Artemis II-ის ეკიპაჟი მთვარის გარშემო ისტორიული მოგზაურობის შემდეგ დედამიწაზე უსაფრთხოდ დაბრუნდა, რაც NASA-სთვის Artemis-ის პროგრამის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს ეტაპად იქცა. მისია ტექნოლოგიური გარღვევის დემონსტრირებასთან ერთად ერთ-ერთი ყველაზე ძვირად ღირებული კოსმოსური პროექტის ნაწილია. მისი სრული ფინანსური მასშტაბი ოფიციალურად არ არის გამოქვეყნებული, თუმცა არსებული შეფასებებით ის უკვე ათობით მილიარდ დოლარს აჭარბებს.

NBC News-ის ინფორმაციით, პროგრამის მთავარი კომპონენტი, Space Launch System (SLS) რაკეტა თავდაპირველად 2016 წელს უნდა გაშვებულიყო და მისი ღირებულება დაახლოებით 5 მილიარდ დოლარად იყო შეფასებული, თუმცა დაგვიანებებისა და ტექნიკური სირთულეების გამო, დღეს მისი ფასი დაახლოებით 20 მილიარდ დოლარამდე გაიზარდა.

NASA-ს მონაცემებისა და დამოუკიდებელი შეფასებების მიხედვით, Space Launch System-ის (SLS) რაკეტასა და Orion-ის კოსმოსურ ხომალდზე ჯამში უკვე 44 მილიარდ დოლარზე მეტი დაიხარჯა. განსაკუთრებით მაღალი ხარჯები Orion-ის კაფსულას უკავშირდება, რომლის განვითარებაც 2006–2022 წლებში დაახლოებით 20 მილიარდ დოლარზე მეტი დაჯდა. NASA-ს გენერალური ინსპექტორის ოფისის 2021 წლის აუდიტის მიხედვით კი, Artemis-ის პროგრამის საერთო ღირებულება 2025 ფისკალურ წლამდე დაახლოებით 93 მილიარდ დოლარად იყო შეფასებული, ხოლო SLS-ისა და Orion-ის გამოყენებით ერთი გაშვების ღირებულება დაახლოებით 4.1 მილიარდ დოლარს აღწევს.

პროგრამის ფინანსურ დატვირთვას კიდევ უფრო ზრდის მომავალი გეგმები. NASA განიხილავს მთვარის ზედაპირზე გრძელვადიანი ინფრასტრუქტურის შექმნას, რისთვისაც დამატებით დაახლოებით 20 მილიარდი დოლარის ინვესტიციაა გათვალისწინებული. პარალელურად, Artemis III და შემდგომი მისიები მოიცავს კომერციული პარტნიორების, მათ შორის SpaceX-ისა და Blue Origin-ის, სადესანტო სისტემების გამოყენებას, რომელთა განვითარება ასევე დამატებით ხარჯებთან და შეფერხებებთან არის დაკავშირებული.

მიუხედავად კრიტიკისა, რომელიც პროგრამის მზარდ ღირებულებასა და დაგვიანებებს ეხება, NASA ხაზს უსვამს, რომ Artemis-ის მიზანი მხოლოდ მთვარეზე დაბრუნება არ არის. სააგენტოს ხედვით, პროგრამა უნდა გახდეს საფუძველი მთვარეზე ხანგრძლივი ყოფნისთვის და მომავალი მისიებისთვის მარსზე, რაც Artemis-ს თანამედროვე კოსმოსური კვლევის ერთ-ერთ ყველაზე ამბიციურ და გრძელვადიან ინიციატივად აქცევს.

bm.ge