ირანის უზენაესი ლიდერობის მთავარი კანდიდატი, მოჯთაბა ხამენეი, აშშ-ის დაზვერვის საიდუმლო დოკუმენტის თანახმად, გაერთიანებული სამეფოს საავადმყოფოებში იმპოტენციის გამო არაერთხელ მკურნალობდა. ამის შესახებ Daily Mail წერს.
სამშაბათს გავრცელდა ინფორმაცია, რომ 56 წლის მოჯთაბა მამის, ალი ხამენეის მემკვიდრედ დასახელებისთვის ემზადებოდა და ის ახალ სულიერ ლიდერად აირჩიეს. ალი ხამენეი რეჟიმის სხვა 48 მაღალჩინოსანთან ერთად ამერიკისა და ისრაელის მიმდინარე ერთობლივი ოპერაციის, „Epic Fury“-ს (ეპიკური რისხვა) შედეგად დაიღუპა.
აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის მიერ 2008 წელს ლონდონში ამერიკის საელჩოსთვის გაგზავნილი საიდუმლო ბრიფინგის მიხედვით, რომელიც მოგვიანებით WikiLeaks-მა გაასაჯაროვა, ოჯახი მოჯთაბაზე მემკვიდრის გაჩენის შესახებ ზეწოლას ახდენდა.
ამერიკული დაზვერვის მონაცემებით, მოჯთაბა შედარებით გვიან, 2004 წელს დაქორწინდა. ეს, გავრცელებული ინფორმაციით, განპირობებული იყო „იმპოტენციის პრობლემით, რომელზეც მან დიდ ბრიტანეთში სამი ხანგრძლივი ვიზიტისას იმკურნალა და საბოლოოდ მოაგვარა“. აღნიშნული ვიზიტები ლონდონის „უელინგტონისა“ (Wellington) და „კრომველის“ (Cromwell) კლინიკებში განხორციელდა.
დოკუმენტში აღნიშნულია, რომ ოჯახი მოჯთაბასგან შვილების სწრაფად გაჩენას ელოდა, თუმცა სამედიცინო მკურნალობისთვის ბრიტანეთში მეოთხე ვიზიტი გახდა საჭირო. ორთვიანი ყოფნის შემდეგ მისი მეუღლე დაორსულდა და ირანში დაბრუნებისას ჯანმრთელი ბიჭი შეეძინათ.
დაზვერვის მასალები ასევე დეტალურად აღწერს, თუ როგორ მუშაობდა მოჯთაბა მამის ჩრდილში უზენაესი ლიდერის ოფისში. ის მამასთან ერთად მგზავრობდა ირანში და მნიშვნელოვნად აკონტროლებდა მასთან წვდომას. რეჟიმის შიგნით მას განიხილავდნენ, როგორც ქმედით და ძლიერ ლიდერს, რომელიც ოდესმე მემკვიდრე გახდებოდა. იგი მჭიდრო კავშირშია „ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსის“ (IRGC) ხელმძღვანელობასთან.
თუმცა, სასულიერო თვალსაზრისით მოჯთაბა სუსტად ითვლება. დოკუმენტის მიხედვით, არ ელოდნენ, რომ ის თავისი განათლებით ოდესმე „მუჯთაჰიდის“ სტატუსს მიაღწევდა, მით უმეტეს — აიათოლას წოდებას. ანგარიშში ნათქვამია, რომ მოჯთაბამ კარგად იცოდა საკუთარი შეზღუდვების შესახებ და არ ჰქონდა მოლოდინი, რომ ერთპიროვნული უზენაესი ლიდერი გახდებოდა.
მიუხედავად ამისა, მამის გარდაცვალების შემდეგ, Iran International TV-ის ცნობით, ირანის ექსპერტთა ასამბლეამ, რომელიც 88 სასულიერო პირისგან შედგება, ის უზენაეს ლიდერად აირჩია. New York Times-ის ინფორმაციით, გადაწყვეტილება მას შემდეგ იქნა მიღებული, რაც „რევოლუციის გუშაგთა კორპუსმა“ ასამბლეაზე ძლიერი ზეწოლა მოახდინა. თავად შეხვედრა ონლაინ რეჟიმში ჩატარდა, რადგან ქალაქ ყუმში მდებარე შენობა, სადაც კრება უნდა გამართულიყო, დაიბომბა.
აღსანიშნავია, რომ თავად ალი ხამენეი დინასტიური მმართველობის წინააღმდეგი იყო. სიკვდილამდე მან საიდუმლოდ დაასახელა სამი პოტენციური მემკვიდრე, რომელთა შორის მისი ვაჟი არ ფიგურირებდა. ესენი იყვნენ: სასამართლო ხელისუფლების ხელმძღვანელი ღოლამ-ჰოსეინ მოჰსენი-ეჟეი, ადმინისტრაციის უფროსი ალი ასღარ ჰეჯაზი და ირანის პირველი უზენაესი ლიდერის, აიათოლა ხომეინის შვილიშვილი — ჰასან ხომეინი.
ბოლო წლებში მოჯთაბა ირანის ერთ-ერთი უმდიდრესი ადამიანი გახდა. მისი ქონება, სავარაუდოდ, მილიარდებს აღწევს და ინახება არაბთა გაერთიანებული საამიროების, სირიის, ვენესუელასა და აფრიკის ბანკებში. მას ასევე აქვს დაახლოებით 300 მილიონი დოლარის ოქრო და ალმასები, ასევე ანგარიშები შვეიცარიის ბანკებში. იანვარში გავრცელდა ინფორმაცია, რომ მან კრიპტოვალუტის გამოყენებით დუბაიში 328 მილიონი დოლარი გადარიცხა. მისი სიმდიდრის დიდი ნაწილი ჩინეთსა და ინდოეთში გაყიდული ნავთობის გადასახადებიდან მოდის.
მოჯთაბას ინვესტიციები მთელ მსოფლიოშია გაფანტული, მათ შორის ლონდონში, „მილიარდერთა უბანში“ მდებარე 40 მილიონ დოლარიან სასახლეში. ირანში ის ფლობს მიწებს თეირანის პრესტიჟულ უბნებსა და ქალაქ მაშჰადის მახლობლად. მის განკარგულებაშია კერძო თვითმფრინავი, ვერტმფრენი, მერსედესების ავტოპარკი და ცხენები.
მოჯთაბა ხამენეი 1969 წელს მაშჰადში დაიბადა და ირან-ერაყის ომში მსახურობდა. თეოლოგიას ქალაქ ყუმში სწავლობდა, სადაც მისი მასწავლებელი რადიკალი სასულიერო პირი, აიათოლა მუჰამედ თაყი მისბაჰ იაზდი იყო (ცნობილი როგორც „ნიანგი აიათოლა“), რომელიც ბირთვული იარაღის შექმნას უჭერდა მხარს.
მოჯთაბამ გავლენა 2009 წელს მოიპოვა, როდესაც ხელი შეუწყო არჩევნების გაყალბებას მაჰმუდ აჰმადინეჟადის სასარგებლოდ და მონაწილეობდა საპროტესტო „მწვანე მოძრაობის“ დარბევაში. Atlantic Council-ის შეფასებით, მას ადამიანის უფლებების დარღვევის მძიმე ისტორია აქვს.
2019 წელს აშშ-მა მას სანქციები დაუწესა მამის ოფისში მუშაობისა და უზენაესი ლიდერის ოფიციალური წარმომადგენლობის გამო, მიუხედავად იმისა, რომ მას არასდროს ეჭირა არჩევითი სახელმწიფო თანამდებობა.