Top Stories

როგორ ჩაშალა „თამბაქოს კონტროლის ალიანსმა“ თამბაქოს ინდუსტრიის მიერ დაფინანსებული ღონისძიება წინანდალში, რატომაა IQOS-ი ჩვეულებრივ სიგარეტზე საშიში და რას იძიებს შინაგან საქმეთა სამინისტრო

თბილისის, ქუთაისის, რუსთავისა და ფოთის საბავშვო ბაღების ინფრასტრუქტურა მოქმედ სტანდარტებს არ შეესაბამება!

2020 წელს მიღწეული შედეგების 23%-ში სისტემური ხასიათის ხარვეზებია!

დღეს უწყებათაშორისი საკოორდინაციო საბჭოს სხდომა გაიმართა, რის შემდეგაც დაავადებათა კონტროლის ცენტრის წარმომადგენლებმა განაცხადეს, რომ საქართველოში რთული ეპიდვითარებაა. დღეს კორონავირუსის 3666 ახალი შემთხვევა გამოვლინდა და გარდაიცვალა 17 ადამიანი. ჯანდაცვის სექტორი დატვირთვით მუშაობს და აუცილებელია საზოგადოების მხრიდან რეკომენდაციების დაცვა - პირბადის ტარება და ვაქცინაცია. ამირან გამყრელიძემ განაცხადა, რომ საბჭოს სხდომაზე არაერთ მნიშვნელოვან საკითხზე ისაუბრეს. იმის გასარკვევად, თუ რა ვითარებაა დღეს საქართველოში ეპიდემიოლოგიური თვალსაზრისით და რა საფრთხის წინაშე დგას მოსახლეობა, „ვერსია“ პარლამენტის ჯანდაცვის კომიტეტის თავმჯდომარესა და საკოორდინაციო საბჭოს წევრს, დიმიტრი ხუნდაძეს ესაუბრა:

_ ეპიდვითარება გლობალურად უარესდება, 194 მილიონი შემთხვევაა დადასტურებული და 3 კვირაზე მეტია, გრძელდება ახალი შემთხვევების მატება. 4 მილიონზე მეტი ადამიანია გარდაცვლილი და ზოგადად, გარდაცვალების მიზეზებს შორის covid 19 არის მეორე ადგილზე. რა თქმა უნდა, საყურადღებოა საქართველოში ეპიდვითარებაც, ინფიცირების საკმაოდ მაღალი მაჩვენებელია, დღეს დაფიქსირდა 3666 შემთხვევა და ნახტომისებური ზრდა აშკარად მოსალოდნელია. საქართველო ინფიცირების მაჩვენებლით მე-12 ადგილზეა. სწორედ ამ საკითხებზე იყო საუბარი საკოორდინაციო საბჭოზე, ასევე ვისაუბრეთ იმაზე, რომ საკმაოდ დატვირთულია კლინიკები, თბილისში განსაკუთრებით. 5000-ზე მეტი პაციენტია დღეს კლინიკაში, აქედან მძიმეა 996 და ხელოვნური სუნთქვის აპარატზეა 215 ადამიანი. ვითარება საყურადღებო, მაგრამ მართვადია. მთავარია, რომ რეკომენდაციები ბოლო პერიოდში დავივიწყეთ, რამაც სარკისებური რეაქცია მოგვცა. არ მოვიხმართ პირბადეს, სიმჭიდროვე აშკარად გაზრდილია, თუმცა კარგია, რომ ვაქცინაციაზე არის მოთხოვნა და დღეს საკმაო რაოდენობის ვაქცინა გვაქვს. მთავარია, იყოს მსურველი, ვაქცინების შემოტანა მოხდება უწყვეტად, არჩევანიც საკმაოდ ფართოა და მთავარია, ადამიანმა მოინდომოს, აუცილებლად იქნება ვაქცინირებული. გადარჩენისა და ამ ვითარებიდან გამოსვლის ერთადერთი გზა არის მხოლოდ ვაქცინაცია. დღეს საქართველოში 419 000-ზე მეტი ადამიანია აცრილი, ბოლო პერიოდში გააქტიურდა ეს პროცესი. მაგრამ ეს მოსახლეობის მხოლოდ 5%-ია და ამიტომ ეს პროცესი რაც შეიძლება, აქტიურად უნდა ვმართოთ. ამცრელი ბრიგადები, მიუხედავად იმისა, რომ დაახლოებით, 176 სამედიცინო დაწესებულება მონაწილეობს ამაში და დაახლოებით 250 ბიგადაა, მაინც გადატვირთულია და ამის გამო ხშირად საიტი იკეტება, რადგან ადგილი არაა. ამიტომ ჩვენ მივიღეთ თავისუფალი სივრცეების გამოყენების გადაწყვეტილება იმისთვის, რომ მეტი ლოკაცია იყოს აცრისთვის, რათა არ დადგეს რიგები და ხელმისაწვდომი იყოს ყველგან ვაქცინაცია. ვაქცინების რაოდენობა, საბედნიეროდ, ამის საშუალებას გვაძლევს.

_ თავისუფალი სივრცეები სად მოეწყობა, კლინიკებში?

_ არამხოლოდ კლინიკებში. თავისუფალ სივრცეებს ვნახავთ კლინიკეების გარეთაც, სადაც რა თქმა უნდა, შესაბამისი კვალიფიციური პერსონალის კონტროლის ქვეშ მოხდება ვაქცინაცია. თავისუფალი სივრცეები მოეწყობა იმ შენობებში, რომელსაც აქვს შესაბამისი ინფრასტრუქტირა, აკმაყოფილებს სტანდარტს, სადაც შესაძლებელი იქნება, ამცრელი ბრიგადები განთავსდეს, სადაც იქნება დაცული პაცინეტის უსაფრთხოება და ვაქცინაციის ყველა თანდმევი წესი, რათა უფრო მეტად იყოს ხელმისაწვდომი ვაქცინაცია.

_ ბატონო დიმიტრი, დიდი მოთხოვნაა „ფაიზერზე“ და ხომ არაა ცნობილი, კიდევ როდის გამოცხადდება საყოველთაო რეგისტრაცია ამ ვაქცინაზე?

_ მინდა, დავამშვიდო მოსახლეობა. ვაქცინების დეფიციტი არ იქნება, მათ შორის „ფაიზერის“. ამ დღეებში შემოვა კიდევ საკმაო რაოდენობა და შემოტანა მოხდება უწყვეტად იმიტომ, რომ მილიონზე მეტი დოზა შევისყიდეთ. ასევე სხვა ვაქცინებსაც შემოვიტანთ. „ფაიზერზე“ საზოგადოების მოთხოვნას დავაკმაყოფილებთ. თუმცა, მინდა, კიდევ ერთხელ შევახსენო მოსახლეობას და გთხოვთ, თქვენც დაგვეხმარეთ ამაში, არ დავივიწყოთ პირბადის მოხმარება. მესმის, რომ რთულია ასეთ სიცხეში პირბადის აკვრა სახეზე, მაგრამ მერწმუნეთ, უფრო მძიმეა ის ციფრი, რომელიც ვახსენე - 996 მძიმე და 215 ხელოვნური სუნთქვის აპარატზე მიერთებული პაციენტი.

ჯანდაცვის სექტორსაც აქვს შესაძლებლობის ზღვარი. ჯერ ამ ზღვართან მიახლოებული არ ვართ, მაგრამ თუ ეს წესები არ დავიცავით, ვაქცინაციის პროცესში აქტიურად არ ჩავერთეთ, თავი არ შევიკავეთ სოციალური ღონისძიებებისგან, შესაძლოა, ჯანდაცვის სექტორმა მძლავრი ინფიცირების ფონზე ვერ გაუძლოს და მივიღოთ უფრო მძიმე ვითარება. ამისთვის ყველა ქვეყანა ემზადება, ჩვენც უნდა მოვემზადოთ. მაქსიმალურად უნდა ვეცადოთ, წესები დავიცვათ, თორემ ვირუსს აქვს გამოკვეთილი ხასიათი - სადაც მას არ ითვალისწინებენ, იქ ძალიან მძიმე შედეგს აყენებს.

_ საბჭოს სხდომის დასრულების შემდეგ გამყრელიძემ განაცხადა, რომ ქვეყანაში სრული „ლოქდაუნის“ შემოღების საკითხი არ განიხილება, მაგრამ ხომ არაა საუბარი რაიმე ცალკეული რეგულაციების ისევ დაწესებაზე?

_ „ლოქდაუნი“ ახლა არ განიხილება იმიტომ, რომ გარდა ჯანდაცვის სექტორის მზაობისა და იმ რისკებისა, რაზეც ვისაუბრეთ, როგორც მსოფლიო, ასევე ქართული ეკონომიკაც არის ძალიან მძიმე დარტყმის ქვეშ. „ლოქდაუნები“ კი ეკონომიკაზე აისახება, დღეს კი ეკონომიკური მაჩვენებლები, ტურიზმი არის მზარდი. თუმცა, ამას სჭირდება კონტროლი, მართვა და მინიმალური რეგულაციების დაცვა, წინააღმდეგ შემთხვევაში, დაზარლდება ტურიზმიც, ეკონომიკაც და რაც მთავარია, მოქალაქეების ჯანმრთელობაც. ასევე ვხედავთ, რომ შეინიშნება ინფიცირების დაბალი ასაკობრივი მაჩვენებელი ანუ ბავშვებში, ორსულებში... ამიტომ ავიცრათ უფროსები, რათა საკუთარი შვილები, ბავშვები დავიცვათ ინიფიცირებისგან.

 რეგულაციების გამკაცრებასთან დაკავშირებით საუბარი არ ყოფილა, მაგრამ თუ შესაძლებლობის ზღვარს გავცდებით, რა თქმა უნდა, გარდაუვალი იქნება გარკვეული შეზღუდვების შემოღება. თუმცა, ამ ეტაპზე, მიუხედავად იმისა, რომ ეპიდვითარება გართულებულია, პროცესი მართვადია და გვჭირდება მხოლოდ 3 რამ - მოვიხმაროთ პირბადე; თავი შვიკავოთ სოციალური ღონისძიებებისგან და ფიზიკური სიმჭიდროვისგან და გავიკეთოთ ვაქცინა, რომელზეც ხელი მიგვიწვდება. ყველა ვაქცინა იცავს ადამიანს...

_ სხვათაშორის ვაქცინებთან დაკავშირებით ბევრი კითხვა აქვს მოსახლეობას. ზოგი მიიჩნევს, რომ ჩინური ვაქცინა დაცულობის პროცენტული მაჩვენებლით „ფაიზერს“ მნიშვნელოვნად ჩამოუვარდება...

_ მოდით, გეტყვით სარწმუნო და სანდო მაგალითს. ჩემი ოჯახის წევრები ავცერი ჩინური ვაქცინით. მე დღეს ავიცერი „ფაიზერით“ იმის გამო, რომ მქონდა კოვიდინფექცია რამდენიმე თვის წინ, საკმაოდ მძიმედ გადავიტანე და მხოლოდ იმიტომ ავიცერი „ფაიზერით“, რომ ექიმის რეკომენდაცია მქონდა კონკრეტულად ამ ვაქცინაზე. ჩემი შვილები, ყველა ოჯახის წევრი აიცრა „სინოფარმით“. ჩინური ვაქცინა, ისევე როგორც სხვა ვაქცინები, არის ეფექტური, მაგრამ აქ მინდა, დავაზუსტო - ხშირად ვხვდები ხოლმე არასწორ ინფორმაციებს, ამბობენ, ვარ ვაქცინირებული, მაგრამ კოვიდით მაინც დავინფიცირდითო. ვაქცინა ადამიანს აზღვევს გართულებისგან, სტაციონარში მოხვედრისგან და სიკვდილისგან. თუ ვართ ვაქცინირებული, მაქსიმალურად ვართ დაზღვეული გართულებებისგან. შესაძლოა, შეგხვდეს, მაგრამ გართულება, ძალიან მაღალი პროცენტით, თავიდან აცილებული იქნება.  

_ ბატონო დიმიტრი, ახლოს ვართ იმ სახიფათო პიკთან, როცა შეიძლება, საქართველოს ჯანდაცვის სისტემამ ვეღარ გაუძლოს დატვირთვას?

_ ოქტომბერ-ნოემბერში ამ ზღვართან ვიყავით ძალიან ახლოს, მაგრამ გადავიარეთ. დღეს საკმაოდ რთული ვითარებაა ეპიდემიოლოგიური კუთხით, მაგრამ ნოემბრის მაჩვენებელთან ჯერ არ ვართ ახლოს. თუმცა, რა თქმა უნდა, ამ პროცესს სჭირდება სწორი მართვა არა მხოლოდ მთავრობის მხრიდან, არამედ საზოგადოების დამყოლობა უნდა იყოს მაღალი. დავიცვათ წესები და მხოლოდ ამ შემთხვევაში შეიძლება, რომ ნაკლები ზიანით გამოვიდეთ ამ რთული ვითარებიდან.

დღევანდელი ეპიდმდგომარეობიდან გამომდინარე საზოგადოების მთელი ყურადღება ისევ კოვიდპანდემიაზეა მიმართული, მსოფლიოში ვრცელდება ახალი “შტამები“ რომლებიც ახალგაზრდებში განსაკუთრებით სწრაფად ვრცელდება.

„ჰოთნიუსი“ დაინტერესდა, რა საფრთხის წინაშეა საქართველო და რომელი ვაქცინა იცავს ახალი “შტამებისგან“? - ამის გასარკვევად ინფექციონისტ რევაზ მეჭურჭლიშვილს ვესაუბრეთ:

 

_ რევაზ, ახლოვდება სასწავლო წლის დაწყების დრო და ვიცით, რომ ბავშვებს განსაკუთრებით უტევს ახალი შტამი „დელტა“. მაინტერესებს, როგორ უნდა დავიცვათ ბავშვები ეპიდემიის გადადებისგან?

 _ „ინდური შტამი“ ბავშვებში და ახალგაზრდებში, იმიტომ არის გავრცელებული,რომ ისინი არ იყვნენ რისკ-ჯგუფები და შედარებით ნაკლებად არიან ვაქცინირებულები. მოზარდებისთვის ერთადერთი ვაქცინა არის ფაიზერი და 12 წლის ქვემოთ საერთოდ ვაქცინა არ არის, შესაბამისად, ვაქცინირებული ბავშვები მსოფლიოში საერთოდ არ არიან.

ვინაიდან ვაქცინა ჯერ რისკ-ჯგუფებით დაიწყო, შესაბამისად, არ არიან ვაქცინირებულები ახალგაზრდები და სწორედ ამიტომ ახალი „ინდური შტამი“ არის გავრცელებული ახალგაზრდებში. ახლა რადგან გვაქვს ვაქცინების არჩევანი, საჭიროა, აიცრან ბაღის, სკოლის მასწავლებლები და ასე დავიცვათ ბავშვები. ასევე მნიშვნელოვანია, რომ ბავშვებს მშობლებიც ჰყავდეთ ვაქცინირებულები.

_რამდენად მოქმედებს საქართველოში არსებული ოთხი ვაქცინა დელტა“ შტამზე?

_„დელტა“ შტამზე ოთხივე ვაქცინა მოქმედებს, უბრალოდ, შედარებით უფრო ნაკელბი ეფექტურობით. ეს ნაკლები ეფექტურობა იმით არის განპირობებული, რომ ყველა ვაქცინა, რომელსაც დღემდე იყენებენ, არის გამოგონებული პირველი ორიგინალი შტამის მიმართ, ჩინური შტამი რაც იყო . ხოლო, რამაც მუტაცია განიცადა, ყველა ვაქცინა შედარებით ნაკლები ეფექტურობით გამოირჩევა მის მიმართ, ზოგი უფრო მეტად ზოგი უფრო ნაკლებად.

დღემდე ცნობილია, რომ მძიმე დაავადებისგან და ჰოსპიტალიზაციისგან ყველა ეს ვაქცინა იცავს და გადამდებლობასაც შედარებით უფრო იცავს განსხვავებული პროცენტობით. თუმცა, მძიმე დაავადებისგან და გარდაცვალებისგან „ასტრაზენეკაც“ 90%-ზე ზევით ეფექტურობით გამოირჩევა და „ფაიზერიც“. რაც შეეხება ჩინურ ვაქცინებს, სამწუხაროდ, მათზე ასეთი ზუსტი ინფორმაცია არ არის. მათზეც არის მოწოდებული ინფორმაცია, რომ იცავს, თუმცა შემცირებული აქვთ ეფექტურობა „სინოფარმსაც“ და „სინოვაკსაც“.

 _თქვენი ინფორმაციით, რამდენად არის მობილიზებული ჯანდაცვის სისტემა პანდემიური პიკისთვის და როდის უნდა ველოდოთ ახალ ტალღას?

_ პრაქტიკულად, ახლა ისევ პიკია. რაც მეოთხე ტალღამ ზრდა დაიწყო, ჯერჯერობით ისევ ზემოთ მივიწევთ და იმატებს აქტიური შემთხვევები. დაახლოებით, ოცდახუთიათასი აქტიური შემთხვევაა და აქედან გარკვეული ნაწილი არის ჰოსპიტალიზებური, გარკვეული ნაწილი კი არის ოჯახის ექიმთან და არიან კოვიდსასტუმროებში. თუმცა რამდენად არის ჯანდაცვის სისტემა მზად, ამის ინფორმაცია არ მაქვს, თუმცა მობილიზაციას რომ ახდენენ საწოლების, კლინიკების და ვაქცინირებული კლინიკების ეს დანამდვილებით ვიცი.

 _რევაზ, იქნებ განგვიმარტოთ, რამდენად არის საშიშროება ახალი შტამი ლამბდა“ საქართველოში შემოვიდეს?

_30 ქვეყანაზე მეტგან არის დაფიქსირებული ახალი „ლამბდა“ შტამი. თუმცა საქართველოში გავრცელების შანსი ნაკლებად არის, რადგან ახლა საქართველოში ისევე როგორც ყველგან, დომინანტი არის „დელტა“ შტამი.

 ავტორი : სალომე ნოზაძე

ძალადობრივი ჯგუფების აქციების და ბოლოდროინდელი მოვლენების ფონზე ჩნდება კითხვა, საიდან ჩნდება ამხელა აგრესია სექსუალური ორიენტაციის ნიშნით ადამიანებზე და როგორ ვმართოთ ის? ამ კითხვებით „ჰოთნიუსმა“ ფსიქოლოგ ნანა გოგიჩაიშვილს მიმართა:

 

 _ ქალბატონო ნანა, რა არის აგრესია და საიდან იღებს იგი სათავეს?

_ აგრესია, ლათინური სიტყვაა და ნიშნავს თავდასხმას, შეტევას, შესაბამისად, აგრესია არის მიზანმიმართული და მოტივირებული დესტრუქციული ქცევა, რომელიც ითვალისწინებს სხვა ადამიანისათვის ფიზიკური ან ფსიქოლოგური ზიანის მიყენებას, რა დროსაც აგრესიის მიზეზად შეიძლება განვიხილოთ  ისეთი ზიანის მიყენება სხვისთვის ან სხვისი ინტერესებისთვის, რომელიც უკუაგდებს თავად აგრესორის ფრუსტრაციის წყაროს.  მსგავს შემთხვევაში, აგრესიის განმხორციელებლი სუბიექტი განიცდის სასიამოვნო ემოციურ განცდას და სავარაუდოდ, სწორედ ამ ემოციის მიღწევა არის აგრესიით მოტივირებული ადამიანის ქცევის მიზანი. რაც შეეხება აგრესიის გამომწვევ მიზეზებს, ისინი შესაძლებელია იყოს სხვადასხვა წინაპირობებით გამოწვეული და ისინი შესაძლებელია, განპირობებული იყოს ბიოლოგიური, ფიზიოლოგიური და ფსიქოლოგიური ფაქტორებით. ერძოდ, სხვადასხვა დაავადებებით, ალკოჰოლური ან ნარკოტიკული თრობით, ნეგატიური ემოციების მოზღვავებით, ფრუსტრაციით ან მაღალი ხარისხის შფოთვით, კონფლიქტებით ან ზოგადად, კონფლიქტებისადმი მაღალი მგრძნობელობით, ძალადობრივ გარემოში ყოფნით, საზოგადოებისაგან გარიყულობით, აღზრდის სტილით, აგრეთვე სხვადასხვა სახის სუბიექტური მიზეზებით. მაგ. ექსტრემიზმი, ფანატიზმი, ხასიათობრივი და პიროვნული  თავისებურებები და სხვ.

რაც შეეხება აგრესიის მართვას, ბუნებრივია, ეს შესაძლებელია, თუმცა, ამას პირველ რიგში, სჭირდება ადამიანის თავისუფალი ნება და მის მიერ იმის გაცნობიერება, რომ აგრესიული ქცევა, ხშირ შემთხვევაში არსებითად უშლის ხელს ადამიანის ჯანსაღ სოციალიზაციას და ზოგად კეთილდღეობას, რადგან სიტუაციიდან გამომდინარე, აგრესიული ქცევა შეიძლება ვეღარ  დაექვემდებაროს კონტროლს და გახდეს აფექტის  წინაპირობა.

_როგორ აფასებთ იმ ყველაფერსრაც ამ დღეებში ვიხილეთიმ უმართავ პროცესებს, რაც გუშინ მოხდა? ანუ რა უნდა გაითვალისწინოს მ დროს მსგავსი აქციის ორგანიზატორმარომ სიტუაცია ხელიდან არ გაექცეს?

_შეფასება არის ცალსახად უარყოფითი და ვთვლი, რომ მსგავსი ქცევა არის მიუღებელი და დასაგმობი. ვგულისხმობ იმას, რომ არ შეიძლება უფლის, სიყვარულის და სიკეთის სახელით იძალადო სხვა ადამიანებზე, ვინც არ უნდა იყვნენ ისინი. ცალსახად ვგმობ ყველანაირ აგრესიას და ძალადობას ნებისმიერი ადამიანის მიმართ აღმსარებლობის, ეროვნების, ორიენტაციის და ა.შ. მიუხედავად. მე, ჩემი ქვეყნის ერთ რიგით მოქალაქეს, გუშინ შემეშინდა. შემეშინდა იმიტომ რომ ეს ჩემს ქალაქში, ჩემს თბილისში ხდება და იქ მყოფი თითოეული ადამიანი აღმოჩნდა სერიოზული რისკისა და განსაცდელის წინაშე, რადგან ერთ მხარეს იდგა ადამიანების ჯგუფი, რომელიც ნამდვილად იცავდა და იცავს როგორც ეროვნულ ტრადიციებს, ისე თავისუფალი ადამიანის კეთილ ნებას, იცავდა და ითვალისწინებდა საქართველოს კონსტიტუციით მინიჭებულ  უფლებას, აღიარებდა კანონის უზენაესობას და მეორე მხარეს იდგა ადამიანების ჯგუფი, რომელიც არ ვიცი, რას იცავდა იმიტომ, რომ ეს არ იყო რაიმეს დაცვა. ეს იყო მკვეთრად გამოხატული აგრესია, თუმცა იმავე ადამიანებსაც ჰქონდათ ამის უფლება, თუმცა გამოხატვის ფორმა და ზომა ნამდვილად იყო არასწორი და მკვეთრად გადამეტებული. ჩემთვის სრულიად წარმოუდგენელი ფორმით, მეთოდებით და რაც მთავარია, უფლის სახელით, მსგავსი აგრესია, ნამდვილად მიუღებელია. მესმის, რომ ყველას ვერ მოვთხოვთ სახელმწიფოებრივი აზროვნების, სამოქალაქო შეგნების და სოციალური პასუხისმგებლობის მაღალ დონეს, მაგრამ მე ასე მჯერა – მე უნდა დავიცვა ჩემი უფლებები ისე, რომ არ დავარღვიო სხვისი უფლებები. ნებისმიერი სახის ძალადობა – ჩემთვის არის დანაშაული და ვთვლი, რომ მსგავსი ქცევა ნამდვილად უნდა იყოს დასჯადი, თუნდაც იმიტომ, რომ აღნიშნულ ქმედებას, სამომავლოდ ჰქონდეს პრევენციული ხასიათი. რაც შეეხება ზღვარგადასულ სიძულვილს, ეს, პირველ რიგში, თავად ამ სიძულვილის მატარებელ ადამიანს აზარალებს და შემდეგ იმ სოციუმს, სადაც ეს ადამიანი ცხოვრობს და საქმიანობს.  სიძულვილი კი, ვისაც და რასაც არ უნდა ეხებოდეს,  ნამდვილად სირცხვილია!

რაც შეეხება მსგავსი აქციების ორგანიზების პროცესს, რა თქმა უნდა, იქ არ უნდა დაშავდეს არც ერთი ადამიანი, რომელ ჯგუფსაც არ უნდა მიეკუთვნებოდეს იგი. ჩემთვის ის უფრო მნიშვნელოვანია, რომ ეს იყოს ადამიანების არგუმენტირებული პროტესტის მშვიდობიანი აქცია ძალადობრივი ინციდენტების გარეშე, ვიდრე ის, რომ ისინი ექვემდებარებოდნენ იმ ადამიანებს, ვინც მათ ძალადობისკენ მოუწოდებს.

 _ რატომ უჩნდებათ აგრესია განსხვავებული ორიენტაციის მქონე ადამიანების მიმართ?

_„ამერიკის ფსიქოლოგიური ასოციაციის“ მიხედვით, სექსუალური ორიენტაცია გამოხატავს „პიროვნული და სოციალური იდენტობის განცდას, რომელიც დამყარებულია იმ მიზიდულობებზე, მათ გამომხატველ ქცევებსა და იმ ჯგუფის მიკუთვნებულობაზე, რომლის წევრებიც ამ ემოციებს იზიარებენ“. აქვე მოგახსენებთ, რომ სექსუალური ორიენტაცია არა არის არჩევანი. არ არსებობს სექსუალური ორიენტაციის გამომწვევი მარტივი ერთი მიზეზი, არამედ კვლევების თანახმად, ეს არის გენების, ჰორმონებისა და გარემოს გავლენათა კომბინაცია და ისინი ითვალისწინებენ  ბიოლოგიაზე დაფუძნებულ თეორიებს, რომლებიც გენეტიკურ და სოციალურ ფაქტორებზე მიუთითებენ. სექსუალური ორიენტაცია, როგორც წესი, სამი სახის ტერმინით გამოიხატება: ჰეტეროსექსუალობა, ჰომოსექსუალობა და ბისექსუალობა.

ტერმინი „ჰომოფობია“ პირველად  გამოჩნდა 1972 წელს, ამერიკელი ფსიქიატრის ჯონ ვეინბერგის წიგნში „საზოგადოება და ჯანმრთელი ჰომოსექსუალი“, რომლითაც ავტორმა აღნიშნა ის შიში, რომელსაც განიცდიან ადამიანები  ჰომოსექსუალებთან კონტაქტისას. მოგვიანებით ტერმინი დაიხვეწა 2006 წლის ევროპარლამენტის რეზოლუციაში „ევროპაში ჰომოფობიის შესახებ“, სადაც ნათქვამია, რომ ჰომოფობია წარმოადგენს წინასწარგანწყობაზე დაფუძნებულ ირაციონალურ შიშსა და სიძულვილს LGBTQI თემის მიმართ და მსგავსია რასიზმის, ქსენოფობიის, ანტისემიტიზმისა და სექსიზმისა.  მაგ. როდესაც ადამიანი ამბობს, რომ „არანაირი ჰომოფობია არ მაქვს, მე მათი არ მეშინია, უბრალოდ მაღიზიანებენ“, –  ეს შეიძლება ჩაითვალოს ჰომოფობიის გამოვლინებად. ამავე დროს, ჰომოფობია უნდა განვასხვავოთ ჰომონეგატივიზმისგან, როდესაც ადამიანი უბრალოდ შორდება და ემიჯნება  ერთსქესიანი ურთიერთობების თემას, თუმცა,  პირადად მას  არაფერი აქვს მათთან საწინააღმდეგო.

რაც შეეხება განსხვავებული ორიენტაციის მქონე ადამიანებისადმი აგრესიას, ხშირ შემთხვევაში, მისი წინაპირობა ხდება  ზოგიერთი ადამიანის ქცევა, რომელიც მიზანმიმართულად ახდენს თავის ცხოვრების წესის აფიშირებასა და პროპაგანდას, ირონიითა და სარკაზმით საუბრობს ტრადიციულ ურთიერთობებზე და ეროვნულ ღირებულებებზე, ცინიზმით საუბრობს რელიგიურ ფასეულობებზე, ახდენს სხვა ადამიანების დაინტერესებას და ინფორმაციის მიწოდებას ამა თუ იმ ორინტაციისათვის უპირატესობის მინიჭების შესახებ. მე, როგორც პრაქტიკოსი ფსიქოლოგი, ვმუშაობ ამ ადამიანებთან(ვერ ვიტყვი, რომ ხშირად, თუმცა ვმუშაობ) და მათ უმეტესობას, ხშირ შემთხვევაში აქვს იდენტობისა და იმ ორიენტაციის აღიარების შიში, რომელსაც საკუთარ თავთანაც კი დიდი სიფრთხილით აღიარებენ, რომ დიახ, ეს ასეა, ისინი ნამდვილად განსხვავებულები არიან. აქვე გეტყვით, რომ ჩემი ღრმა რწმენით და პრაქტიკიდან გამომდინარე, მგონია რომ სწორედ ბიოლოგიური თვალსაზრისით განპირობებული განსხვავებული ორიენტაციის ადამიანები, ნაკლებად გამოვლენ ქუჩაში და დაიწყებენ მიტინგებსა თუ პრაიდებზე სიარულს, რადგან ვიცი რომ მათ ჰყავთ თავიანთი პარტნიორები, აქვთ პროფესია და აქვთ საკუთარი ცხოვრების წესი და შესაბამისად, არც სჭირდებათ თავის დაცვა. ისინი არასოდეს დასცინიან სხვებს და არ ცდილობენ ტრადიციული ღირებულებებისა თუ რელიგიური გრძნობების შეურაცხყოფას.

და ბოლოს, მინდა მჯეროდეს და ღრმად მწამს, რომ ადამიანებს გვეყოფა კეთილგონიერება და განსხვავებული ორიენტაციის გამო, არ ჩავქოლავთ, არ გავწირავთ და არ გავრიყავთ ამ ადამიანებს, ვინაიდან ორიენტაცია არ არის არც არჩევანი და არც ცხოვრების წესი. ეს არის თანდაყოლილი თავისებურება, რომელიც განპირობებულია ბიოლოგიური და ფიზიოლოგიური თავისებურებებით. აქვე ვიტყვი, რომ მწამს და მჯერა, რომ ვიპოვით და ვივლით სწორედ იმ გზით, რომელსაც ჰქვია ჭეშმარიტი ქრისტესმიერი სიყვარულის გზა! სიყვარულის, სიკეთის და არა სიძულვილის გზა!  დავესესხები ცნობილ ამერიკელ  ასტრონავტ  ნილ არმსტრონგს, რომელიც  წერდა: „როდესაც მთვარიდან გადმოვხედე დედამიწას, დავინახე პატარა ცისფერი ბუშტი, ყოველგვარი ნაციონალობის და მოქალაქეობის გარეშე. მე ავტირდი, რადგან ვიგრძენი ეს ცისფერი ბუშტი იყო ჩვენი პატარა სახლი, სადაც ჩვენ,  სიძულვილით დაბრმავებული ადამიანები    ერთმანეთის  აუტანლობით ვიძირებით გამუდმებულ  ომებში“.  

 ავტორი - სალომე ნოზაძე

ქართველი ხალხი ყოველთვის გამოირჩეოდა თავისი სულისკვეთებითა და პატრიოტიზმით, ძველად პატრიოტიზმი მეფისა და სამშობლოს სიყვარულსა და მათთვის თავდაუზოგავ, გმირულ ბრძოლაში გამოიხატებოდა. პატრიოტები იყვნენ ის მამაცი და მხნე მებრძოლები, რომლებიც თავიანთი მეფისა და ქვეყნისთვის მზად იყვნენ ნებისმიერ მტერს შეწინააღმდეგებოდნენ. მათი პატრიოტიზმის წყალობით, მტერი ვერასდროს იმონებდა ქართველებს სულიერად და სწორედ გმირების შეუპოვარმა ბრძოლამ გადაარჩინა ქართული გენი.

თუმცა, მას შემდეგ სამყარო შეიცვალა - სწრაფად განვითარდა ტექნოლოგიები. ჩამოყალიბდა ახალი ღირებულებები, შეიცვალა ხედვა და სიტყვის „პატრიოტიზმი“  მნიშვნელობა ტრანსფორმირდა ანდა საერთოდაც  დაიკარგა.

ჩვენს რეალობაში,ქართველების უმეტესობა სამშობლოსადმი სიყვარულს სადღეგრძელოებში გამოხატავს, ხშირად შევხვდებით სუფრებზე მამაკაცების პაექრობას სადღეგრძელოებსა და განსახვავებული სასმისების გამოცლაში. ისინი თითქოს ამით უმტკიცებენ ერთმანეთს სამშობლოს სიყვარულს, კამათობენ და განიხილავენ, ეპაქრებიან და ასე უმტკიცებენ ერთმანეთს კაცობასა და პატრიოტიზმს.

წინა საუკუნეებში თუ გმირულად იბრძოდნენ ქვეყნის წინაშე და ამით ამტკიცებდნენ საქართველოს სიყვარულს, ახლა რა ხდება? ჩვენს ირგვლივ არიან ადამიანები, რომლებიც უთქმელად, საქციელებით ამტკიცებენ თავიანთ პატრიოტიზმს, მაგრამ რატომ არის რომ უმეტესობას სიტყვა „პატრიოტიზმი“ არასწორად (ჩემი აზრით, რა თქმა უნდა)  ესმის?!

ადამიანი, რომელიც უნიათო და უსაქმურია და მხოლოდ სადღეგრძელოებში ბრტყელ-ბრტყელი სიტყვებით ამტკიცებს სამშობლოს სიყვარულს, თითქოს  გვიკარგავს პატრიოტიზმის დადებით აღქმას. ჩემი აზრით, ადამიანები, რომლებიც თავდაუზოგავად შრომობენ, აკეთებენ თავიანთ საქმეს და ორიენტირებულები არიან განვითარებისკენ, თავისთავად პატრიოტია.

ილია წერდა: სამშობლოს სიყვარულით მწიფდება და ყალიბდება ადამიანის სულიერი სამყარო, მისი მისწრაფებანი და ფილოსოფიური შეხედულებანი, მისი გულწრფელობა და სიყვარული სხვა ერებისადმი.” უნდა შევთანხმდეთ, რომ სამშობლოს სიყვარული მხოლოდ სუფრასთან საქართველოს სადღეგრძელოს შესმითა და გულზე მჯიღების ბრაგუნით არ განისაზღვრება.  რა თქმა უნდა, საქართველოსთვის მებრძოლი თითოეული ადამიანი გმირია, თუმცა დღეს შეიცვალა დრო და მხოლოდ ბრძოლის ველზე ყოფნა არ განაპირობებს სამშობლოს სიყვარულს.  ჩვენ, ქართველები, უძველესი ისტორიისა და კულტურის მატარებელი ერი, საერთოდ არ ვუფრთხილდებით ჩვენს საგანძურს, უფლებას ვაძლევთ შინაურ თუ გარეშე მტრებს ქართულ „პატრიოტიზმს“ ამოფარებულმა გვებრძოლონ და გამოუთხარონ ძირი ჩვენს სახელმწიფოებრიობას, ამის მერე გამოვდივართ და ერთმანეთს მივუთითებთ, ჭკუის სწავლებითა და ლამაზი სიტყვებით ვეჯიბრებით - ვინ უფრო დიდი პატრიოტია.

პატრიოტიზმს იბრალებენ ჩვენს რეალობაში პოლიტიკოსები, რომლებიც მხოლოდ ყბედობით გვიმტკიცებენ საქართველოს სიყვარულს. საქართველოს სახელმწიფო დროშა, ჩვენი ეროვნული სიმბოლო, რომელიც ადამიანების უმეტესი ნაწილისთვის სიწმინდესთან არის ასოცირებული, ფსევდოპატრიოტიზმით შეპყრობილმა ადამიანებმა არაფრად ჩააგდეს და ზედ გადაუარეს, უცნობი ( კარგად ნაცნობი გიორგი გაჩეჩილაძე), რომელიც ყოველთვის გვაჯერებს თავის სიყვარულს ქვეყნისადმი, ერთ-ერთ აქციაზე დროშას არაფრად აგდებს, თუმცა მას რომ ვკითხოთ, იგი პატრიოტია.  თუმცა ის კი ავიწყდება, რომ ეს ის დროშაა, რომელიც გიორგი ანწუხელიძე ცხინვალში საკუთარი სიცოცხლის ფასად დაიცვა -  როცა ტყვედჩავარდნილს, მისი გათელვა სთხოვეს, საქართველოს დროშას ფეხი არ დაადგა, რუსებს ბოდიში არ მოუხადა. სწორედ ეს გახდა მიზეზი იმისა, რომ რუსმა სამხედროებმა გიორგი ანწუხელიძე ჯერ სასტიკად აწამეს და შემდეგ მოკლეს. ეს ორი ფაქტი, ორი ადამიანის ქმედება ნათელი მაგალითია პატრიოტისა და ფსევდოპატრიოტის ქმედებისა. პატრიოტიზმის მაგალითია გიორგი ტატუნაშვილისა და იმ ქართველი ვაჟკაცების ცხოვრება, რომლებიც სამშობლოს ტერიტორიულ მთლიანობას შეეწირნენ, სიტყვით პატრიოტები  კი სწორედ მათ გმირობას იფარებენ ფარად საკუთარი ლაჩრობის შესანიღბად.

რატომ შემაწუხა ამ კითხვამ დღეს - 17 მაისს ოჯახის სიწმინდის დღეს? ალბათ იმიტომ, რომ მოახლოებული არჩევნებისა თუ მსოფლიოში მიმდინარე პოლიტიკური პროცესების, ისრაელში მიმდინარე საომარი მოქმედებების ფონზე, როცა სოციალურ ქსელში ყოველდღიურად თვალში გხვდება ებრაელთა თავგანწირული ბრძოლა ისრაელისთვის, უცნაური სევდა გიპყრობს - სევდა იმის გამო, რომ საქართველო ოკუპირებულია და სწორედ დღეს გვჭირდება ნამდვილი პატრიოტები. ანწუხელიძეები, ტატუნაშვილები, შინდისის გმირები, სწორედ ისეთი ქალბატონები, ერთ ხელში რომ ავტომატი უჭირავს და მეორე ხელით ჩვილ ბავშვს უვლის.  

ეროვნული თავისუფლება პიროვნული თავისუფლებით იწყება და თუ გვსურს ქვეყნის გადარჩენა და განვითარება, ჯერ საკუთარ თავს უნდა ვკითხოთ - რა არის ჩვენთვის „სამშობლოს გრძნობა განსაცვიფრები“ (როგორც გალაკტიონი უწოდებდა)? ვაცნობიერებთ თუ არა, რომ გაბოროტებული, ჭორიკანა, ღვარძლიანი ადამიანები, არც საკუთარ ოჯახს რომ არ უფრთხილდებიან და არც მოყვასს, ამით  უპირველესად იმ ქვეყანას მტრობენ, სადაც ცხოვრობენ და შვილებს ზრდიან? უფიქრიათ კი ოდესმე, რომ საქართველო  ვერასდროს ვერ გამოვა ამ მოჯადოვებული წრიდან, თუ  ყველა ოჯახში არ იქნება სიმშვიდე, სიყვარული, პატივისცემა, თუ ყველა ქართველი ბირჟაზე დგომის ნაცვლად იმ საქმეს გააკეთებს, რომელიც უყვარს, სხვის გადმოგდებულ ლუკმას კი არ დაელოდება და მათხოვრის ფსიქოლოგიით კი არ იცხოვრებს, თავად შექმნის საკუთარი ოჯახის კეთილდღეობას?! თუ ყველა ქართველი თავის გაზრდილ შვილს არ ასწავლის, რომ ყველა ადამიანს საკუთარი ვალდებულება აქვს სამშობლოს წინაშე და გიორგი ანწუხელიძის დაღვრილი სისხლი გიორგი ანწუხელიძის წილია და ყველას საკუთარი ვალი აქვს გადასახდელი!

თუმცა ზნეობრივი და გმირული მაგალითებით საზოგადოების უზნეო და ლაჩარ ნაწილს ვერაფერს შეასმენ - არც ლაჩრების დაბრუნებული სამშობლო ახსოვს ისტორიას, ჰოდა, სანამ სადღეგრძელოს სათქმელად ჭიქა ავწევთ, ანდა ჭკუის დარიგებას ან ლანძღვას დავიწყებთ, საკუთარ თავს ვკითხოთ - ჩვენ რა გავაკეთეთ (ან ვაკეთებთ) სამშობლოსთვის?

 სალომე ნოზაძე

ბზობა ქრისტიანული ეკლესიის ერთ-ერთი მთავარი საუფლო დღესასწაულია და მას საერთაშორისო ენაზე ეწოდება ქრისტეს ზეიმით შესვლა იერუსალიმში, ქართველები ბზობას ვეძახით, რადგან სწორედ ბზის, წმინდა და მარადმწვანე ხის ტოტებით ვულოცავთ ერთმანეთს ამ ერთ-ერთ უდიდეს საუფლო დღესასწაულს, იმ მიზეზით, რომ საქართველოში ბზა ყველაზე ადრე ყვავის და ყველაზე ძვირფას ხედ მიიჩნევა. იგი აღინიშნება აღდგომის წინა კვირა დღეს. ქრისტიანული კულტის მსახურებაში ბზობის დღესასწაული IV საუკუნეში შემოვიდა, მისი შინაარსი დაფუძნებულია სახარების მოთხრობაზე, რომელშიც გადმოცემულია იერუსალიმში პასექის დღესასწაულზე დასასწრებად იესო ქრისტეს შესვლის ამბავი, იესოს მოსახლეობა ზეიმით შეეგება, ზოგი მის სახედარს ფეხქვეშ საკუთრ სამოსს, ზოგი პალმის ტოტებს, ყვავილებს უგებდა.

 ეს ერთადერთი შემთხვევა იყო, როცა ზეიმით ხვდებოდნენ ქრისტეს, ქრისტე კი ტიროდა. ამაზე წმინდა მამები, ასეთ განმარტებას აკეთებენ, რომ ქრისტე ღვთიური თვალით ხედავდა, რომ იგივე ხალხი, რომელიც გალობით ხვდებოდა, ერთი კვირის შემდეგ მის ჯვარზე გაკვრას მოითხოვდა, რის გამოც ებრაელი ერი თავს დაიტეხდა უდიდეს უბედურებას.

ქრისტე ხედავდა, როგორ გაანადგურებდა ვესპასიანე იერუსალიმს, რომ მისგან მთელი „გოდების“ კედელიღა დარჩებოდა და სახელმწიფო დაქცეულ-დაკარგული ებრაელობა როგორ დაიქსაქსებოდა მთელ დედამიწაზე და როგორ იქნებოდნენ სამადლოდ შეკედებულნი სხვის კარს საუკუნეების განმავლობაში.

 ქრისტიანულ სამყაროში ბზობის დღესასწაული IV საუკუნეში შემოვიდა და დამკვიდრდა. მართლმადიდებლურ სამყაროში ტრადიციის მიხედვით, ბზის ტოტები მზის ამოსვლამდე უნდა მოიჭრას. მოჭრილ ტოტებს აკურთხებებ, კურთხევის შემდეგ კი მოსახლეობას იგი სახლებში მიაქვთ.

 ბზობა იესო ქრისტეს ჯვარზე გაკვრამდე, მიწიერი ცხოვრების ბოლო დღეების მნიშვნელოვანი მოვლენაა.

 როგორ აღნიშნავენ საქართველოს კუთხეებში ბზობის დღესასწაულს?

 რაჭა-ლეჩხუმში ბზობას ეკლესიაში მიდიოდნენ და იქიდან მოჰქონდათ ბზა. სახლში მიტანილ ბზას თავზე შემოივლებდნენ და ნაკვერჩხლებზე დადებდნენ. თუ აბრიალდებოდა, ეს იმას ნიშნავდა, რომ ბზის პატრონი დიდხანს იცოცხლებდა, თუ მალე ჩაქრებოდა – ცოტა ხანს

სამეგრელოში ბზობა-ბაიაობას ბაიას ყვავილს იყენებდნენ, რომელიც ფერის გამო ხალხისთვის მზესთან იყო ასოცირებული, სახლში, იატაკზე წრიულად დააფენდნენ და ზედ კვერცხებს გადააგორებდნენ. ამ კვერცხებს სააღდგომოდ აუცილებლად შეღებავდნენ.

მესხეთში ბზობას ქალებს მინდვრიდან თოვლი მოჰქონდათ და გზაში ჭამდნენ, შინ კი ოჯახის წევრებს და საქონელს გადააყრიდნენ, თან ამბობდნენ: „ბზო, ბზო, ბუზებო, აქაურობას მოშორდით“. ხალხს სწამდა, რომ ამ წესის შესრულების შემდეგ ბუზები მათ აღარ შეაწუხებდნენ.

ქართლში მღვდელი ტყიდან მოტანილ ბზას აკურთხებდა და ხალხს დაურიგებდა. ხალხი ამ დღეს თევზს ჭამდა. მიცვალებულების მოსახსენებლად ზურგიელს ხარშავდნენ. ვისაც ახალი მიცვალებული ჰყავდა, დიდ ორაგულს მოხაშავდა და ეკლესიაში წაიღებდა. თუ ბზას ბევრი მარცვალი ჰქონდა, „დაპურებული“ იყო და, ხალხის რწმენით, პურის თავთავი კარგად დაისხამდა. ქართლში წირვა-ლოცვაზე სიარულს ბზობიდან იწყებდნენ (ყოველდღე დადიოდნენ), ოთხშაბათიდან კი „დაიუქმებდნენ“. ქართლში ვნების ოთხშაბათს ბზობის ოთხშაბათსაც ეძახდნენ.

კახეთში ბზობას საქმის კეთება იცოდნენ – ყველაფერი ბარაქიანი იქნებაო. უფრო თესავდნენ: სიმინდს, ლობიოს, კიტრს – ბზასავით დაისხამსო. მოგეხსენებათ, ხარება და ბზობა შეიძლება ერთმანეთს დაემთხვას, შესაძლოა ხარება წინ უსწრებდეს ბზობას ან პირიქით. თუ ხარება ბზობას მოსდევს, ხალხის თქმით, თევზით არ ხსნილდება, რაც საეკლესიო ტიპიკონს სრულად შეესაბამება.

გუდამაყარში ბზას ბავშვებს თმაში უკეთებდნენ, ყვავები დაიმალებიანო. ზოგი ბზას კვერცხებზე ცვლიდა.

ხევში ბზობას „ბზობა-კაზარობას“ ეძახდნენ. მოხევეები ამ დღეს უქმობდნენ, ეკლესიაში წირვა-ლოცვას ესწრებოდნენ, ეზიარებოდნენ და მღვდელი მათ ბზით ასხამდა ნაკურთხ წყალს. ხევში ბზის მაგივრობას ტირიფი ასრულებდა.

ფშავ-ხევსურეთში მხოლოდ სოფელ მაღაროსკარში ხარობს ბზა. ამ სოფელში იყო პატარა კოშკი – წმინდა გიორგის სალოცავი. გადმოცემის მიხედვით, რადგანაც ქრისტიანულ ეკლესიას ბზა სჭირდებოდა და ფშავ-ხევსურეთში ის არ იყო, ქრისტიანობის განსამტკიცებლად თამარ მეფეს წმინდა გიორგის ნიშთან ეს მცენარე გაუშენებია. ამ ადგილს ბზიანას ეძახიან. აქვე ქრისტიანული ეკლესიაც მდგარა. თავდაპირველად მცირე ტერიტორიაზე დარგული ბზა დროთა განმავლობაში დიდ ფართობს მოსდებია. ხატი ბზიანაში პირუტყვის შეყვანას კრძალავდა. ვისი პირუტყვიც ბზიანაში შევიდოდა, ხატი მას დაამიზეზებდა ანუ ავად გახდიდა, ან საქონელს უზარალებდა, ან სხვა რამეს შეამთხვევდა. დაზარალებულს ხატისთვის ერთი საკლავი და სანთელ-საწირის მიტანა ევალებდა.

 დღესასწაულთან დაკავშირებით მლოცველები ტაძრებში ბზის რტოებითა და სანთლებით მიდიან. ეკლესიებში ბზა იკურთხება, როგორც სიმბოლო უფლისთვის მიგებისა. ბზობის გამო დიდ-მარხვის მე-6 შაბათი თევზით ხსნილია.. შემდეგ ერთი კვირა კი მორწმუნეთათვის მძიმე მარხვაა, რადგან ვნების შვიდეული აღინიშნება.

 ბზის ზოგიერთი ჯიში გადაშენების პირასაა, რის გამოც პატრიარქი ბზობის დღესასწაულისთვის მოსახლეობას ბზის მოჭრისგან თავის შეკავებას სთხოვს, იგი აღნიშნავს, რომ ეკლესიაში შესაძლებელია ნაკურთხი ბზის შეძენა.

 

 

ავტორი: ემილი ფეიქრიშვილი

 

ედინბურგის ჰერცოგისა და დედოფალ ელისაბედის 74-წლიანი სიყვარული და პრინცი ფილიპის ტრაგიკული ცხოვრების დასასრული

 

„მალე დაინახავთ, როგორ დადგება არმია, რომ ამ ქალს თავი მოაწონოს!“ _ გია ბუღაძის სკანდალური ინტერვიუ

პარლამენტის განათლების, მეცნიერებისა და კულტურის კომიტეტის თავმჯდომარე, თეა წულუკიანი აღმასრულებელ ხელისუფლებაში ბრუნდება _ კულუარული ინფორმაციით, ის შესაძლოა, კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდულ საქმეთა ახლადშექმნილი სამინისტროს პირველი პირი გახდეს. აქვე, იმასაც გეტყვით, რომ განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტრო ორად იყოფა და კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდულ საქმეთა უწყება დამოუკიდებელ სამინისტროდ ყალიბდება... კულტურის მინისტრად თეა წულუკიანის შესაძლო დანიშვნას, „ვერსიასთან“ საუბრისას, მხატვარი გია ბუღაძე აფასებს:

_ სიმართლე რომ გითხრათ, ეს ამბავი ნაკლებად მაღელვებს.

_ რატომ?

_ 12 წელია, კულტურის სამინისტროში ფეხი არ შემიდგამს და მინისტრი ვინ იქნება, სულ არ მაინტერესებს...

_ შეიძლება, თუმცა თქვენი, როგორც კულტურის სფეროს წარმომადგენლის აზრი მნიშვნელოვანია. ჰოდა, ბატონო გია, რას ფიქრობთ, წულუკიანი როგორი მინისტრი იქნება?

_ ცუდი და ჩამოქცეული ქვეყნის კულტურის სიმბოლური მინისტრი იქნება.

_ თუ წულუკიანი ცუდი მინისტრი იქნება, თქვენი აზრით, ხელისუფლებამ რატომ გადაწყვიტა, რომ კულტურის მინისტრად სწორედ ის დანიშნოს?

_ კონტროლისთვის... მისთვის მთავრობაში ყოფნა უკეთესია, ვიდრე _ პარლამენტში, რადგან მინისტრობასაა მიჩვეული, თან ცენზურა გაძლიერდება...

_ ცენზურის რა გითხრათ, მაგრამ არ მგონია, წულუკიანი კულტურის სფეროს იცნობდეს _ იურისტია და მისი საქმიანობა აქამდე კულტურისგან შორს იყო...

_ ამასთან დაკავშირებით, ერთ რამეს გეტყვით: ვიცი, რომ თანამედროვე არტში რაღაცები იცის.

_ ეს საიდან იცით?

_ იქ, სადაც მუშაობდა, ჩემი ახლობლებიც მუშაობდნენ, სწავლობდნენ და ვიცი, რომ დადიოდა თანამედროვე ხელოვნების გალერეებში და აქციებს ესწრებოდა. ეს მის ახალგაზრდობაში ხდებოდა. ასე რომ, ეტყობა, გარკვეული ამბიცია აქვს, მაგრამ ეს სრულებითაც არაა საკმარისი, რომ სათავეში კულტურას ჩაუდგეს და პოლიტიკა წარმართოს. მით უმეტეს, რომ ეს სფერო საშინლად მიგდებულია და ათამაშებენ _ როცა სჭირდებათ, დაკეტავენ, შეაერთებენ, გადმოაერთებენ და ა.შ.
ზოგადად, ეს ხელისუფლება კულტურას აგდებულად და ზედაპირულად უყურებს. მოკლედ, ეს თეასთვის გაკეთებული სამინისტროა, მისი ამბიციების დასაკმაყოფილებლად და თუ ცენზურის საშუალებითაც გააკონტროლებენ, ეგეც არ აწყენთ.

_ კულტურის სამინისტროს მიმართ ასეთი დამოკიდებულება ნორმალურია?

_ კარგი იქნება, თუ ეკონომიკის ან თავდაცვის სამინისტროს შეუერთებენ და... არ გამიკვირდება.

_ თეა წულუკიანი საზოგადოებას თავს მკვახე გამონათქვამებით ამახსოვრებს. ასეთი ხისტი იმიჯის მქონე პოლიტიკოსი კულტურის მინისტრად ივარგებს?

_ თავიდანვე გითხარით, შეუფერებელია-მეთქი, ვიმეორებ: პირადად ჩემთვის, გია ბუღაძისთვის, სულერთია, ვინ იქნება კულტურის მინისტრი, ისედაც არ მაინტერესებს, რა იქნება ამ ბიუროკრატიულ სისტემაში იმიტომ, რომ არ ვენდობი, არ მომწონს, ვერ ვიგებ და ვერ ვხედავ, რა ფუნქცია აქვს. ახლა იქ დადგება მლიქვნელთა მთელი არმია, წარმოიდგინეთ, რა მოხდება, გული აგერევა, რომ შეხედავ და სულ მალე დაინახავთ, როგორ დადგება არმია, რომ თავი მოაწონოს ამ ქალს. ის კი ეცდება, რომ თავის ძალაუფლება მაქსიმალურად გამოიყენოს.
გარდა იმისა, რომ ეს სასაცილოა, ამაზრზენიცაა!

_ ისე, ამბობენ, რომ ბიძინა ივანიშვილმა შეუწყვიტა დაფინანსება კულტურის სფეროს ბევრ წარმომადგენელს... ამ ადამიანების პროტესტის „მოთოკვას“ ხომ არ ეცდება წულუკიანი?

_ რითი უნდა მოთოკოს, დაფინანსებას მისცემს, თუ უფრო მეტად აქცევს მონებად? ისინი სჭირდებოდა ბიძინას, თან მწერლებზე, მსახიობებსა და მომღერლებზე ანუ ძირითადად იმ ადამიანებზე იყო საუბარი, რომლებიც ჩანან, თორემ იქ არ ყოფილა არც ერთი მხატვარი, გარდა რუსიკო ფეტვიაშვილისა, როგორც მახსოვს. ისეთი პირები იყვნენ, რომლებიც ჩანან იმიტომ, რომ მას სჭირდებოდა პოლიტიკური დივიდენდები და ემზადებოდა იმ საქმის „შესასრულებლად“, რომელიც „შეასრულა“. ეს იყო ინვესტიცია იმ პოლიტიკური დავალებისთვის, რომელიც მას უნდა შეესრულებინა ჩრდილოელი „ბატონის“ დავალებით.

_ ახლა თუ შეუწყდათ ეს დაფინანსება, მოვლენები როგორ განვითარდება?

_ არც არაფერი, წავიდნენ უკვე ისინი, უმეტესობა ჩემზე უფროსი თაობის ადამიანები იყვნენ. მათ კი არა, როგორც ინფორმაცია მაქვს, რამდენიმე აქტიურ პარლამენტარსაც შეუწყვიტა დაფინანსება, რომელსაც ოფიციალურ ხელფასთან შედარებით, სამჯერ და ოთხჯერ მეტს უხდიდა. მათი ხელფასების ეს დანამატი დააკისრა იმ ბიზნესმენებს, რომლებიც მაჟორიტარული სიით, სამადლოდ შეიყვანა პარლამენტში. რეალურად, კორუფციული აღებ-მიცემობის „ჯიგრულ პონტში“ ვართ, რომელშიც ამ ქვეყანას მომავალი არ ექნება და ვიქნებით მაჩანჩალა!
კულტურაზე ასეთ დამოკიდებულებას მე კი ირონიით ვუყურებ, მაგრამ ეს მწარე ირონიაა!
კიდევ ერთხელ, ხაზს ვუსვამ: 12 წელია, კულტურის სამინისტროსკენ არც გამიხედავს და არც ვაპირებ, გავიხედო, თუმცა ისიც კარგად ვიცი, როგორია ხელოვან ადამიანთა მდგომარეობა და... ნახავთ, როგორ დადგება მლიქვნელთა რიგები...

_ ისე, პეტიცია შეიქმნა და დიდი პროტესტი გამოიწვია ამ საკითხმა. ელოდებით, რომ ამ ფონზე, წულუკიანმა მინისტრობაზე უარი თქვას?

_ არაა გამორიცხული, მაგრამ უკან ამათ გამო კი არ დაიხევს, არამედ, იმ ევროპელი, საქართველოზე მომუშავე ადამიანების რეაქციის გამო, რადგან, ფაქტობრივად, თავი მოიჭრა, შეირცხვინა...

_ ნიკა გვარამიას ნომრის გამოქვეყნებას გულისხმობთ?

_ დიახ, რა თქმა უნდა, ეს წარმოუდგენელი ზეუკულტურობის გამოვლენაა, რაც მისგან არ გამკვირვებია. პირადად მე, მასთან არაფერი მაინტერესებს, არც არაფერი მიმიღია და არც ვაპირებ, მაგრამ მეცოდება ეს ქვეყანა, მეტი არაფერი.
მაქვს ინფორმაცია, რომ რამდენიმე კანდიდატურას განიხილავდნენ კულტურის მინისტრის თანამდებობაზე. საუბარი იყო გოგა ხაინდრავაზე, ნუკრი ქანთარიასა და ელისო ბოლქვაძეზეც, თუმცა გამოკვეთილი ლიდერი წულუკიანია. თავად განსაზღვრეთ, რომელი, რომელს სჯობს... ეს კიდევ ერთი ნიშანია, რა დღეშია ქვეყანა!

 

 საარჩევნოდ პოლიტიკურ ავანსცენაზე, ახალ სახეებთან ერთად, კარგად ნაცნობი ,,ფეისებიც’‘ ჩნდებიან. ასე, მაგალითად, პატრიოტთა ალიანსის პროპორციული სიის ოცეულში ადა მარშანია ვერა, მაგრამ სამაგიეროდ, ჯემალ სეფიაშვილის ,,ჩემი ცისანა’‘ ანუ ცისანა სეფიაშვილი მოხვდა. პარტიის სიის მე-6 ნომერი კი ცესკო-ს ყოფილი თავმჯდომარე და ყოფილი სახალხო დამცველი, ნანა დევდარიანია. რატომ გადაწყვიტა პოლიტიკაში დაბრუნება? _ ამას ნანა დევდარიანთან ინტერვიუდან შეიტყობთ.

_ ქალბატონო ნანა, პოლიტიკაში დაბრუნება რატომ გადაწყვიტეთ, ან არჩევანი პატრიოტთა ალიანსზე რატომ გააკეთეთ? 

_ სიმართლე გითხრათ, პოლიტიკას მოწყვეტილი არასდროს ვიყავი. მართალია, ბოლო წლებში უფრო პოლიტოლოგიური კვლევებით ვარ დაკავებული, მაგრამ ეს საქმიანობა პოლიტიკურ პროცესებთან ახლოსაა. 

რაც შეეხება პატრიოტთა ალიანსს, ჩემთვის არათუ სრულიად მისაღებია, არამედ, წლებია, ვწერ და ვლაპარაკობ, რომ საქართველო ვერ გამთლიანდება, თუ აფხაზებთან, ოსებსა და რუსებთან პირდაპირი დიალოგი არ იქნება. ამასთან, ჩემთვის სრულიად მისაღებია საქართველოს ნეიტრალიტეტი. ამდენად, ალიანსის მიერ წინ წამოწეული ეს თემები ჩემთვის ორგანულია. 

ამას გარდა, სოციალური და ეროვნული პლატფორმა, რომელზეც ალიანსი დგას, ჩემ მსოფლმხედველობას მთლიანად ეთანხმება. 

_ ბოლო დროს, პატრიოტთა ალიანსს რამდენიმე სკანდალი დაუკავშირდა, მათ შორის, აფხაზეთში ხატის გადაბრძანება, რუსეთისგან დაფინანსების საკითხი და ა.შ. ყველაფერი ეს, თქვენი პარტიის საარჩევნო შედეგზე როგორ იმოქმედებს? 

_ უკვე იმოქმედა, ოღონდ დადებითი კუთხით. ეს თავდასხმები, როგორც მმართველი ძალისგან, ისე ე.წ. ოპოზიციისგან, შიშითაა განპირობებული. დახურული კვლევები აქვთ და იციან, რომ ,,პატრიოტთა ალიანსის’‘ რეიტინგი ძალიან მაღალია, რასაც პოლიტიკური მოწინააღმდეგის შიში მოჰყვება, მაგრამ ადამიანები ყველაფერს ხედავენ. 

ხომ იცით, ჩვენი მოძმე სომეხი ხალხი, თავისი მენტალიტეტით, როგორია _ რომელიმე სომეხს მსგავსი ნაბიჯი რომ გადაედგა, აფხაზეთში ხატის წაბრძანებას ვგულისხმობ, ამას მთელი სომხეთი აღტაცებით შეხვდებოდა, ჩვენთან კი პირუკუ ეფექტი ჰქონდა. ეს პოლიტიკური შურიანობაა და სხვა არაფერი, თუმცა ასეთი თავდასხმები ჩვენ გარშემო, სულ უფრო მეტი ადამიანის მობილიზებას ახდენს. 

_ შეიძლება, მაგრამ რუსეთის მიერ ოკუპირებულ აფხაზეთში ფარულად გადასვლა ნორმალურად მიგაჩნიათ ანუ სანამ ინფორმაციამ მედიაში არ გაჟონა, ამაზე პატრიოტთა ალიანსმა არაფერი თქვა... 

_ საკითხს ასე უნდა შევხედოთ _ ოკუპაცია დროებითი მოვლენაა, ყოველ შემთხვევაში, ჩემთვის და პატრიოტთა ალიანსისთვის ასეა. 

გარდა ამისა, ჩვენ კი არ უნდა ვიძახოთ, რომ აფხაზეთი და სამხრეთ ოსეთი ოკუპირებულია, არამედ, ეს იმ ხალხმა უნდა თქვას. 

ისინი ძალიან ბრაზობენ, როცა ეუბნები, უთავმოყვარეო ხარ და ოკუპირებულ ტერიტორიაზე ცხოვრობო. დიალოგი ასე არ გამოვა, თორემ თუ საქმეს უშველის, დილას, შუა დღესა და საღამოს, სულ ოკუპაციაზე ვილაპარაკებ. 

როცა ის ადამიანები გაკრიტიკებენ, რომლებსაც ოკუპაციასთან ბრძოლა შარვლის ჩახდა და საჯდომის მიშვერა ჰგონიათ, ვფიქრობ, ეს ფაქტი მათზე ნათლად მეტყველებს. 

რაც შეეხება რუსული ფულის საკითხს, ასეთ ,,ფეიკებს’‘ ის ხალხი ქმნის, რომლებსაც 1995 წლიდან, არჩევნები არ გამოუტოვებიათ, რომ რუსული ფული არ ჰქონოდათ და რუსი პიარტექნოლოგები არ ჰყოლოდათ. 

_ ვის გულისხმობთ? 

_ ყოფილ მოქალაქეთა კავშირს, რომელიც მერე ნაციონალური მოძრაობა გახდა. არსებობს რუსი პოლიტტექნოლოგების ინტერვიუები, რომლებიც პირდაპირ ამბობდნენ, ჩვენ ვეხმარებოდით ჟვანიასა და ბურჯანაძეს, მაგრამ საბოლოოდ, სააკაშვილმა იმარჯვა და ყველაფერი ეს, მიიწერაო. 

_ კი, მაგრამ რატომ უნდა სჭირდებოდეს ნაციონალურ მოძრაობას, პატრიოტთა ალიანსის მიმართ, ასეთი ,,ფეიკების’‘ გამოგონება? 

- იციან რეალური რეიტინგები და უნდათ, კონკურენტი დააზარალონ, ისეთი რამ მოიგონეს, რაც იუმორის სფეროსაც კი სცდება. 

ერთ ექსკლუზივს გაგიმხელთ ,,საიდუმლოდ’‘ _ პუტინი ფულს კი არ გვაძლევს, უბრალოდ, შესაბამის ქაღალდს გზავნის ფოსტით და მერე, ჩვენ ფერად პრინტერზე ამოგვაქვს დოლარები! მოკლედ, ყველაფერი ეს, სრული იდიოტიზმია! 

შემთხვევით, ეს ის ძალები ხომ არ არიან, რომელთა წარმომადგენლებიც საზღვარზე დააკავეს, მილიონი დოლარი ,,ქეშად’‘ რომ გადმოჰქონდათ? და კიდევ უამრავი რაღაც, რაც არ ჩანს, თორემ ამდენი ტელევიზიის შენახვას ეხუმრებით?! 

_ ისე, რადგან ,,ფეიკებზე’‘ ვსაუბრობთ, როგორ გგონიათ, იმოქმედებს საარჩევნოდ მიღებული ქცევის კოდექსი, რომელსაც ხელი ,,ოცნებამაც’‘ მოაწერა და ოპოზიციამაც? 

_ ქაღალდზე ყველაფრის დაწერა შეიძლება, მაგრამ ყველაფერი საარჩევნო კამპანიის განმავლობაში გამოჩნდება. ბინძურ ტექნოლოგიებზე ნაციონალური მოძრაობა უარს არ იტყვის. ,,ოცნება’‘ ასე არ იქცევა ხოლმე _ ერიდება ნეგატიურ პიარს, მაგრამ იქაც არის ფრთა, მაგალითად, კობახიძე-მდინარაძე, რომელიც, დაახლოებით, ამ ხელწერით მოქმედებს. ისე, დოკუმენტი რომ შეიქმნა, ამაში ცუდი არაფერია. 

_ ქალბატონო ნანა, NDI-ს ბოლო კვლევის მიხედვით, გამოკითხულთა 59%-მა არ იცის, რომელ პარტიას აძლევს ხმას. ეს როგორ იმოქმედებს ოპოზიციური პარტიების საარჩევნო შედეგზე? 

_ საერთოდ, ადამიანები არჩევანს ბოლო დღეებში აკეთებენ. საუბარი იმაზეა, თუ ვინ შეძლებს ამ ხმების თავისკენ მიზიდვას. სასურველია, რომ გადაუწყვეტელი ამომრჩევლიდან ყველამ ხმა პატრიოტთა ალიანსს მისცეს, მაგრამ NDI-ს რომელიმე კვლევის შედეგი, რომელიმე არჩევნების შედეგს ერთხელ მაინც დაემთხვა? _ არც ერთხელ! ამ კვლევებს ერთ-ერთ პარტიასთან მკვეთრად აფილირებული ორგანიზაცია ატარებს და როგორ ვენდო? 

_ არჩევნების შემდეგ, რომელ პარტიასთან აპირებთ კოალიციურ რეჟიმში თანამშრომლობას და რომელთან _ არა? 

_ ძალიან მიკვირს, როცა ,,ოცნებისა’‘ და ,,ნაციონალების’‘ ორივე ფრთის წარმომადგენლები კატეგორიულად აცხადებენ, არ ვითანამშრომლებთ პატრიოტთა ალიანსთან და არ შევქმნით კოალიციასო. 

ჯერ არჩევნების შედეგები უნდა დაიდოს, წინასწარ ამაზე ლაპარაკი უაზრობაა. ჯერ გადახტნენ და მერე ,,ჰოპლა’‘ დაიძახონ. 

ერთი რამ შემიძლია გითხრათ: პატრიოტთა ალიანსი არასოდეს ითანამშრომლებს ნაციონალური მოძრაობის ორ დანაყოფთან, დანარჩენს არჩევნები გვაჩვენებს.

თათია გოჩაძე

Ecumenical whip delivered motives expanding involving loyalty. Africa hungry males attending john's sighed reaching. Lucky rigid thrown thursday seized soldier ethical. Morality