განათლების მინისტრმა გივი მიქანაძემ საქართველოში ზოგადი განათლების რეფორმის ეროვნული კონცეფცია წარადგინა, რომელიც მომდევნო წლიდან მნიშვნელოვანი ცვლილებების ამოქმედებას ითვალისწინებს. მინისტრის თქმით, მიზანია საჯარო სკოლების სტანდარტიზაცია, სწავლის ხარისხის ამაღლება, ეროვნული იდენტობის გაძლიერება და მოსწავლეების საჭიროებებზე მორგებული საგანმანათლებლო გარემოს შექმნა. წარმოდგენილი სიახლეები ეხება როგორც სასწავლო პროცესს, ასევე ასაკობრივ ჩარიცხვას, კლასების სტრუქტურას, სახელმძღვანელოებსა და სკოლებში არსებულ დისციპლინურ გარემოს.
12-ე კლასი ხდება ნებაყოფლობითი
მინისტრის განცხადებით, სავალდებულო სწავლა 11 წელზე შემცირდება.
12-ე კლასი დარჩება მხოლოდ იმ მოსწავლეებისთვის, რომელთაც დამატებითი აკადემიური მომზადება სჭირდებათ ან სწავლას საზღვარგარეთ გეგმავენ. ამ კლასებში მოხდება შეცვლილი, პროფესიულად ორიენტირებული სწავლება, ხოლო ჩარიცხვა სპეციალურ ონლაინ-პორტალზე რეგისტრაციით იქნება შესაძლებელი.
11-ე კლასი – პროფილური და გამოცდებზე ორიენტირებული
ახალი მოდელით, 11-ე კლასის მოსწავლეები მხოლოდ იმ საგნებს ისწავლიან, რომელთაც ეროვნულ გამოცდებზე ჩააბარებენ.
მინისტრის განმარტებით, ეს ნაბიჯი შეამცირებს ზედმეტ საგნობრივ დატვირთვას და მოსწავლეებს მისცემს შესაძლებლობას კონცენტრაცია გააკეთონ იმ მიმართულებებზე, რომლებიც მათ მომავალ პროფესიულ არჩევანთანაა დაკავშირებული.
პირველი კლასის ასაკობრივი ზღვარი იცვლება
მომდევნო წლიდან პირველ კლასში შევლენ მხოლოდ ისინი, ვინც 15 სექტემბრისთვის ექნებათ სრულებული ექვსი წელი.
უწყება განმარტავს, რომ ცვლილება ემოციური და მზაობის საკითხებზეა ორიენტირებული, რათა სკოლაში მოხვდეს ბავშვი, რომლის ინტელექტუალური და სოციალური განვითარების დონე შეესაბამება სასწავლო პროცესს.
კლასებისთვის სავალდებულო ფორმა
2026 წლიდან დაწყებით საფეხურზე სასკოლო ფორმა სავალდებულო გახდება.
სახელმწიფო სოციალურად დაუცველ ოჯახებს ფინანსურად დაეხმარება ფორმის შესაძენად. აღნიშნულის მიზანი, მინისტრის თქმით, არის თანასწორობის გაძლიერება და სოციალური განსხვავებების გამოკვეთილობის შემცირება.
მობილური ტელეფონების აკრძალვა გაკვეთილების დროს
გაკვეთილის პროცესში მობილური ტელეფონების გამოყენება აღარ იქნება ნებადართული. მიქანაძის თქმით, ეს გადაწყვეტილება მნიშვნელოვნად გააუმჯობესებს კონცენტრაციას, ჩართულობას და დისციპლინას. სპეციალური მართვის რეგულაციებით მოსწავლეებს კვლავ შეეძლებათ საჭიროების შემთხვევაში მშობლებთან დაკავშირება.
ერთიანი სახელმძღვანელოები – ერთი საგანი, ერთი წიგნი
მომდევნო 2–3 წლის განმავლობაში, ეტაპობრივად, საჯარო სკოლებში შემოვა ერთიანი სახელმძღვანელოები, ანუ ერთსა და იმავე საგანს ყველა სკოლა ერთნაირი წიგნით ისწავლის.
მიზანი არის ეროვნული სტანდარტის დაწესება, რესურსების თანაბარი ხელმისაწვდომობა და რეგიონებს შორის ხარისხობრივი განსხვავებების შემცირება.
სწავლების ახალი სტრუქტურა: 1–6, 7–9 და 10–11 კლასები
განათლების სისტემა სამ საფეხურად დაყოფილი ხდება:
დაწყებითი – 1–6 კლასი
ქვედა საშუალო– 7–9 კლასი
ზედა საფეხური – 10–11 კლასი
მინისტრის განმარტებით, ეს მოდელი თანამედროვე ევროპულ სტანდარტებს ეყრდნობა და სწავლების პროცესს უფრო თანმიმდევრულსა და მიზნობრივს გახდის.
პედაგოგთა განვითარების ახალი მოდელი
2026 წლის იანვრიდან ამოქმედდება პედაგოგთა პროფესიული განვითარების ახალი სისტემა.
მასწავლებლებს გაეზრდებათ კარიერული წინსვლის საფეხურები — როგორც სკოლის, ასევე მუნიციპალურ და ეროვნულ დონეებზე. მიზანი არის მასწავლებლის პროფესიის “აკადემიური პრესტიჟის” ამაღლება.
ეროვნული იდენტობისა და ღირებულებების გაძლიერება
მიქანაძემ აღნიშნა, რომ სასწავლო პროგრამებში გამყარდება ქართული ენის, ისტორიისა და კულტურის სწავლება, განსაკუთრებული აქცენტით — მოქალაქეობრივ განათლებაზე, კრიტიკულ აზროვნებაზე და პატრიოტულ აღზრდაზე.
მინისტრის თქმით, ახალი კონცეფცია მიმართულია ეროვნული ღირებულებების შემქმნელად და არა “ლიბერალურ მოდელებზე მორგებულად”.
სკოლის არჩევა საცხოვრებელი მისამართის მიხედვით
დიდ ქალაქებში მოსწავლის ჩარიცხვა უფრო მკაცრად იქნება დაკავშირებული მის რეგისტრირებულ მისამართთან. აღნიშნული ნაბიჯი მიმართულია სკოლის გადატვირთულობის შემცირებისა და ნორმალური განაწილების უზრუნველყოფისკენ.
გივი მიქანაძის მიერ წარდგენილი რეფორმების პაკეტი სკოლების სრულყოფილი მოდერნიზაციის ამბიციაა — ერთიანი სახელმძღვანელოებით, სტრუქტურით, დისციპლინითა და ეროვნულ ღირებულებებზე ორიენტირებული სასწავლო გარემოთი.
თუმცა, როგორც ყველა მასშტაბურ ცვლილებას, ამ რეფორმასაც თან ახლავს კრიტიკული კითხვები:
გაიუმჯობესებს თუ არა 11-წლიანი სწავლება მოსწავლეთა აკადემიურ მზადყოფნას?
რა გავლენა ექნება არჩევით 12-ე კლასს და ერთიან სახელმძღვანელოებს?
და შეძლებს თუ არა პედაგოგთა ახალი სისტემა სკოლებში რეალური ხარისხობრივი პროგრესის მოტანას?
ამ კითხვებზე პასუხი უკვე მომდევნო წლებში გამოჩნდება — პრაქტიკაში, კლასებში, მოსწავლეებსა და მასწავლებლებში.
ავტორი: ია გრიგალაშვილი