთიერთობა უნდა ჰქონდეს?

- არა! ეს ჩემი მხრიდნ არც დათმობა იყო და არც - მსხვერპლი! 2006 წლიდან, მაიას კომპანიაში კარგი მენეჯერები ჰყავდა, თან სახელმწიფოც გვერდით ედგა და როცა მაიამ თქვა, მიშასთან ერთად შენება ბედნიერება იყოო, სწორედ 2004-2006 წლებს გულისხმობდა - ამ პერიოდში, მაიას შენების არ ეშინოდა, ანუ სახელმწიფოს მხრიდან რამე დახმარებას კი არ იღებდა, უბრალოდ, მწვანე ჰქონდა ანთებული, რომ ემუშავა!

... 2004-ში, გუკა რომ დაიჭირეს, მაიას ჰკითხეს, სახელმწიფოს მიმართ რამდენად ლოიალურად იყო განწყობილი. მაიამ მიუგო, დამნაშავე, ჩემი შვილია თუ სხვა, უნდა დააპატიმროთო. ამ პასუხს არ ელოდნენ... „ხავერდოვანი რევოლუციის“ მეორე დღეს, პატრიარქმა ვახტანგს უთხრა, რაც უნდა გაგიკეთონ, ყველას ყველაფერი აპატიე, ამიტომ იერუსალიმში წადი და იმ ადამიანებზე ილოცე, ვინც შენზე ხელი აღმართესო. იერუსალიმში, მართლაც, წავედით... მოკლედ, ყველაფერ აქედან გამომდინარე, დაინახეს, რომ მაია ქვეყნის მშენებლობაზე იყო ორიენტირებული და მის მიმართ კეთილგანწყობა გაუჩნდათ...

- 2012 წლის არჩევნების შემდეგ, მალევე იგრძენით, რომ თქვენზე შეტევა მოხდებოდა?

- არა, ამას მანამდე ვგრძნობდით!

- ეს როგორ?

- როგორ და, 2010 წელს, მაშინდელმა ოპოზიციამ, ხელმძღვანელი პირების გამოყენებით და ყველა მათგანის ვინაობა ვიცი, ჩემს წინააღმდეგ, პარლამენტთან მიტინგები დაიწყო - ჩემს ფიტულს წვავდა, ნაგვის ურნებზე ფოტოებს აკრავდა  და ესეც წამება იყო! ეგონათ, მშენებლობის ბიზნესს, რომელიც 2008 წელს შენელდა, „ვკრიშავდი“.

- მშენებლობის შენელება აგვისტოს ომისა და მსოფლიო ეკონომიკური კრიზისის ბრალი იყო?

- ცხადია... სხვათა შორის, პარლამენტში რომ შევედი, დეკლარაციით, საოცრად შეძლებული ადამიანი ვიყავი და ბუნებრივია, არაფერი დამიმალავს ან როგორ უნდა დამემალა?.. 2008 წლის 1 აგვისტოს, მაიამ სოფელ ქურთაში, სახელმწიფოს სასტუმრო ჩააბარა, რომელიც ავტომატის ჯერის ქვეშ ააშენა... ყველაფერი ეს, რასაც გიყვებით, გამოძიების მასალებში არის, თუმცა პროკურატურამდე, კომპანიიდან 15 ტომარა მასალა, ჯერ „დექსუსმა“, ყოველგვარი აღწერის გარეშე გაიტანა.

- როდის?

- 2010 წელს.

- ნაცმოძრაობა მაშინდელ ოპოზიციასთან ერთად გებრძოდათ?

- არა, ერთად არა, ცალ-ცალკე.

- ესე იგი, ნაცმოძრაობის გარკვეული ფრთისა და იმდროინდელი ოპოზიციის თქვენს წინააღმდეგ აქტიურობა ერთმანეთს, უბრალოდ, დაემთხვა?

- დიახ... 2008 წელს ანუ მას შემდეგ, რაც კრიზისი დაიწყო, მაია მუშაობის ბარტერულ სტილზე გადავიდა, რაც იმას ნიშნავდა, რომ მშენებელს, ფულის ნაცვლად, აშენებულ ფართს, ან სამშენებლო მასალას აძლევდა. ყველაფერ ამას კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი დეტალი დაემატა: დევნილებისთვის სახლები, სხვადასხვა სამშენებლო კომპანიასთან ერთად, მაიამაც საკუთარი სახსრებით ააშენა... სწორედ ამ დროს, სააკაძის მოედანზე, მერიის გვერდით მდებარე ათი კორპუსის მშენებლობას უჩერებენ და ყველაფერი სწორედ აქედან იწყება!

- მშენებლობის შეჩერება ვის ინტერესში შედიოდა? დექსუსი, ხალხური მითოსით, გიგი უგულავასთან ასოცირდებოდა..

- გასაგებია, მაგრამ გიგი გადაწყვეტილებებს მარტო ხომ არ იღებდა?

- აბა, მიშასთან ერთად?

- არა, არა... ყველაფერი დრომ განსაჯოს!.. ჯერ კიდევ 2008 წლამდე იყო ნათქვამი, რომ სააკაძის მოედანზე მერია უნდა გადასულიყო. მშენებლობის შეწყვეტის საფუძვლად ის დასახელდა, რომ ზუსტად არ იყო გადაწყვეტილი, მერიის უკანა შესასვლელთან რა უნდა განთავსებულიყო. პარალელურად, „ცენტრ პოინტის“ წინააღმდეგ ჩივილს პროფკავშირი იწყებს და მიწის რაღაც „წითელ ხაზზე“ დავობს... მოკლედ, მერიასთან ჭიდაობა იწყება, რაც ბიზნესში აბსოლუტურად გამორიცხულია და ვითარების მოგვარებას ცდილობ... დოკუმენტაცია და მხოლოდ ჩვენი კი არა, ყველა იმ კომპანიის რეაბილიტაციის გეგმა, რომელიც საბანკო კრედიტის გარეშე მუშაობდა, ზურაბ ადეიშვილს მივუტანე. გამოიყო ჯგუფი, რომელმაც ყველაფერი შეისწავლა. სხვათა შორის, ამ დროს გიგის მიერ ნაწილობრივ უკვე განხორციელებულია პროექტი - „ძველი თბილისის ახალი სიცოცხლე“. მოკლედ, ჩვენთან „დექსუსი“ გამოუშვეს, რომელსაც რეაბილიტაცია დაევალა და რომელმაც კომპანიის ქონება 95 მილიონად შეაფასა.

- ქალბატონო რუსუდან, შეიძლება, არასწორი წარმოდგენა შემექმნა, მაგრამ ნაციონალები ბიზნესს გახევდნენ?

- იცით, რა არის? - კომპანიაში „დექსუსის“ შემოსვლას, მე და მაია სხვადასხვანაირად ვაფასებთ, ამიტომ ამ საკითხთან დაკავშირებით, ჩვენს ოჯახში რთული პროცესი დაიწყო. ისე, „დექსუსთან“ დაკავშირებით, მაიას არათუ საჯარო განცხადებები აქვს გაკეთებული, არამედ, საჩივარი სასამართლოშიც აქვს შეტანილი და ის გადაწყვეტილება, რომელიც მის მიმართ გამოიტანეს, მაშინაც ზუსტად ისე შეაფასა, როგორც დღეს პატიმრობას აფასებს.

- მაშასადამე, 2010 წელს, დებს შორის უკმაყოფილება გაჩნდა?

- ერთ აზრზე არ ვიყავით... გიგი უგულავას სიტყვებია, რუსუდან, მზად ხართ, რომ სპილენძის მილებში გაიაროთო?! მივუგე, გიგი, ჩემმა ოჯახმა გამომგზავნა, რომელიც ყველა განსაცდელის გადასატანად მზადაა, რათა ადამიანების ქონება გადარჩეს-მეთქი.

- თქვენ და გიგის ამ დიალოგს სხვა ვინმეც ესწრებოდა?

- არა, მაგრამ დარწმუნებული ვარ, ამას გიგი არასოდეს დამალავს.

- მოკლედ, გიგისთან სიტუაციის მოსაგვარებლად მიხვედით?

- არა... კომისიის შესამოწმებლად ზურაბ ადეიშვილმა სპეციალური კომისია გამოყო.

- რატომ მაინცდამაინც ადეიშვილმა?

- რატომ და, ომის შემდგომ რეაბილიტაციას ქვეყანაში, ადეიშვილი ხელმძღვანელობდა.

- ... ქალბატონო რუსუდან, მაშინდელი ოპოზიციის ის ლიდერები, რომლებზეც წეღან საუბრობდით, დღეს სახელისუფლებო ვერტიკალში არიან?

- რა თქმა უნდა, არიან, მაგრამ თითოეულმა მათგანმა იცის, რომ პიროვნულად გაბრაზებული არ ვარ, რადგან ჩემთვის გასაგები იყო, სამიზნე რატომაც ვიყავი!

- თქვენს წინააღმდეგ აქციები ფინანსდებოდა?

- დიახ.

- ვისგან?

- დოკუმენტური მასალა არსებობს, ვინ, როდის და სად მონაწილეობდა, რომ ჩვენი დემონიზაციის საბოლოო მიზნისთვის მიეღწია! სხვათა შორის, ისეთი შემთხვევებიც იყო, როცა, მაგალითად, ევროკავშირის დელეგაციასთან შეხვედრაზე, ადამიანებს სპეციალურად აგზავნიდნენ, რათა ჩემზე ელაპარაკათ და შეხვედრა ჩაეშალათ...

სამართლიანობის აღდგენის დაპირებით მოსულმა ხელისუფლებამ, ჩემსა და მაიას წინააღმდეგ საქმე 12 ოქტომბერს აღძრა. ამასთან, სპეციალური კომისიაც შეიქმნა, რომელსაც მაშინ თინა ხიდაშელი ხელმძღვანელობდა. ჩვენი სასამართლო კი 2013 წლის 10 ივლისს, ზუსტად იმ დღეს გაიმართა, როცა ლადო ბედუკაძეს ყველანაირი ბრალდება მოუხსნეს.

თავს დამნაშავედ იმიტომ ვგრძნობ, რომ ის რეაბილიტაციის ფორმა, რომელიც ჩემი ხელისუფლებაში ყოფნისას, ჩემი გუნდის მხრიდან, მაიას მიმართ განხორციელდა, საოცრად შეურაცხმყოფელი, დამამცირებელი და ტანჯვის მიმყენებელი იყო.

- რას გულისხმობთ?

- მაგალითად, თელავის „ინტურისტი“, მაიამ სახელმწიფოს 1 ლარად აჩუქა.

- თუკი ყველაფერ ამაში თავს დამნაშავედ გრძნობთ, თავის დროზე ხმამაღლა რატომ არაფერს ამბობდით?

- მე, მაიასა და ვახტანგს, კომპანია „დექსუსთან“ გაფორმებული ხელშეკრულებით, დუმილის ვალდებულება გვქონდა!

- ხელშეკრულებაში ამ ვალდებულების ჩაწერა გაიძულეს?

- ხელშეკრულება, თავისთავად, კაბალურია.

- პროტესტის ნიშნად, გუნდი რატომ არ დატოვეთ?

- რატომ უნდა დამეტოვებინა? პასუხისმგებლობა აბსოლუტურად გათვითცნობიერებულად ავიღე და ახლაც მიმაჩნია, რომ ქალი მშვიდობისა და უსაფრთხოებისთვის მაქსიმალურად უნდა იბრძოდეს! გუნდი არათუ დამეტოვებინა, არამედ, ვცდილობდი, ჩემთვის კი არა, ქვეყნისთვის ყველაფერი გამეკეთებინა, რაც იმ დროს შემეძლო! სხვა თუ არაფერი, იმას ვაკეთებდი, რომ მსოფლიოსთვის შემეტყობინებინა, რა ვითარებაში იყვნენ ომის შემდგომ, საქართველოში, ქალები.

კიდევ ერთ მნიშვნელოვან რამეს გეტყვით: დავით ნარმანიამ, 2016 წლის 13 თებერვალს, თბილისის შეჩერებული მშენებლობების განახლებაზე განკარგულება გამოსცა, რომელიც მაისში განმეორებით დამტკიცდა. ეს განკარგულება მხოლოდ „ცენტრ პოინტს“ კი არა, ყველა კომპანიას ეხებოდა. საერთოდ, თბილისში 100 მშენებლობაა შეჩერებული. ამასთან, მთავრობამ 2008 წელს დაზარალებული კომპანიებისთვის დღგ-ს დაბრუნების ვალდებულება აიღო. მოკლედ, თანამშრომლობა დაიწყო. ამ დროს, ინვესტორები მაიასაც ჰყავდა და მერიასაც, რომლებმაც კომპანიის რესურსები შეისწავლეს და მაიასთან, როგორც კერძო პირთან, მემორანდუმი გააფორმეს. ამ ვითარებაში, დაზარალებულებიც გააქტიურდნენ. ისე, ყველა დაზარალებულის მესმის, რადგან ისინი შედეგს ხედავენ და არ იციან, სინამდვილეში, რა ხდება.

- ანუ, ქალბატონო რუსუდან, აღიარებთ, რომ დაზარალებულები არსებობენ, არა?

- რა თქმა უნდა, ვაღიარებთ!

- დავით ნარმანიას ზემოხსენებულ განკარგულებას მნიშვნელოვანს რატომ უწოდებთ?

- იმიტომ, რომ მაიას დაპატიმრება მერიის ინტერესში არანაირად შედიოდა!

- მაშასადამე, რა გამოდის?

- რა და, „ოცნების“ ხელისუფლებაში, აბსოლუტური შეუთანხმებლობაა!“

P.S. როგორც აღვნიშნეთ, ეს ინტერვიუ 2016 წლის აგვისტოშია ჩაწერილი, 2017 წლის 31 მარტს კი, თბილისის საქალაქო სასამართლომ, ცენტრ პოინტის დამფუძნებლები - მაია რჩეულიშვილი და რუსუდან კერვალიშვილი, თაღლითობისა და მენაშენეთა კუთვნილი თანხების მითვისებაში დამნაშავედ სცნო და 4-4 წლით თავისუფლების აღკვეთა შეუფარდა. რუსუდან კერვალიშვილმა საპატიმრო დატოვა. მაია რჩეულიშვილი კი ისევ ციხეში რჩება, არადა, არსებული ინფრომაციით, ყველა მომჩივანი დაკმაყოფილებულია. ამ ფონზე, უბრალოდ, საკითხავია, რა მიზანია ქვს მაია რჩეულიშვილის საპატიმროში დატოვებას?

ნინო დოლიძე

 

 კანონის უზენაესობა დემოკრატიული სახელმწიფოს მთავარი გარანტია და ადამიანის უფლებების დაცვის სადარაჯოზე ხშირად დგანან ადამიანები, რომელთაც ზოგჯერ ურთულეს ვითარებაში უწევთ სამართლიანობის მიღწევა და ადამიანის უდანაშაულობის დამტკიცება. გთავაზობთ ინტერვიუს საქართველოში გახმაურებული საქმეების ადვოკატ ტარიელ კაკაბაძესთან, რომელსაც პროფესიულ პრაქტიკაში არაერთი გამამართლებელი განაჩენი უზეიმია. ტარიელ კაკაბაძე საქართველოს ადვოკატთა გაერთიანების დირექტორი, ასევე ადვოკატთა ასოციაციის აღმასრულებელი საბჭოს წევრია და აღნიშნულ პროფესიაზე საკუთარი გამოცდილების შესახებ გვიყვება.


_ ბატონო ტარიელ, რთულია, იყო ადვოკატი დღეს ჩვენს ქვეყანაში?

_ ადვოკატის პროფესია დღეს ისეთი ძლიერია, როგორც არასდროს.
კარგად მახსოვს, როდესაც უნივერსიტეტში ვსწავლობდი, ერთ-ერთ სემინარზე ლექტორმა გვკითხა, ვინ რა პროფესიით ვაპირებდით მუშაობას. ერთადერთმა ვთქვი,რომ მსურდა გამოვსულიყავი ადვოკატი. დღეს კი იურიდიული ფაკულტეტის სტუდენტებს როდესაც ვეკითხები, თუ რა პროფესიის არჩევა სურთ, ნახევარი მპასუხობს, რომ ადვოკატობა უნდათ. ეს აშკარად მიუთითებს იმაზე, რომ ადვოკატის პროფესია წლებთან ერთლად უფროდაუფრო პოპულარული ხდება.

_ როგორ ფიქრობთ, რამ გამოიწვია თქვენი პროფესიის პოპულარობის გაზრდა?

_ აღსანიშნავია, რომ საქართველოს ადვოკატთა ასოციაცია ბევრ რამეს აკეთებს ამ პროფესიის გასაძლიერებლად. დემოკრატიულ ქვეყნებში არავინ კამათობს იმაზე, რომ ქვეყნის დემოკრატიისთვის განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს ადვოკატის პროფესიას. ადვოკატის როლი არის უმნიშვნელოვანესი ქვეყანაში ხარისხიანი მართლმსაჯულების ჩამოსაყალიბებლად.
ძალიან ხშირად, არასწორი გამოძიების შედეგად, ბრალდებული ხდება სრულიად უდანაშაულო პირი. მის მიმართ სახელმწიფო იყენებს ძალა-უფლებას და ასეთი ადამიანის მძიმე სასჯელისგან ხსნა მხოლოდ კვალიფიციურ ადვოკატს შეუძლია.

_ რამდენად ხშირია უდანაშაულო ადამიანის დაკავების შემთხვევა?

_ხშირად დანაშაულის რეალურად ჩამდენი პირი სხვას ადებს ხელს, გამოძიება არასწორი მიმართულებით მიდის და უდანაშაულო ადამიანს უყენებენ ბრალს.
გაეცნობი საქმის მასალებს და ჩანს, რომ დანაშაული, თითქოს, ბრალდებულს აქვს ჩადენილი, ბრალდებული კი ამბობს, რომ უდანაშაულოა. დაიწყებ მტკიცებულებათა მოპოვება-გამოკვლევას და მოსამართლე ხედავს, რომ ბრალდებულის ნათქვამი მართალი აღმოჩნდება. ამას ადასტურებს უამრავი გამამართლებელი განაჩენი.

_ საინტერესოა, რა მიზეზით შეიძლება აღმოჩნდეს უდანაშაულო ადამიანი ბრალდებულის სკამზე?

_ უდანაშაულო ადამიანების პასუხისგებაში მიცემის შემთხვევების გამომწვევი მიზეზებია: არაეფექტური გამოძიება, კონკრეტული პირის მიმართ ინტერესი, მოწმეთა მხრიდან გამოძიებისთვის არასწორი ინფორმაციის მიცემა, ცრუ დასმენა და ა.შ.
ხშირად დანაშაულის რეალურად ჩამდენი პირი გამოკითხვისას სხვას ამხელს დანაშაულის ჩადენაში, შედეგად გამოძიება არასწორი მიმართულებით მიდის და უდანაშაულო ადამიანს უყენებენ ბრალს.

_ როგორ ფიქრობთ, ადვოკატი ნებისმიერ საქმეში უნდა ჩაერთოს? როგორ არჩევთ, ვინ დაიცვათ და ვინ - არა?

_ პირველ რიგში გეტყვით, რომ ადვოკატი არ არის ვალდებული, დაიცვას ნებისმიერი პირი. ადვოკატის პროფესიის ერთ-ერთი ღირსება არის არჩევანის თავისუფლება.
მიმაჩნია, რომ სწორედ მაშინ შეძლებ ბრალდებულის ეფექტურად დაცვას, თუ რეალურად განაღვლებს ბრალდებულის ბედი და მიგაჩნია, რომ ის იმსახურებს თავისუფლებას.
წარმოიდგინეთ ექიმი, რომელსაც არ ადარდებს თავისი პაციენტი გამოჯანმრთელდება თუ - არა. ასეთი ექიმი შეძლებს პატიცენტის განკურნებას? - რა თქმა უნდა, ვერა. იგივე შემიძლია, ვთქვა ადვოკატისა და მისი დაცვის ქვეშ მყოფის დამოკიდებულებაზეც. სულ სხვა ძალა გეძლევა, როცა იცავ ადამიანს, რომლის ტკივილიც გტკივა.

_ კი, მაგრამ რა უნდა ქნას ადვოკატმა, რომელიც იცავს მკვლელობაში ბრალდებულ პირს და არ არის დარწმუნებული, რომ ის უდანაშაულოა? ხომ შეიძლება, ასეთ დროს მკვლელი გამართლდეს?

_ აღნიშნულ კითხვაზე პასუხის უკეთ გასაცემად მინდა, მოვიყვანო ერთი მაგალითი - ახლახანს ამერიკის შეერთებულ შტატებში სასამართლომ უდანაშაულო სცნო პირი, ვის მიმართაც 25 წლის წინ გამოიტანეს გამამტყუნებელი განაჩენი და სიკვდილით დასაჯეს. იმ საქმეში პირს ბრალად ედებოდა ახალგაზრდა გოგონას გაუპატიურება და განზრახ მკვლელობა.
როგორც აღმოჩნდა, მას ჰყავდა ადვოკატი, მაგრამ ადვოკატსაც არ სჯეროდა მისი დაცვის ქვეშ მყოფის უდანაშაულობის. ადვოკატი, ალბათ, ფიქრობდა, რომ ეს საშინელი დანაშაული ბრალდებულმა ჩაიდინა და არ დაიცვა სათანადოდ, არ წარადგინა ბრალდებულის პოზიციის გამამყარებელი მტკიცებულებები. შედეგად, სიკვდილით დასაჯეს ბრალდებული. 25 წლის შემდეგ კი ახალი მტკიცებულებების საფუძველზე ეს განაჩენი გადაისინა და დამტკიცდა მისი სრული უდანაშაულობა.
დადასტურდა, რომ სიკვდილით დაუსჯიათ ადამიანი, რომელსაც არ ჩაუდენია არანაირი დანაშაული.
უდანაშაულო ადამიანის დასჯა დამნაშავის დაუსჯელობაზე ბევრად უფრო დიდი ბოროტებაა.
ადვოკატმა თავისი დასაცვი პირის ინტერესების დაცვა უნდა განახორციელოს მაქსიმალურად ეფექტურად. ადვოკატი უნდა იყოს შეუპოვარი, რათა აიცილოს უდიდესი ტრაგედია - უდანაშაულო ადამიანის დასჯა.

_ საინტერესოა, საქმის გაცნობის შემდეგ პირველად რას აკეთებთ?

_ პირველად ხდება სტრატეგიის შემუშავება. ადვოკატის მუშაობა ძალიან წააგავს ჭადრაკის თამაშს. მოჭადრაკეები ხშირად ამბობენ, რომ სჯობს გქონდეს არასწორი სტრატეგია, ვიდრე საერთოდ არ გქონდეს. სტრატეგია არის ერთი დიდი გეგმა, ხოლო ტაქტიკა შედგება იმ მცირე ნაბიჯებისგან, რომლითაც ამ გეგმის განხორციელება შეგვიძლია.
გეგმის გარეშე მუშაობას ვადარებ უცხო ქალაქში დაკარგულ ადამიანს, რომელიც არასწორი რუკის გამოყენებით ცდილობს, კონკრეტულ ადგილზე მისვლას.
შეუძლებელია სწორად შემუშავებული გეგმის გარეშე, შემთხვევით საქმის მოგება.

_ ბატონო ტარიელ, ცოტა ხნის წინ გამოქვეყნდა რეიტინგი, რომლის მიხედვითაც, დაგასახელეს საუკეთესო ადვოკატად. რას ნიშნავს თქვენთვის ასეთი შეფასება?

_პირველ რიგში გეტყვით, რომ საქართველოს ადვოკატთა ასოციაციას არასდროს ჩაუტარებია მსგავსი კონკურსი და ეს არის კონკრეტული ორგანიზაციის მიერ გამოქვეყნებული რეიტინგი. არ მინდა, ამ ორგანიზაციის მიმართ უმადურობა გამოვიჩინო, პირიქით, მადლობელი ვარ ჩემი დაფასებისთვის, თუმცა აბსოლუტურად წარმოუდგენელი მგონია ადვოკატების რეიტინგების მიხედვით შედარება.

შეიძლება ერთ ადვოკატს ჰქონდეს საუკეთესო უნარ-ჩვევები ერთ საკითხში (მაგალითად: ჯვარედინი დაკითხვა), სხვა ადვოკატი კი საუკეთესო იყოს სხვა საკითხში (მაგალითად: დასკვნითი სიტყვის მომზადება,საგამოძიებო მოქმედებების ჩატარება და ა.შ.). კარგი ადვოკატი ის არის, ვინც საკუთარ თავზე ყოველდღიურად მუშაობს და ცდილობს ყველა ამ უნარ-ჩვევის განვითარებას.

ჩემთვის სამაგალითო და თუნდაც საუკეთესოა ყველა ის წინა თაობის ადვოკატი, ვინც იბრძოდა ყველაზე რთულ დროს, როცა ადვოკატობა ურთულესი იყო და გამამართლებელი განაჩენები, თითქმის, არ დგებოდა. ბევრი მათგანი დიდი რისკის ფასად იდგა ადამიანთა უფლებების სადარაჯოზე. დღეს ადვოკატობა ბევრად უფრო მარტივია.

 

ბზობა ქრისტიანული ეკლესიის ერთ-ერთი მთავარი საუფლო დღესასწაულია და მას საერთაშორისო ენაზე ეწოდება ქრისტეს ზეიმით შესვლა იერუსალიმში, ქართველები ბზობას ვეძახით, რადგან სწორედ ბზის, წმინდა და მარადმწვანე ხის ტოტებით ვულოცავთ ერთმანეთს ამ ერთ-ერთ უდიდეს საუფლო დღესასწაულს, იმ მიზეზით, რომ საქართველოში ბზა ყველაზე ადრე ყვავის და ყველაზე ძვირფას ხედ მიიჩნევა. იგი აღინიშნება აღდგომის წინა კვირა დღეს. ქრისტიანული კულტის მსახურებაში ბზობის დღესასწაული IV საუკუნეში შემოვიდა, მისი შინაარსი დაფუძნებულია სახარების მოთხრობაზე, რომელშიც გადმოცემულია იერუსალიმში პასექის დღესასწაულზე დასასწრებად იესო ქრისტეს შესვლის ამბავი, იესოს მოსახლეობა ზეიმით შეეგება, ზოგი მის სახედარს ფეხქვეშ საკუთრ სამოსს, ზოგი პალმის ტოტებს, ყვავილებს უგებდა.

 ეს ერთადერთი შემთხვევა იყო, როცა ზეიმით ხვდებოდნენ ქრისტეს, ქრისტე კი ტიროდა. ამაზე წმინდა მამები, ასეთ განმარტებას აკეთებენ, რომ ქრისტე ღვთიური თვალით ხედავდა, რომ იგივე ხალხი, რომელიც გალობით ხვდებოდა, ერთი კვირის შემდეგ მის ჯვარზე გაკვრას მოითხოვდა, რის გამოც ებრაელი ერი თავს დაიტეხდა უდიდეს უბედურებას.

ქრისტე ხედავდა, როგორ გაანადგურებდა ვესპასიანე იერუსალიმს, რომ მისგან მთელი „გოდების“ კედელიღა დარჩებოდა და სახელმწიფო დაქცეულ-დაკარგული ებრაელობა როგორ დაიქსაქსებოდა მთელ დედამიწაზე და როგორ იქნებოდნენ სამადლოდ შეკედებულნი სხვის კარს საუკუნეების განმავლობაში.

 ქრისტიანულ სამყაროში ბზობის დღესასწაული IV საუკუნეში შემოვიდა და დამკვიდრდა. მართლმადიდებლურ სამყაროში ტრადიციის მიხედვით, ბზის ტოტები მზის ამოსვლამდე უნდა მოიჭრას. მოჭრილ ტოტებს აკურთხებებ, კურთხევის შემდეგ კი მოსახლეობას იგი სახლებში მიაქვთ.

 ბზობა იესო ქრისტეს ჯვარზე გაკვრამდე, მიწიერი ცხოვრების ბოლო დღეების მნიშვნელოვანი მოვლენაა.

 როგორ აღნიშნავენ საქართველოს კუთხეებში ბზობის დღესასწაულს?

 რაჭა-ლეჩხუმში ბზობას ეკლესიაში მიდიოდნენ და იქიდან მოჰქონდათ ბზა. სახლში მიტანილ ბზას თავზე შემოივლებდნენ და ნაკვერჩხლებზე დადებდნენ. თუ აბრიალდებოდა, ეს იმას ნიშნავდა, რომ ბზის პატრონი დიდხანს იცოცხლებდა, თუ მალე ჩაქრებოდა – ცოტა ხანს

სამეგრელოში ბზობა-ბაიაობას ბაიას ყვავილს იყენებდნენ, რომელიც ფერის გამო ხალხისთვის მზესთან იყო ასოცირებული, სახლში, იატაკზე წრიულად დააფენდნენ და ზედ კვერცხებს გადააგორებდნენ. ამ კვერცხებს სააღდგომოდ აუცილებლად შეღებავდნენ.

მესხეთში ბზობას ქალებს მინდვრიდან თოვლი მოჰქონდათ და გზაში ჭამდნენ, შინ კი ოჯახის წევრებს და საქონელს გადააყრიდნენ, თან ამბობდნენ: „ბზო, ბზო, ბუზებო, აქაურობას მოშორდით“. ხალხს სწამდა, რომ ამ წესის შესრულების შემდეგ ბუზები მათ აღარ შეაწუხებდნენ.

ქართლში მღვდელი ტყიდან მოტანილ ბზას აკურთხებდა და ხალხს დაურიგებდა. ხალხი ამ დღეს თევზს ჭამდა. მიცვალებულების მოსახსენებლად ზურგიელს ხარშავდნენ. ვისაც ახალი მიცვალებული ჰყავდა, დიდ ორაგულს მოხაშავდა და ეკლესიაში წაიღებდა. თუ ბზას ბევრი მარცვალი ჰქონდა, „დაპურებული“ იყო და, ხალხის რწმენით, პურის თავთავი კარგად დაისხამდა. ქართლში წირვა-ლოცვაზე სიარულს ბზობიდან იწყებდნენ (ყოველდღე დადიოდნენ), ოთხშაბათიდან კი „დაიუქმებდნენ“. ქართლში ვნების ოთხშაბათს ბზობის ოთხშაბათსაც ეძახდნენ.

კახეთში ბზობას საქმის კეთება იცოდნენ – ყველაფერი ბარაქიანი იქნებაო. უფრო თესავდნენ: სიმინდს, ლობიოს, კიტრს – ბზასავით დაისხამსო. მოგეხსენებათ, ხარება და ბზობა შეიძლება ერთმანეთს დაემთხვას, შესაძლოა ხარება წინ უსწრებდეს ბზობას ან პირიქით. თუ ხარება ბზობას მოსდევს, ხალხის თქმით, თევზით არ ხსნილდება, რაც საეკლესიო ტიპიკონს სრულად შეესაბამება.

გუდამაყარში ბზას ბავშვებს თმაში უკეთებდნენ, ყვავები დაიმალებიანო. ზოგი ბზას კვერცხებზე ცვლიდა.

ხევში ბზობას „ბზობა-კაზარობას“ ეძახდნენ. მოხევეები ამ დღეს უქმობდნენ, ეკლესიაში წირვა-ლოცვას ესწრებოდნენ, ეზიარებოდნენ და მღვდელი მათ ბზით ასხამდა ნაკურთხ წყალს. ხევში ბზის მაგივრობას ტირიფი ასრულებდა.

ფშავ-ხევსურეთში მხოლოდ სოფელ მაღაროსკარში ხარობს ბზა. ამ სოფელში იყო პატარა კოშკი – წმინდა გიორგის სალოცავი. გადმოცემის მიხედვით, რადგანაც ქრისტიანულ ეკლესიას ბზა სჭირდებოდა და ფშავ-ხევსურეთში ის არ იყო, ქრისტიანობის განსამტკიცებლად თამარ მეფეს წმინდა გიორგის ნიშთან ეს მცენარე გაუშენებია. ამ ადგილს ბზიანას ეძახიან. აქვე ქრისტიანული ეკლესიაც მდგარა. თავდაპირველად მცირე ტერიტორიაზე დარგული ბზა დროთა განმავლობაში დიდ ფართობს მოსდებია. ხატი ბზიანაში პირუტყვის შეყვანას კრძალავდა. ვისი პირუტყვიც ბზიანაში შევიდოდა, ხატი მას დაამიზეზებდა ანუ ავად გახდიდა, ან საქონელს უზარალებდა, ან სხვა რამეს შეამთხვევდა. დაზარალებულს ხატისთვის ერთი საკლავი და სანთელ-საწირის მიტანა ევალებდა.

 დღესასწაულთან დაკავშირებით მლოცველები ტაძრებში ბზის რტოებითა და სანთლებით მიდიან. ეკლესიებში ბზა იკურთხება, როგორც სიმბოლო უფლისთვის მიგებისა. ბზობის გამო დიდ-მარხვის მე-6 შაბათი თევზით ხსნილია.. შემდეგ ერთი კვირა კი მორწმუნეთათვის მძიმე მარხვაა, რადგან ვნების შვიდეული აღინიშნება.

 ბზის ზოგიერთი ჯიში გადაშენების პირასაა, რის გამოც პატრიარქი ბზობის დღესასწაულისთვის მოსახლეობას ბზის მოჭრისგან თავის შეკავებას სთხოვს, იგი აღნიშნავს, რომ ეკლესიაში შესაძლებელია ნაკურთხი ბზის შეძენა.

 

 

ავტორი: ემილი ფეიქრიშვილი

 

ედინბურგის ჰერცოგისა და დედოფალ ელისაბედის 74-წლიანი სიყვარული და პრინცი ფილიპის ტრაგიკული ცხოვრების დასასრული

იმ დროს, როდესაც აზერბაიჯანის მოქალაქე ქართველებს საინგილოში, ზაქათალა-ბელაქნის რაიონებში დღემდე ახალშობილისთვის ქართული სახელების დარქმევის უფლებაც კი არა აქვთ, ხოლო ძველი ქართული გვარები მოგონილი აზერბაიჯანული გვარებით აქვთ შეცვლილი პასპორტებში (ჯერ კიდევ 1950-იანი წლებიდან), იმ დროს, როდესაც კახის, ზაქათალისა და ბელაქნის რაიონებში არცერთ აზერბაიჯანულ სახელმწიფო უწყებას არასდროს გამოუქვეყნებია ინფორმაციები ოფიციალურ საიტსა თუ ფეისბუქის გვერდზე ეროვნული უმცირესობის (ქართულ) ენაზე და მსგავსი პრეტენზიის და მოთხოვნის დაყენებას ვერც კი გაბედავენ აზერბაიჯანის მოქალაქე ქართველები, საქართველოს მოქალაქე აზერბაიჯანელმა ნაშირ ორდუხანოვმა სასამართლოში სარჩელი შეიტანა ბოლნისის მერიის წინააღმდეგ, მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტსა და ფეისბუქის გვერდზე სახელმწიფო ენის - ქართულის პარალელურად ყველა ინფორმაციის აზერბაიჯანულ ენაზე გამოქვეყნების მოთხოვნით.

რადიო მარნეულის ინფორმაციით, 2 აპრილს სასამართლომ მომჩივანის მტკიცებულებები და ბოლნისის მერიის შუამდგომლობა განიხილა.

„ორდუხანოვის თქმით, სასამართლო პროცესზე ბოლნისის მერიის წარმომადგენელმა დააყენა შუამდგომლობა, რათა შესწავლილიყო ბოლნისის მუნიციპალიტეტის ეთნიკურად აზერბაიჯანელი მოსახლეობის რამდენმა პროცენტმა იცის აზერბაიჯანულ ენაზე წერა-კითხვა. მისივე განმარტებით, მოსამართლე ნონო გიორგაძემ მერიის მოთხოვნა არ დააკმაყოფილა. საქმესთან დაკავშირებით მომდევნო სასმართლო სხდომა 13 აპრილსაა ჩანიშნული“ - ვკითხულობთ რადიო „მარნეულის“ მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაში. ბოლნისის მერია საპასუხოდ აცხადებს, რომ „დისკრიმინაციას ამ შემთხვევაში  ადგილი არ ჰქონია “. ბოლნისის მერიის მიერ რადიო „მარნეულისთვის“ გაგზავნილ ინფორმაციაში ნათქვამია: „მოქალაქე ნ. ო-ს სარჩელში ფაქტობრივ გარემოებად მოყვანილი აქვს სტატისტიკა ქვემო ქართლში, და მათ შორის ბოლნისის მუნიციპალიტეტში ეთნიკურად აზერბაიჯანელი მოსახლეობის რაოდენობის შესახებ.  შესაბამისად სასარჩელო მოთხოვნაც გამომდინარეობს ეთნიკურად აზერბაიჯანელი მოსახლეობის პროცენტული მაჩვენებლიდან, და მოთხოვნილია მუნიციპალიტეტის ფეისბუქ და ვებ გვერდის თარგმნა  აზერბაიჯანულ ენაზე.  სასამართლო სხდომაზე მოსარჩელემ  აქცენტი გააკეთა იმ გარემოებაზე, რომ  ძირითადად ინფორმაციაზე წვდომის პრობლემა ექმნებათ ეთნიკურად აზერბაიჯანელ ასაკოვან მოსახლეობას, განსხვავებით ახალგაზრებისაგან, რომელთა უმეტესობამ მეტ-ნაკლებად იცის ქართული ენა და  შეუძლიათ სახელმწიფო ენაზე მიწოდებული ინფორმაციის გაგება.  

გამომდინარე ზემოაღნიშნულიდან, იმ შემთხვევაში როცა მოთხოვნილია ინფორმაციის თარგმნა ინტერნეტ სივრცეში, ამ მომსახურების მიღება უნდა შეძლონ  კიდეც  იმ პირებმა, ვისთვისაც მოთხოვნილია  თარგმნის მომსახურება. სტატისტიკური მონაცემების გამოთხოვის შესახებ შუამდგომლობის მიზანიც სწორედ წარმოადგენდა იმის გარკვევის შესძლებლობას,   რამდენად შეეძლო ამ მომსახურების მიღება ეთნიკურად აზერბაიჯანელ ასაკოვან მოსახლეობას,   რამდენად შეეძლოთ მათ (ასაკოვან მოსახლეობას) ასევე  ინტერნეტის მოხმარება, ისე როგორც შესაძლებელია არც  ასაკოვან ქართველ მოსახლეობას შეეძლოს ინტერნეტის მოხმარება, რაც ასევე ჩვენი მხიდან ითქვა სასამართლო სხდომაზე.  თუ შუამდგომლობა დაყენებული იყო მხოლოდ ეთნიკურად აზრებაიჯანელ ასაკოვან მოსახლეობასთან  მიმართებით, ეს გამომდინარეობდა მხოლოდ სარჩელიდან და სხვა ინტერპრეტაცია აღნიშნულს ჩვენი მხრიდან არ ჰქონია.  დისკრიმინაციას ამ შემთხვევაში  ადგილი არჰქონია, ვინაიდან  ჩვენი მხიდან  არ მომხდარა მოსაჩელე მხარის  უფლებების შეზღუდვა ან/და დარღვევა, ან/და  უპირატესობის დემონსტრირება...

მოგეხსენებათ, მთავრობისა და საჯარო უწყებების ფეისბუქ გვერდებზეც ინფორმაცია იტვირთება მხოლოდ სახელმწიფო ენაზე.  ბოლნისის მუნიციპალიტეტის მერია, საზოგადოებისთვის ინფორმაციის მიწოდების საკითხში, თანმინდევრულად მიყვება სახელმწიფო პოლიტიკას.
ბოლნისში და ზოგადად მთელს ქვეყანაში მიმდინარე მნიშვნელოვანი სიახლეების ეთნიკური უმცირესობების წარმომადგენლებისთვის ხელმისაწვდომობის მიზნით, 2020 წელს ბოლნისის მუნიციპალიტეტის მერიის ხელმძღვანელობისა და გაზეთის რედაქციის ერთობლივი გადაწყვეტილებით, ბოლნისის გაზეთმა აღადგინა ინფორმაციების გავრცელება ორ ენაზე. 2020 წლის აპრილიდან როგორც გაზეთის ბეჭდურ ვერსიაში, ისე ვებგვერდზე gazetibolnisi.ge, კონკრეტული ნიუსები,  რომელიც მნიშვნელოვანია და უნდა მოიცვას ფართო მასშტაბებს, ნათარგმნია  აზერბაიჯანულ ენაზე“.
შეადარებისთვის - საქართველოს მეზობელ აზერბაიჯანში, ზაქათალის, კახის და ბელაქნის რაიონების ადმინისტრაციათა ოფიციალურ საიტებსა თუ ფეისბუქის გვერდებზე ვერსად ნახავთ აზერბაიჯანის მთავრობის გადაწყვეტილებებს ეთნიკური უმცირესობის (ქართულ) ენაზე. საქართველოსგან განსხვავებით, სადაც არსებობს აზერბაიჯანულენოვანი მედია და საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებელი ტელევიზიით სისტემატიურად გადასცემს მოამბეს აზერბაიჯანულ ენაზე, აზერბაიჯანში ქართული მედია პრაქტიკულად არ არსებობს და არც აზერბაიჯანის საზოგადოებრივი მაუწყებელი გადასცემს საინფორმაციო გამოშვებებს ქართულ ენაზე. მეტიც, საინგილოში ზაქათალის რაიონში მცხოვრებ აზერბაიჯანის მოქალაქე ქართველებს შეზღუდული აქვთ შვილებისთვის მშობლიურ ენაზე განათლების მიღების უფლებაც კი. ზაქათალის რაიონის დაბა ალიაბადში, რომლის მოსახლეობის აბსოლიტური უმრავლესობა - 98% ეთნიკური ქართველია (ალიაბადში 15 ათასზე მეტი ჩვენი თანამემულე ცხოვრობს), 4 სკოლიდან მხოლოდ 1 სკოლაშია შემორჩენილი ქართული სექტორი და მასაც დაკეტვა ემუქრება. ქართული სექტორი მხოლოდ ალიაბადის #1 სკოლაშია და ქართულ ენაზე ყველა კლასში 100 მოსწავლეც კი არ სწავლობს. მიმდინარე სასწავლო წელს ქართულ სექტორზე პირველ კლასში მხოლოდ 10 მოსწავლე ჩაირიცხა, ხოლო წინა წელს მოსწავლეთა სიმცირის მიზეზით, ქართული სექტორზე პირველ კლასში არავინ მიიღეს და მშობლები იძულებული გახდნენ, პირველკლასელები აზერბაიჯანულ და რუსულ სექტორებზე შეეყვანათ. სამ სკოლაში ქართული სექტორების დაკეტვის გამო დაბა ალიაბადში მცხოვრები ინგილო ქართველთა აბსოლიტური უმრავლესობა იძულებულია შვილები აზერბაიჯანულ და რუსულ სექტორებზე შეიყვანონ. ალიაბადის მეზობელ სოფელ მოსულში 3000-მდე ეთნიკური ქართველი ცხოვრობს (სოფლის მოსახლეობის 98 %). საინგილოს სკოლებში არსებული სიტუაციის საილუსტრაციოდ ერთი ფაქტის გახსენებაც კმარა - 2018 წელს, ზაქათალის რაიონის სოფელ მოსულის სკოლის დირექტორმა მუსა მამედოვმა ქართული სექტორის პედაგოგები და მოსწავლეები პირადად მკაცრად გააფრთხილა - სკოლის დამთავრებასთან დაკავშირებით 14 ივნისს დაგეგმილ გამოსაშვებ საღამოზე არ ვნახო ქართული წარწერებიო (ცხადია დირექტორსაც „ზემოდან“ დაავალებდნენ ამის გახმოვანებას). არადა, მოსულის სკოლის ქართველ მოსწავლეებს ერთ-ერთი ყველაზე დასამახსოვრებელი დღისთვის მომზადებული ჰქონდათ მაისურები სრულიად უწყინარი ქართული წარწერებით - „მშვიდობით სკოლავ!“ და ა.შ. სამწუხაროდ, სკოლის გამოსაშვებ საღამოზე მოსულის სკოლის ქართული სექტორის მოსწავლეებს სრულიად უკანონოდ არ მიეცათ მშობლიურ ენაზე წარწერების, ქართული ცეკვების ან სიმღერების შესრულების უფლება (აღსანიშნავია ისიც, რომ მოსულის სკოლის აზერბაიჯანულ სექტორზეც ინგილო ქართველი მოსწავლეები სწავლობენ). აზერბაიჯანისგან განსხვავებით, საქართველოში, ქვემო ქართლის რეგიონში, აზერბაიჯანული სკოლების მოსწავლეებს არავინ უკრძალავს სკოლის გამოსაშვებ საღამოზე მშობლიურ ენაზე წარწერებსა თუ აზერბაიჯანულ სიმღერებს, რისი ამსახველი უამრავი ვიდეომასალაც თავისუფლად შეუძლია იხილოს იუთუბიზე ნებისმიერმა დაინტერესებულმა პირმა.

ბუნებრივია, ეს სამწუხარო მდგომარეობა სრულიად არ შეესაბამება იმ ტრადიციულ მეგობრობას, რაც საქართველო-აზერბაიჯანს შორის არსებობს.

კომუნისტური რეჟიმის ბატონობის დროს, უკანასკნელ ათწლეულებში ისტორიული ქართული კუთხის - საინგილოს ბევრი ქართული სოფელი (ათასობით მცხოვრებით) ასიმილაცია-დენაციონალიზის პოლიტიკის შედეგად ყოფილ ქართულ სოფლად იქცა (შოთავარი, ჰენგიანი, ვერხვიანი, მარსანი, ზეგამი, თასმალო, ქეფენეხჩი, სოსიკაანთაკარი და ა.შ.). სანამ ზოგიერთი ქართველი ფსევდოლიბერალი ირონიულ სტილში აქტიურად „ხალისობს“ თემაზე „ქართველობას გვართმევენ“, საინგილოში საბჭოთა პერიოდიდან მოყოლებული დღემდე ინგილოებს თანდათან გეგმაზომიერად ართმევენ ქართველობას, განმკითხავი კი არ ჩანს... ეს ის შემთხვევაა, როცა დუმილით სამშობლო გაიცემა...

 

 

სერგო კერესელიძე, საინგილოს მკვლევარი, ჟურნალისტი

 

 

„მალე დაინახავთ, როგორ დადგება არმია, რომ ამ ქალს თავი მოაწონოს!“ _ გია ბუღაძის სკანდალური ინტერვიუ

პარლამენტის განათლების, მეცნიერებისა და კულტურის კომიტეტის თავმჯდომარე, თეა წულუკიანი აღმასრულებელ ხელისუფლებაში ბრუნდება _ კულუარული ინფორმაციით, ის შესაძლოა, კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდულ საქმეთა ახლადშექმნილი სამინისტროს პირველი პირი გახდეს. აქვე, იმასაც გეტყვით, რომ განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტრო ორად იყოფა და კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდულ საქმეთა უწყება დამოუკიდებელ სამინისტროდ ყალიბდება... კულტურის მინისტრად თეა წულუკიანის შესაძლო დანიშვნას, „ვერსიასთან“ საუბრისას, მხატვარი გია ბუღაძე აფასებს:

_ სიმართლე რომ გითხრათ, ეს ამბავი ნაკლებად მაღელვებს.

_ რატომ?

_ 12 წელია, კულტურის სამინისტროში ფეხი არ შემიდგამს და მინისტრი ვინ იქნება, სულ არ მაინტერესებს...

_ შეიძლება, თუმცა თქვენი, როგორც კულტურის სფეროს წარმომადგენლის აზრი მნიშვნელოვანია. ჰოდა, ბატონო გია, რას ფიქრობთ, წულუკიანი როგორი მინისტრი იქნება?

_ ცუდი და ჩამოქცეული ქვეყნის კულტურის სიმბოლური მინისტრი იქნება.

_ თუ წულუკიანი ცუდი მინისტრი იქნება, თქვენი აზრით, ხელისუფლებამ რატომ გადაწყვიტა, რომ კულტურის მინისტრად სწორედ ის დანიშნოს?

_ კონტროლისთვის... მისთვის მთავრობაში ყოფნა უკეთესია, ვიდრე _ პარლამენტში, რადგან მინისტრობასაა მიჩვეული, თან ცენზურა გაძლიერდება...

_ ცენზურის რა გითხრათ, მაგრამ არ მგონია, წულუკიანი კულტურის სფეროს იცნობდეს _ იურისტია და მისი საქმიანობა აქამდე კულტურისგან შორს იყო...

_ ამასთან დაკავშირებით, ერთ რამეს გეტყვით: ვიცი, რომ თანამედროვე არტში რაღაცები იცის.

_ ეს საიდან იცით?

_ იქ, სადაც მუშაობდა, ჩემი ახლობლებიც მუშაობდნენ, სწავლობდნენ და ვიცი, რომ დადიოდა თანამედროვე ხელოვნების გალერეებში და აქციებს ესწრებოდა. ეს მის ახალგაზრდობაში ხდებოდა. ასე რომ, ეტყობა, გარკვეული ამბიცია აქვს, მაგრამ ეს სრულებითაც არაა საკმარისი, რომ სათავეში კულტურას ჩაუდგეს და პოლიტიკა წარმართოს. მით უმეტეს, რომ ეს სფერო საშინლად მიგდებულია და ათამაშებენ _ როცა სჭირდებათ, დაკეტავენ, შეაერთებენ, გადმოაერთებენ და ა.შ.
ზოგადად, ეს ხელისუფლება კულტურას აგდებულად და ზედაპირულად უყურებს. მოკლედ, ეს თეასთვის გაკეთებული სამინისტროა, მისი ამბიციების დასაკმაყოფილებლად და თუ ცენზურის საშუალებითაც გააკონტროლებენ, ეგეც არ აწყენთ.

_ კულტურის სამინისტროს მიმართ ასეთი დამოკიდებულება ნორმალურია?

_ კარგი იქნება, თუ ეკონომიკის ან თავდაცვის სამინისტროს შეუერთებენ და... არ გამიკვირდება.

_ თეა წულუკიანი საზოგადოებას თავს მკვახე გამონათქვამებით ამახსოვრებს. ასეთი ხისტი იმიჯის მქონე პოლიტიკოსი კულტურის მინისტრად ივარგებს?

_ თავიდანვე გითხარით, შეუფერებელია-მეთქი, ვიმეორებ: პირადად ჩემთვის, გია ბუღაძისთვის, სულერთია, ვინ იქნება კულტურის მინისტრი, ისედაც არ მაინტერესებს, რა იქნება ამ ბიუროკრატიულ სისტემაში იმიტომ, რომ არ ვენდობი, არ მომწონს, ვერ ვიგებ და ვერ ვხედავ, რა ფუნქცია აქვს. ახლა იქ დადგება მლიქვნელთა მთელი არმია, წარმოიდგინეთ, რა მოხდება, გული აგერევა, რომ შეხედავ და სულ მალე დაინახავთ, როგორ დადგება არმია, რომ თავი მოაწონოს ამ ქალს. ის კი ეცდება, რომ თავის ძალაუფლება მაქსიმალურად გამოიყენოს.
გარდა იმისა, რომ ეს სასაცილოა, ამაზრზენიცაა!

_ ისე, ამბობენ, რომ ბიძინა ივანიშვილმა შეუწყვიტა დაფინანსება კულტურის სფეროს ბევრ წარმომადგენელს... ამ ადამიანების პროტესტის „მოთოკვას“ ხომ არ ეცდება წულუკიანი?

_ რითი უნდა მოთოკოს, დაფინანსებას მისცემს, თუ უფრო მეტად აქცევს მონებად? ისინი სჭირდებოდა ბიძინას, თან მწერლებზე, მსახიობებსა და მომღერლებზე ანუ ძირითადად იმ ადამიანებზე იყო საუბარი, რომლებიც ჩანან, თორემ იქ არ ყოფილა არც ერთი მხატვარი, გარდა რუსიკო ფეტვიაშვილისა, როგორც მახსოვს. ისეთი პირები იყვნენ, რომლებიც ჩანან იმიტომ, რომ მას სჭირდებოდა პოლიტიკური დივიდენდები და ემზადებოდა იმ საქმის „შესასრულებლად“, რომელიც „შეასრულა“. ეს იყო ინვესტიცია იმ პოლიტიკური დავალებისთვის, რომელიც მას უნდა შეესრულებინა ჩრდილოელი „ბატონის“ დავალებით.

_ ახლა თუ შეუწყდათ ეს დაფინანსება, მოვლენები როგორ განვითარდება?

_ არც არაფერი, წავიდნენ უკვე ისინი, უმეტესობა ჩემზე უფროსი თაობის ადამიანები იყვნენ. მათ კი არა, როგორც ინფორმაცია მაქვს, რამდენიმე აქტიურ პარლამენტარსაც შეუწყვიტა დაფინანსება, რომელსაც ოფიციალურ ხელფასთან შედარებით, სამჯერ და ოთხჯერ მეტს უხდიდა. მათი ხელფასების ეს დანამატი დააკისრა იმ ბიზნესმენებს, რომლებიც მაჟორიტარული სიით, სამადლოდ შეიყვანა პარლამენტში. რეალურად, კორუფციული აღებ-მიცემობის „ჯიგრულ პონტში“ ვართ, რომელშიც ამ ქვეყანას მომავალი არ ექნება და ვიქნებით მაჩანჩალა!
კულტურაზე ასეთ დამოკიდებულებას მე კი ირონიით ვუყურებ, მაგრამ ეს მწარე ირონიაა!
კიდევ ერთხელ, ხაზს ვუსვამ: 12 წელია, კულტურის სამინისტროსკენ არც გამიხედავს და არც ვაპირებ, გავიხედო, თუმცა ისიც კარგად ვიცი, როგორია ხელოვან ადამიანთა მდგომარეობა და... ნახავთ, როგორ დადგება მლიქვნელთა რიგები...

_ ისე, პეტიცია შეიქმნა და დიდი პროტესტი გამოიწვია ამ საკითხმა. ელოდებით, რომ ამ ფონზე, წულუკიანმა მინისტრობაზე უარი თქვას?

_ არაა გამორიცხული, მაგრამ უკან ამათ გამო კი არ დაიხევს, არამედ, იმ ევროპელი, საქართველოზე მომუშავე ადამიანების რეაქციის გამო, რადგან, ფაქტობრივად, თავი მოიჭრა, შეირცხვინა...

_ ნიკა გვარამიას ნომრის გამოქვეყნებას გულისხმობთ?

_ დიახ, რა თქმა უნდა, ეს წარმოუდგენელი ზეუკულტურობის გამოვლენაა, რაც მისგან არ გამკვირვებია. პირადად მე, მასთან არაფერი მაინტერესებს, არც არაფერი მიმიღია და არც ვაპირებ, მაგრამ მეცოდება ეს ქვეყანა, მეტი არაფერი.
მაქვს ინფორმაცია, რომ რამდენიმე კანდიდატურას განიხილავდნენ კულტურის მინისტრის თანამდებობაზე. საუბარი იყო გოგა ხაინდრავაზე, ნუკრი ქანთარიასა და ელისო ბოლქვაძეზეც, თუმცა გამოკვეთილი ლიდერი წულუკიანია. თავად განსაზღვრეთ, რომელი, რომელს სჯობს... ეს კიდევ ერთი ნიშანია, რა დღეშია ქვეყანა!

 

 საარჩევნოდ პოლიტიკურ ავანსცენაზე, ახალ სახეებთან ერთად, კარგად ნაცნობი ,,ფეისებიც’‘ ჩნდებიან. ასე, მაგალითად, პატრიოტთა ალიანსის პროპორციული სიის ოცეულში ადა მარშანია ვერა, მაგრამ სამაგიეროდ, ჯემალ სეფიაშვილის ,,ჩემი ცისანა’‘ ანუ ცისანა სეფიაშვილი მოხვდა. პარტიის სიის მე-6 ნომერი კი ცესკო-ს ყოფილი თავმჯდომარე და ყოფილი სახალხო დამცველი, ნანა დევდარიანია. რატომ გადაწყვიტა პოლიტიკაში დაბრუნება? _ ამას ნანა დევდარიანთან ინტერვიუდან შეიტყობთ.

_ ქალბატონო ნანა, პოლიტიკაში დაბრუნება რატომ გადაწყვიტეთ, ან არჩევანი პატრიოტთა ალიანსზე რატომ გააკეთეთ? 

_ სიმართლე გითხრათ, პოლიტიკას მოწყვეტილი არასდროს ვიყავი. მართალია, ბოლო წლებში უფრო პოლიტოლოგიური კვლევებით ვარ დაკავებული, მაგრამ ეს საქმიანობა პოლიტიკურ პროცესებთან ახლოსაა. 

რაც შეეხება პატრიოტთა ალიანსს, ჩემთვის არათუ სრულიად მისაღებია, არამედ, წლებია, ვწერ და ვლაპარაკობ, რომ საქართველო ვერ გამთლიანდება, თუ აფხაზებთან, ოსებსა და რუსებთან პირდაპირი დიალოგი არ იქნება. ამასთან, ჩემთვის სრულიად მისაღებია საქართველოს ნეიტრალიტეტი. ამდენად, ალიანსის მიერ წინ წამოწეული ეს თემები ჩემთვის ორგანულია. 

ამას გარდა, სოციალური და ეროვნული პლატფორმა, რომელზეც ალიანსი დგას, ჩემ მსოფლმხედველობას მთლიანად ეთანხმება. 

_ ბოლო დროს, პატრიოტთა ალიანსს რამდენიმე სკანდალი დაუკავშირდა, მათ შორის, აფხაზეთში ხატის გადაბრძანება, რუსეთისგან დაფინანსების საკითხი და ა.შ. ყველაფერი ეს, თქვენი პარტიის საარჩევნო შედეგზე როგორ იმოქმედებს? 

_ უკვე იმოქმედა, ოღონდ დადებითი კუთხით. ეს თავდასხმები, როგორც მმართველი ძალისგან, ისე ე.წ. ოპოზიციისგან, შიშითაა განპირობებული. დახურული კვლევები აქვთ და იციან, რომ ,,პატრიოტთა ალიანსის’‘ რეიტინგი ძალიან მაღალია, რასაც პოლიტიკური მოწინააღმდეგის შიში მოჰყვება, მაგრამ ადამიანები ყველაფერს ხედავენ. 

ხომ იცით, ჩვენი მოძმე სომეხი ხალხი, თავისი მენტალიტეტით, როგორია _ რომელიმე სომეხს მსგავსი ნაბიჯი რომ გადაედგა, აფხაზეთში ხატის წაბრძანებას ვგულისხმობ, ამას მთელი სომხეთი აღტაცებით შეხვდებოდა, ჩვენთან კი პირუკუ ეფექტი ჰქონდა. ეს პოლიტიკური შურიანობაა და სხვა არაფერი, თუმცა ასეთი თავდასხმები ჩვენ გარშემო, სულ უფრო მეტი ადამიანის მობილიზებას ახდენს. 

_ შეიძლება, მაგრამ რუსეთის მიერ ოკუპირებულ აფხაზეთში ფარულად გადასვლა ნორმალურად მიგაჩნიათ ანუ სანამ ინფორმაციამ მედიაში არ გაჟონა, ამაზე პატრიოტთა ალიანსმა არაფერი თქვა... 

_ საკითხს ასე უნდა შევხედოთ _ ოკუპაცია დროებითი მოვლენაა, ყოველ შემთხვევაში, ჩემთვის და პატრიოტთა ალიანსისთვის ასეა. 

გარდა ამისა, ჩვენ კი არ უნდა ვიძახოთ, რომ აფხაზეთი და სამხრეთ ოსეთი ოკუპირებულია, არამედ, ეს იმ ხალხმა უნდა თქვას. 

ისინი ძალიან ბრაზობენ, როცა ეუბნები, უთავმოყვარეო ხარ და ოკუპირებულ ტერიტორიაზე ცხოვრობო. დიალოგი ასე არ გამოვა, თორემ თუ საქმეს უშველის, დილას, შუა დღესა და საღამოს, სულ ოკუპაციაზე ვილაპარაკებ. 

როცა ის ადამიანები გაკრიტიკებენ, რომლებსაც ოკუპაციასთან ბრძოლა შარვლის ჩახდა და საჯდომის მიშვერა ჰგონიათ, ვფიქრობ, ეს ფაქტი მათზე ნათლად მეტყველებს. 

რაც შეეხება რუსული ფულის საკითხს, ასეთ ,,ფეიკებს’‘ ის ხალხი ქმნის, რომლებსაც 1995 წლიდან, არჩევნები არ გამოუტოვებიათ, რომ რუსული ფული არ ჰქონოდათ და რუსი პიარტექნოლოგები არ ჰყოლოდათ. 

_ ვის გულისხმობთ? 

_ ყოფილ მოქალაქეთა კავშირს, რომელიც მერე ნაციონალური მოძრაობა გახდა. არსებობს რუსი პოლიტტექნოლოგების ინტერვიუები, რომლებიც პირდაპირ ამბობდნენ, ჩვენ ვეხმარებოდით ჟვანიასა და ბურჯანაძეს, მაგრამ საბოლოოდ, სააკაშვილმა იმარჯვა და ყველაფერი ეს, მიიწერაო. 

_ კი, მაგრამ რატომ უნდა სჭირდებოდეს ნაციონალურ მოძრაობას, პატრიოტთა ალიანსის მიმართ, ასეთი ,,ფეიკების’‘ გამოგონება? 

- იციან რეალური რეიტინგები და უნდათ, კონკურენტი დააზარალონ, ისეთი რამ მოიგონეს, რაც იუმორის სფეროსაც კი სცდება. 

ერთ ექსკლუზივს გაგიმხელთ ,,საიდუმლოდ’‘ _ პუტინი ფულს კი არ გვაძლევს, უბრალოდ, შესაბამის ქაღალდს გზავნის ფოსტით და მერე, ჩვენ ფერად პრინტერზე ამოგვაქვს დოლარები! მოკლედ, ყველაფერი ეს, სრული იდიოტიზმია! 

შემთხვევით, ეს ის ძალები ხომ არ არიან, რომელთა წარმომადგენლებიც საზღვარზე დააკავეს, მილიონი დოლარი ,,ქეშად’‘ რომ გადმოჰქონდათ? და კიდევ უამრავი რაღაც, რაც არ ჩანს, თორემ ამდენი ტელევიზიის შენახვას ეხუმრებით?! 

_ ისე, რადგან ,,ფეიკებზე’‘ ვსაუბრობთ, როგორ გგონიათ, იმოქმედებს საარჩევნოდ მიღებული ქცევის კოდექსი, რომელსაც ხელი ,,ოცნებამაც’‘ მოაწერა და ოპოზიციამაც? 

_ ქაღალდზე ყველაფრის დაწერა შეიძლება, მაგრამ ყველაფერი საარჩევნო კამპანიის განმავლობაში გამოჩნდება. ბინძურ ტექნოლოგიებზე ნაციონალური მოძრაობა უარს არ იტყვის. ,,ოცნება’‘ ასე არ იქცევა ხოლმე _ ერიდება ნეგატიურ პიარს, მაგრამ იქაც არის ფრთა, მაგალითად, კობახიძე-მდინარაძე, რომელიც, დაახლოებით, ამ ხელწერით მოქმედებს. ისე, დოკუმენტი რომ შეიქმნა, ამაში ცუდი არაფერია. 

_ ქალბატონო ნანა, NDI-ს ბოლო კვლევის მიხედვით, გამოკითხულთა 59%-მა არ იცის, რომელ პარტიას აძლევს ხმას. ეს როგორ იმოქმედებს ოპოზიციური პარტიების საარჩევნო შედეგზე? 

_ საერთოდ, ადამიანები არჩევანს ბოლო დღეებში აკეთებენ. საუბარი იმაზეა, თუ ვინ შეძლებს ამ ხმების თავისკენ მიზიდვას. სასურველია, რომ გადაუწყვეტელი ამომრჩევლიდან ყველამ ხმა პატრიოტთა ალიანსს მისცეს, მაგრამ NDI-ს რომელიმე კვლევის შედეგი, რომელიმე არჩევნების შედეგს ერთხელ მაინც დაემთხვა? _ არც ერთხელ! ამ კვლევებს ერთ-ერთ პარტიასთან მკვეთრად აფილირებული ორგანიზაცია ატარებს და როგორ ვენდო? 

_ არჩევნების შემდეგ, რომელ პარტიასთან აპირებთ კოალიციურ რეჟიმში თანამშრომლობას და რომელთან _ არა? 

_ ძალიან მიკვირს, როცა ,,ოცნებისა’‘ და ,,ნაციონალების’‘ ორივე ფრთის წარმომადგენლები კატეგორიულად აცხადებენ, არ ვითანამშრომლებთ პატრიოტთა ალიანსთან და არ შევქმნით კოალიციასო. 

ჯერ არჩევნების შედეგები უნდა დაიდოს, წინასწარ ამაზე ლაპარაკი უაზრობაა. ჯერ გადახტნენ და მერე ,,ჰოპლა’‘ დაიძახონ. 

ერთი რამ შემიძლია გითხრათ: პატრიოტთა ალიანსი არასოდეს ითანამშრომლებს ნაციონალური მოძრაობის ორ დანაყოფთან, დანარჩენს არჩევნები გვაჩვენებს.

თათია გოჩაძე

Ecumenical whip delivered motives expanding involving loyalty. Africa hungry males attending john's sighed reaching. Lucky rigid thrown thursday seized soldier ethical. Morality