Menu
RSS

გია ხუხაშვილი: „ამ კრიზისისი ფონზე, ბიძინა ივანიშვილს შესაძლებლობა აქვს, „მიწა ამოაბრუნოს“ და სრული რეფორმა გაატაროს!“

ხორავას ქუჩის ტრაგედიამ თბილისის ქუჩებში (და არა მხოლოდ თბილისში) ათასობით ადამიანი საპროტესტო აქციაზე გამოიყვანა. მოკლული მოზარდის დავით სალარიძის მამის -ზაზა სარალიძის პროტესტის შედეგად გენერალური პროკურორი, ირაკლი შოთაძე თანამდებობიდან გადადგა, თუმცა აქციის მონაწილეებმა ამის შემდეგ პოლიტიკური მოთხოვნები წამოაყენეს _ გადადგეს საქართველოს მთავრობა და დაინიშნოს ვადამდელი საპარლამენტო არჩევნები. ზაზა სარალიძე მკაფიოდ აცხადებს, რომ ემიჯნება ნაციონალურ მოძრაობას, ყველა პოლიტიკურ ძალას და ყველა ადამიანს, განურჩევლად პოლიტიკური მრწამსისა, სთხოვს გვერდით დაუდგეს სიმართლის დასადგენად. დედაქალაქში საპროტესტო მუხტი მაღალია, ექსპერტთა ნაწილი კონკრეტული პარტიების მიერ ამ ტრაგედიის გამოყენებით ქულების დაწერის მცდელობასაც კი პროგნოზირებს. ,,ვერსიამ'' ექსპერტ გია ხუხაშვილს სთხოვა შეაფასოს, არის თუ არა დღეს ქვეყანაში სახელისუფლებო კრიზისი და როგორ უნდა მოიქცეს მმართველი ძალა კრიზისიდან გამოსასვლელად?

_ სამწუხაროდ, სახელისუფლებო კრიზისი სახეზეა, რაც დღეს არ დაწყებულა. დიდი ხანია, ამაზე ვსაუბრობ, ეს კრიზისი გამოიხატება მთელ ჯაჭვში, გადაწყვეტილების ფორმირების, მისი მიღებისა და შემდეგ იმპლემენტაციის სტადიაზე. ვხედავთ, რომ ამ მხრივ აბსოლუტურად დაკარგულია ეფექტურობა და ამიტომაც პერმანენტულად გადავდივართ ერთი კრიზისიდან მეორეში. 

ფაქტობრივად, ერთადერთი და პირველი წარმატებული კრიზის-მენეჯმენტი ვიხილეთ ცოტა ხნის წინ გიორგი გახარიას შესრულებით. მანამდე ასეთი პრეცედენტი არ გვქონია. თავად ხელისუფლებას არ აქვს განცდა, რომ რამეზეა პასუხისმგებელი, ყველაფერზე ,,ხელი ეხოცებოდა'' ბიძინა ივანიშვილს და თვითონ ,,სახლობანას თამაშობდნენ''. საბოლოოდ ამან მიგვიყვანა იქამდე, სადამდეც მივედით. როგორც ჩანს, ბიძინა ივანიშვილმაც კარგად დაინახა ეს და ამან განაპირობა მისი პოლიტიკაში რეინტეგრაცია. ის პასუხისმგებლობას არ იხსნის პროცესებზე, დაინახა, რომ ძალიან სახიფათო ზღვარს მიუახლოვდა ეს ყველაფერი და მიიღო მისთვის არაკომფორტული გადაწყვეტილება. 

_ თუმცა, ივანიშვილის პოლიტიკაში დაბრუნების შემდეგ დაიძაბა ვითარება და საპროტესტო მუხტიც გაიზარდა... 

_ ეს სავსებით კანონზომიერია, რადგან მისი დაბრუნება ნიშნავს დიდი ცვლილებების დასაწყისის დაანონსებას. ბუნებრივია, ეს არ მოსწონს იმ ადამიანებს, ვინც იმ კომფორტში ცხოვრობდა, რომ თვითონ რაღაცას თამაშობდა და ყველაფერი ივანიშვილს ბრალდებოდა. ივანიშვილის რეინტეგრაციის შემდეგ ფაქტია, ეს ასე ვეღარ იქნება და ამან გარკვეულწილად გაზარდა დაძაბულობა, დაიწყო გარკვეული პროცესები. ტყუილად არ ლაპარაკობენ და არ მოიაზრებენ იმ აქციებთან (იგულისხმება 12-13 მაისის აქციები) დაკავშირებით, რომ ხელისუფლების სხვადასხვა ჯგუფები პირდაპირ ან ირიბად აფილირდებოდა _ ერთი ფრთა ღამის ეკონომიკასთან თავისი კლუბებით და მეორე ფრთა _ კონტრაქციებთან. ასეთი ტიპის ძალიან უცნაური მოძრაობები დაიწყო. სარალიძის ტრაგედია, რა თქმა უნდა, პოლიტიკურად ანგაჟირებული არ არის, მაგრამ როცა დაძაბულობა იზრდება და ასეთი პრობლემური თემები წინა პლანზე მოდის, თან ზუსტად დაემთხვა სასამართლო პროცესი და გამოძიება, საბოლოოდ ასეთი რამ მივიღეთ. 

_ კრიზისიდან გამოსვლის როგორ შესაძლებლობას ხედავთ? 

_ ერთი მხრივ, კრიზისი ცუდია, მაგრამ კრიზისი ყოველთვის ქმნის შესაძლებლობის ფანჯარას. კრიზისის დროს ხელისუფლებას უჩნდება იმის კომფორტი, რომ რადიკალური ცვლილებები გაატაროს. ყველაფერი რომ მშვიდად ყოფილიყო, ბიძინა ივანიშვილს რადიკალური ცვლილებების მიღების გადაწყვეტილების კომფორტი არ ექნებოდა. ამ კრიზისისი ფონზე, მას აქვს შესაძლებლობა, ,,მიწა ამოაბრუნოს'' და სრული რეფორმა გაატაროს. 

_ რას გულისხმობთ ძირეული რეფორმის გატარებაში? 

_ ვფიქრობ, პირველ რიგში, უნდა დაიწყოს აღმასრულებელი ხელისუფლებით. შორს ვარ იმ აზრისგან, რომ რიგგარეშე საპარლამენტო არჩევნები უნდა ჩატარდეს, ამის არც საჭიროებაა და ქვეყანას სტაბილურობა სჭირდება, ამიტომ ყველაფერზე უარის თქმა არ იქნება სწორი. ეტაპობრივადაა ეს ყველაფერი გასაკეთებელი და სახელმწიფო სახელით, აღმასრულებელი ხელისუფლების რეფორმირებით უნდა დაიწყოს. 

აქ წამყვანი პერსონალური საკითხი არაა, აღმასრულებელი ხელისუფლების რეფორმაში მართვის ალგორითმის ცვლილებას ვგულისხმობ, რათა ეფექტურობა შეიძინოს. 

აღმასრულებელ ხელისუფლებაში უნდა მოვიდნენ არა პოლიტიკური მოთამაშეები, მითუმეტეს, საკმაოდ უხარისხოდ თამაშობენ, არამედ სახელმწიფო მოღვაწეები, რომლებიც იფიქრებენ არა საკუთარ სკამებსა და პოლიტიკურ ინტრიგებზე, არამედ სახელმწიფო განვითარებაზე და ეს ყველაფერი უნდა აეგოს ისეთი ადამიანების ბაზაზე, რომლებიც არ არიან შემჩნეული ამ პოლიტიკურ იწილო-ბიწილოში. 

ასეთი ადამიანები არიან დღეს ხელისუფლებაში, საკმაოდ მწირია ეს რესურსი, მაგრამ არსებობს და ზუსტად ამ რამდენიმე ადამიანის ბაზაზე შეიძლება საკმაოდ ეფექტური სისტემის მიღება. შედეგად უნდა მივიღოთ ეფექტური სისტემა, რომელიც თვითონ მიიღებს გადაწყვეტილებებს და ბიძინა ივანიშვილისკენ კი არ გაიშვერს ხელს, თვითონვე იქნება პასუხისმგებელი პრობლემის წარმოშობის შემთხვევაში. არაა ადვილი, რთული ამოცანაა, მაგრამ სხვა გზა არ არის და არც ბიძინა ივანიშვილს აქვს უკვე ისეთი დიდი ნდობის კრედიტი და ბევრი დრო, რომ პროცესი ძალიან გაწელოს. 

_ გამოდის, ხელისუფლებაში არის მცირე რესურსი, რომ ,,ქართულმა ოცნებამ'' ,,რეინკარნაცია'' განიცადოს? 

_ დიახ. იმ გუნდმა, რომელიც არ არის ,,პოლიტიკურ თამაშებში'' ჩართული, უნდა დაიწყოს ის, რაც თავის დროზე ჩვენ არ და ვერ გავაკეთეთ. ანუ, სააკაშვილის ის მანკიერი სისტემა, რომელთან თანამშრომლობაზეც ,,ქართულმა ოცნებამ'' ხელი მოაწერა, ,,კოლექტიურ მურუსიძეს'' ვგულისხმობ, საბოლოოდ უნდა გაიყვანოს თამაშიდან. დღეს დიდწილად ეს უბედურებები იმიტომ ხდება, რომ ,,ქართული ოცნება'' აღმოჩნდა იმათი ,,მძევალი'' და იმათი წესებით დაიწყო თამაში, არა ყველაფერში, მაგრამ ბევრ რამეში და სარალიძის საქმეც ამის ერთ-ერთი დადასტურებაა. 

_ ბატონო გია, როდესაც ნაციონალური მოძრაობის დროს შექმნილი სისტემის დანგრებას ითხოვს ზაზა სარალიძე და მასთან ერთად ნაციონალური მოძრაობაც იმავეს ითხოვს, ეს ნორმალური პროცესია? 

_ ეს აბსურდია, ტრაგიკომედიაა ქართულად. კონკრეტულად, სარალიძეს არ ვგულისხმობ, რა თქმა უნდა, მაგრამ როდესაც ნაციონალური მოძრაობა ითხოვს თავისივე დანაშაულზე სხვის დასჯას, თუნდაც მისი თანამონაწილის, ეს, რა თქმა უნდა, ძალიან კომიკურია. 

_ საინტერესოა, ხალხი თუ გაჰყვება მათ ამ ავანტურაში? 

_ ნაციონალური მოძრაობის ლიდერობით რაიმე სერიოზული კრიზისის შექმნა, პრაქტიკულად, გამორიცხულია, რადგან მას 2012 წელს გამოუტანა ხალხმა ვერდიქტი, მათ ეს სასჯელი ჯერ არ მოუხდიათ. მათ შეუძლიათ, რაღაც რყევები გამოიწვიონ, მაგრამ სერიოზული სახელმწიფოებრივი კრიზისის შექმნის რესურსი არ გააჩნიათ. ამ კონკრეტულ თემასაც თუ დააკვირდებით, სანამ სარალიძის ოჯახის პირადი ტრაგედია იყო წინა პლანზე და ნაციონალური მოძრაობა უკან იყო ამოფარებული, მანამდე ყველაფერი მიდიოდა ძალიან დინამიკურად და პრობლემურად, მაგრამ როგორც კი, ეს შეტრიალდა და პოლიტიკური ელემენტის დომინირებით წავიდა, სარალიძემ კი უკანა პლანზე გადაიწია, მაშინვე ქაოსი დაიწყოს და ხალხმა დისტანცია გააკეთა. 

ასე რომ, ნაციონალურ მოძრაობას ამის რესურსი არა აქვს არც საარჩევნო და არც არასაარჩევნო გზით. როცა ამაზე ვსაუბრობ, ეს არ ნიშნავს, რომ ზაზა სარალიძეს ამ ყველაფრის თანამონაწილედ ვთვლი, არა _ მე მას თანავუგრძნობ. მას სჭირდება მხარდაჭერა, არ უნდა, რომ მარტო დარჩეს სამართლიანობისთვის ბრძოლაში და ის უარს არ ეუბნება არც ერთ მოკავშირეს, მათ შორის, ნაციონალურ მოძრაობასაც და მოდი, ამაში ნუ გავამტყუნებთ. მას პოლიტიკური ინტერესი არ აქვს და ვინც ამას აბრალებს, ძალიან სცოდავს. 

_ ბატონო გია, გენერალური პროკურორის გადადგომა რამდენად სწორი ნაბიჯი იყო ხელისუფლებისგან ამ სიტუაციაში? 

_ გარემოებებიდან გამომდინარე, მთავარი პროკურორის გადადგომა ობიექტური აუცილებლობა იყო. არ ვსაუბრობ ირაკლი შოთაძის პერსონალურ პასუხისმგებლობაზე, რადგან იგი საკმარისად ჭკვიანია იმისათვის, რომ არ სცოდნოდა, რა შეიძლებოდა მოჰყოლოდა უხარისხო ძიებას, მაგრამ ისიც ,,სისტემის მძევალი'' იყო. მან ვერ მოახერხა ის, რაც უნდა მოეხერხებინა, რადგან, სამწუხაროდ, სააკაშვილის სისტემასთან თანამშრომლობამ გამოიწვია ის, რომ საერთო დანაშაულმა დააკავშირა ადამიანები ერთმანეთთან.

ამ სისტემას აქვს საკუთარი ,,თამაშის წესები'', რისი გაუქმების შნო შოთაძეს არ ჰქონდა და ის გადაჰყვა ამას. დამსახურებულად თუ დაუმსახურებლად, ამ კონკრეტულ შემთხვევასთან _ ეს ცალკე თემაა, მაგრამ ფაქტია, რომ მას არ ჰქონდა იმის კომფორტი, ზეგავლენა მოეხდინა იმ ყველაფერზე, რაც მოხდა. ზუსტად ესაა იმის დადასტურება, თუ რა აუცილებელი გადაწყვეტილების წინაშე ვდგავართ. 

_ ხალხის მიერ მთავარი პროკურორის არჩევა რეალურად მიგაჩნიათ? 

_ ეს ცოტა არასერიოზულად მიმაჩნია, გამომდინარე იქიდან, რომ ძალიან სერიოზულ გამოწვევად იქცა ეს ყველაფერი და პროკურორი ძალიან მაღალი ნდობით უნდა სარგებლობდეს. რა თქმა უნდა, თეა წულუკიანსა და საპროკურორო საბჭოს იმის კომფორტი, თვითონ ვინც უნდათ, ის დანიშნონ, არ ექნებათ. 

_ თუმცა, მხოლოდ მთავარი პროკურორის მანდატი არ არის საკმარისი სისტემის შესაცვლელად, არა? 

_ არ არის საკმარისი და ამიტომ ვამბობ, რომ მთლიანად მმართველობითი სისტემის რეფორმირება უნდა დაიწყოს. პროკურორის გადადგომა არ არის საკმარისი ამ კრიზისის და იმ გამოწვევების წინაშე, რაზეც ქვეყანა დგას. 

_ ბატონო გია, როდესაც მასშტაბური რეფორმის აუცილებლობაზე საუბარობთ, გულისხმობთ თუ არა, პრემიერ-მინისტრის შეცვლის აუცილებლობას და როგორ აფასებთ იმ ფაქტს, რომ აქციაზე მისულ გიორგი კვირიკაშვილს მონაწილეებმა ბოთლები დაუშინეს? 

_ მიუხედავად იმისა, კვირიკაშვილი კარგია თუ ცუდი, ახლა ამაზე საუბარს არ ვაპირებ, ადამიანს, რომელსაც საკმაოდ მარგინალური ადამიანები პლასტმასის ბოთლებით გამოაგდებენ აქციიდან, ამ ადამიანებთან მორალურ უპირატესობას დაკარგავს და კუდამოძუებული წასვლა მოუწევს, მისი პრემიერობა მხოლოდ მისი კი არა, ქვეყნის პრობლემაა. მარტო ამ ფაქტის გამო უნდა დატოვოს თანამდებობა, რადგან გასაგებია, რომ მას არანაირი ლიდერის თვისებები არ აქვს და ყოველი დღე მისი პრემიერ-მინისტრობისა ქვეყანას აზიანებს. 

_ თუმცა, მან არაერთხელ განაცხადა, რომ გადადგომას არ აპირებს. 

_ ისიც ,,მძევალია'' და არ აქვს კომფორტი ადვილად წასვლისა. როგორც ჩანს, აქვს გარკვეული ვალდებულებები და აქედან გამომდინარე, ცუდი ფორმით ეპოტინება სკამს. კი ამბობს, ჩირად არ მიღირსო, მაგრამ, ვფიქრობ, ძალიან ეპოტინება და შენარჩუნება უნდა, თუმცა რაც უფრო მეტად შეეცდება ამას, მით უფრო მწარე იქნება მისი წასვლა. ასე რომ, კიდევ ერთხელ ვურჩევ, კარგად დაფიქრდეს და მიიღოს შესაბამისი გადაწყვეტილება. თუ კარგი ფორმით არ წავა, მოუწევს ძალიან ცუდი ფორმით წასვლა. 

_ ამ ფონზე, მოვლენების როგორ განვითარებას პროგნოზირებთ, ეს საპროტესტო მუხტი რა შედეგებს მოიტანს? 

_ არ ვუყურებ ამ ყველაფერს ძალიან დრამატულად. გასაგებია, რომ ამ ,,ქეისის'' გარდა ქვეყანაში უამრავი პრობლემაა, მაგრამ ნაციონალური მოძრაობისა და მასთან აფილირებული პარტიების ფაფხურს სერიოზულად არ აღვიქვამ. თუმცა, ზაზა სარალიძის თანადგომა ყველა ჩვენგანის მოვალეობაა. ხელისუფლებამ არ უნდა დაუშვას ფატალური შეცდომა და ამ პრობლემის გადაგორების პრინციპით არ უნდა იმოქმედოს, რადგან ეს პრობლემა ყოველთვის წინ დახვდება. აქ მთავარი თვითონ მკვლელობის გამოძიება კი არა, გამოძიების გამოძიებაა. თუ საქმე ძიებაში იქნა ,,დანგრეული'', უნდა გამოიძიოს გამოძიებამ, რა ეტაპზე და ვინაა პასუხისმგებელი ამაზე, რომ ის მოხელეები დაისაჯონ, ვინც შეგნებულად ან გულგრილობით ,,ანგრევდა'' ამ საქმეს.

თათია გოჩაძე

მსგავსი

დაბრუნება დასაწყისში