Top Stories

გახმაურებული საქმე

 „ეს საქმე არ დამთავრებულა“

  თათია გოჩაძე

 

ხუთი წლის წინ, 2017 წლის 1-ელ დეკემბერს, თბილისში, ხორავას ქუჩაზე, მოზარდებს შორის მომხდარი ჩხუბის დროს, არასრულწლოვნები - დავით სარალიძე და ლევან დადუნაშვილი მოკლეს. ამ საქმეზე, 2019 წლის 3 ივნისს, თბილისის სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ გიორგი ჯანაშიამ, დავით სარალიძის მკვლელობა ჩაიდინა ჯგუფურად, სხვა პირთან ერთად. გიორგი ჯანაშიას 11 წლით და 3 თვით პატიმრობა მიესაჯა. პირველი ინსტანციის - თბილისის საქალაქო სასამართლოს განაჩენით, გიორგი ჯანაშია დამნაშავედ სცნეს დავით სარალიძის მკვლელობის მცდელობაში და 9 წლითა და 9 თვით პატიმრობა მიუსაჯეს.

ლევან დადუნაშვილის მკვლელობისთვის მსჯავრდებულ გუგა ბარბაქაძეს, სააპელაციო სასამართლომ, საქალაქო სასამართლოს მიერ გამოტანილი სასჯელი - 10 წლით და 6 თვით პატიმრობა - დაუმძიმა და 11 წლითა და 3 თვით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებიდან მეორე დღეს, სამართალდამცავებმა დავით სარალიძის მკვლელობის ბრალდებით დააკავეს მიხეილ კალანდია, რომელსაც მანამდე მოწმის სტატუსი ჰქონდა.

2020 წლის 25 თებერვალს, თბილისის საქალაქო სასამართლომ მიხეილ კალანდია დამნაშავედ სცნო დავით სარალიძის განზრახ ჯგუფურად მკვლელობაში და 15 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა, თუმცა არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის თანახმად, სასჯელი ერთი მესამედით შეუმცირა და საბოლოოდ, საპატიმრო სასჯელად განუსაზღვრა 11 წელი და 3 თვე. 21 აპრილს კი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს პალატამ მიხეილ კალანდია დამნაშავედ სცნო არასრულწლოვანი დავით სარალიძის განზრახ ჯგუფურად მკვლელობაში. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებით, ძალაში დარჩა პირველი ინსტანციის, თბილისის საქალაქო სასამართლოს განაჩენი.

დავით სარალიძის განზრახ მკვლელობის ბრალდებით, მოგვიანებით, გიორგი მენაბდეც დააკავეს. დაკავებული დეკანოზ შიო მენაბდის შვილია, რომელსაც დავით სარალიძის მამა სავარაუდო მკვლელებს შორის მოიაზრებდა, თუმცა ამ მიმართულებით, თავდაპირველად, გამოძიება არ დაწყებულა... გიორგი მენაბდე სასამართლომ დამნაშავედ სცნო. მას სასჯელის სახედ და ზომად 14 წლით თავისუფლების აღკვეთა განესაზღვრა, თუმცა არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის თანახმად, ის ერთი მეოთხედით შემცირდა და საბოლოოდ, სასჯელის ზომად განესაზღვრა 10 წელი და 6 თვე.

 

როგორ აფასებს 5 წლის შემდეგ ხორავას ქუჩის საქმეზე მიღწეულ სამართალს დავით სარალიძის მამის, ზაზა სარალიძის უფლებადამცველი? - „ვერსია“ ნესტან ლონდარიძეს ესაუბრა:

 

- ძალიან მნიშვნელოვანია, ხაზი გავუსვათ იმას, რომ სამართალი მიღწეულია, მაგრამ უნდა აღინიშნოს, რის შედეგად იქნა მიღწეული. რომ არა ზაზა სარალიძის ასეთი ბრძოლა საქმის დარღვევების გამოსააშკარავებლად, ალბათ, ეს შედეგი არ გვექნებოდა, თუმცა აქვე ხაზგასასმელია  - ჩვენ არ ვთვლით, რომ ეს საქმე დასრულებულია. მართალია, საქმეში დანაშაულის ჩამდენი პირები მიეცნენ პასუხისგებაში და მათ მიიღეს კუთვნილი სასჯელი, თუმცა, ალბათ, ეს საკმარისი იქნებოდა იმ დროისთვის, მაშინვე კანონით გათვალისწინებულ ვადებში რომ გამოვლენილიყო, მაგრამ ვინაიდან ასეთი უპრეცედენტო ბრძოლა დასჭირდა იმას, რომ ეს შედეგი მიღწეულიყო, რა თქმა უნდა, არაა საკმარისი. მიგვაჩნია, რომ ყველა ის პირი უნდა დაისაჯოს, ვისი ბრალეულობითაც ეს საქმე აქამდე მივიდა. ამაში ვგულისხმობ სამოხელეო დანაშაულს, ჩვენი ცენტრი, ზაზასთან ერთად, ამ საქმეს ვადევნებთ თვალს და იქამდე არ გავჩერდებით, სანამ გარკვეულ შედეგამდე არ მივალთ. ამას დიდი მნიშვნელობა აქვს, რადგან არ შეიძლება, სამართალი ისევ იმ ხალხის ხელში იყოს, რომლებმაც ამ საქმეზე დარღვევები ჩაიდინეს. თუ იმ პროკურორებს, გამომძიებლებს ახალი საქმეების გამოძიებას მივანდობთ, იმის გარანტია და ნდობა არ გვექნება, რომ მიუკერძოებლად მიუდგებიან და გამოიძიებენ. მათ მიმართ საზოგადოებაში ისედაც მცირე ნდობა არსებობს და ამას სწორედ ის უწყობს ხელს, რომ იმ საქმეებში, სადაც ვლინდება სამოხელეო დანაშაული, არ მახსენდება, ვინმე დასჯილიყო.

ჩვენ თუ მივაღწევთ იმას, რომ გამოვლინდეს და პასუხი აგონ პირებმა, ეს საგამოძიებო სტრუქტურებისადმი საზოგადოების ნდობის აღდგენას შეუწყობს ხელს.

- როგორც ცნობილია, გიორგი ჯანაშიამ უკვე დატოვა საპყრობილე. მიხეილ კალანდია და გიორგი მენაბდე კი სასჯელს იხდიან...

- დიახ, გიორგი მენაბდის პროცესი სააპელაციო სასამართლოში მიმდინარეობდა და, ალბათ, უზენაეს სასამართლოშიც მოხდება ამ საქმის განხილვა.

- საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილებით, მას ბრალი დაუმტკიცდა მკვლელობის მუხლით...

- დიახ. ჩვენ ვის ქმედებებშიც ვხედავდით სავარაუდო დანაშაულის ნიშნებს, ყველა იმ პირის მიმართ დადგა გამამტყუნებელი განაჩენი. განსაკუთრებით, ეს ბრძოლა ყველას, ალბათ, მიხეილ კალანდიასთან მიმართებაში ახსოვს. რაც შეეხება ჯანაშიას, რამდენადაც ცნობილია, საპროცესო შეთანხმებას ჰქონდა ადგილი და შემდეგ მან პირობით, ვადამდე ადრე დატოვა დაწესებულება. აქვე, მინდა ხაზი გავუსვა, რომ ბევრი კითხვა არსებობდა, ხომ არ იყო ზაზა სარალიძის წერილობითი თანხმობა. მაშინაც არაერთხელ ვთქვი და ახლაც შემიძლია გავიმეორო დადასტურებულად, რომ ხელმოწერა არც ზაზასი და არც ჩემი, როგორც მისი უფლებადამცველის, ამ საქმეში არ დევს.

ჩემთვის პრიორიტეტი ახლა სამოხელეო დანაშაულია. მართალია, ამ ეტაპზე საზოგადოების წინაშე ისე აქტიურად არ ვჩანვართ, მაგრამ ამაში გარკვეული როლი იმანაც შეიტანა, რომ სპეციალური, მიზანმიმართული ჭორების გავრცელებით შეეცადნენ ზაზა სარალიძის სახელი დაეკავშირებინათ გარიგებებთან და ა.შ. თუმცა, ჩვენი მხრიდან არასწორი იქნებოდა მტკიცება იმისა, რომ ეს ასე არ არის.

ჩვენ ვაგრძელებთ ბრძოლას და არ ვაპირებთ იქამდე გაჩერებას, სანამ სამოხელეო დანაშაულზეც არ გვექნება სამართლიანი შედეგი.

 

 

 

 

რა ვიცით „გრინსერვის პლუსზე“ და რის გამო იყვნენ დაკავებულები რამდენიმე წლის წინ კომპანიის დამფუძნებლები

ავტორი: სალომე ნოზაძე

„ვერსია“ აგრძელებს შიდა ქართლის ერთ-ერთ სოფელში მომხდარი საზარელი დანაშაულის ფაქტის გამოძიებას - შეგახსენებთ, რომ 13 წლის გოგონა 53 წლის პაპას გაუპატიურებაში ადანაშაულებს და ჩვენებაში აცხადებს, მამის მამა მასზე სისტემატურად ძალადობდა. „ვერსიამ“ ამ საქმეზე ჟურნალისტური გამოძიების ფარგლებში არაერთი სტატია მოამზადა,თვეების მანძილზე ვაგროვებდით ინფორმაციას და კვლავ ვაგრძელებთ ამ სკანდალური ამბის გამოძიებას.

„ვერსიამ“ გაარკვია, რომ ბაბუას, რომელსაც შვილიშვილის გაუპატიურება ედებოდა ბრალად, 16-წლიანი თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯა. გთავაზობთ ბრალდებულის ადვოკატ ზურაბ თოდუას კომენტარს:

„შოკში ვართ ყველა. ეს გადაწყვეტილება, რაც მოსამართლემ მიიღო, არის სრულიად გაუგონარი და დაუსაბუთებელი. ბრალდებული ყველა ბრალდებაში ცნო დამნაშავედ და 16 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა. ბრალდებლს აქვს სამი სამედიცინო ექსპერტიზა ჩატარებული, რომლითაც დგინდება, რომ რა ბრალიც აქვს წარდგენილი, ფიზიკურად ვერ განახორციელებდა. დაზარალებული ბავშვი, რომელიც ჰყვება, რომ გაუპატიურებულია 60-ჯერ, არ დასტურდება სამხარაულის სასამართლო სამედიცინო ექსპერტიზის დასკვნით და დაზარალებლის მთლიანი ჩვენება მხოლოდ ვიღაცის დარიგებულია, რადგან ის, რასაც ეს ბავშვი ამბობს, წარმოუდგენელია ბრალდებულის ჯანმრთელობის მდგომარეობის გათვალისწინებით. აქედან გამომდინარე, ეს ბავშვი არის მკაცრად დარიგებული, ვიღაცას აქვს სერიოზული ინტერესი ამ ადამიანის მიმართ. ჩვენ ყველაფერს ვაკეთებთ იმისთვის, რომ ეს მოსამართლე ქართული სამართლის ისტორიიდან წაიშალოს. ეს პრაქტიკა, რაც მან დაამკვიდრა, არის სრულიად გაუგონარი, არათუ ევროპული კანდიდატობისკენ მიმავალი ქვეყნისთვის, არამედ სადაც ვართ, იქაც არ დაგვტოვებენ ამ განაჩენით. ვერ წარმოუდგენია ვერავის, პროკურორიც კი გაოცებული იყო. 4 ექსპერტიზის დასკვნით დადასტურებულ ფაქტობრივ გარემოებას როგორ აუარა გვერდი და როგორ აპირებს ამ გამამტყუნებელი განაჩენის დასაბუთებას, არ ვიცი. ველოდებით ამ დასაბუთებულ განაჩენის დასაბუთებას და სავარაუდოდ, ათ დღეში უნდა მოგვცეს. აქედან გამომდინარე, ჯერჯერობით მხოლოდ ვარაუდის საფუძველზე შემიძლია, ვთქვა, იმის დასაბუთებას, რაც ამ ადამიანმა დაადგინა გამამტყუნებელი განაჩენის სახით, საქმეში არსებული ფაქტობრივი გარემოებებით ვერ შეძლებს. ეს მხოლოდ შეუძლია მონა რეჟიმში მყოფ მოსამართლეს.

ვაპირებთ, გავასაჩივროთ ეს განაჩენი არამარტო სააპელაციო სასამართლოში, არამედ ამ მოსამართლის პასუხისგებაში მიცემის საკითხიც უნდა დადგეს. მოსამართლე ვერ ერკვევა სასამართლო სამედიცინო ექსპერტიზის დასკვნაში, რომელიც პირდაპირ ამბობს, რომ ბრალდებულს არ აქვს სექსუალური პოტენცია წლების მანძილზე. ვერ ერკვევა იმაში, რომ საქალწულე აპკის მთლიანობის დარღვევა შესაძლებელია მხოლოდდამხოლოდ ჯანმრთელი სექსუალური პოტენციის მქონე მამაკაცისგან. მოსამართლე უნდა დაისაჯოს იმისთვის, რომ ასეთი დაუსაბუთებელი გადაწყვეტილება მიიღო. ბრალდებული არაფერს ამბობს, ჯერჯერობით, არ ელოდა მსგავს განაჩენს.“

ნარკომანია რომ ჩვენი დროის და თაობის ერთ-ერთი დიდი პრობლემაა, ალბათ, ამაზე ყველა ვთანხმდებით. ნარკომანია არამხოლოდ საქართველოს, არამედ მთელი მსოფლიოს გადაუჭრელად პრობლემად იქცა და ნარკომომხმარებლების რიცხვი საგანგაშოდ იზრდება.

„ვერსია“ დაინტერესდა, ძირითადად რა ტიპის ნარკოტიკებს მოიხმარენ ადამიანები საქართველოში? რატომ ჭირს ნარკომომხმარებლებისთვის თავის დანებება? იკურნება თუ არა ნარკომანია? მარიხუანას მოხმარება ნიშმავს თუ არა ნარკოდამოკიდებულებას? 

 ამ და სხვა აქტუალურ საკითხებზე გვესაუბრება ნარკოლოგი მანანა კეჟევაძე:

_ქალბატონო მანანა, რასთან არის დაკავშირებული ნარკომომხმარებელთა რიცხვის გავრცელება საქართველოში  და რა სახის ნარკოტიკს მოიხმარენ ძირითადად?

_ნარკომანიის ასეთი გავრცელება ძალიან ბევრ ფაქტორთან არის დაკავშირებული. ყველა სახის ნარკოტიკს მოიხმარენ საქართველოში, სააფთიაქოსაც და მძიმე ჯგუფის ნარკოტიკებსაც.

_რატომ უჭირთ ნარკოტიკზე თავის დანებება და არის თუ არა შესაძლებელი სრულიად განკურნება?

_ნარკომანიის მკურნალობა არის აბსოლუტურად დამოკიდებული პაციენტის ნება-სურვილზე. რთული და ძნელი „გადასაგდებია“ იმიტომ, რომ ნარკოდამოკიდებულებას ახასიათბს არამარტო ფიზიკური ლტოლვა, არამედ ძლიერი ფსიქოლოგიური ლტოლვაც. ამდენად, ამ დაავადების განკურნება ცოტა ხმამაღალი ნათქვამია და აბსოლუტურად არის დამოკიდებული პაციენტის ნება-სურვილზე. თუკი პაციენტს აქვს სურვილი, ერთხელ და სამუდამოდ დაანებოს თავი ნარკოტიკს, ამისთვის საჭიროა, ჩარიოს ექიმი და საჭიროა მისი ძალიან დიდი სურვილი.

_საინტერესოა, მარიხუანას მოხმარებაც ნარკომანიად ითვლება?

_მე როგორც ნარკოლოგი, ვთვლი, რომ მარიხუნას მოხმარებაც ნარკომანიაა და არ ვეთანხმები იმ მოსაზრებას, რომ მარიხუანას მოხმარება გახდეს ლეგალიზებული.

ავტორი:სალომე ნოზაძე

ავტორი-სალომე ნოზაძე

შენ ვალდებული ხარ იზრუნო იმაზე, ვინც მოიშინაურე“, - ეს წარწერა ქალაქის ბევრი კორპუსის კედლიდან მოუწოდებს მოქალაქეებს ოთხფეხა მეგობრებზე ზრუნვას, თუმცა
საქართველოში, და განსაკუთრებით ქალაქ თბილისში, უკვე წლებია ერთ-ერთ სერიოზულ პრობლემას მიუსაფარი ცხოველები წარმოადგენს. ქუჩაში, ყოველ  ნაბიჯზე შევხვდებით მიუსაფარ კატას ან ძაღლს, რომლებიც ლუკმა-პურის ან თავშესაფრის საპოვნელად მძიმე გზას გადიან. საკითხი კომპლექსურია და ბევრი ასპექტი აქვს, მათ შორის ორი უმთავრესი - მოქალაქეებისა და თავად ცხოველთა უფლებების დაცვა. მოქალაქების ნაწილი გაურბის და აპროტესტებს მიუსაფარი ცხოველების არსებობას, ნაწილი კი ცხოველთა უფლებებს იცავს. მიუსაფარი ცხოველების ირგვლივ არსებულ პრობლემებსა და მათი გადაჭრის გზებზე „ვერსია“ ვეტერინარ დათო რობაქიძეს ესაუბრა.

-საქართველოში უამრავი მიუსაფარი ძაღლია, როგორ ფიქრობთ, როგორ უნდა გადაიჭრას ეს პრობლემა?

-ამ პრობლემის გადაჭრის ყველაზე მნიშვნელოვანი გზა მიუსაფარი ცხოველების მასობრივი ოვარიოჰისტერექომია-სტერილიზაციაა, რის შედეგაც ისინი ვერ შეძლებენ გამრავლებას. ეს ხერხი წამყვან როლს თამაშობს ცხოველ პოპულაციის მართვაში. ამის გარდა, ვფიქრობ, ეფექტური იქნებოდა, ხელისუფლებამ წაახალისოს ის მოქალაქეები, ვინც მიუსაფარ ცხოველ ყვანს. მაგალითად ასეთ ცხოველებს ჰქონდეთ უფასო ვაქცინაციის პროგრამა დაავადებებზე, დეჰელმინთიზაციასა (ჭიაზე, დამუშავებაზე) და  სტერილიზაციაზე.  ასევე ეფექტური იქნება მოქალაქეთა ცნობიერების ამაღლების კამპანია ამ კუთხით. ამის გარდა კანონით დასჯადი უნდა იყოს ცხოველის მიტოვება, ლეკვებისა და კნუტების ქუჩაში, ტყეში და . დატოვება, თუმცა ამის გაკონტროლებაც რთულია, გამომდინარე ცხოველების რეგისტრაციის ვალდებულების არ არსებობის გამო.

- ცხოველებში დაავადებების შესამცირებლად რა მექანიზმები არსებობს?

- ამ პრობლემის გადაჭრა რთული და გრძელვადიანია, მაგრამ არა შეუძლებელი. ცხოველებში დაავადებების შესამცირებლად სხვადასხვა დაავადებების საპროფილაქტიკოდ სხვადასხვა მედიკამენტებსა და ღონისძიებებს იყენებენ. ძაღლისა და კატის ვირუსულ დაავადებებზე: ხორცისმჭამელთა ჭირზე, ძალის პარვოვირუსზე, კორონავირუსზე, ადენოვირუსებზე, კატის პანლეიკოპენიის(კატოს ოარვოვირუსის), კალიცოვირუსის და ., ზოგიერთ ბაქტერიულ დაავადებაზე -ლეპტოსპიროზზე პროფილაქტიკისთვის უმნიშვნელოვანესი როლი აქვს ვაქცინაციას. ჰელმინთური დაავადებების პრევენციისთვის გეგმური დეჰელმინთიზაციაა საჭირო, ტკიპისა და მწერების მიერ გადამტან ვექტორული დაავადებების თავიდან აცილების მიზნით გამოიყენება სხვადასხვა ანტიპარაზიტული საშალებები: აბები, საყელოები, სპრეები, წვეთები და . გარდა ამისა მნიშვნელივანია ცხოველის სწორი მოვლა-შენახვის პირობები.

- როგორ უნდა მოვიქცეთ, თუ ცხოველ აგრესიულია ჩვენს მიმართ?

- ცხოველის აგრესია ყოველთვის გამოწვეულია რაიმე პრობლემით. თუ ცხოველი ზოგადადაა აგრესიული ყველას მიმართ, მას სჭირდება ვეტერინარისა და ცხოველთა ფსიქოლოგის კონსულტაცია.

- როგორ უნდა გავიგოთ, აქვს თუ არა ცხოველს ცოფი?

- ცოფი ყველა დროის ერთ-ერთი ყველაზე საშიში დაავადებაა. საბედნიეროდ, წინა წლების სტატისტიკასთან შედარებით, თუ გადავხედავთ 20-25 წლის სტატისტიკას, დღეის მონაცემებით საგრძნობლად იკლო მისმა შემთხვევებმა და, პრაქტიკულად, მინიმუმამდე დავიდა. ცოფი არამარტო ძაღლების, არამედ ყველა თბილსისხლიანი ცხოველის დაავადებაა, მათ შორის ადამიანისაც. ცხოველის სიცოცხლეში ცოფზე ეჭვი კლინიკური ნიშნებით მიიტანება. მისი საბოლოო და ზუსტი დიაგნოსტიკა კი ხდება ცხოველის სიკვდილის შემდეგ, როდესაც ლაბორატორიაში (საქართველოში ვაშლიჯვრის ლაბორატორიაში) იგზავნება პატარა ცხოველის გვამი მთლიანად, ხოლო დიდი ცხოველის თავი და იქ იკვლევენ ტვინის ქსოვილებს ბაბეშ_ნეგრის სხეულაკებზე, რისი აღმოჩენაც ცოფის დიაგნოზის დადასტურებას ნიშნავს. ბოლო დროს (ჩვენს ქვეყანაში არა) დაინერგა ცოფის დიაგნოსტირება  სწრაფი კასეტა ტესტების გამოყენებით ცოფის ანტიგენზე.

ცოფს სხვადასხვა ცხოველებში სხვადასხვა კლინიკური გამოვლინება და სიმპტომები შეიძლება ჰქონდეს, თუმცა ყველა მათგანში იწვევს ნერვული სისტემის დაზიანებას. ძაღლში ცოფის 5 ფორმას არჩევენ. თითოეული მათგანის განხილვა დიდ დროს მოითხოვს. მარტივად რომ ვთქვა, ცოფის ნიშნები ყველაზე ხშირად არის: უცნაური ქცევა, პატრონის დაძახილზე უყურადღებობა, ჰიდროფობია - წყლის შიში, აეროფობია - ჰაერის ნაკადის შიში, ფოტოფობია - სინათლის შიში, აგრესია, დამბლითი მოვლენები და ა.შ რაც საბოლოოდ სიკვდილით მთავრდება.

- არის თუ არა ცხოველი ისეთი ინფექციის მატარებელი, რომელიც გადადის ადამიანზე?

- კი. ერთ-ერთია ზემოაღნიშნული ცოფი. ასეთ დაავადებებს ანთროპოზოონოზურ დაავადებებს უწოდებენ - ცხოველისა და ადამიანისთვის საერთოს. სხვა ანთროპოზოონოზური დაავადებებია: ლეპტოსპიროზი, ლისტერიოზი და ა.შ. ასევე შეიძლება ცხოველებისგან ადამიანზე ზოგიერთი დაავადება გადავიდეს ვექტორულად მაგ.ლეიშმანიოზი.

 

 

 სექსუალური ორიენტაცია არაარჩევანი

 სალომე ნოზაძე

 

სოციალური ქსელების განვითარების კვალდაკვალ, რაც უდავოდ პოზიტიური მოვლენაა, თავი იჩინა საზოგადოების ცალკეული წევრების, ცნობილი თუ უცნობი პირების, სხვადასხვა ჯგუფების მიმართ აგრესიამ, ბულინგმა, ღვარძლმა და ბოღმამ. ადამიანები ერთმანეთს აკრიტიკებენ პოლიტიკური, ეკონომიკური, სოციალური, კულტურული, ეთნიკური, რელიგიური, სექსუალური ორიენტაციის ნიშნით. პრობლემა საკმაოდ ღრმა და მრავლისმომცველია, თუმცა ამჯერად სექსუალური ორიენტაციის ნიშნით აგრესიაზე შევჩერდებით, რადგან ბოლო დროს, სწორედ ასეთი აგრესიის გამო, არაერთი ლგბტქ თემის წარმომადგენელს გაუსწორდნენ ფიზიკურად და რამდენიმე მათგანი მოკლეს კიდეც...

საიდან ჩნდება აგრესია, სექსუალური ორიენტაციის ნიშნით, ადამიანებზე და როგორ ვმართოთ ის? - ამ თემაზე „ვერსია“ ფსიქოლოგ ნანა გოგიჩაიშვილს ესაუბრა.

 

- ქალბატონო ნანა, რა არის და საიდან იღებს აგრესია სათავეს?

- აგრესია ლათინური სიტყვაა და ნიშნავს თავდასხმას, შეტევას, შესაბამისად, აგრესია მიზანმიმართული და მოტივირებული დესტრუქციული ქცევაა, რომელიც ითვალისწინებს სხვა ადამიანისათვის ფიზიკური ან ფსიქოლოგური ზიანის მიყენებას, რა დროსაც აგრესიის მიზეზად შეიძლება განვიხილოთ ისეთი ზიანის მიყენება სხვისთვის ან სხვისი ინტერესებისთვის, რომელიც უკუაგდებს თავად აგრესორის ფრუსტრაციის წყაროს.

მსგავს შემთხვევაში, აგრესიის განმხორციელებლი სუბიექტი განიცდის სასიამოვნო ემოციურ განცდას და, სავარაუდოდ, სწორედ ამ ემოციის მიღწევაა აგრესიით მოტივირებული ადამიანის ქცევის მიზანი.

რაც შეეხება აგრესიის გამომწვევ მიზეზებს, ისინი შესაძლებელია, სხვადასხვა წინაპირობით იყოს გამოწვეული, მათ შორის, ბიოლოგიური, ფიზიოლოგიური და ფსიქოლოგიური ფაქტორებით. კერძოდ, სხვადასხვა დაავადებით, ალკოჰოლური ან ნარკოტიკული თრობით, ნეგატიური ემოციების მოზღვავებით, ფრუსტრაციით ან მაღალი ხარისხის შფოთვით, კონფლიქტებით, ზოგადად, კონფლიქტებისადმი მაღალი მგრძნობელობით, ძალადობრივ გარემოში ყოფნით, საზოგადოებისაგან გარიყულობით, აღზრდის სტილით და სხვადასხვა სახის სუბიექტური მიზეზებით. მაგალითად, ექსტრემიზმი, ფანატიზმი, ხასიათობრივი და პიროვნული  თავისებურებები და სხვ.

რაც შეეხება აგრესიის მართვას, ბუნებრივია, ეს შესაძლებელია, თუმცა ამას, პირველ რიგში, სჭირდება ადამიანის თავისუფალი ნება და მის მიერ იმის გაცნობიერება, რომ აგრესიული ქცევა, ხშირ შემთხვევაში, არსებითად უშლის ხელს ადამიანის ჯანსაღ სოციალიზაციას და ზოგად კეთილდღეობას, რადგან სიტუაციიდან გამომდინარე, აგრესიული ქცევა, შესაძლოა, ვეღარ  დაექვემდებაროს კონტროლს და გახდეს აფექტის  წინაპირობა.

... საერთოდ, არ შეიძლება, რომ უფლის, სიყვარულისა და სიკეთის სახელით იძალადო სხვა ადამიანებზე. ცალსახად ვგმობ ყოველნაირ აგრესიას და ძალადობას ნებისმიერი ადამიანის მიმართ აღმსარებლობის, ეროვნების, ორიენტაციის და ა.შ. მიუხედავად.

მესმის, რომ ყველას ვერ მოვთხოვთ სახელმწიფოებრივი აზროვნების, სამოქალაქო შეგნებისა და სოციალური პასუხისმგებლობის მაღალ დონეს, მაგრამ მე ასე მჯერა - ჩემი უფლებები ისე უნდა დავიცვა, რომ სხვისი უფლებები არ დავარღვიო. ნებისმიერი სახის ძალადობა ჩემთვის დანაშაულია და ვთვლი, რომ მსგავსი ქცევა ნამდვილად დასჯადი უნდა იყოს, თუნდაც იმიტომ, რომ აღნიშნულ ქმედებას, სამომავლოდ, პრევენციული ხასიათი ჰქონდეს.

რაც შეეხება ზღვარგადასულ სიძულვილს, ეს, პირველ რიგში, თავად ამ სიძულვილის მატარებელ ადამიანს აზარალებს და შემდეგ იმ სოციუმს, რომელშიც ეს ადამიანი ცხოვრობს და საქმიანობს. სიძულვილი კი ვისაც და რასაც უნდა ეხებოდეს,  ნამდვილად სირცხვილია!

 - რატომ უჩნდებათ აგრესია განსხვავებული ორიენტაციის მქონე ადამიანების მიმართ?

- „ამერიკის ფსიქოლოგიური ასოციაციის“ მიხედვით, სექსუალური ორიენტაცია გამოხატავს „პიროვნული და სოციალური იდენტობის განცდას, რომელიც დამყარებულია იმ მიზიდულობებზე, მათ გამომხატველ ქცევებსა და იმ ჯგუფის მიკუთვნებულობაზე, რომლის წევრებიც ამ ემოციებს იზიარებენ“.

აქვე, მოგახსენებთ, რომ სექსუალური ორიენტაცია არააა არჩევანი. არ არსებობს სექსუალური ორიენტაციის გამომწვევი მარტივი ერთი მიზეზი, არამედ, კვლევების თანახმად, ეს არის გენების, ჰორმონებისა და გარემოს გავლენათა კომბინაცია და ისინი ითვალისწინებენ  ბიოლოგიაზე დაფუძნებულ თეორიებს, რომლებიც გენეტიკურ და სოციალურ ფაქტორებზე მიუთითებენ.

სექსუალური ორიენტაცია, როგორც წესი, სამი სახის ტერმინით გამოიხატება: ჰეტეროსექსუალობა, ჰომოსექსუალობა და ბისექსუალობა.

ტერმინი „ჰომოფობია“ პირველად  გამოჩნდა 1972 წელს, ამერიკელი ფსიქიატრის ჯონ ვეინბერგის წიგნში - „საზოგადოება და ჯანმრთელი ჰომოსექსუალი“, რომლითაც ავტორმა აღნიშნა ის შიში, რასაც განიცდიან ადამიანები  ჰომოსექსუალებთან კონტაქტისას. მოგვიანებით, 2006 წლის ევროპარლამენტის რეზოლუციაში - „ევროპაში ჰომოფობიის შესახებ“, ეს ტერმინი დაიხვეწა, სადაც ნათქვამია, რომ ჰომოფობია წარმოადგენს წინასწარგანწყობაზე დაფუძნებულ ირაციონალურ შიშსა და სიძულვილს LGBTQI თემის მიმართ და მსგავსია რასიზმის, ქსენოფობიის, ანტისემიტიზმისა და სექსიზმისა.

მაგალითად, როდესაც ადამიანი ამბობს, რომ „არანაირი ჰომოფობია არ მაქვს, მე მათი არ მეშინია, უბრალოდ, მაღიზიანებენ“, შეიძლება, ეს ჩაითვალოს ჰომოფობიის გამოვლინებად. ამავდროულად, ჰომოფობია უნდა განვასხვავოთ ჰომონეგატივიზმისგან, როდესაც ადამიანი, უბრალოდ, შორდება და ემიჯნება  ერთსქესიანი ურთიერთობების თემას, თუმცა პირადად მას  არაფერი აქვს მათთან საწინააღმდეგო.

რაც შეეხება განსხვავებული ორიენტაციის მქონე ადამიანებისადმი აგრესიას, ხშირ შემთხვევაში, მისი წინაპირობა ხდება ზოგიერთი ადამიანის ქცევა, რომელიც მიზანმიმართულად ახდენს თავისი ცხოვრების წესის აფიშირებასა და პროპაგანდას, ირონიითა და სარკაზმით საუბრობს ტრადიციულ ურთიერთობებზე და ეროვნულ ღირებულებებზე, ცინიზმით საუბრობს რელიგიურ ფასეულობებზე, ახდენს სხვა ადამიანების დაინტერესებას და ინფორმაციის მიწოდებას ამა თუ იმ ორინტაციისათვის უპირატესობის მინიჭების შესახებ.

მე, როგორც პრაქტიკოსი ფსიქოლოგი, ვმუშაობ ამ ადამიანებთან (ვერ ვიტყვი, რომ ხშირად, თუმცა ვმუშაობ) და მათ უმეტესობას, ხშირ შემთხვევაში, აქვს იდენტობისა და იმ ორიენტაციის აღიარების შიში, რომელსაც საკუთარ თავთანაც კი დიდი სიფრთხილით აღიარებენ, რომ დიახ, ეს ასეა, ისინი ნამდვილად განსხვავებულები არიან.

აქვე, გეტყვით, რომ ჩემი ღრმა რწმენით და პრაქტიკიდან გამომდინარე, მგონია, სწორედ ბიოლოგიური თვალსაზრისით განპირობებული განსხვავებული ორიენტაციის ადამიანები, ნაკლებად გამოვლენ ქუჩაში და დაიწყებენ მიტინგებსა თუ პრაიდებზე სიარულს, რადგან ვიცი, მათ ჰყავთ თავიანთი პარტნიორები, აქვთ პროფესია და აქვთ საკუთარი ცხოვრების წესი და შესაბამისად, არც სჭირდებათ თავის დაცვა. ისინი არასოდეს დასცინიან სხვებს და არ ცდილობენ ტრადიციული ღირებულებებისა თუ რელიგიური გრძნობების შეურაცხყოფას.

და ბოლოს, მინდა, მჯეროდეს და ღრმად მწამს, რომ ადამიანებს გვეყოფა კეთილგონიერება და განსხვავებული ორიენტაციის გამო არ ჩავქოლავთ, არ გავწირავთ და არ გავრიყავთ ამ ადამიანებს, ვინაიდან ორიენტაცია არ არის არც არჩევანი და არც - ცხოვრების წესი. ეს არის თანდაყოლილი თავისებურება, რომელიც განპირობებულია ბიოლოგიური და ფიზიოლოგიური თავისებურებებით. აქვე ვიტყვი, მწამს და მჯერა, რომ ვიპოვით და ვივლით სწორედ იმ გზით, რომელსაც ჰქვია ჭეშმარიტი ქრისტესმიერი სიყვარულის გზა! სიყვარულის, სიკეთისა და არა სიძულვილის გზა! დავესესხები ცნობილ ამერიკელ  ასტრონავტ ნილ არმსტრონგს, რომელიც  წერდა: „როდესაც მთვარიდან გადმოვხედე დედამიწას, დავინახე პატარა ცისფერი ბუშტი, ყოველგვარი ნაციონალობისა და მოქალაქეობის გარეშე. მე ავტირდი, რადგან ვიგრძენი, რომ ეს ცისფერი ბუშტი იყო ჩვენი პატარა სახლი, სადაც ჩვენ, სიძულვილით დაბრმავებული ადამიანები, ერთმანეთის აუტანლობით ვიძირებით გამუდმებულ  ომებში“.  

 

 

ავტორი: ია გრიგალაშვილი

 

თურქეთში შოპინგი ბოლო რამდენიმე წელია საკმაოდ აქტუალური გახდა, მიუხედავად იმისა, რომ წლებია სტამბულიდან და სხვადასხვა ქალაქებიდან ქართველ ბიზნესმენებს, კერძოდ ბუტიკების და სხვადასხვა მაღაზიების მფლობელებს სარეალიზაციოდ ტანსაცმელი, საკვები თუ სხვადასხვა ნივთები ჩამოაქვთ, რიგითი მოქალაქეები თურქეთში, პირად საყიდლებზე საკმაოდ იშვიათად ან საერთოდ არ დადიოდნენ.

მოგეხსენებათ, ბოლო პერიოდში საქართველოში ყველაფერი ძალიან გაძვირდა, მათ შორის ტანსაცმელი და ფეხსაცმელიც. ალბათ, ერთ-ერთი მიზეზი იმისა, რომ მოსახლეობის დიდი ნაწილი თურქეთში საშოპინგოდ დადის ან ონლაინ ვებ-გვერდებიდან იწერს ყველაფერს ესაა. მართლაც, იქ ბევრად იაფი და კარგი ხარისხის ტანსაცმლის შეძენა შეგიძლიათ. გარდა იმისა, რომ უცხო ქვეყნის დათვალიერება საინტერესო და ახალი გამოცდილებაა, როგორც ამბობენ სტამბოლი მართლაც არაჩვეულებრივი ადგილია საშოპინგოდ.  სწორედ ამიტომ, გადავწყვიტე  1 თვის წინ გამგზავრება. 5 დღიანი მოგზაურობიდან 3 დღე საყიდლებზე სიარულს დავუთმე, თითქმის ყველა ლოკაცია მოვიარე და ბევრ რამეში გავერკვიე. თუმცა, სტამბოლი უზარმაზარი ქალაქია, სადაც 15 მილიონამდე ადამიანი ცხოვრებს და საკმაოდ რთულია სწორად შეარჩიო ადგილები, სადაც კარგ ტანსაცმელს სასურველ ფასში შეიძენთ. როგორც ყველა ქვეყანაში, თავისთავად აქაც არის დაბალი, საშუალო და კარგი ხარისხის სამოსი. მთავარია განსაზღვროთ, რისი შეძენა გსურთ, რა ფასში, წინასწარ გაარკვიოთ თქვენი მისამართიდან სასურველ ლოკაციამდე როგორ მიხვიდეთ მარტივად და თუ შესაძლებელი იქნება ინტერნეტში მოიძიოთ სიახლეები ფასდაკლებებზე.

„ვერსია“ პირადი გამოცდილებით გაგიზიარებთ ინფორმაციას, თუ რა სიტუაციაა კონკრეტულ ლოკაციებზე და სად უნდა შეიძინოთ თქვენთვის სასურველი სამოსი სტამბოლში.

ლალელი და აქსარაი / laleli & aksaray

ლალელი-აქსარაი გვერდი-გვერდ მდებარე, თითქმის გაერთიანებული უბანია, აქ როგორც საცალო, ასევე,  საბითუმო(მინიმუმ 3-4 ერთნაირი) ტანსაცმელი იყიდება. მთავარია დრო გქონდეთ და ბევრ მაღაზიას ესტუმროთ, ასევე, გააჩნია კონკრეტულად რისი შეძენა გსურთ, რადგან ხშირად ქუჩების მიხედვითაა დაყოფილი სექციები, ამიტომ პირველად მისვლისას ბევრი იბნევა და წარმოდგენა ექმნებათ რომ აქ მხოლოდ ბითუმი/ ძვირიანი მაღაზიებია.

აღნიშნულ უბანში, თურქული წარმოების  ტანსაცმელი, ფეხსაცმელი და აქსესუარებია თავმოყრილი. ხარისხი საკმაოდ მაღალია და ცნობილი ბრენდებისგან განსხვავებით, სტილიც გამორჩეული. თუ გსურთ, ისეთი ტანსაცმელი შეიძინოთ, რომელიც ბევრ ადამიანს არ აცვია და კარგი ხარისხიცაა, ლალელე/აქსარაიში უნდა იშოპინგოთ. ფასები არც ისე დაბალია, თუმცა, იაფადაც ბევრ რამეს იპოვით. სადა მაისურები და სვიტერები ხარისხთან შედარებით ძვირი სულაც არ არის. რამდენიმე მაღაზიაში, თხლად ნაქსოვი და ნაჭრის ყელიანი სვიტერი 5-8 დოლარი ღირდა. ელასტიკები, საცვლების შეკვრა, საღამური და მსგავსი ჩასაცმელიც 5-10 დოლარამდე მერყეობდა. საკმაოდ მრავალფეროვანი პალტოების არჩევანი იყო, უმაღლესი ხარისხის მოსაცმელები შეგიძლია 80-100 დოლარად შეიძინოთ, რომლის მსგავსებიც საქართველოში 400 ლარიდან იწყება და 1000 ლარამდე ადის.

ბავშვის ტანსაცმელს რაც შეეხება, დაბლითა მხარესაა ანუ სანაპიროსკენ ქვედა ქუჩა მთლიანად ეთმობა ბავშვთა განყოფილებას და არის უამრავი არჩევანი.

საცალოდ რაიმეს შეძენა აქ შედარებით პრობლემურია, თუმცა, რა თქმა უნდა შესაძლებელი. ეს უბანი ძირითადად გათვლილი მათთვის ვისაც ბუტიკი აქვს ან ონლაინ მაღაზია და ამისთვის სურს რამდენიმე წყვილის შეძენა, ამიტომ ვაჭრობა ძირითადად დოლარშია , მაგრამ უმეტეს მაღაზიაში ლირასაც იღებენ.

სავაჭრო ცენტრები/მოლები

სტამბოლში უამრავი სავაჭრო ცენტრი ე.წ მოლია, ზოგი შედარებით პატრა, ზოგი ძალიან დიდი და მრავალფეროვანი, აქაც მნიშვნელოვანია განსაზღვროთ, რომელი ბრენდია თქვენთვის სასურველი და გამგზავრებამდე გადაამოწმოთ  არის თუ არა იმ მოლში, სადაც მიდიხართ, განსაკუთრებით, ეს აუთლეტებს ეხებათ. ზოგჯერ შესაძლოა, აუთლეტშიც კი არ დაგხვდეთ კარგი ფასდაკლება, სეზონს გააჩნია, ამიტომ ყველაფერი დააზუსტეთ ინტერნეტ სირცეში. მათთან ძირითადად წაროდგენილია ისეთი ბრენდები, როგორიცაა  Adidas, Nike, Polo, Levis, guess, peier cardin, ovs, lc Waikiki, penti და ა.შ , ამიტომ როგორც აღვნიშნე, პირველ რიგში, გადაამოწმეთ ბრენდები და არსებული ფასდაკლებები.

გთავაზობთ ცნობილი მოლების არასრულ ჩამონათვალს:

Cevahir Mall; Istanbul Mall; forum Istanbul; mall of Istanbul; akasya mall; Kanyon; Olivium outlet centr; Venezia mega outlet; airoport outlet centr; Viaport Asia outlet centr ; Armonipark Outlet centr; metropol.

თუ  აუთლეთ მოლში შოპინგი არ გსურთ და გინდათ წახვიდეთ ისეთ ბრენდულ მაღაზიებში, როგორიც არის Chanel, Gucci, Dior, Dolce&Gabana, Balenciaga და ა.შ., ესტუმრეთ Zorlu centr-ს და Istinye park-ს.

ტაქსიმი და ნიშანთაში/ Taxim & Nisantasi

თუ ლამაზ ქუჩებში სეირნობა და შოპინგი გიტაცებთ, Taxim - ის მოედანს და Nisantasi - ს უბანს გირჩევთ, აქ ძირითადად ბრენდული მაღაზიებია წარმოდგენილი, რომელთა მცირე ნაწილი საქართველოშიცაა. ფასი არც ისე განსხვავებული, გააჩნია რომელ სეზონს და ფასდაკლებას დაამთხვევთ, ჩვეულებრივ პერიოდში საშუალოდ 15-20 ლარითაა ნაკლები.

ქადიქოი/Kadıköy

Kadıköy-ს უბანში არის ძალიან ბევრი ბუტიკი, ფასებიც ნორმალური, ლალელთან შედარებით აქ სულ საცალო ვაჭრობაა. სვიტერების/მაისურების შეძენას ქართული ფულით 10 ლარიდან 40 ლარამდე შეძლებთ, თუმცა, ხარისხი და სტილი ლალელიში შედარებით უკეთესია. ქადიქოიში ნებსიმიერი ტრანსპორტით შეგიძლიათ მოხვედრა, ბორანით, მარმარას მეტროთი, ავტობუსით და მარშრუტიებიც მიდის ტაქსიმიდან, აუყვებით ტრამვაის გზას, ახვალთ ხარის ძეგლამდე და მიმდებარე რამდენი ქუჩა სულ მაღაზიებია.

სადგური, საიდანაც ბორანით ქადიქოიში გაემგზავრებით :

ქადიქოი/Kadıköy:

ავტორი-სალომე ნოზაძე

 

გუშინ საქართველოში ჰელოუინი აღნიშნეს. ჰელოუინი არის დღესასწაული, რომელიც აღინიშნება ყოველი წლის 31 ოქტომბერს, დასავლური ტრადიციით ყველა წმინდანის დღის წინა დღეს. აღნიშვნის დროს ტარდება სხვადასხვა ღონისძიება და მსვლელობა — თამაშები, ფოიერვერკები, კოსტიუმირებული წვეულებები, „მოჩვენებებიანი სახლების“ მონახულება, საზარელი ისტორიების თხრობა და საშინელებათა ფილმების რეტროსპექტივები.ჰელოუინთან არის დაკავშირებული გოგრებში თვალებისა და პირების ამოჭრის ტრადიცია.დღესასწაულის ელემენტები ჩრდილოეთ ამერიკაში ირლანდიელმა მიგრანტებმა XIX საუკუნეში ჩაიტანეს. სხვა ქვეყნებში ეს დღესასწაული XX საუკუნეში გავრცელდა. თანამედროვე ჰელოუინი, რომელიც რელიგიური შინაარსისგან დაცლილია და ძირითადად საკარნავალო გართობის სახეს ატარებს, ბოლო პერიოდში საქართველოშიც პოპულარული გახდა. ვრცელდება შეხედულება, რომ თითქოს ამ დღესასწაულით ცდილობენ შემოიტანონ ქართულ, და არა მხოლოდ, კულტურაში წარმართული ელემენტები. სინამდვილეში კი ჰელოუინი და მისი საკარნავალო კოსტუმირება სწორედ რომ ბნელი ძალების დასაფრთხობად იყო გამიზნული, ისევე, როგორც მაგალითად ქართული ჭიაკოკონობა ან ბერიკაობა.მიუხედავად გარკვეული წინააღმდეგობებისა საქართველოში სულ უფრო ხშირად ეწყობა სხვადასხვა კოსტუმირებული საღამოები და წვეულებები ჰელოუნის დღის აღსანიშნავად. მოსახლეობის ნაწილი ებრძვის ჰელოუვინის დღესასწაულს, მათ არ იციან, რომ საქართველოში მსგავსი სტილის დღესასწაულები უძველესი დროიდან მოდის. ჭიაკოკონობა, ბერიკაობა, ისპანახობა, ყეენობა - ეს ის დღესასწაულებია, რომლებსაც საქართველოს თითქმის ყველა კუთხეში აღნიშნავდნენ.

ჰელოუვინის მოახლოებასთან ერთად საზოგადოებაში ამ თემაზე ბევრი აზრი გავრცელდა. გთავაზობთ  ლელა გაფრინდაშვილის სოციალურ ქსელში გამოქვეყნებულ პოსტს:

პირველ ფოტოზე 1893 წლის თბილისური "ბერიკაობაა" გამოსახული, ხოლო მეორეზე - ილია ჭავჭავაძეა 1894 წლის "ყეენობაზე".

"ბერიკაობა"  , "ყეენობა" , "ისპანახობა", "ჭიაკოკონობა" - ყველა ჰელოუვინის ქართული ვერსიებია. ყველა მათგანი თამაში და გართობაა. თამაში კი კაცობრიობის ბავშვობაა.

ჩვენში ბერიკა/ბერიკო ნიღაბს ნიშნავდა, ხოლო რაიმე სცენის გათამაშება-განსახიერებას ქართველები "გაბერიკებას" ეძახდნენ.

ამ რიტუალებში იყო "კვახ-ბერიკა", რომელიც ზუსტად ისეთივე გოგრა იყო, როგორიც ჰელოუვინშია. არსებობდა "მგელბერიკა", "ტახბერიკა" და სხვა.

სამწუხაროდ , თანამედროვე კულტურის პოლიტიკა არ გულისხმობს ძველი, წარმართული ან ადრექრისტიანული რიტუალების აღდგენა-შენახვას და შთამომავლობისთვის გადაცემას.

Halloween- კი არ უნდა ვებრძოლოთ , არამედ იმ რიტუალების სიცოხლისუნარიანობაზე უნდა ვიზრუნოთ, რომლებიც ქართული კულტურის სიმდიდრეა. -წერს ლელა გაფრინდაშვილი

მართლაც, ცოტამ თუ იცის ამ უძველესი დღესასწაულების შესახებ. ჩვენ მოვიძიეთ ინფორმაცია, როგორ აღნიშნავდნენ ამ დღესასწაულებს საქართველოში და აქვს თუ არა მათ რაიმე საერთო ჰელოუვინთან :

ყეენობა

ქართული ხალხური, საერო დღესასწაული "ყეენობა" განსაკუთრებით მდიდარი იყო სხვადასხვა ისტორიული ეპოქისა და საზოგადოებრივი წყობილების დამახასიათებელი ელემენტებით. ყეენობა იყო ომის მისტიფიკაცია და ალეგორია იმისა, რომ ქართველი ხალხი არასოდეს შეეგუებოდა უცხო ქვეყნის მმართველობის ქვეშ ცხოვრებას. ტრადიციულად, ყეენი დამპყრობელს განასახიერებდა. "ყეენობა" ქართველების გამარჯვებით და ყეენის მტკვარში გადაგდებით სრულდებოდა.

მე-19 საუკუნის დამდეგიდან მჩაგვრელი ყეენი მჩაგვრელმა რუსეთის იმპერატორმა ჩაანაცვლა. ეს იყო ქართველების ამბოხი ცარისტული რუსეთისა და არსებული წყობილებისადმი. "ყეენობის" ტრადიცია რუსულ იმპერიალიზმთან და ცარიზმთან ბრძოლის სიმბოლოდ იქცა. რუსეთის ხელისუფლებამ "ყეენობა" აკრძალა, რადგან ჰქონდა ერთადერთი მიზანი - გაერუსებინა საქართველოს მოსახლეობა და წაეშალა ქართული კვალი.

ბერიკაობა

ქართული ხალხური იმპროვიზაციული ნიღბების თეატრი. ტერმინი ბერიკაობა განაყოფიერებისა და შვილიერების კულტის სადიდებელ სანახაობას აღნიშნავს და ნაწარმოებია საერთო ქართველური ძირიდან „ბერ“ (შვილი).

ბერიკაობას ბერიკები ასრულებდნენ. სცენარები, რომელთა საფუძველზეც იქმნდებოდა ბერიკული წარმოდგენები, საუკუნეთა მანძილზე იცვლებოდა, ახალი შინაარსით მდიდრდებოდა და თაობიდან თაობას გადაეცემოდა. მათი კონკრეტული მოქმედებით განსახიერება და სიტყვიერი მასალით ხორცშესხმა მთლიანად ბერიკების ნიჭსა და უნარზე იყო დამოკიდებული. ბერიკულ წარმოდგენებში შემონახულის განაყოფიერებისა და შვილიერების ღვთაების სადიდებელი მისტერიის გადმონაშთი (მაგ. ყვარლის რაიონის სოფ. საბუეში, აგრეთვე ადიგენის რაიონის სოფ. უდეში, ახმეტის რაიონის სოფ. მატანში დღესაც სრულდება ოდესღაც ტახღვთაების გარდაცვალებასა და მის აღდგომა-გაცოცხლებასთან დაკავშირებული მისტერიის სცენები).

დროთა ვითარებაში ბერიკაობამ დაკარგა საკულტო-რელიგიური დანიშნულება და მშრომელი ხალხის ცხოვრების, მისი მისწრაფებების გამომსახველად იქცა. ბერიკების მრავალი სიუჟეტი შეიცავს უცხოელ დამპყრობთა წინააღმდეგ ქართველი ხალხის ბრძოლის სურათებს, თავადების, ეკლესიის მსახურთა, მოსამართლეთა საქმიანობის მამხილებელ სცენებს. ჩვენამდე მოღწეულია ბერიკაობის 100-მდე სიუჟეტი. მათი უმეტესობა კომიკურია და ძირითადად შექმნილია საყოფაცხოვრებო თემაზე. ბერიკაობა სამგვარი წყობისა იყო: კარდაკარ სასიარულო, მოედანზე სათამაშო და სადარბაზო (სადღესასწაულო). საგანგებოდ შერჩეულ მოედანზე იმართებოდა დიდი ბერიკაობა, რომელსაც ზოგჯერ 100-მდე შემსრულებელი ჰყავდა. მისი ტრადიციული ნიღბები იყვნენ:მეფე (სასიძო), კეკელა (სარძლო), მაჭანკალი, გლეხი, თავადი, თათარი, მოსამართლე, ექიმი, ხუცესი, აგრეთვე ტახი, დათვი, თხა და სხვა ცხოველები.

ბერიკები უსულო საგნებს და განყენებულ ცნებებსაც განასახიერებდნენ (მაგ., ალავერდის ტაძარი, საბძელი, ხე, უკუღმართი ცხოვრება, ავსიტყვაობა და სხვა). ისინი თამაშობდნენ ნაბადქუდა ნიღბებში, „ისხდნენ“ ტახის, დათვის, თხის, ხარის და სხვა „ტყავში“ (ბერიკოში). დიდ ბერიკაობაში მხოლოდ მამაკაცები მონაწილეობდნენ (ქალებისა და მოზარდების ბერიკაობა ცალკე იმართებოდა). წარმოდგენა იწყებოდა მტრის მიერ სოფლის აწიოკებისა და ხარკის აკრეფის წარმოსახვით, რასაც თან ახლდა სიმღერა და საკრავიერი მუსიკა. ბერიკაობას ხელმძღვანელობდა ბერიკათწინამძღვარი. საქართველოში ცნობილი ბერიკები იყვნენ XVIII

საუკუნეში ოთარ ნორიოელი და ოიანა-ბუიანა, XIX საუკუნის I ნახევარში — აბელ რევაზიშვილი. XX საუკუნეში ბერიკები თბილისშიც გამოჩნდნენ.

ჭიაკოკონობა

— უძველესი ქართული რიტუალი — ცეცხლით განწმენდის დღეობა.[1] დამყარებულია უძველეს წარმოდგენაზე ცეცხლის, როგორც ავი სულების საწინააღმდეგო და ყოველგვარი უწმინდურებისაგან განმწმენდ ძალაზე. ჭიაკოკონობა სხვადასხვა ხალხში წელიწადის სხვადასხვა დღეს აღინიშნებოდა: ყველიერის ორშაბათს, დიდმარხვის პირველი ან უკანასკნელი კვირის შაბათს, ივანობას და ა.შ. საქართველოში ჭიაკოკონობა დიდ ხუთშაბათს ან დიდი ხუთშაბათის წინასაღამოს იცოდნენ. ეზოში კოცონს გააჩაღებდნენ, ახალგაზრდები ცეცხლის გარშემო დარბოდნენ, ცეკვავდნენ, ზედ ახტებოდნენ და გაიძახოდნენ „არული კუდიანებსაო“.[2] გადმოცემის თანახმად, კოცონზე გადახტომის დროს ადამიანი ავი სულებისგან იწმინდება. ჭიაკოკონას ანთება და მასზე გადახტომა ძირითადად იმის საწინდარი იყო, რომ კუდიანები ვერავის ავნებდნენ და დილაც მშვიდობიანად გათენდებოდა. კუდიანების, ავი სულების დასაფრთხობად და განსადევნად ისროდნენ თოფებს. ხალხის წარმოდგენით კუდიანები ამ ან მომდევნო ღამეს გარკვეულ ადგილას იკრიბებოდნენ და ზეიმს მართავდნენ. მსგავსი ჩვეულება გავრცელებული იყო საქართველოს თითქმის ყველა კუთხეში. ხევსურეთში ჭიაკოკონობას „კუდიან წუხრას“ უწოდებდნენ, რაც აშკარად მიუთითებს ამ დღეობის უშუალო კავშირზე ბოროტ ძალებთან.[2] მას გურიაში „ფაკლობას“ ეძახდნენ, ქართლსა და იმერეთში ჭიაკოკონობას.[3] მესხეთ-ჯავახეთში ჭიაკოკონობა წითელ პარასკევს იცოდნენ. სამეგრელოში ჭიაკოკონა 15/28 აგვისტოს, ღამე იმართებოდა.[4] „ჭიაკოკონა“/ჭიაკოკოლა სულხან-საბა ორბელიანის განმარტებით, ჩალით დანთებულ დიდ ცეცხლს ნიშნავს.[3]

ისპანახობა

ისპანახობა დაახლოებით 1880 წლიდან ჩამოყალიბებულა, როცა მთავრობამ ყეენობა აკრძალა. იგი ყეენობის სახეცვლილი ფორმა ყოფილა და მხოლოდ ბოლო ნაწილი - ქეიფი შემოინახა. ამიტომაც „ყეენობის კუდსაც“ უწოდებდნენ. ისპანახობა იმიტომ დაარქვეს, რომ საქეიფო სუფრაზე მხოლოდ სამარხვო საჭმელი უნდა ყოფილიყო. ისპანახობის აუცილებელი წესი ქაღალდის გვირგვინების, ჩაჩების ტარება და პამპულას ტანისამოსის ჩაცმა ყოფილა. 1894 წელს ისპანახობაში მონაწილეობა ილია ჭავჭავაძესაც მიუღია.

მასალა მომზადებულია ინტერნეტის დახმარებით.

 

1990 წლის 28 ოქტომბერს საქართველოში პირველი დემოკრატიული და მრავალპარტიული არჩევნები ჩატარდა. მაშინ, ალბათ, ვერავინ იფიქრებდა, რომ 31 წლის შემდეგ საქართველოში კვლავ დემოკრატიული არჩევნების ჩატარების პრობლემა იქნებოდა. დღემდე გრძელდება ბრძოლა დემოკრატიისთვის, მიუხედავად იმისა, რომ ახლა ფორმალურად დემოკრატიულ ქვეყნად ვითვლებით. რამდენიმე დღეში ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნების მეორე ტური გაიმართება, თუმცა, ვფიქრობ, ამის შემდეგაც კვლავ ძველ წრეზე ვიტრიალებთ. 1990 წელს ჩატარებული არჩევნები ნამდვილად იყო ქვეყნის მომავლის შეცვლის საწინდარი, რასაც დღევანდელზე ვერ ვიტყვით. მოდით, გავიხსენოთ როგორ დაიწყო ყველაფერი. პირველი დემოკრატიული არჩევნებიდან, დღევანდელ გაუგებრობამდე.

საქართველოში პირველი დემოკრატიული არჩევნების ჩატარება ზვიად გამსახურდიას უკავშირდება. სწორედ მისი, ინიციატივით, 1989 წელს შექმნილმა გაერთიანებამ - პოლიტიკური პარტიებისა და ორგანიზაციების "მრგვალმა მაგიდამ" შეძლო საქართველოს კომუნისტური არჩევნების ჩაშლა და მიაღწია იმავე წლის 28 ოქტომბრისთვის პირველი მრავალპარტიული საპარლამენტო არჩევნების დანიშვნას. ეს იყო პირველი დემოკრატიული, მრავალპარტიული, თავისუფალი არჩევნები, რომლის მონიტორინგს მსოფლიოს მრავალი სახელმწიფოს ასობით მეთვალყურე ეწეოდა.

ვინ იყო ზვიად გამსახურდია? ქართველი მეცნიერი-ფილოლოგი, მწერალი, მთარგმნელი, პოლიტიკოსი, დისიდენტი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი, საქართველოს ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის ერთ-ერთი ლიდერი, საქართველოს პირველი პრეზიდენტი, საქართველოს ეროვნული გმირი, რომელსაც ვერავინ გაუფრთხილდა. გამსახურდიას უზენაესი საბჭოს თავმჯდომარეობის დროს ქვეყანას ეწოდა "საქართველოს რესპუბლიკა", აღდგა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის სახელმწიფო ატრიბუტიკა (დროშა, გერბი და ჰიმნი). ამასთან, დამოუკიდებლობის აღდგენამდე გამოცხადდა გარდამავალი პერიოდი.

1991 წლის 9 აპრილს საქართველოს უზენაესი საბჭოს პირველი სესიის საგანგებო სხდომის დაწყების წინ, შეკრებილებმა წუთიერი დუმილით პატივი მიაგეს 1989 წლის 9 აპრილს დაღუპულთა ხსოვნას. დღის წესრიგის მთავარ საკითხზე მოხსენების გასაკეთებლად ტრიბუნასთან მივიდა საქართველოს უზენაესი საბჭოს თავმჯდომარე, ზვიად გამსახურდია. მან საათზე მეტი ილაპარაკა თავისუფლებისა და დამოუკიდებლობისათვის ქართველი ხალხის ბრძოლის ისტორიულ და იურიდიულ ასპექტებზე და განაცხადა, რომ  ხალხის ნების გათვალისწინებით, მსოფლიოს ცივილიზებულ ერთა წინაშე სურს გამოაცხადოს საქართველოს დამოუკიდებელი სახელმწიფოებრიობის აღდგენა 1918 წლის 26 მაისის დამოუკიდებლობის აქტის საფუძველზე, რათა საქართველომ დაიკავოს ღირსეული ადგილი მსოფლიოს სუვერენულ სახელმწიფოთა თანამეგობრობაში...

1991 წლის 26 მაისს საქართველოში პირველი საპრეზიდენტო არჩევნები გაიმართა, რომელშიც ზვიად გამსახურდიამ დიდი უპირატესობით, ხმათა 86%-ით გაიმარჯვა. მაშინ ალბათ ხალხს ეგონა, რომ აქედან დაიწყებოდა ყველაფერი კარგი, თუმცა, ასე არ მოხდა. ბედნიერი წუთები, მალე პრობლემებით სავსე დღეებმა შეცვალა. „9 აპრილმა“ უკიდურესად გააღიზიანა მოსკოვი, რომელსაც მანამდე არაერთი მცდელობა ჰქონდა საქართველოსთან ახალი სამოკავშირეო ხელშეკრულების დადებისა. პრეზიდენტის პოსტზე გამსახურდიას მძიმე ეკონომიკური და პოლიტიკური მემკვიდრეობა ერგო, განსაკუთრებით საქართველოს ურთიერთობებში საბჭოთა კავშირთან. სწრაფად მიმდინარეობდა ეკონომიკის ვარდნა, პოლარიზებული იყო საზოგადოება.

1991 წლიდან, დაიწყო დიდი დაპირისპირება ზვიადის მიმართ ოპოზიციის და ქვეყნის არაკეთილმოსურნეების მხრიდან. იყო სამხედრო გადატრიალებაც, რაოდენ სასაცილო და სატირალიც უნდა იყოს, საქართველოს ეროვნული გმირი მაშინდელმა საზოგადოებამ იძულებული გახადა, ჯერ სომხეთში გაქცეულიყო, შემდეგ უკან დაბრუნებულიყო უშედეგოდ ებრძოლა და ბოლო  კვლავ გაქცევას დასჯერებოდა. ეს გაქცევა კი საბედისწერო აღმოჩნდა, ვინ იცის, რას გრძნობდა და ფიქრობდა მაშინ ზვიად გამსახურდია, ის ხომ სრულიად ერმა მიატოვა და გაწირა... 1993 წლის 31 დეკემბერს, როდესაც ახალი წელი უნდა დამდგარიყო, საქართველოს პრეზიდენტი ხობის რაიონ სოფელ ხიბულაში დაიღუპა. მისი გარდაცვალების გარემოებები უცნობია. ბრიტანული პრესის ცნობით, ცხედარი იპოვეს ერთადერთი ტყვიის ჭრილობით თავში. არსებობს მისი სიკვდილის ახსნის რამდენიმე ვერსია, თუმცა მათი სიზუსტის დადგენა ვერ ხერხდება. რომც მოხერხდეს, ამით აღარაფერი შეიცვლება. ახალი წელი დადგა ზვიადის გარეშე და მას შემდეგ საქართველოში ბევრი მძიმე წუთიც დადგა. იყო ე.წ შევარდნაძის დრო, სიბნელე, გაჭირვება...

2003 წლიდან კი საქართველოში ახალი რევოლუციის დრო დადგა, მაშინ მიხეილ სააკაშვილი ყველას ახალ იმედად ესახებოდა და საქართველოს მესამე პრეზიდენტადაც ავირჩიეთ. მაშინ ძალიან პატარა ვიყავი და ახლადენლი გადმოსახედიდან, ვფიქრობ ხალხმა სწორი არჩევანი გააკეთა. მიუხედავად, მისი დაშვებული შეცდომებისა, იმ დროს სააკაშვილის „ვარდების რევოლუცია“ ქვეყნის განვითარების დასაწყისი გახდა. მან შეძლო უამრავი ამომრჩევლის გულის მოგება და მიუხედავად მისი სკანდალური „წასვლისა“, დღემდე უამრავი გულშემატკივარი ჰყავს. საქართველოს მესამე პრეზიდენტმა ქვეყნისთვის ბევრი რამე გააკეთა, თუმცა დაუშვა ისეთი შეცდომები, რაც ხალხმა ვერ აპატია.  დღეს ზოგი ცდილობს, სააკაშვილსა და გამსახურდიას შორის პარალელი გაავლოს. ჩემი აზრით, ეს ორი სრულიად განსხვავებული ადამიანია, შეიძლება რაღაც მცირე კავშირი ჰქონდეთ ქვეყნის განვითარებასთან მიმართებაში, თუმცა, მათი შედარება აბსურდული იქნებოდა.

მე ზვიადის დროს დაბადებულიც არ ვიყავი, თუმცა ვფიქრობ, ის სულ სხვა პიროვნება იყო, გულჩათხრობილი, ალალი, ქვეყნისთვის ბევრი კარგი სურვილით, მაგრამ არა იმ სიძლიერის, რომ ბოროტი ძალებისთვის ეჯობნა. მიხეილ სააკაშვილი კი რაღაც დოზით და გაგებით ბევრად ძლიერი აღმოჩნდა და დღემდე არ ნებდება.

შემდეგ მოვიდა „ქართული ოცნება“, რომელიც მართლა ოცნებად დარჩა და მოვედით ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებამდე, რომელიც რამდენიმე დღეში გაიმართება. 31 წლის წინ ყველა ფიქრობდა, რომ ნელ-ნელა ყველაფერი შეიცვლებოდა, ქვეყანა განვითარდებოდა, წინ წავიდოდა, აღარ იქნებოდა გაჭირვება და ადამიანების შევიწროება. ხალხს გულის სიღრმეში იმედი ჰქონდა სიახლის, ახალი ძალის და თაობისა. მათი იმედი ნაწილობრივ გამართლდა, ბევრი რამ შეიცვალა, თუმცა დღემდე გადაუჭრელ პრობლემად რჩება ბევრი რამ, რომელთა უმეტესობა 21-ე საუკუნეში წესით, აღარ უნდა არსებობდეს.

ახლა, თითქოს დიდ გაურკვევლობაში ვართ, უფრო არჩევნის არარსებობაში. დღეს არ არსებობს ძალა, რომელსაც ხალხი ენდობა. მუდმივად ველოდებით ახალ თაობას, თუმცა, სახელისუფლებო სისტემაში კვლავ „ძველ სახეებს“ ვხედავთ. არიან ახლებიც, თუმცა, არც  ისეთები, რომ ადამიანებში შემართება გააღვიძონ. დღეს არ ვიცით, ვინ იქნება ზვიად გამსახურდიას მსგავსი ეროვნული ან მასზე უკეთესი ადამიანი საქართველოსთვის ან როდის ჩავატარებთ არჩევნებს, ყოველგვარი გაყალბების გარეშე. თითქოს, ყველას უნდა რაღაცის და ვიღაცების შეცვლა, მაგრამ ჩემი აზრით, ხალხი იმდენად დაიღალა, რომ ცოტა დანებდა, ცოტა იმიტომ, რომ ქართველის ბოლომდე დანებებისა არ მჯერა. უბრალოდ ახალ ძალას ველოდებით და იმედია ,ამ ლოდინში ბევრ შეცდომას არ დავუშვებთ. ყველაფერს დრო გვაჩვენებს, მანამდე კი საჭიროა ჩვენი ისტორია და სამშობლოს შეწირული ადამიანები არ დაგვავიწყდეს, როგორიც იყო ზვიად გამსახურდია. ჩემთვის, როგორც 1997 წელს დაბადებული ადამიანისთვის, რომელსაც ზვიადის შესახებ მხოლოდ სკოლაში, მედიით ან ოჯახში სმენია, ის ჩემს თვალში ყოველთვის საინტერესო, ამოუცნობ, სევდიან, ტრაგიკულ და კეთილ პრეზიდენტად დარჩება.

 ავტორი : ია გრიგალაშვილი 

 

„მალე დაინახავთ, როგორ დადგება არმია, რომ ამ ქალს თავი მოაწონოს!“ _ გია ბუღაძის სკანდალური ინტერვიუ

პარლამენტის განათლების, მეცნიერებისა და კულტურის კომიტეტის თავმჯდომარე, თეა წულუკიანი აღმასრულებელ ხელისუფლებაში ბრუნდება _ კულუარული ინფორმაციით, ის შესაძლოა, კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდულ საქმეთა ახლადშექმნილი სამინისტროს პირველი პირი გახდეს. აქვე, იმასაც გეტყვით, რომ განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტრო ორად იყოფა და კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდულ საქმეთა უწყება დამოუკიდებელ სამინისტროდ ყალიბდება... კულტურის მინისტრად თეა წულუკიანის შესაძლო დანიშვნას, „ვერსიასთან“ საუბრისას, მხატვარი გია ბუღაძე აფასებს:

_ სიმართლე რომ გითხრათ, ეს ამბავი ნაკლებად მაღელვებს.

_ რატომ?

_ 12 წელია, კულტურის სამინისტროში ფეხი არ შემიდგამს და მინისტრი ვინ იქნება, სულ არ მაინტერესებს...

_ შეიძლება, თუმცა თქვენი, როგორც კულტურის სფეროს წარმომადგენლის აზრი მნიშვნელოვანია. ჰოდა, ბატონო გია, რას ფიქრობთ, წულუკიანი როგორი მინისტრი იქნება?

_ ცუდი და ჩამოქცეული ქვეყნის კულტურის სიმბოლური მინისტრი იქნება.

_ თუ წულუკიანი ცუდი მინისტრი იქნება, თქვენი აზრით, ხელისუფლებამ რატომ გადაწყვიტა, რომ კულტურის მინისტრად სწორედ ის დანიშნოს?

_ კონტროლისთვის... მისთვის მთავრობაში ყოფნა უკეთესია, ვიდრე _ პარლამენტში, რადგან მინისტრობასაა მიჩვეული, თან ცენზურა გაძლიერდება...

_ ცენზურის რა გითხრათ, მაგრამ არ მგონია, წულუკიანი კულტურის სფეროს იცნობდეს _ იურისტია და მისი საქმიანობა აქამდე კულტურისგან შორს იყო...

_ ამასთან დაკავშირებით, ერთ რამეს გეტყვით: ვიცი, რომ თანამედროვე არტში რაღაცები იცის.

_ ეს საიდან იცით?

_ იქ, სადაც მუშაობდა, ჩემი ახლობლებიც მუშაობდნენ, სწავლობდნენ და ვიცი, რომ დადიოდა თანამედროვე ხელოვნების გალერეებში და აქციებს ესწრებოდა. ეს მის ახალგაზრდობაში ხდებოდა. ასე რომ, ეტყობა, გარკვეული ამბიცია აქვს, მაგრამ ეს სრულებითაც არაა საკმარისი, რომ სათავეში კულტურას ჩაუდგეს და პოლიტიკა წარმართოს. მით უმეტეს, რომ ეს სფერო საშინლად მიგდებულია და ათამაშებენ _ როცა სჭირდებათ, დაკეტავენ, შეაერთებენ, გადმოაერთებენ და ა.შ.
ზოგადად, ეს ხელისუფლება კულტურას აგდებულად და ზედაპირულად უყურებს. მოკლედ, ეს თეასთვის გაკეთებული სამინისტროა, მისი ამბიციების დასაკმაყოფილებლად და თუ ცენზურის საშუალებითაც გააკონტროლებენ, ეგეც არ აწყენთ.

_ კულტურის სამინისტროს მიმართ ასეთი დამოკიდებულება ნორმალურია?

_ კარგი იქნება, თუ ეკონომიკის ან თავდაცვის სამინისტროს შეუერთებენ და... არ გამიკვირდება.

_ თეა წულუკიანი საზოგადოებას თავს მკვახე გამონათქვამებით ამახსოვრებს. ასეთი ხისტი იმიჯის მქონე პოლიტიკოსი კულტურის მინისტრად ივარგებს?

_ თავიდანვე გითხარით, შეუფერებელია-მეთქი, ვიმეორებ: პირადად ჩემთვის, გია ბუღაძისთვის, სულერთია, ვინ იქნება კულტურის მინისტრი, ისედაც არ მაინტერესებს, რა იქნება ამ ბიუროკრატიულ სისტემაში იმიტომ, რომ არ ვენდობი, არ მომწონს, ვერ ვიგებ და ვერ ვხედავ, რა ფუნქცია აქვს. ახლა იქ დადგება მლიქვნელთა მთელი არმია, წარმოიდგინეთ, რა მოხდება, გული აგერევა, რომ შეხედავ და სულ მალე დაინახავთ, როგორ დადგება არმია, რომ თავი მოაწონოს ამ ქალს. ის კი ეცდება, რომ თავის ძალაუფლება მაქსიმალურად გამოიყენოს.
გარდა იმისა, რომ ეს სასაცილოა, ამაზრზენიცაა!

_ ისე, ამბობენ, რომ ბიძინა ივანიშვილმა შეუწყვიტა დაფინანსება კულტურის სფეროს ბევრ წარმომადგენელს... ამ ადამიანების პროტესტის „მოთოკვას“ ხომ არ ეცდება წულუკიანი?

_ რითი უნდა მოთოკოს, დაფინანსებას მისცემს, თუ უფრო მეტად აქცევს მონებად? ისინი სჭირდებოდა ბიძინას, თან მწერლებზე, მსახიობებსა და მომღერლებზე ანუ ძირითადად იმ ადამიანებზე იყო საუბარი, რომლებიც ჩანან, თორემ იქ არ ყოფილა არც ერთი მხატვარი, გარდა რუსიკო ფეტვიაშვილისა, როგორც მახსოვს. ისეთი პირები იყვნენ, რომლებიც ჩანან იმიტომ, რომ მას სჭირდებოდა პოლიტიკური დივიდენდები და ემზადებოდა იმ საქმის „შესასრულებლად“, რომელიც „შეასრულა“. ეს იყო ინვესტიცია იმ პოლიტიკური დავალებისთვის, რომელიც მას უნდა შეესრულებინა ჩრდილოელი „ბატონის“ დავალებით.

_ ახლა თუ შეუწყდათ ეს დაფინანსება, მოვლენები როგორ განვითარდება?

_ არც არაფერი, წავიდნენ უკვე ისინი, უმეტესობა ჩემზე უფროსი თაობის ადამიანები იყვნენ. მათ კი არა, როგორც ინფორმაცია მაქვს, რამდენიმე აქტიურ პარლამენტარსაც შეუწყვიტა დაფინანსება, რომელსაც ოფიციალურ ხელფასთან შედარებით, სამჯერ და ოთხჯერ მეტს უხდიდა. მათი ხელფასების ეს დანამატი დააკისრა იმ ბიზნესმენებს, რომლებიც მაჟორიტარული სიით, სამადლოდ შეიყვანა პარლამენტში. რეალურად, კორუფციული აღებ-მიცემობის „ჯიგრულ პონტში“ ვართ, რომელშიც ამ ქვეყანას მომავალი არ ექნება და ვიქნებით მაჩანჩალა!
კულტურაზე ასეთ დამოკიდებულებას მე კი ირონიით ვუყურებ, მაგრამ ეს მწარე ირონიაა!
კიდევ ერთხელ, ხაზს ვუსვამ: 12 წელია, კულტურის სამინისტროსკენ არც გამიხედავს და არც ვაპირებ, გავიხედო, თუმცა ისიც კარგად ვიცი, როგორია ხელოვან ადამიანთა მდგომარეობა და... ნახავთ, როგორ დადგება მლიქვნელთა რიგები...

_ ისე, პეტიცია შეიქმნა და დიდი პროტესტი გამოიწვია ამ საკითხმა. ელოდებით, რომ ამ ფონზე, წულუკიანმა მინისტრობაზე უარი თქვას?

_ არაა გამორიცხული, მაგრამ უკან ამათ გამო კი არ დაიხევს, არამედ, იმ ევროპელი, საქართველოზე მომუშავე ადამიანების რეაქციის გამო, რადგან, ფაქტობრივად, თავი მოიჭრა, შეირცხვინა...

_ ნიკა გვარამიას ნომრის გამოქვეყნებას გულისხმობთ?

_ დიახ, რა თქმა უნდა, ეს წარმოუდგენელი ზეუკულტურობის გამოვლენაა, რაც მისგან არ გამკვირვებია. პირადად მე, მასთან არაფერი მაინტერესებს, არც არაფერი მიმიღია და არც ვაპირებ, მაგრამ მეცოდება ეს ქვეყანა, მეტი არაფერი.
მაქვს ინფორმაცია, რომ რამდენიმე კანდიდატურას განიხილავდნენ კულტურის მინისტრის თანამდებობაზე. საუბარი იყო გოგა ხაინდრავაზე, ნუკრი ქანთარიასა და ელისო ბოლქვაძეზეც, თუმცა გამოკვეთილი ლიდერი წულუკიანია. თავად განსაზღვრეთ, რომელი, რომელს სჯობს... ეს კიდევ ერთი ნიშანია, რა დღეშია ქვეყანა!

 

 საარჩევნოდ პოლიტიკურ ავანსცენაზე, ახალ სახეებთან ერთად, კარგად ნაცნობი ,,ფეისებიც’‘ ჩნდებიან. ასე, მაგალითად, პატრიოტთა ალიანსის პროპორციული სიის ოცეულში ადა მარშანია ვერა, მაგრამ სამაგიეროდ, ჯემალ სეფიაშვილის ,,ჩემი ცისანა’‘ ანუ ცისანა სეფიაშვილი მოხვდა. პარტიის სიის მე-6 ნომერი კი ცესკო-ს ყოფილი თავმჯდომარე და ყოფილი სახალხო დამცველი, ნანა დევდარიანია. რატომ გადაწყვიტა პოლიტიკაში დაბრუნება? _ ამას ნანა დევდარიანთან ინტერვიუდან შეიტყობთ.

_ ქალბატონო ნანა, პოლიტიკაში დაბრუნება რატომ გადაწყვიტეთ, ან არჩევანი პატრიოტთა ალიანსზე რატომ გააკეთეთ? 

_ სიმართლე გითხრათ, პოლიტიკას მოწყვეტილი არასდროს ვიყავი. მართალია, ბოლო წლებში უფრო პოლიტოლოგიური კვლევებით ვარ დაკავებული, მაგრამ ეს საქმიანობა პოლიტიკურ პროცესებთან ახლოსაა. 

რაც შეეხება პატრიოტთა ალიანსს, ჩემთვის არათუ სრულიად მისაღებია, არამედ, წლებია, ვწერ და ვლაპარაკობ, რომ საქართველო ვერ გამთლიანდება, თუ აფხაზებთან, ოსებსა და რუსებთან პირდაპირი დიალოგი არ იქნება. ამასთან, ჩემთვის სრულიად მისაღებია საქართველოს ნეიტრალიტეტი. ამდენად, ალიანსის მიერ წინ წამოწეული ეს თემები ჩემთვის ორგანულია. 

ამას გარდა, სოციალური და ეროვნული პლატფორმა, რომელზეც ალიანსი დგას, ჩემ მსოფლმხედველობას მთლიანად ეთანხმება. 

_ ბოლო დროს, პატრიოტთა ალიანსს რამდენიმე სკანდალი დაუკავშირდა, მათ შორის, აფხაზეთში ხატის გადაბრძანება, რუსეთისგან დაფინანსების საკითხი და ა.შ. ყველაფერი ეს, თქვენი პარტიის საარჩევნო შედეგზე როგორ იმოქმედებს? 

_ უკვე იმოქმედა, ოღონდ დადებითი კუთხით. ეს თავდასხმები, როგორც მმართველი ძალისგან, ისე ე.წ. ოპოზიციისგან, შიშითაა განპირობებული. დახურული კვლევები აქვთ და იციან, რომ ,,პატრიოტთა ალიანსის’‘ რეიტინგი ძალიან მაღალია, რასაც პოლიტიკური მოწინააღმდეგის შიში მოჰყვება, მაგრამ ადამიანები ყველაფერს ხედავენ. 

ხომ იცით, ჩვენი მოძმე სომეხი ხალხი, თავისი მენტალიტეტით, როგორია _ რომელიმე სომეხს მსგავსი ნაბიჯი რომ გადაედგა, აფხაზეთში ხატის წაბრძანებას ვგულისხმობ, ამას მთელი სომხეთი აღტაცებით შეხვდებოდა, ჩვენთან კი პირუკუ ეფექტი ჰქონდა. ეს პოლიტიკური შურიანობაა და სხვა არაფერი, თუმცა ასეთი თავდასხმები ჩვენ გარშემო, სულ უფრო მეტი ადამიანის მობილიზებას ახდენს. 

_ შეიძლება, მაგრამ რუსეთის მიერ ოკუპირებულ აფხაზეთში ფარულად გადასვლა ნორმალურად მიგაჩნიათ ანუ სანამ ინფორმაციამ მედიაში არ გაჟონა, ამაზე პატრიოტთა ალიანსმა არაფერი თქვა... 

_ საკითხს ასე უნდა შევხედოთ _ ოკუპაცია დროებითი მოვლენაა, ყოველ შემთხვევაში, ჩემთვის და პატრიოტთა ალიანსისთვის ასეა. 

გარდა ამისა, ჩვენ კი არ უნდა ვიძახოთ, რომ აფხაზეთი და სამხრეთ ოსეთი ოკუპირებულია, არამედ, ეს იმ ხალხმა უნდა თქვას. 

ისინი ძალიან ბრაზობენ, როცა ეუბნები, უთავმოყვარეო ხარ და ოკუპირებულ ტერიტორიაზე ცხოვრობო. დიალოგი ასე არ გამოვა, თორემ თუ საქმეს უშველის, დილას, შუა დღესა და საღამოს, სულ ოკუპაციაზე ვილაპარაკებ. 

როცა ის ადამიანები გაკრიტიკებენ, რომლებსაც ოკუპაციასთან ბრძოლა შარვლის ჩახდა და საჯდომის მიშვერა ჰგონიათ, ვფიქრობ, ეს ფაქტი მათზე ნათლად მეტყველებს. 

რაც შეეხება რუსული ფულის საკითხს, ასეთ ,,ფეიკებს’‘ ის ხალხი ქმნის, რომლებსაც 1995 წლიდან, არჩევნები არ გამოუტოვებიათ, რომ რუსული ფული არ ჰქონოდათ და რუსი პიარტექნოლოგები არ ჰყოლოდათ. 

_ ვის გულისხმობთ? 

_ ყოფილ მოქალაქეთა კავშირს, რომელიც მერე ნაციონალური მოძრაობა გახდა. არსებობს რუსი პოლიტტექნოლოგების ინტერვიუები, რომლებიც პირდაპირ ამბობდნენ, ჩვენ ვეხმარებოდით ჟვანიასა და ბურჯანაძეს, მაგრამ საბოლოოდ, სააკაშვილმა იმარჯვა და ყველაფერი ეს, მიიწერაო. 

_ კი, მაგრამ რატომ უნდა სჭირდებოდეს ნაციონალურ მოძრაობას, პატრიოტთა ალიანსის მიმართ, ასეთი ,,ფეიკების’‘ გამოგონება? 

- იციან რეალური რეიტინგები და უნდათ, კონკურენტი დააზარალონ, ისეთი რამ მოიგონეს, რაც იუმორის სფეროსაც კი სცდება. 

ერთ ექსკლუზივს გაგიმხელთ ,,საიდუმლოდ’‘ _ პუტინი ფულს კი არ გვაძლევს, უბრალოდ, შესაბამის ქაღალდს გზავნის ფოსტით და მერე, ჩვენ ფერად პრინტერზე ამოგვაქვს დოლარები! მოკლედ, ყველაფერი ეს, სრული იდიოტიზმია! 

შემთხვევით, ეს ის ძალები ხომ არ არიან, რომელთა წარმომადგენლებიც საზღვარზე დააკავეს, მილიონი დოლარი ,,ქეშად’‘ რომ გადმოჰქონდათ? და კიდევ უამრავი რაღაც, რაც არ ჩანს, თორემ ამდენი ტელევიზიის შენახვას ეხუმრებით?! 

_ ისე, რადგან ,,ფეიკებზე’‘ ვსაუბრობთ, როგორ გგონიათ, იმოქმედებს საარჩევნოდ მიღებული ქცევის კოდექსი, რომელსაც ხელი ,,ოცნებამაც’‘ მოაწერა და ოპოზიციამაც? 

_ ქაღალდზე ყველაფრის დაწერა შეიძლება, მაგრამ ყველაფერი საარჩევნო კამპანიის განმავლობაში გამოჩნდება. ბინძურ ტექნოლოგიებზე ნაციონალური მოძრაობა უარს არ იტყვის. ,,ოცნება’‘ ასე არ იქცევა ხოლმე _ ერიდება ნეგატიურ პიარს, მაგრამ იქაც არის ფრთა, მაგალითად, კობახიძე-მდინარაძე, რომელიც, დაახლოებით, ამ ხელწერით მოქმედებს. ისე, დოკუმენტი რომ შეიქმნა, ამაში ცუდი არაფერია. 

_ ქალბატონო ნანა, NDI-ს ბოლო კვლევის მიხედვით, გამოკითხულთა 59%-მა არ იცის, რომელ პარტიას აძლევს ხმას. ეს როგორ იმოქმედებს ოპოზიციური პარტიების საარჩევნო შედეგზე? 

_ საერთოდ, ადამიანები არჩევანს ბოლო დღეებში აკეთებენ. საუბარი იმაზეა, თუ ვინ შეძლებს ამ ხმების თავისკენ მიზიდვას. სასურველია, რომ გადაუწყვეტელი ამომრჩევლიდან ყველამ ხმა პატრიოტთა ალიანსს მისცეს, მაგრამ NDI-ს რომელიმე კვლევის შედეგი, რომელიმე არჩევნების შედეგს ერთხელ მაინც დაემთხვა? _ არც ერთხელ! ამ კვლევებს ერთ-ერთ პარტიასთან მკვეთრად აფილირებული ორგანიზაცია ატარებს და როგორ ვენდო? 

_ არჩევნების შემდეგ, რომელ პარტიასთან აპირებთ კოალიციურ რეჟიმში თანამშრომლობას და რომელთან _ არა? 

_ ძალიან მიკვირს, როცა ,,ოცნებისა’‘ და ,,ნაციონალების’‘ ორივე ფრთის წარმომადგენლები კატეგორიულად აცხადებენ, არ ვითანამშრომლებთ პატრიოტთა ალიანსთან და არ შევქმნით კოალიციასო. 

ჯერ არჩევნების შედეგები უნდა დაიდოს, წინასწარ ამაზე ლაპარაკი უაზრობაა. ჯერ გადახტნენ და მერე ,,ჰოპლა’‘ დაიძახონ. 

ერთი რამ შემიძლია გითხრათ: პატრიოტთა ალიანსი არასოდეს ითანამშრომლებს ნაციონალური მოძრაობის ორ დანაყოფთან, დანარჩენს არჩევნები გვაჩვენებს.

თათია გოჩაძე

Ecumenical whip delivered motives expanding involving loyalty. Africa hungry males attending john's sighed reaching. Lucky rigid thrown thursday seized soldier ethical. Morality