რჩეული სტატიები

ხუთი წლის წინ, 2015 წლის აპრილის დასაწყისში, ლონდონში მოხდა დიდი ბრიტანეთის ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ყაჩაღობა - მძარცველებმა Hatton Garden Safe Deposit (Hatton Garden) - დან დაახლოებით 13,5 მილიონი ფუნტის ღირებულების სამკაულები წაიღეს.

მათ ნაგვის კონტეინერებით გამოიტანეს ოქრო, ბრილიანტები, ძვირფასი ქვები, ასევე სამკაულები, ფული და სხვა ძვირფასი ნივთები.

ყაჩაღობა აღსანიშნავია არა მხოლოდ მოპარული ნივთების ღირებულებით (რომელთა დიდი ნაწილი, სხვათა შორის, ჯერაც არ არის ნაპოვნი), არამედ იმით, თუ რამდენად ადვილად და მარტივად იქნა ეს ძარცვა ჩადენილი, და ასევე უამრავი სასაცილო და კურიოზული დეტალით.

საზოგადოება გაოგნებული იყო ყაჩაღების ასაკითაც: აღმოჩნდა, რომ დანაშაულის ჩადენის მომენტში, ბანდის წევრები საშუალოდ 62 წლისები იყვნენ, მათ შორის ყველაზე ხნიერი 80 წელს გადაცილებული გახლდათ. ბანდას ხუმრობით Grandpa Gang (ბაბუების ბანდა) შეარქვეს და ასევე უწოდებდნენ Diamond Wheezers (ალმასის ბებრებს).
Hatton Garden Safe Deposit Ltd რესპექტაბელური ბრიტანული კომპანიაა, რომელიც 100 წელზე მეტია აქირავებდა სეიფებს ოქროს, ძვირფასი თვლებისა და სხვა ფასიანი ნივთების შესანახად. მისი საცავი ჰატტონ-გარდენზე მდებარეობდა. ეს ქუჩა ცნობილია მრავალი საიველირო მაღაზიით და ითვლებოდა, რომ იგი ფორტ ნოქსივით საიმედოდ იყო დაცული. თუმცა ეს მხოლოდ მანამდე, სანამ ერთხელ, 2015 წლის ხანგრძლივი სააღდგომო დასვენების დღეებში, პენსიონერი მამაკაცების ჯგუფმა საწინააღმდეგო არ დაამტკიცა.
ბანდაში რვა მძარცველი იყო და მათ უმრავლესობას კრიმინალური წარსული ჰქონდა.


მათი ხელმძღვანელი 1939 წელს დაბადებული ბრაიან რიდერი იყო. რომელიც 80-იან წლებში პოლიციელის მკვლელობისთვის იყო ნასამართლევი. 1983 წელს იგი მონაწილეობდა ჰითროუს აეროპორტის საწყობის ცნობილ ყაჩაღობაში: მაშინ 26 მილიონი გირვანქა სტერლინგი მოიპარეს და ნაძარცვის უმეტესი ნაწილს ვერსად მიაგნეს.


უკანასკნელ წლებში ბრაიან რიდერს, რომელსაც მისი თანამშრომლები „პატრონს“ და „ბოსს“ უწოდებდნენ, ნახმარი მანქანებით ვაჭრობის მცირე ბიზნესი ჰქონდა. ჰეტონ გარდენის სარდაფის გასაძარცვად, ის ავტობუსით, სხვისი სამგზავრო ბარათით ჩამოვიდა. ისევე როგორც კოლეგა დენიმ, რიდერმაც ამ საქმისთვის ფერადი ტანისამოსი ჩაიცვა - მას ეკეთა წითელი შარფი, რომელიც სათვალთვალო კამერებმა დააფიქსირეს და მოგვიანებით მის სახლში იპოვეს.

მისი მთავარი თანამზრახველი იყო დანიელ ჯონსი (დენი), 1955 წელს დაბადებული, მდიდარი გამოცდილების მქონე „მედვჟატნიკი“ სეიფების ოსტატი, რომელიც ძარცვებში სულ მცირე 1975 წლიდან მონაწილეობდა. 1982 წელს ის ექვსი წლით ციხეში ჩაჯდა საიუველირო მაღაზიის გაქურდვის გამო.

დენიმ სარდაფის ძარცვის მომზადება სხვებზე ადრე დაიწყო. აღწერილ მოვლენებამდე სამი წლით ადრე, მან ყურადღებით შეისწავლა სხვადასხვა სახის საბურღი დანადგარები ინტერნეტში.

დენის თანამზრახველებმა მის შესახებ გამომძიებლებს საოცარი რამ უთხრეს. ამ ექსცენტრიულ ყაჩაღს, ერთ-ერთი თანამონაწილის თქმით, დედის პენუარში ეძინა და ღამით ფესკას (თურქულ ქუდს) ატარებდა. ჯონსი თავის ძაღლს ადამიანივით ესაუბრებოდა, სასამართლო პროცესზე კი განაცხადა, რომ ის ფლობს ზებუნებრივ ძალებს და შეუძლია გააკონტროლოს ადამიანების გონება.

პოლიციამ არ შეამოწმა ბოლო ორი განცხადების სიზუსტე, მაგრამ დენის ექსცენტრიულობა ნამდვილად არ აკლდა. იგი ძარცვაზე ზოლიანი შარვლით, წითელი ბოტასებით, მუქი ლურჯი კეპკითა და ასევე შუქამრეკლი ჟილეტით მივიდა - იმისათვის, რომ ზედმეტი ყურადღება არ მიეპყრო, ბანდიტები თავს მუშებად ასაღებდნენ.

ჯონ კენეტ კოლინზი, 1940 წელს დაბადებული, რომელსაც თანამზრახველებმა უბრალოდ კენი უწოდეს, უფრო მარტივი ფრინველი იყო: იგი 6-ჯერ დააპატიმრეს - ჯამში, დაახლოებით, 13 წლის განმავლობაში, წვრილმანი ძარცვის გამო. მას ყველაზე მარტივი რამ ევალებოდა: ყაჩაღობის ადგილთან უნდა გაჩერებულიყო და საფრთხის შემთხვევაში, თანამზრახველებს რადიოთი უნდა დაკავშირებოდა.

როგორც პოლიციამ გაარკვია, კენი ვერ გაუმკლავდა მასზე დაკისრებულ ამოცანას. მას ძარცვის დროს თავისი ფურგონის საჭესთან დაეძინა. მეტიც, მან ვერც ნაძარცვის გამოყენება მოახერხა და ნივთების ნაწილი სწორედ მის სახლში იპოვეს.

ტერენტი პერკინსი (ტერი) დაიბადა 1948 წლის 4 აპრილს. მან საკუთარ დაბადების დღეზე ჰეტონის ბაღების დეპოზიტარი გაძარცვა. ტერი არანაკლები „გაქანების“ ყაჩაღი იყო, ვიდრე „ბოსი“ ბრაიან რიდერი. ის მონაწილეობდა ისეთ ცნობილ საქმეში, როგორიცაა Security Express საცავის ძარცვა ლონდონში. საიდანაც დღისით, მზისით, 6 მილიონი გირვანქა სტერლინგი მოიპარეს - ეს იყო ბრიტანეთის ისტორიაში ფულის ყველაზე დიდი მოპარვა. აღსანიშნავია ის ფაქტიც, რომ ეს ცნობილი მოვლენა ტერის დაბადების დღეს მოხდა - 1983 წლის 4 აპრილს. როგორც ჩანს, მას ნამდვილად უყვარდა საკუთარი თავისთვის ძვირადღირებული საჩუქრების ჩუქება.

ტერიის ბიოგრაფიაში იყო კიდევ ერთი საინტერესო ფაქტი: ის ციხიდან გაიქცა. უფრო ზუსტად, ის არ დაბრუნებულა ციხეში შვებულებიდან, რომელიც მან პატიმრობის დასრულებამდე ცოტა ხნით ადრე აიღო. შემდეგი 16 წლის განმავლობაში იგი დედასთან იმალებოდა, მაგრამ არც ისე ფრთხილად: ის მძღოლად მუშაობდა და ექიმთანაც კი დადიოდა, რომელთანაც თავისი ნამდვილი სახელით იყო დარეგისტრირებული. პოლიცია მას არც ისე აქტიურად ეძებდა: იპოვეს მხოლოდ 2012 წელს და გაგზავნეს სასჯელის მოსახდელად.

2015 წლის ძარცვა ტერიის გედის სიმღერა იყო. მრავალი წლის განმავლობაში ის სერიოზულად დაავადებული იყო დიაბეტით. 2010 წელს მას სასამართლო პროცესი უნდა დაეწყო ლონდონის ბონდის ქუჩაზე მდებარე Chatila საიუველირო მაღაზიის გაქურდვის გამო, მაგრამ ჯანმრთელობის გამო ეს ვეღარ შეძლო.

უილიამ ლინკოლნი, 1955 წელს დაბადებული, მეტსახელად „ბილი თევზი“, იყო თანაგუნდელი, რომელსაც უნდა წაეყვანა ბანდა დანაშაულის ადგილიდან. თევზის აღიარებით, ის არ იყო უმაღლესი გონების ადამიანი. გარდა ამისა, მას აწუხებდა ოსტეოართროზი და თეძოს ორი სახსარი ჰქონდა შეცვლილი. ბილი თევზი კენის დასთან თანაცხოვრობდა, მაგრამ მიუხედავად ამისა კენიმ გაუმხილა მას გაძარცვის გეგმა და მასთან ერთად წავიდა საქმეზე.

ამ ჯგუფის „ახალგაზრდობის“ (60 წლამდე) განყოფილება შედგებოდა 58 წლის კარლ ვუდისა და 48 წლის ჰიუ დოილისგან. ორივე ამ ამბის უმნიშვნელო პერსონაჟები იყვნენ. ჰიუ საერთოდ არ მონაწილეობდა ძარცვაში - მას მოეთხოვებოდა, დაეთმო სახელოსნო ნაძარცვის შესანახვად. კარლი, რომელიც დენი ჯონსის მეგობარი იყო, კრონის დაავადებით იტანჯებოდა, უმუშევრობის შეღავათებით ცხოვრობდა და რამდენიმე ათასი გირვანქა ვალი ჰქონდა, რომლის გადასახდელადაც ჩაერთო ძარცვაში.

უკანასკნელი და ყველაზე იდუმალი პიროვნება იყო ადამიანი, რომელსაც ბასილი ჰქვია და რომლის ნამდვილი სახელი არცერთმა თანამზრახველმა არ იცოდა. პოლიცია მას უფრო დიდხანს ეძებდა ვიდრე სხვებს. მის შესახებ ცნობილი იყო, რომ სწორედ მან გამორთო განგაში და ყაჩაღებს საცავში შესვლაში დაეხმარა.

ტრენინგი

„ბებერი ყაჩაღები“ საქმეს 2 აპრილს შეუდგნენ. მანამდე კი ისინი ფრთხილად მოემზადნენ. გამოძიებამ დაადგინა, რომ აქტიური მომზადება ყაჩაღებმა კარგა ხნით ადრე დაიწყეს. ბრაიან რიდერის სახლის ჩხეკისას იპოვეს წიგნები ალმასებით არალეგალური ვაჭრობის შესახებ, ბრილიანტის ტესტერი და ჟურნალები ბრილიანტებზე.
კოლინზი მრავალი დღის მანძილზე მოძრაობდა საცავის შენობის ირგვლივ, აკვირდებოდა და აფიქსირებდა თანამშრომლების მიმოსვლის გრაფიკს. პოლიციამ მოგვიანებით ვიდეოკამერების ჩანაწერებზე მრავალჯერ დააფიქსირა მისი ფურგონი.
მეზობლად მდებარე საიველირეო მაღაზიის მეპატრონე მოგვიანებით აცხადებდა, რომ 2015 წლის იანვრიდან მარტის ჩათვლით გრძნობდა, რომ უთვალთვალებდნენ. როგორც აღმოჩნდა, მართლაც უთვალთვალებდნენ, მაგრამ არა მას, არამედ საცავს. მძარცველებმა შეძლეს საცავის შიგნიდანაც დათვალიერებაც  - მათ პოტენციურ კლიენტებად გაასაღეს თავი.
მათ წიგნიც კი იყიდეს „კრიმინალისტიკა ჩაინიკებისათვის“, რათა ესწავლათ, როგორ არ დაეტოვებინათ დნმ-ი დანაშაულის ადგილზე.

ძარცვა

2 აპრილი, ხუთშაბათი - ბოლო სამუშაო დღე იყო ოთხდღიანი სააღდგომო დასვენების წინ. შენობა, სადაც ინახებოდა ასობით მილიონი ფუნტის ძვირფასეულობა, ოთხი დღით დაცარიელდა - დაკეტილი კარისა და ჩართული სიგნალიზაციის იმედად. ეს დრო მძარცველებს ეყოთ დაგეგმილი ძარცვის განსახორციელებლად.
ხუთშაბათ საღამოს მუშებად გადაცმული მძარცველები ბორბლებიანი ნაგვის ურნებით, რომლებშიც ხელსაწყოები ედოთ, საცავთან მივიდნენ. საცავის დაკეტვამდე ცოტა ხნით ადრე, ბეზილი შიგნით შევიდა, თავი გაასაღა სატელეკომუნიკაციო სამსახურის ხელოსნად და გათიშა სიგნალიზაცია მობილური სიგნალის დამხშობის გამოყენებით.
შენობაში მოხვედრის შემდეგ, მძარცველებმა ლიფტის შახტაში შეაღწიეს და ჩაიტანეს იქ ბურღი. დილის რვა საათამდე ისინი ბურღავდნენ 50 სმ-ის სისქის ბეტონს, მაგრამ უშედეგოდ, რადგან იქ აღმოჩნდა ფოლადის ფირფიტაც. ისინი წავიდნენ საცავიდან, უკან შუადღეს დაბრუნდნენ და თან მოიტანეს უფრო ძლიერი დანადგარი. ამჯერად მათ არ ახლდათ კარლი, რომელსაც შეეშინდა და მეორედ საქმეზე აღარ წავიდა.
მეორე ცდა შედეგიანი აღმოჩნდა: მძარცველებმა გახვრიტეს კედელი იმისათვის, რომ იქ ადამიანი გატეულიყო. მათ უპრობლემოდ გატეხეს 73 სეიფი, რომელთა ღირებულებაც, პოლიციის შეფასებით, 25 მილიონი ფუნტი სტერლინგი იყო. ძარცვის მეორე ფაზა იდეალურად შესრულდა: ნაძარცვი უპრობლემოდ გაიტანეს, და გაიყვეს: თითოეულს უნდა შეენახა თავისი წილი ხელსაყრელ დრომდე.

როგორ დაიჭირეს და გაასამართლეს მძარცველები

გაძარცვულ საცავში სიმშვიდე სუფევდა კვირასაც და ორშაბათსაც. მხოლოდ სამშაბათს, 7 აპრილს, თანამშრომლები დაბრუნდნენ სამსახურში და აღმოაჩინეს, რომ სანამ ისინი ისვენებდნენ, ვიღაცამ გვარიანად იშრომა. მედიამ მომენტალურად შეიტყო მომხდარის შესახებ. პირველ სათაურებში აცხადებდნენ, რომ ეს საუკუნის ყველაზე დიდი ქურდობაა, ზიანი 200 მილიონ ფუნტ სტერლინგს აღწევდა. პოლიციამ მკლავები დაიკაპიწა, საქმეს შეუდგა და ძალიან მალე მიაგნო ყაჩაღების კვალს: რაც არ უნდა ეცადო კვალის დაფარვა, მათ ეს ვერ შეძლეს. ოქრო, ბრილიანტები, ძვირფასი თვლები, სამკაულები, ნაღდი თანხა და სხვა ძვირფასეულობა, რომელსაც კლიენტები სეიფებში ინახავდნენ, ბანდიტებმა ნაგვის კონტეინერების მეშვეობით გაიტანეს.
პირველი ხაზი იყო კოლინზის თეთრი ფურგონი, რომელიც ბევრჯერ გამოჩნდა საცავთან ძარცვამდე და დაფიქსირდა კამერებით. რამდენიმე დღის შემდეგ, პოლიცია უკვე აკვირდებოდა ზოგიერთ ყაჩაღს.

მძარცველებს ეჭვი კი არ გასჩენიათ, რომ მათ უთვალთვალებდნენ და, საცავში წარმატებული შეღწევიდან ერთი თვის შემდეგ, ისინი ერთმანეთს შეხვდნენ ტერი პერკინსის დისშვილის სახლში ნაძარცვის ნაწილის განკარგვისა და შემდგომი გეგმების განსახილველად. სწორედ მაშინ დაიჭირეს და მთელი ბანდა წარსდგა სასამართლოს წინაშე, გარდა იდუმალი ბეზილისა, რომელიც აგრძელებდა დამალვას.

ექსპერტების აზრით, მათ შორის დამნაშავეთა სამყაროს წარმომადგენლებიც, რომლებსაც ბრიტანული მედია გამოკითხავდა, აცხადებდა, რომ მძარცველები ბრწყინვალედ მოემზადნენ საქმისთვის, მაგრამ საკუთარი ტექნოლოგიური ჩამორჩენილობის გამო,  რამდენიმე გაუმართლებელი შეცდომა დაუშვეს. არაა საუბარი მხოლოდ კამერაში მოხვედრილ ფურგონზე, არამედ, მაგალითად, ისინი საერთოდ არ ზრუნავდნენ უსაფრთხოებაზე ციფრულ საკითხებში და მშვიდად განიხილავდნენ ძარცვის დეტალებს მიმოწერაში.

გარდა ამისა, ისინი ძარცვიდან ძალიან მალე შეხვდნენ ერთმანეთს.  კრიმინალური სამყაროს ერთ-ერთმა წევრმა ანონიმურობის პირობით Mirror- ს განუცხადა, რომ მძარცველები უბრალოდ სულელურად იქცეოდნენ: ისინი რამდენიმე თვის განმავლობაში უნდა დაშლილიყვნენ და ეს რომ გაეკეთებინათ, მათ ვეღარ იპოვიდნენ.

დამნაშავეთაგან ოთხს - პერკინსს, ჯონსს, ლინკოლნსა და კოლინზს - შვიდ-შვიდი წელი, დანარჩენებს კი ნაკლები სასჯელი მიუსაჯეს. ჰიუ დოილმა, რომელიც სინამდვილეში არ მონაწილეობდა ძარცვაში, პირობითი მსჯავრი მიიღო. იგი დიდი ხნის განმავლობაში ხელს ართმევდა ნაფიც მსაჯულებს და პირობა დადო, რომ მათ ქვაბებს უფასოდ შეუკეთებდა.

საინტერესო ის არის, რომ ნაძარცვის მნიშვნელოვანი ნაწილი ჯერ არ არის ნაპოვნი: ბანდიტებს არ სურდათ ნაძარცვის მიცემა.
ერთ-ერთმა მძარცველმა - დენიმ პოლიციის მოტყუება სცადა და მათ ნაძარცვის მხოლოდ ნაწილი გადასცა. მან თქვა, რომ თავისი წილი დამალა ედმონტონის სასაფლაოზე მდებარე სამარხში და მას დათმობს სასჯელის შემსუბუქების სანაცვლოდ. პოლიციამ გაჩხრიკა სასაფლაო და სუპერმარკეტის ჩანთაში ერთ-ერთ საფლავში განძი იპოვა, მაგრამ შემდეგ სკოტლანდ იარდმა დენის სთხოვა მისულიყო და ეჩვენებინა ის ადგილი, სადაც მან განძი დამარხა. თანაც არ გაუმხილა, რომ ჩანთა უკვე იპოვეს. დენი პოლიციის თანხლებით ჩამოვიდა და მათ სხვა ადგილისკენ მიუთითა, სადაც სხვა ჩანთა იყო დამალული. მას სურდა ნადავლის ნაწილის დატოვება, მაგრამ ვერ შეძლო.

რა ბედი ეწია Hatton Garden საცავს

დეპოზიტარის მომხმარებლებს ამ ინციდენტის შემდეგ ბევრი კითხვა ჰქონდათ. რამდენად დასაშვები იყო ასობით მილიონი ფუნტის ღირებულების ძვირფასეულობის უყურადღებოდ დატოვება, სიგნალიზაციასა და კარის საკეტზე დაყრდნობით? რატომ იყო ასე იოლი სიგნალიზაციის გამორთვა? ძარცვის შემდეგაც, კიდევ ორი ​​დღის განმავლობაში, რატომ არავინ მოვიდა დანაშაულის ადგილზე? მიანდობს ვინმე თავის ღირებულებებს ასეთ მეურვეებს?

მენეჯმენტმა ყველა ამ კითხვაზე ერთი მკაფიო პასუხი გასცა: 2015 წლის სექტემბერში კომპანია სამუდამოდ დაიხურა.

ყველა მოპარული ძვირფასი ნივთი დაზღვეული არ იყო ქურდობისგან: ბევრი მეანაბრე თვლიდა, რომ ფულის შენახვა დეპოზიტარში ყველაზე საიმედო გარანტია.

ვინ აღმოჩნდა ბეზილი


უკანასკნელი კრიმინალი, რომელიც პოლიციას ყველაზე დიდხანს ემალებოდა, იყო მაიკლ სიდი. ძარცვის დროს ის 49 წლის გახლდათ. კემბრიჯის ფიზიკის პროფესორის შვილი, ის თავად სწავლობდა ფიზიკასა და ელექტრონიკას ნოტინჰემის უნივერსიტეტში. სტუდენტობის წლებში ის დაინტერესდა სინთეზური ნარკოტიკებით და ნასამართლევი იყო მათი გავრცელების გამო ჯერ კიდევ 1984 წელს. მომდევნო წლებში იგი მუშაობდა სიგნალიზაციის სპეციალისტად, ასევე არემონტებდა ტელევიზორებს, ვიდეოკამერებსა და კომპიუტერებს. ჯგუფის წევრების უმეტესობისგან განსხვავებით, რომლებიც ძარცვიდან თვენახევარში დაიჭირეს, მან სამი წლის განმავლობაში მოახერხა პოლიციისგან დამალვა. მისი ძებნა ძალიან რთული იყო: იგი არ იხდიდა გადასახადებს, არ სთხოვდა სახელმწიფოს შეღავათებს და, პრაქტიკულად, არ იყენებდა საბანკო ანგარიშს, ყველგან ფულს იხდიდა და მობილური ტელეფონიც არ ჰქონდა. მისი ხანდაზმული თანამოაზრეებისგან განსხვავებით, ის ციფრული უსაფრთხოების მცოდნე იყო, მაგრამ საბოლოოდ ვერც ამან უშველა: ისიც დააპატიმრეს და 2018 წელს სასამართლომ 10 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა.

რა ბედი ეწიათ მძარცველებს?

ბრიტანული კანონების თანახმად, პატიმრები, როგორც წესი, იხდიან მისჯილი სასჯელის მხოლოდ ნახევარს.

თუმცა, სასამართლო მათ გათავისუფლებას ასე იოლად არ აპირებდა და 2018 წელს, ბანდის ოთხი ლიდერის წინააღმდეგ მიიღეს ახალი გადაწყვეტილება: თუ ისინი არ დააბრუნებდნენ ნაძარცვის დარჩენილ ნაწილს (6 მილიონ გირვანქაზე მეტს), გაუხანგრძლივებდნენ პატიმრობას შვიდი წლით. მიუხედავად  ამისა,  არცერთმა მათგანმა ნაძარცვი სასამართლოს არ გადასცა. თუმცა ამან ხელი ვერ შეუშალა ბანდის მეთაურს, 79 წლის ბრაიან რიდერს, იმავე 2018 წელს გათავისუფლებულიყო. სასამართლომ იგი ჯანმრთელობის მდგომარეობის გამო კვლავ არ გაგზავნა ციხეში: მას უკვე ჰქონდა დემენცია, უფრო მეტიც, ჰქონდა პროსტატის კიბო და რამდენიმე ინსულტი.

ბანდის თითქმის ყველა წევრი გაათავისუფლეს და ყურადღებით აკვირდებიან მათ თითოეულ ნაბიჯს, რათა არ გაუშვან მომენტი, როდესაც ბანდიტები საგანძურს მიაკითხავენ.
ჯონ კოლინზი ისევ ციხეში მოხვდა. თავდაპირველად, მან სამწელიწადნახევარი მოიხადა და გაათავისუფლეს. თუმცა 2019 წელს, სასამართლომ იგი ისევ დააპატიმრა,  და ნაძარცვის არდაბრუნების გამო შვიდი წელი მიუსაჯა.

დენი ჯონსი კვლავ გისოსებს მიღმაა, რადგან 2018 წელს მას მიუსაჯეს ახალი სასჯელი - სამი წელი საიუველირო მაღაზიის ძარცვისთვის.

ტერი პერკინსი 2018 წლის თებერვალში, 69 წლის ასაკში გარდაიცვალა, ლონდონის ბელმარშის ციხეში. ამბობდნენ, რომ სიკვდილის წინა დღეს თავს ცუდად გრძნობდა, მაგრამ როდესაც ექთანი მისი მდგომარეობის შესამოწმებლად მივიდა, მან არ შეუშვა, რადგან ის ტელევიზორში რაგბის მატჩს უყურებდა.

გენერალური პროკურატურა დღეს სასამართლოს დავით გარეჯის საქმე დაკავებულებისთვის, სასამართლოს ნატალია ილიჩოვასა და ივერი მელაშვილისთვის გირაოს შეფარდების შუამდგომლობით მიმართავს. აღნიშნულის შესახებ პროკურორმა მიხეილ სადრაძემ განაცხადა.

როგორც პროკურორმა აღნიშნა, დადგენილია მოტივი, რომ ბრალდებულები მოქმედებდნენ მაღალი თანამდებობის პირების დავალებების შესაბამისად. აქედან გამომდინარე ამ ეტაპისათვის გამოძიების მთელი აქცენტი მიმართულია დავალების გამცემი პირების იდენტიფიცირებაზე.

„დღეს არის წინასასამართლო სხდომა, მათი ბრალეულობა საკმაოდ მაღალი მტკიცებულებითი სტანდარტით არის დადასტურებული. ჩვენ მოვიპოვეთ უტყუარი მტკიცებულებები და მათ მიერ ჩადენილი ქმედებების გარშემო გამოძიება სრულად ამოვწურეთ.

ჩვენ ამ მტკიცებულებების ნაწილი, მათ შორის ფარული საგამოძიებო მოქმედებების შედეგად მოპოვებული მტკიცებულებების ნაწილი გავასაჯაროვეთ და ჩვენ ყველამ ერთად ვნახეთ ბრალდებულის აღიარება.

ამავდროულად ჩვენ დავადგინეთ მოტივი, რომ ბრალდებულები მოქმედებდნენ მაღალი თანამდებობის პირების დავალებების შესაბამისად. აქედან გამომდინარე ამ ეტაპისათვის გამოძიების მთელი აქცენტი მიმართულია სწორედ დავალების გამცემი პირების იდენტიფიცირებისათვის და ამ მიმართულებით ყველა ღონისძიებას ატარებს საგამოძიებო ორგანო, მათ შორის თქვენთვისაც ცნობილია, რომ დღეს ერთი პირი გამოკითხვაზე იმყოფება.

ამ მიმართულებით აქტიურად ვახორციელებთ მოქმედებებს და შესაბამისი შედეგების თაობაზე საზოგადოებას ინფორმაციას მივაწვდით.

ჩვენ ყველამ ვიხილეთ მათი აღიარება, შესაბამისად რადგან მათ მიერ ჩადენილი ქმედებების გარშემო გამოძიება სრულად არის ამოწურული, დღევანდელ პროცესზე ჩვენ მივმართავთ სასამართლოს შუამდგომლობით, რათა ბრალდებულებს პატიმრობა შეეცვალოს გირაოთი", - განაცხადა პროკურორმა მიხეილ სადრაძემ.

პარლამენტი „ამნისტიის შესახებ“ კანონპროექტს დღეს მეორე მოსმენით განიხილავს. კანონპროექტის განხილვა ადამიანის უფლებათა და იურიდიულ კომიტეტებში გაიმართება, შემდეგ კი პლენარულ სესიაზე გავა.

არსებული პროექტის მიხედვით, ამნისტიის აქტი ნაკლებად მძიმე კატეგორიის დანაშაულებზე ვრცელდება. ამასთან, ზოგიერთი დანაშაულის შემთხვევაში, მისი შინაარსისა და სიმძიმის გათვალისწინებით, ამ დანაშაულის ჩამდენი პირი სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობისა და სასჯელისაგან მხოლოდ იმ შემთხვევაში გათავისუფლდება, თუ ის ნასამართლობის არმქონეა, თუ დაზარალებული თანახმაა ამნისტიის გავრცელებაზე ან თუ ბრალდებულმა/მსჯავრდებულმა დანაშაულის ჩადენის შედეგად მიყენებული ზიანი აანაზღაურა.

„ვერსია“ დაინტერესდა, შეეხება თუ არა ამნისტია მსჯავრდებულ დეკანოზ გიორგი მამალაძეს, რომელიც სასჯელს უკვე რამდენიმე წელია, იხდის. დეკანოზის ძმა, თორნიკე მამალაძე, გვპასუხობს, რომ ამის თაობაზე მას ინფორმაცია არ აქვს და იმედოვნებს, რომ ამნისტია თავის ძმას შეეხება და გათავისუფლდება საპატიმროდან.

აღნიშნული კითხვით დეკანოზის ადვოკატ ქეთი ჩუთლაშვილსაც მივმართე, რომელიც განგვიმარტავს, რომ ელოდებიან პარლამენტის გადაწყვეტილებას:

„ჯერჯერობით ბოლო პროექტი არ გვაქვს ნანახი, საკომიტეტო მოსმენები მიმდინარეობს და როცა დასრულდება და ჩამოყალიბდება კანონპროექტი, ალბათ, გვეცოდინება, რა ფორმით და როგორ შეიძლება შეეხოს, ან საერთოდ შეეხება თუ არა. პირველი ვერსია რაც იყო, იმით არ ეხებოდა დეკანოზ მამალაძეს ეს ამნისტიის აქტი. სანამ არ ვნახავთ პარლამენტის მიერ მიღებულ კანონს, მანამდე არ გვეცოდინება“,- აცხადებს ადვოკატი.

აღნიშნულ საკითხზე „ვერსია“ დეკანოზის კიდევ ერთ ადვოკატ მიხეილ რამიშვილსაც დაუკავშირდა:

- ჯერ არ ვიცით, რა მუხლებზეა საუბარი, ველოდებით საბოლოო ვარიანტს იმის გათვალისწინებით, რომ ჯერ კიდევ რაღაც მუხლებს უმატებენ. ვნახოთ, მეორე მოსმენაზე რა მუხლებს დაამატებენ. დეკანოზს ხომ 108-ე მუხლი აქვს მისჯლი და ვნახოთ, რამდენად შეეხება ეს აქტი.
- ბატონო მიხიელ, დეკანოზს სასჯელის რამდენი წელი აქვს კიდევ მოსახდელი?
- 6 წელი.
- გამოდის, ჯერ სასჯელის ნახევარი არ მოუხდია. ისე, საინტერესოა, რატომ აღარ აქტიურობთ ამ საკითხზე?
- ველოდები სტრასბურგის გადაწყვეტილებას, რასაც მე ვერანაირად დავაჩქარებ. აქტიურობა არ მაკლია, მაგრამ შედეგი რა არის? - ქვეყანა არ არის!... არავის ახსოვს დეკანოზი, პატრიარქსაც ყველაფერი დავიწყებული აქვს და სულ ყველას. კაცის (იგულისხმება დეკანოზი მამალაძე.რედ) სიკვდილს ელოდება ყველა და არ კლავს უფალი, თორემ მარგველაშვილი იყო და, ახლა რომ მორალს მიკითხავს, პრეზიდენტი როცა იყო, შიომ რამდენიც დაურეკა, „აიფეთქა“ თავი და არ შეიწყალა და რა უნდა უყო...
- ახლა როგორი მოლოდინი გაქვთ, შეეხება მამალაძეს ამნისტიის აქტი?
- ეს იმაზეა დამოკიდებული, რას მიიღებს პარლამენტი, რა დავალებას შეასრულებს...

ცნობისთვის, როგორც პარლამენტის თავმჯდომარე არჩილ თალაკვაძემ გუშინ პლენარულ სხდომაზე განაცხადა, „ამნისტიის შესახებ“ კანონპროექტს პარლამენტი უახლოეს დღეებში დაამტკიცებს. 

ამასთან, ზოგიერთი დანაშაულის შემთხვევაში, მისი შინაარსისა და სიმძიმის გათვალისწინებით, ამ დანაშაულის ჩამდენი პირი სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობისა და სასჯელისაგან მხოლოდ იმ შემთხვევაში გათავისუფლდება, თუ ის ნასამართლობის არმქონეა, თუ დაზარალებული თანახმაა ამნისტიის გავრცელებაზე ან/და თუ ბრალდებულმა/მსჯავრდებულმა აანაზღაურა დანაშაულის ჩადენის შედგად მიყენებული ზიანი.

იმის მიუხედავად, რომ დღევანდელ რეალობაში, ვნებების დაკმაყოფილების პრობლემა არავის უნდა ჰქონდეს, მაინც არის შემთხვევა, როცა მამაკაცები ქალებზე ძალადობენ და აუპატიურებენ. ისე, ერთია, როცა ძალადობენ ახალგაზრდა ქალზე და მეორეა, როცა ძალადობის მსხვერპლი 80 წელს გადაცილებული ბებოა.

 „თბილისში, განსაკუთრებულ საქმეთა გამომძიებელი რომ გქვია და ძირითადად, მკვლელობებთან გაქვს შეხება, არ ელოდები, სხვა რამეზე რომ მოგაცდენენ. ამიტომ, კი არ გავოცდი, გავოგნდი, როცა მითხრეს, ზემო იმერეთში უნდა წახვიდე, გაუპატიურების საქმე უნდა გამოიძიოო. ვერ მივხვდი, გაუპატიურებაში განსაკუთრებული რა იყო და მე რატომ უნდა მოვეცდინე, მაგრამ საქმე რომ გადმომცეს, ჩემდაუნებურად სიმწრით გამეცინა - გაუპატიურებული 81 წლის ქალი იყო და მოძალადემ მას ორჯერ დანაც დაარტყა, ოღონდ აშკარა იყო, მოკვლას არ უპირებდა, დანა ნეკნების მხარეს ჰქონდა დარტყმული, მსუბუქად ნაჩხვლეტი, რაც ტკივილს უფრო მიაყენებდა“, - იხსენებს ერთ-ერთ პრეცედენტულ საქმეს პოლიციის გადამდგარი პოლკოვნიკი, ბატონი თენგიზი.

დაზარალებული, სირცხვილით, ალბათ, ხმასაც არ ამოიღებდა, მაგრამ სწორედ ნაჩხვლეტი ჭრილობების გამო, საავადმყოფოში გადაიყვანეს, ექიმებმა კი წესისამებრ, მილიციაში დარეკეს. ქალი ქვრივი იყო, შვილები და შვილიშვილები ქალაქში ცხოვრობდნენ, მოძალადე კი სახლში მას შემდეგ შეუშვა, რაც უთხრა, რომ გაზის ბალონს მიჰყიდდა იაფად - მაშინ გაზის ბალონები სოფლებში ძალიან  პოპულარული იყო და სპეციალური მანქანებით დაჰქონდათ. მოხუცმაც, ალბათ, იფიქრა, ახალ ბალონს შევიძენო და... მისი თქმით, მოძალადე ახალგაზრდა, მაქსიმუმ, 25 წლის იქნებოდა, თავიდან წინააღმდეგობას უწევდა, მაგრამ ჯან-ღონით სავსე კაცთან, მოხუცი რას გახდებოდა? ერთი ის ვერ გაიგო, დანა რატომ დაარტყა, გული მიმდიოდა და აზრზე დანის ჩხვლეტამ მომიყვანაო.

სამართალდამცავები თან გაბრაზდნენ, თან შეწუხდნენ, თან აღარ იცოდნენ, რა ექნათ. სოფელი ფეხზე დადგა, ჩვენიანი მაგას არ იზამდა, თანაც ჩვენი თანასოფლელი რომ ყოფილიყო, დაზარალებული ხომ იცნობდაო?! ამიტომ, დამნაშავე ან ახლო-მახლო სოფლებში, ან რაიონულ ცენტრში უნდა ეძებნათ. რაიონში ტექნიკუმიც იყო და არ გამორიცხავდნენ, მოძალადე სწორედ იმ ტექნიკუმის სტუდენტი ყოფილიყო. სანამ სამართალდამცავები ბჭობდნენ, გვერდით სოფელში იგივე მოხდა, მაგრამ ამჯერად, 89 წლის ქალზე იძალადეს. სცენარი იგივე, ტექსტი იგივე, მაგრამ...

„ამ ქალსაც დანა ჰქონდა დარტყმული, თუმცა სამჯერ და ჩანდა, რომ მოკვლა არც ამ შემთხვევაში სურდა, თუმცა სამი ჭრილობა, ლამის 90 წელს მიტანებული ქალისთვის, საკმაოდ მძიმე იყო და ამიტომ, ოპერაცია ჩაუტარდა. დაკითხვა მეორე დღეს მოვახერხეთ და ხომ წარმოგიდგენიათ, რა დამემართებოდა, როცა ქალმა პირდაპირ თქვა, ჩვენმა თანასოფლელმა გამაუპატიურაო და მოძალადის სახელი და გვარი დაასახელა. მის მიერ დასახელებული პირი კოლმეურნეობაში მაშინ დავაკავეთ, როცა ტრაქტორიდან თივას ტვირთავდა. სახეზე გაოცება კი შეეტყო, ჩვენ რომ დაგვინახა, მაგრამ მოწმე გვყავდა და თან როგორი - დაზარალებული დაბეჯითებით ამბობდა, სწორედ მან იძალადა ჩემზეო“, - იხსენებს ბატონი თენგიზი.

როცა დაკავებულს ბრალი ოფიციალურად გააცნეს, ჯერ ხუმრობა ეგონა, მერე აყვირდა, მერე ატირდა, ბოლოს იკითხა, როდის მოხდაო და როცა უთხრეს, ერთი დღით ადრეო, შვებით ამოისუნთქა. იმ დღეს, მისი დის დაბადების დღე იყო, რაიონში გახლდათ, სუფრაზე თამადობდა და სოფელში მხოლოდ დილით დაბრუნდა. ამის მოწმე სუფრაზე მყოფი ოცამდე კაცი იყო და რაც მთავარია, ყველა ადასტურებდა, ერთი წამითაც კი არ გასულა არსად, ბოლომდე მოილხინაო. გაუპატიურება კი დღის საათებში ანუ სწორედ მაშინ მოხდა, როცა ეჭვმიტანილი შემთხვევის ადგილიდან, დაახლოებით, 40 კილომეტრში, ყანწებს ცლიდა. მაშ, რა მოხდა? რატომ თქვა დაზარალებულმა, რომ მეზობელმა გააუატიურა? მას რკინის ალიბი ჰქონდა და გამოძიებას საქმე სასამართლოსთვის რომ გადაეცა, ბრალდება მარცხისთვის ასი პროცენტით განწირული იყო. რამდენიც უნდა ემტკიცებინა ქალს, ამ კაცმა გამაუპატიურაო, ეჭვმიტანილს ათეულობით მოწმე ჰყავდა და რაც მთავარია, მათ შორის - ორი სამართალდამცავი.

„მოვიკითხე სოფელში, რამე უთანხმოება ხომ არ ჰქონდა იმ ქალს ამ კაცთან-მეთქი და ყველამ იუარა, არაფერი, გადასარევი ბიჭია, მთელ სოფელში მაგაზე ცუდს არავინ გეტყვითო. მოხუცის კიდევ ერთხელ დაკითხვამ ყველაფერი ნათელი გახადა. მას თვალებზე სერიოზული პრობლემა ჰქონდა, ნახევარ მეტრზე ვერ არჩევდა, რამდენ თითს ვაჩვენებდი და მივხვდი, მეზობელი თავდამსხმელში აერია, ან უბრალოდ, მიამსგავსა. მოკლედ, ისევ ხელცარიელი დავრჩი და რაც მთავარია, თბილისიდან უკვე უმაღლესი თანამდებობის პირები რეკავდნენ, სანამ რეგიონში პანიკა ატყდება, საქმე გახსენიო. უკვე აღარც მეღიმებოდა, გაცოფებული ვიყავი იმაზე, ვინც მოხუცებს ასეთ დღეში აგდებდა და ლამის გული გამისკდა, როცა მითხრეს, საავადმყოფოში მორიგი მსხვერპლი მიიყვანეს, 91 წლის ქალზე იძალადესო“, - გვიყვება ბატონი თენგიზი.

მესამე შემთხვევა საინტერესო გახლდათ. ძალა შინაბერაზე იხმარეს, თუმცა მისთვის დანა არ დაურტყამთ. თავამსხმელი მასაც გაზის ბალონის გამყიდველად გაეცნო, მერე კი ურთიერთობის სანაცვლოდ ფული, კონკრეტულად, ხუთი მანეთი შესთავაზა. მოხუცს ჯერ ყველაფერი უკბილო ხუმრობა ეგონა, მაგრამ მერე მიხვდა, რომ ბიჭი არ ხუმრობდა, მაგრამ დაყვირება ვეღარ მოასწრო. გამომძიებლებს ზუსტად აღუწერა მოძალადის სახე, ჩაცმულობა და ისიც უთხრა, რაიონში მყავს სადღაც ნანახი, ოღონდ ვერ ვიხსენებ, სადო. მერე გაირკვა, მოხუცი რაიონში მხოლოდ ერთ მაღაზიაში დადიოდა, სადაც პერიოდულად, ბამბაზიის ხალათსა და კალოშებს ყიდულობდა, პროდუქტს კი სოფლის მაღაზიაში იძენდა. იმ მაღაზიის მახლობლად, სწორედ აღნიშნული ტექნიკუმი გახლდათ და სამართალდამცავებმაც ივარაუდეს, უეჭველად, იქაური სტუდენტიაო. გამოძიებამ ყველას პირადი საქმე გამოითხოვა და ორ ქალბატონს სტუდენტი ბიჭების სურათები დაუდო წინ. მესამე დაზარალებულისთვის სურათის ჩვენებას აზრი არ ჰქონდა, ხელი მეზობელს დაადო და აქაც ვინმესთვის რომ დაედო, მილიცია ისევ ცრუ კვალზე წავიდოდა.

„იმის მიუხედავად, რომ თავდამსხმელის სახე ორივეს ახსოვდა, სურათზე ვერავინ ამოიცნეს. ეს ნამდვილი კრახი იყო. შევეცადე, საქმე ცოტა გამეიოლებინა და სურათები ქალებს სახლში გავატანე, მშვიდად დაათვალიერეთ-მეთქი, თუმცა ვერც ამან გამოიღო შედეგი. ვეძებდით ფიზიკურად არცთუ სუსტ, ულვაშიან ბიჭს, რომელსაც გრძელი ბაკენბარდები ჰქონდა, მაგრამ მაშინ ულვაშები და ბაკენბარდები, ლამის მთელ საქართველოს ჰქონდა. ის იყო, ხელი ჩავიქნიე, როცა გონებაში გაანათა - ეგებ, სურათის გადაღების დროს, მოძალადეს არც ულვაში ჰქონდა და არც - ბაკენბარდები? ამიტომ, ყველა ფოტოს, რომელზეც უულვაშო ახალგაზრდები იყვნენ, მხატვარმა ულვაშებიც გაუკეთა და ბაკენბარდებიც მიახატა. ქალებმა ახლიდან, ცალ-ცალკე დაათვალიერეს სურათები და ერთმა დაბეჯითებით ამოიცნო თავდამსხმელი, მეორემ, მგონი, ეს უნდა იყოსო, მაგრამ ორივე ერთსა და იმავე სურათს ადებდა ხელს, რაც სერიოზულ საფუძველს იძლეოდა“, - იხსენებს ბატონი თენგიზი.

ეჭვმიტანილს თვალთვალი დაუწყეს და მესამე დღეს, მაშინ დააკავეს, როცა მორიგ მოხუცს მიაკითხა, სახლში შევიდა და გაუპატიურება დაუპირა. დაკავებული 23 წლის სტუდენტი აღმოჩნდა, რომელსაც 6 თვის მოყვანილი ცოლი ჰყავდა, გოგონა ორსულად იყო და რთული ორსულობის გამო, მშობლებთან გახლდათ. ყველაზე მეტად, სამართალდამცავებს ახალგაზრდის მოტივი აინტერესებდათ, მით უმეტეს, რომ ის ცუდად არც თანაკურსელებმა დაახასიათეს და არც -  მეგობრებმა.

„13 წლის ვიყავი, ჩვენთან სტუმრად დეიდა რომ ჩამოვიდა. დეიდა 60 წლამდე იყო და ერთხელ, სრულიად შემთხვევით დავინახე, აბაზანაში როგორ ბანაობდა. მას შემდეგ თვალთვალი დავიწყე, ვაკვირდებოდი და ვცდილობდი, მასთან ახლოს ვყოფილიყავი. ერთხელ, იმდენად არაბუნებრივად მივეხუტე, მომიშორა და მეორე დღეს, შინ გაემგზავრა. მას შემდეგ, ასაკოვანი ქალები მომწონდა. იმის მიუხედავად, რომ ქალებთან ურთიერთობაში პრობლემები არ მქონია, ცოლთანაც ნორმალური ურთიერთობა მქონდა, გული და გონება მაინც ასაკოვანი ქალებისკენ იწევდა. პირველ საქმეზე რომ წავედი, დანა ინსტიქტურად წავიყოლე, არ ვიცოდი, რა მოხდებოდა. მერე კი, გაუპატიურების დროს, ეს მოხუცები გაუნძრევლად რომ იწვნენ, დანა შევარჭვე და ამოძრავდნენ. მოკვლა არც მიფიქრია, მხოლოდ იმ მიზეზით ვარჭობდი დანას, რომ მათი მხრიდან რაიმე მეგრძნო“, - ეს იყო იმ ავადმყოფის აღიარება.

სასამართლო დახურული გახლდათ და რადგან ექსპერტიზამ ბრალდებული ფსიქიკურად ჯანმრთელად სცნო, მოსამართლემ 12 წლით თავისუფლების აღკვეთა მარტივად მიუსაჯა, თუმცა ციხიდან „ზონაზე“ გადაყვანის შემდეგ, ორი კვირაც არ იყო გასული, საკანში ჩამომხრჩვალი რომ იპოვეს. ოფიციალური ვერსია თვითმკვლელობა კი გახლდათ, მაგრამ ამბობდნენ, მოძალადეს განაჩენი ქურდებმა გამოუტანესო.

 

 

 

„დიადი კომუნიზმის“ დროს, პიონერთა ბანაკები ჩვეულებრივი მოვლენა იყო -  ასეულობით ბავშვი ზაფხულს ერთად ატარებდა, ერთობოდა, რაღაც ახალს სწავლობდა. პიონერხელმძღვანელებს უდიდესი პასუხისმგებლობა ჰქონდათ აღებული, თუმცა მაშინ ბავშვებისთვის არც ინტერნეტი იყო, არც - მობილური ტელეფონი და კომპუტერი. შესაბამისად, ისინი სხვადასხვა თამაშით ერთობოდნენ, ფიზიკურად იტვირთებოდნენ, იღლებოდნენ და ღამეც ღრმა, ბავშვური ძილით ეძინათ. მათ კვებაც განსაკუთრებული ჰქონდათ და პროცესს მკაცრად აკონტროლებდნენ. „ბავშვები ჩვენი მომავალია!“ - ამ ლოზუნგით ცხოვრობდნენ მაშინ და სიტყვას საქმედაც აქცევდნენ. ის თაობა, რომელსაც ბავშვობა საბჭოთა წყობის დროს მოუწია, დამეთანხმება, რომ მაშინ ბავშვების მიმართ სხვა დამოკიდებულება არსებობდა, ბავშვებს არც ამდენი ფსიქოლოგი სჭირდებოდათ  და ისიც ტყუილია, თითქოს მაშინ, ბავშვებზე უფრო მეტად ძალადობდნენ და ეს დამალული გახლდათ. არა, ბავშვებს ლაღ გარემოს უქმნიდნენ და ცდილობდნენ, რაც შეიძლება, მეტი განათლება მიეღოთ, უფასო განათლება.

 

ერთ-ერთი ასეთი ბანაკი აფხაზეთშიც იყო. დღეს ოკუპირებული, ულამაზესი ტერიტორია ნამდვილი სამოთხე გახლდათ და ამ სამოთხეში ბავშვები ხშირად ისვენებდნენ.

„ჩემი შვილიც ისვენებდა პიონერთა ბანაკში და იმის მიუხედავად, რომ მქონდა შესაძლებლობა, ცოლ-შვილი დამოუკიდებლად დამესვენებინა, ბანაკში ბავშვებს ორი კვირით მაინც ვუშვებდი ხოლმე. ახალი გარემო, ახალი ნაცნობ-მეგობრები, რეჟიმი -  მაშინაც ვთვლიდი და ახლაც ვთვლი, რომ  ყველაფერი ეს, ბავშვისთვის ძალიან კარგი იყო“, - გვიყვება პოლიციის გადამდგარი პოლკოვნიკი, ბატონი თენგიზი.

ერთ დღეს, ბანაკიდან ბავშვი დაიკარგა. ეს რიგითი შემთხვევა კი არა, საგანგებო მდგომარეობა იყო, რადგან საქმე ეხებოდა ბავშვს, პიონერს და სამართალდამცავები ვალდებულნი იყვნენ, მოეძებნათ. რაც ყველაზე საინტერესოა, მასთან ერთად დაიკარგა კიდევ ერთი ბავშვი, თუმცა ის ორ საათში შეშინებული და... დაკბენილი, მახლობელ ტყეში იპოვეს. ბავშვს ნაკბენი მკლავის მიდამოებში ჰქონდა და ექიმებმა ერთხმად თქვეს, ასეთ ნაკვალევს მხოლოდ ადამიანის კბილები ტოვებსო.

ბავშვი შოკირებული იყო, მის აზრზე მოყვანას ერთი დღე დასჭირდა, შემდეგ კი ძალიან უცნაური რამ მოყვა.

„ჩემს მეგობართან ერთად, ტყეში გავიპარე. გზად თასმა გამეხსნა, მისი შეკვრა გადავწყვიტე და მეგობარი, დაახლოებით, ათი მეტრით წინ წავიდა. მოულოდნელად, მას თავს მოხუცი ქალი დაესხა და თოკით შებოჭვა დააპირა. მის დასახმარებლად წავედი. სწორედ ამ დროს დამკბინა ქალმა, შემეშინდა და უკან გამოვიქეცი. იმ ქალს ხელში უზარმაზარი ჯოხი ეჭირა და რომ მოვრბოდი, თავშიც ჩამარტყა“, - ყვებოდა ბავშვი და თავზე იმ ადგილზე იკიდებდა ხელს, სადაც ჯოხი მოხვდა - ბავშვს სისხლჩაქცევა აშკარად ეტყობოდა.

„აფხაზეთის მთელი მილიცია ფეხზე დადგა, ჩემს ხელმძღვანელობას მოველაპარაკე და მეც იმავე დღეს ჩავედი. ჯერ ერთი, იმავე ბანაკში შვილი ისვენებდა და მეორეც, ბავშვის დაკარგვა არ იყო მხოლოდ აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის საქმე, ის მთელ საქართველოს ეხებოდა და ყველას პასუხისმგებლობა გახლდათ. გადარჩენილი ბავშვი პირადად დავკითხე, თუმცა ახალი არაფერი უთქვამს - მეგობარი „ბაბა იაგამ“ მომტაცაო, ამტკიცებდა. ძალიან ძნელი იყო ამის დაჯერება, მაგრამ პატარას სხვა ვერსიის გაგონებაც არ სურდა და ამტკიცებდა, რომ არაფერი მოსჩვენებია“, - იხსენებს ბატონი თენგიზი.

დაიწყო შემოგარენის შესწავლა. რა თქმა უნდა, მითიურ მოხუც ქალზე ყველა ადგილობრივს ეცინებოდა და ამბობდა, ბავშვი შიშისგან სრულ ჭკუაზე ვერ არისო. ის მშობლებმა მალევე წაიყვანეს სახლში და... თვეზე მეტი გავიდა, თუმცა გამქრალი ბავშვის კვალს ვერავინ მიაგნო. მისი მნახველი არავინ გახლდათ, ადგილობრივმა ხელისუფლებამ ჯილდოც კი დააწესა ნებისმიერ ინფორმაციაზე, თუმცა ეს ინფორმაციაც არსაიდან მოდიოდა.

„მეც დედაქალაქში დავბრუნდი, ხელი ჩავიქნიეთ. ვიფიქრეთ, რომ ვიღაცამ ბავშვი მოკლა, რაიმე სიმძიმე მოაბა და ზღვაში გადააგდო. ობოლი ბიჭი გახლდათ, დედა ზრდიდა და გული დამეწვა, ის ქალი რომ ვნახე - იმ ბიჭის გარდა, არავინ ჰყავდა. ჰოდა, ერთი თვის შემდეგ, აფხაზი კოლეგა ჩამოვიდა თბილისში და ყოველი შემთხვევისთვის ვკითხე, რაიმე ახალი ხომ არ გაგიგიათ-მეთქი. იმან კიდევ, არც არაფერი, მხოლოდ ერთი ქალი მოვიდა, რომელმაც თქვა, რომ იმ შემთხვევამდე, სანამ პიონერი დაიკარგებოდა, ჩემი შვილის მოპარვას ცდილობდა ვიღაც ქალი, საღამოს ფანჯრიდან გადაიყვანა, თუმცა დავაგდებინეო. არ მივიღეთ სერიოზულად, რადგან მარტო ჯილდოს დაწესების შემდეგ გამოჩნდა და რაც მთავარია, ისიც იმას გაიძახოდა, „ბაბა იაგას“ ჰგავსო ანუ ფული უნდოდა, მაგიტომ მოიფიქრაო. აი, ხომ არსებობს ინტუიცია, შინაგანად, მთელი სხეულით ვგრძნობდი, რომ ბავშვი ცოცხალი იყო და ამიტომ, უფროსობას მეორედ გავეთავისუფლე, აფხაზეთში ისევ წავედი და ის ქალი პირადად დავკითხე. მეც იგივე მიამბო, რაც იქაურ სამართალდამცავებს, მაგრამ ერთი საგულისხმო დეტალი დააყოლა - უბრალოდ, მომხდარის შესახებ გვიან გავიგე, თორემ აქამდეც მოვიდოდი და ვიტყოდი, ოღონდ ის ბავშვი გადარჩეს და ჯილდო რაც გაქვთ დაწესებული, იმას მიეცითო ანუ ქალი ამბობდა, ფული არ მინდა, ბავშვი იპოვეთო, რაც მის სიტყვებში ეჭვის შეტანის საფუძველს მისპობდა“, - გვიყვება ბატონი თენგიზი.

სამართალდამცავებმა, აგენტურის მეშვეობით, დაიწყეს ქალის ძიება, რომელსაც, თუნდაც ხუმრობით, „ბაბა იაგას“ ამსგავსებდნენ. დაიწყეს და იპოვეს კიდეც - ერთ-ერთმა ახალგაზრდამ თქვა, ჩვენი სოფლის ბოლოში, მიტოვებულ სახლში რომ ქალი ცხოვრობს, „ბაბა იაგაა“, აბა, ვინ არის, გადარეულია, თუ არ მოეწონე, მაშინვე კბენას იწყებსო. როგორც კი კბენა ახსენეს, სამართალდამცავებმა ერთმანეთს გადახედეს და სახლს თვალთვალი დაუწყეს.

„თვეზე მეტი იყო გასული. თუ მან ბავშვი მოკლა, ამას ადრე იზამდა, თუ ცოცხალი იყო, მაშინ შტურმის შემთხვევაში, შესაძლებელი გახლდათ, მოეკლა. ამიტომ, ისევ და ისევ ბავშვის ინტერესებიდან გამომდინარე, გადავწყვიტეთ, სახლისთვის გვეთვალთვალა და როგორც კი ქალი იქაურობას დატოვებდა, დაგვეთვალიერებინა. ერთი კვირა, სრული ერთი კვირა ქალი სახლიდან არ გამოსულა. მხოლოდ ფანჯარას აღებდა, ანიავებდა და ისევ კეტავდა. რას ჭამდა, რას სვამდა, არაფერი ვიცოდით. ბავშვის იქ ყოფნის ნიშან-წყალიც არ იყო. მერვე დღეს გამოვიდა ჭიშკრამდე და ამდენი თვალთვალით თავმობეზრებულმა ოპერმუშაკებმა ხელები გადაუგრიხეს და სახლი გაჩხრიკეს“, - იხსენებს ბატონი თენგიზი.

დაკარგული ბავშვი ლოგინზე, უგონო მდგომარეობაში იწვა. ადგილზე მაშინვე სასწრაფო დახმარების მანქანას გამოუძახეს. მოგვიანებით გაირკვა, რომ ბავშვს ძლიერმოქმედი საძილე ნაყენი ჰქონდა მიღებული. მას გადასხმა გაუკეთეს, კუჭი ამოურეცხეს და მეორე დღეს აზრზე მოვიდა. რაოდენ გასაოცარიც უნდა იყოს, არ ახსოვდა, სად იყო იმ ერთი თვის განმავლობაში. დედა-შვილის შეხვედრა ხომ, საერთოდ, საოცრება გახლდათ. რაც შეეხება დაკავებულს...

„შვილი მარტომ გავზარდე, მის გარდა, არავინ მყავდა. რომ დავაჟკაცდა, ცოლი მოიყვანა და ქალაქში წავიდა საცხოვრებლად. მე მარტო დამტოვა. არადა, ერთი სული მქონდა, შვილიშვილებს როდის გავზრდიდი. ამის მერე ამეკვიატა ბავშვის მოპარვის სურვილი და პირველ ჯერზე ვერ მოვახერხე. მერე პიონერთა ბანაკის ახლოს დავიწყე ხეტიალი, იქ სულ იპარებიან ბავშვები ტყისკენ. ასე მოვიპარე ბავშვი, მაგრამ სახლში მოყვანის შემდეგ მთელი ამბები ატეხა, გამიშვიო. ძველი ნაყენი ვიცი, იმას ვასმევდი და მთელი ეს დრო ასე მყავდა, ვეფერებოდი, ვბანდი, მისთვის არაფერი დამიშავებია. მერე და მერე მომეჩვეოდა და გავზრდიდი“, - ასეთი იყო ქალის მონაყოლი.

ახლა კი ნამდვილი საოცრება - საბჭოთა კავშირის სისხლის სამართლის კოდექსი ბავშვის გატაცებაზე მკაცრ სასჯელს არ ითვალისწინებდა, თუ გამტაცებელი დაამტკიცებდა, რომ ბავშვისთვის ზიანის მიყენება არ სურდა. დაკავებული ქალი ექსპერტიზამ შერაცხადად სცნო, შესაბამისად, გაასამართლეს, თუმცა სწორედ ამ ჩანაწერის გამო, ერთი წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯეს, 6 თვეში კი, ვადაზე ადრე გაათავისუფლეს.

 

 

 

 როგორ შოულობენ ფულს რუსი ოლიგარქები თვითგამოცხადებულ რესპუბლიკაში და რატომ არ აპროტესტებს მოსახლეობა დენის გრაფიკს

იგი სასჯელს სტივენ სიგალის დარეკეტების გამო იხდიდა

ამერიკის შეერთებულ შტატებში, ჩრდილოეთ კაროლინის შტატში, ბატნერის ფედერალურ ციხეში, 81 წლის ასაკში გარდაიცვალა გამბინოს კლანის ბოსი პიტერ არტურ გოტი. იგი იყო მაფიის მეთაურის ჯონ გოტის უფროსი ძმა, რომელმაც მისი ადგილი 2002 წელს, ჯონის გარდაცვალების შემდეგ, დაიკავა.

პიტერი ერთ-ერთი იყო 13 შვილიდან, მათგან ჯონ ჯოზეფ გოტსა და ფილომენტა დე კარლოს ხუთი ვაჟიშვილი ჰყავდა, უფროსი კი სწორედ პიტერი იყო. გამბინოს კლანში შედიოდნენ პიტერ გოტი, ჯონ გოტი, გამბინი კაპო ჯინ გოტი, კაპო რიჩარდ გოტი და ვინსენტ გოტი, რომელიც კლანის ხელმძღვანელი ვერ გახდა და ბოლომდე იტალიური მაფიის ჩვეულებრივ „ჯარისკაცად“ დარჩა.

პიტერ გოტის ჰყავდა ერთადერთი ვაჟი - პიტერ გოტი უმცროსი, რომელიც მაფიის სამყაროში ცნობილია მეტსახელით „ცალთვალა“, რადგან გლაუკომის გამო ერთი თვალით დაბრმავდა. მაფიის მეთაური - ჯონი არ ფიქრობდაა, რომ მისი უფროსი ძმა პიტერი საკმარისად ჭკვიანი იყო საიმისოდ, რომ მაფიის წევრი ყოფილიყო და, ალბათ, სწორედ ამიტომ იგი გახდა ცნობილი, მეტსახელით - „უჭკუო დონი“. პიტერი მამის კვალს გაჰყვა და ნაგვის მანქანაზე მუშაობდა მანამდე, სანამ მან თავი არ დაარტყა გიგანტური ამერიკული ნაგვის მანქანის ბორტს და არ მიიღო ინვალიდობის პენსია. პენსიაზე გასვლის შემდეგ იგი დაკავებული იყო რეკეტით, რაც შეერთებულ შტატებში ორგანიზებული დანაშაულებრივი საქმიანობაა.

დიდი ხნის განმავლობაში ჯონ გოტი წყლიდან მშრალი გამოდიოდა (ძირითადად მისი ადვოკატის - ბრიუს კატლერის ძალისხმევით), მაგრამ 1992 წელს მას საბოლოოდ სამუდამო პატიმრობა მიუსაჯეს. პროკურატურას დიდად დაეხმარა წარმატებით დამონტაჟებული მიკროფონი და განგსტერი სემი გრავანო, მეტსახელად „ხარი“, რომელიც ჯონის მარჯვენა ხელი იყო და 19 ადამიანი მოკლა, მაგრამ დაკავების შემდეგ ჩვენება მისცა მის წინააღმდეგ.

პიტერი, ბუტნერის ციხეში სწორედ „ხარის“ მკვლელობის შეკვეთის გამო მოხდა, მან მოღალატის მკვლელობა 70 000 დოლარად შეუკვეთა. გრავანოს მკვლელობა ჩაიშალა, „ხარს“ მოსწყინდა მოწმეთა დაცვის პროგრამით ცხოვრება. მიატოვა იგი და დაუბრუნდა ჩვეულ საქმიანობას. ცოტა ხანში იგი დააკავეს ნარკოტიკების რეალიზაციის გამო, წარსული დამსახურებების მიუხედავად, ეს ფაქტი მას არ აპატიეს და ციხეში გაუშვეს.

ჯონ გოტის გასამართლების შემდეგ, მისი ვაჟი ჯონ უმცროსი და პიტერ გოტი ნათლიის ბრძანებებს გადასცემდნენ გამბინოს კლანის წევრებს. 1999 წელს თავად ჯონ უმცროსიც ციხეში მოხვდა, ხოლო პიტერი, ანუ „უჭკუო დონი“, ოფიციალურად გახდა კლანის ლიდერი.

2002 წელს, ჯონ გოტის საპყრობილეში გარდაცვალებამდე რამდენიმე დღით ადრე, „ფებეერ“-მა პიტერსაც რეკეტირების ბრალი წაუყენა, იგი ამჯერად გამოძალვას, ფულის გათეთრებას, დოკერებისგან და სატრანსპორტო კომპანიებისგან ხარკის შეგროვებასა და ბოლოს, კინომსახიობ სტივენ სიგალის დარეკეტებას ეხებოდა. ეკრანზე სიგალი ვაჟკაცურად ანადგურებს მკვლელებსა და განგსტრებს, მაგრამ რეალურ ცხოვრებაში მაგრად შეშინდა.

ბრუკლინში პიტერ გოტის სასამართლო პროცესამდე 12 წლით ადრე, მსახიობი მონაწილეობდა გადაღებებზე ფილმისა „სამართლიანობის სახელით“, სადაც იგი მუშტებით, ფეხებითა და ბილიარდის ჯოხით გაუმკლავდა ყაჩაღებს. მაგრამ როდესაც მაფიოზები 2000 წელს მას ტორონტოში ეწვივნენ, სადაც ის „გამჭოლ ჭრილობებს“ იღებდა და მას ბრუკლინის რესტორანში შეხვედრა დაუნიშნეს, სიგალმა, მისი თქმით, შიში იგრძნო, თუმცა ის, როგორც ყოველთვის, იარაღით იყო და მისი დაცვაც იქვე ტრიალებდა.
2003 წლის თებერვალში, როდესაც ბრუკლინის ფედერალურ სასამართლოში დაზარალებული სიგალი ჩვენების მისაცემად მივიდა, 7 განგსტერის, მათ შორის სამი გოტის, მოსამართლეს ფრედერიკ ბლოკს მანამდე ნახევრადცარიელი დარბაზი, გადაჭედილი დახვდა.

სასამართლო დარბაზში წლების განმავლობაში პერიოდულად ვხვდებოდი „ცხვირის ცხვირს", ან "ცხვირს", როგორც რუსმა კრიმინალებმა თავიანთ კოლეგა ამერიკული მაფიის წარმომადგენლები უწოდეს, მაგრამ მისი ნომენკლატურა ასე ახლოდან პირველად ვხედავდი.

დარბაზში შესულმა პიტერ გოტიმ მეგობრულად უთხრა პრესას „დილა მშვიდობისა“ და სასამართლოს მხატვარს ჰკითხა: „როგორ მოგწონთ ჩემი ჰალსტუხი?“ ჯონ გოტი ცნობილი ფრანტი იყო, ათასდოლარიანი იმპორტირებული კოსტუმები ეცვა (მაშინ ეს ფული იყო) და ხელით შეღებილი აბრეშუმის ჰალსტუხები ეკეთა. პიტერს ამჯერად ოქროსფერი ჰალსტუხი ეკეთა.

სანამ სიგალს დაკითხავდა, მოსამართლემ შესვენება გამოაცხადა. ზოგი ბრალდებული ადგა, პიტერ გოტი და მისი ნათესავები მიუახლოვდნენ დაბალ ბარიერს, რომელიც საზოგადოებას მათგან აშორებდა და მცირე საუბარი დაიწყეს სასამართლოს მხატვრებთან, დედა-შვილ შეპარდებთან, რომლებიც ბარიერს მიუახლოვდნენ. მეორე მხრიდან და მაფიოზებს ესკიზები აჩვენეს, რომელიც მოეწონათ. განგსტრები იყვნენ დახვეწილები, გალანტურები და გამოირჩეოდნენ მომხიბვლელობით. მათ სისხლის სამართლის საქმეში არ იყო არც ერთი მკვლელობა, რაც ძალზე იშვიათია ამ წრეში.

სიგალი შემოიყვანეს არა დარბაზის ფართო კარიდან, რომლითაც პრესა და საზოგადოება შემოდიოდა, არამედ მოსამართლის უკანა კარიდან, რომელსაც ჩვეულებრივ ნაფიცი მსაჯულები იყენებენ. მსახიობს აბრეშუმის პერანგი და ყავისფერი პიჯაკი ეცვა.

მოკლედ, მისმა ყოფილმა ბიზნესპარტნიორმა, ბრუკლინის ფარმაცევტმა, ჯულიუს ნასომ, სიგალს მოსთხოვა ვალი გადაეხადა. სიგალს სჯეროდა, რომ მას არაფერი ევალებოდა. ნასომ დახმარებისთვის მიმართა თავის ძველ მეგობარს ენტონი სიკონს, რომელიც ბრალდებული იყო არა მხოლოდ სიგალის, არამედ დოკის მუშების რეკეტშიც. მათგან მიღებული ხარკი კონვერტებში მოათავსეს და კლანის ნომენკლატურის ზედა ნაწილს, ანუ გოტებს გადასცეს. თავდაპირველად, სიგალმა ძალიან ჩუმად უპასუხა პროკურორის კითხვებს და მოსამართლემ სთხოვა, უფრო ხმამაღლა ესაუბრა.

მსახიობს ჰკითხეს, რატომ არ დაურეკა მაშინვე FBI-ს. სიგალმა განმარტა, რომ თუ იგი მოწმეების დაცვის პროგრამით ისარგებლებდა, მას გაუჭირდებოდა ფილმებში თამაში. „ისინი ვერ დამეხმარებიან,“ - თქვა მან FBI– ს შესახებ, „მათ არ შეუძლიათ ჩემი დაცვა“.

როდესაც ფედერალური ბიურო მასთან მივიდა, მან უარი თქვა კითხვებზე პასუხის გაცემაზე, კონსტიტუციის მეხუთე შესწორების მოტივით, რომელიც იცავს ადამიანს თვითდანაშაულისგან. პროკურატურას მოუწია მისი სასამართლოში გამოძახება და იმუნიტეტის დაპირება.

მან ახსნა, თუ როგორ ისწავლა საბრძოლო ხელოვნება და ცეცხლსასროლი იარაღის გამოყენება. ასევე შენიშნა, რომ ზოგჯერ გაკვეთილებს აძლევდა სამართალდამცავებს. მას ჰკითხეს, თან იარაღი ხომ არ გაქვსო და „სულ ვატარებო“, - უპასუხა სიგალმა.

- ახლაც თან ხომ არ გაქვს, შემთხვევით? - მხიარულად იკითხა მოსამართლემ (აშშ-ს სასამართლოში შესვლისას FBI–ს ოფიცრებიც კი ვალდებულნი არიან, იარაღი დაცვას გადასცენ).

ბრუკლინში, რესტორან Gage & Toller-ში შეხვედრის აღწერის დროს, მსახიობმა აღნიშნა, რომ როდესაც სიკკონმა დამიღრიალა, „მიყურე, როცა ლაპარაკობ!“, განგსტერული ფილმი გაახსენდა. ბრალდებულების ადვოკატმა ჯორჯ სანტ-ანჯელომ სარკასტულად იკითხა თუ რატომ იმალებოდა სიგალი მეხუთე შესწორების უკან, თუ იგი უდანაშაულო მსხვერპლი იყო, და რატომ ცდილობდა ცენტრალური სადაზვერვო ბიუროს ყოფილი თანამშრომლის დაქირავებას ვინმეს მოსაკლავად.

თუ სანტ-ანჯელოს სურდა სიგალი წონასწორობიდან ამ გზით გამოეყვანვა, მიზანი მიღწეული იქნა. მსახიობმა ხელები აიქნია და აყვირდა: „ეს გიჟია! მე აქ ბრალდებული არ ვარ!“ მოსამართლემ ადვოკატს დაავალა თემა შეეცვალა. დაცვის მხარის თქმით, სიკკონი სიგალს კი არ დაემუქრა, მას უბრალოდ სურდა დახმარებოდა მხარეებს საკითხის მშვიდობიანად მოგვარებაში. სიკკონი ნასამართლევი იყო ისევე, როგორც მისი თანამზრახველები.

ამის შემდეგ, პიტერ გოტი მანჰეტენში სხვა დანაშაულისთვის გაასამართლეს, დამნაშავედ სცნეს და 25 წელი მიუსაჯეს. შარშან, მისმა ადვოკატმა ორჯერ მიმართა სასამართლოს გამოეშვათ მოხუცი, რომელიც უკვე 17 წელია იჯდა. მან ასევე სასამართლოს გადასცა გოთის 22 დაავადების სია, პოდაგრიდან დაწყებული დემენციით დამთავრებული, თუმცა მოსამართლემ უარი განაცხადა პიტერის გათავისუფლებაზე.

რუსეთში ცნობილი ქართველი „კანონიერი ქურდის“, გიორგი უგლავას (მეტსახელად ტახი) სასამართლო პროცესი მიმდინარეობს. რუსი სამართალდამცავები მას კრიმინალური დაჯგუფების ჩამოყალიბებას და არაერთი დანაშაულის ჩადენას ედავებიან. უფრო ზუსტად, რუსული მართლმსაჯულება ამტკიცებს, რომ „ტახი“ ამ დაჯგუფებას მართავდა და თავად არც ქურდობაში იღებდა მონაწილეობას, არც _ ძარცვასა და ყაჩაღობაში.
საერთო ჯამში, რუსები ამტკიცებენ, რომ უგლავას მიერ შექმნილმა კრიმინალურმა დაჯგუფებამ 163 (!) დანაშაული ჩაიდინა, დაზარალებულთა რიცხვი 280 ადამიანს აჭარბებს, მაგრამ საქმე ის გახლავთ, რომ არცერთი დაზარალებული და არცერთი დაკავებული ხელს „ტახისკენ“ არ იშვერს და არ ამბობს, რომ მას მომხდარ დანაშაულებთან საერთო აქვს.
როგორც რუსული მედია ამტკიცებს, ყველაზე „ცუდ“ შემთხვევაში, „კანონიერი ქურდის“ სტატუსის გამო, უგლავას რამდენიმე წლით აღუკვეთენ თავისუფლებას.
პარალელურად, მოსკოვში, კიდევ ერთი „კანონიერი ქურდი“, დავით ფანჩვიძე (იგივე, გიორგი ყიფიანი) დააკავეს. მას ნარკოტიკების შენახვა ედება ბრალად, თუმცა დიდია შანსი, რომ ფანჩვიძეც სწორედ სტატუსის გამო გაასამართლონ. ბოლოს ის ციხიდან სამი წლის წინ გათავისუფლდა, თუმცა „კანონიერი ქურდების“ წინააღმდეგ მიღებული კანონის მიუხედავად, რუსეთი არ დაუტოვებია და მოსკოვის პრესტიჟულ უბანში მშვიდად ცხოვრობდა.

ბათო ჯაფარიძე

რუსეთში "ნოვიჩოკით" მოწამლული ოპოზიციონერი ალექსეი ნავალნი, ბერლინის საავამდყფოდან, 32 დღის შემდეგ გაწერეს და ის მკურნალობას სახლში გააგრძელებს.