Menu
RSS

„ეგ სიტყვები არსად გაიმეორო!“ _ რა საბუთები დაკარგა სიკვდილის წინ და რატომ ფიგურირებს ზურაბ ჟვანიას საქმეში 250 მილიონი

...იმ დღეს თოვდა, მაგრამ ეს თოვლი თეთრი კი არა, სისხლისფერი იყო... იმ დღეს საქართველოში „წითელი ვირუსი“ გავრცელდა, ვირუსი, რომლის სამკურნალო ვაქცინის „გამოგონებასაც“ ათეულობით წელი დასჭირდება... თავდაპირველად, ვაქცინას დადებითი ეფექტი ექნება და სენს თითქოს დაამარცხებს... ამ ვაქცინას „ეროვნულ მოძრაობას“ დაარქმევენ, მაგრამ მერე, წლები რომ გავა, წითელი დაავადება „გაცოცხლებას“ დაიწყებს, ეროვნული მოძრაობაც მინავლდება და ვიღაცები 1921 წლის 25 თებერვლის რეინკარნაციას შეეცდებიან. ეს „ვიღაცები“ მოდერნიზებული ბოლშევიკები იქნებიან ანუ ახალი ყაიდის კომუნისტები, რომელთაც „37 მანეთის“ სევდა წალეკავს. მათ მარო მაყაშვილისა თუ სხვა იუნკრების პატრიოტულ სულისკვეთებაშიც ეჭვი შეეპარებათ და 21-ე საუკუნეში გული ისევ თანამედროვეობის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ბოროტების იმპერიისკენ გაუწევთ... ასე გაჩნდება ქართული ღალატის ისტორიაში ახალი სამარცხვინო დეტალები, თუმცა გაუცხოტომებული ჩვენებურების ღალატის ანატომიას „ვერსია“ სხვა დროს შეისწავლის, ამჯერად კი სისხლიანი თებერვლის X-ფაილს წარმოგიდგენთ.
დიახ, ქალბატონებო და ბატონებო, თებერვალი ღვთისმშობლის წილხვედრი ქვეყნისთვის სისხლიანი თვეა. ნუგზარ საჯაია, ზურაბ ჟვანია, ბადრი პატარკაციშვილი _ ეს იმ ადამიანთა არასრული ჩამონათვალია, რომლებისთვისაც თებერვალი ფატალური აღმოჩნდა. ისე, თებერვლის ფატალურობა არც უნდა გაგვიკვირდეს, რამეთუ სახელმწიფოს, რომელსაც „საბჭოთა სოციალისტური საქართველო“ ერქვა, საძირკველი სწორედ თებერვალში „ცეცხლითა და მახვილით“ ჩაეყარა. მართალია, ბოლშევიკებმა საოცნებო კომუნიზმი ვერ ააშენეს და „დიადი“ საბჭოეთის იდეაც ხუხულასავით ჩამოიშალა, მაგრამ ამბობენ, ბუნებაში უკვალოდ არაფერი ქრება. ჰოდა, ზურაბ ჟვანიას, ბადრი პატარკაციშვილისა თუ ნუგზარ საჯაიას ბედიც, შესაძლოა, სწორედ „წითელმა მონსტრებმა“ გადაწყვიტეს. ახლა შეიძლება თქვათ, ასეთი ფილოსოფიური წიაღსვლა რა საჭიროაო, მაგრამ თავისთავად საყურადღებოა, რომ თბილისში, იქ, სადაც ახლა საქართველოს პარლამენტის ე.წ. თბილისის ოფისია, თავის დროზე ეკლესია იდგა. მის ეზოში სასაფლაოც ყოფილა და სწორედ აქ დაუკრძალავთ 1921 წლის 25 თებერვალს ბოლშევიკებთან ბრძოლაში განგმირული ქართველი იუნკრები. ზურაბ ჟვანია დამოუკიდებლობააღდგენილი საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე გახლდათ და... მუშაობა, წლების განმავლობაში, ცოდვიან ადგილას უწევდა... იმ შენობას კი, სადაც ნუგზარ საჯაია და უშიშროების საბჭო საქმიანობდა, ,,ქაჯეთის ციხეს'' ეძახდნენ... ბადრი პატარკაციშვილის ,,არკადიაც'' კომუნისტურ ეპოქაში ,,იშვა''... ჰო, ყველაფერი ეს, შესაძლოა, მისტიკაა, მაგრამ თავისი მისტიკა პოლიტიკასაც აქვს... მოკლედ, სისხლიანი თებერვლის მისტიკური X-ფაილი „ვერსიამ“, ტრადიციისამებრ, ხალხურ მითოსზე, თვითმხილველთა ნაამბობსა და ჟურნალისტურ არქივებზე დაყრდნობით შეადგინა.
ტრაგიკული 25 თებერვალი
ნუგზარ საჯაია, ზურაბ ჟვანია და ბადრი პატარკაციშვილი სწორედ თებერვალში ანუ იმ თვეს გარდაიცვალნენ, რომელშიც ჩვენს ბავშვობა-სიყმაწვილეში, მინიმუმ, ორ დღეს ზარ-ზეიმით აღვნიშნავდით: ახალგაზრდებს არა, მაგრამ უფროს თაობას კარგად ახსოვს, რომ 23 და 25 თებერვალი დასვენების დღეები იყო. მეტიც, 23 თებერვალი რატომღაც ბიჭებისა და, საერთოდ, მამაკაცების დღედ ითვლებოდა და ტრადიციაც არსებობდა _ ამ დღეს კლასელ, ჯგუფელ თუ თანამშრომელ დიაცებს მამაკაცებისთვის ოდეკოლონები უნდა ეჩუქებინათ. ისე, საბჭოთა იმპერიის მოქალაქეთა უმეტესობამ ხეირიანად არც კი იცოდა, 23-ში რას ზეიმობდა და არც იმაზე ჰქონდა წარმოდგენა, რომ 1918 წლის 23 თებერვალს დაარსდა წითელი არმია, რომლის მე-11 ბრიგადამაც 1921 წლის 25 თებერვალს საქართველოში სისხლის კალო დაატრიალა. სიტყვა გამიგრძელდა, მაგრამ ერთი ამბავი გამახსენდა და უნდა გიამბოთ: თუ არ ვცდები, 1999 წელი იქნებოდა. ბათუმში ჩავედი. ეს ის დროა, როცა აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკას ასლან აბაშიძე განაგებდა და ჩოლოქის ხიდი ერთგვარ სადემარკაციო ხაზად ითვლებოდა... 23 თებერვალი იდგა...
მართალია, „ბაბუსთან“ (მოგეხსენებათ, აბაშიძეს მთელი საქართველო ასე ეძახდა) შეხვედრა შეთანხმებული მქონდა, მაგრამ აუდიენცია ჩაიშალა, რამეთუ აბაშიძე _ არც მეტი, არც ნაკლები _ 23 თებერვლისადმი მიძღვნილ საზეიმო ღონისძიებაზე წავიდა. იმხანად რუსეთის სამხედრო ბაზებს საქართველო ჯერ დატოვებული არ ჰქონდათ და საოცდასამთებერვლო ,,პარადსაც'' რუსები მართავდნენ... მახსოვს, ამის ნიადაგზე აჭარის უმაღლესი საბჭოს წინ, შუა ქუჩაში, მე და ასლან აბაშიძეს შელაპარაკება მოგვივიდა... ისიც მახსოვს, თავზე „ბაბუს“ დაცვის ბიჭები წამომადგნენ და ჩემს თბილისელ თანმხლებს რომ არ გავეჩერებინე, ალბათ, საკადრისადაც დამსჯიდნენ. სხვათა შორის, აჭარაში ე.წ. შიდაპატიმრობას მაინც ვერ გადავურჩი, თუმცა ეს სხვა ამბავია და სხვა დროს მოვყვები...
ერთი მისტიკური სიმბოლურობა: ასლან აბაშიძე მაშინდელი ცენტრალური ხელისუფლებიდან ყველაზე მძაფრად ცხონებულ ზურაბ ჟვანიასთან იყო დაპირისპირებული...
96 წლისწინანდელი 25 თებერვლის მოვლენებს ყველაზე ემოციურად კოლაუ ნადირაძის ლექსი _ ,,25 თებერვალი'' გადმოსცემს, რომელმაც დღის სინათლე მხოლოდ 80-იანი წლების მიწურულს, ,,პერესტროიკის'' ჟამს ნახა და იმ კრებულს მაშინაც კი გამომცემლობა ,,მერანის'' თანამშრომლების - რედაქტორებისა და მხატვრების სამსახური და კარიერა შეეწირა.
თოვდა… და თბილისს ებურა თალხი,
დუმდა სიონი და დუმდა ხალხი.
ძილ-ღვიძილად იგო ქალაქი ჩვენი,
საშინელებას კვლავ სჭედდა გრდემლი –
ისევ გოლგოთა, სისხლი და ცრემლი!/
მშობელო დედავ, ისევ გაგყიდეს,
ისევ წამების ჯვარი აგკიდეს,/
არ შეგიბრალეს, კვლავ არ დაგინდეს!
თოვდა და თბილისს ებურა თალხი.
დუმდა სიონი და დუმდა ხალხი.
დაცხრა კოჯორი და ტაბახმელა,
მხოლოდღა თოვლი ცვიოდა ნელა,
ეფინებოდა გმირების გვამებს –
განგმირულ მკერდებს, დალეწილ მკლავებს,
და უძრავ იყო თებერვლის ღამე.
თოვდა და თბილისს ებურა თალხი,
დუმდა სიონი და დუმდა ხალხი.
იმ გზით, სად წინათ ელავდნენ ხმლები,
სად სამას გმირთა დაიფშვნა ძვლები,
სად ქართლის დედის ცრემლით ნანამი,
მძიმედ დაეშვა ჩვენი ალამი,
სად გმირთა სისხლით ნაპოხიერი,
თოვლს დაეფარა კრწანისის ველი, _
წითელი დროშით, მოღერილ ყელით,
თეთრ ცხენზე მჯდომი, ნაბიჯით ნელით
შემოდიოდა სიკვდილი ცელით!
თოვდა და თბილისს ებურა თალხი,
დუმდა სიონი და დუმდა ხალხი!''
3 თებერვლის საიდუმლო
პარლამენტის ყოფილი თავმჯდომარისა და ყოფილი პრემიერის უცნაურ გარდაცვალებაზე ბევრი თქმულა და დაწერილა. შესაბამისად, ვიდრე გამოძიება არ დასრულდება, ამ თემაზე ახალს ვერავინ ვერაფერს იტყვის. ისიც ფაქტია, რომ ვიღაცები 2005 წლის 3 თებერვალს საბურთალოს ქუჩაზე მომხდარი ტრაგედიის პოლიტიკური მიზნებისთვის გამოყენებას ცდილობდნენ და ცდილობენ, რაც გასაკვირიც არაა _ ნებისმიერ ქვეყანაში პოლიტიკოსის სიკვდილი სპეკულაციის საბაბი ხდება ხოლმე, თუმცა ყველაფერ ამის მიუხედავად, არსებობს მეტ-ნაკლებად უცნობი დეტალები, რომელთა გახსენებაც სისხლიანი თებერვლის X-ფაილს რაღაცნაირად შეავსებს და შესაძლოა, ჟვანიას სიკვდილის ალგორითმის ამოხსნადაც იქცეს. სწორედ ამიტომ გთავაზობთ ამონარიდს მარინა შენგელიას ინტერვიუდან. ცნობისთვის: ქალბატონი მარინა, რომელიც 2015 წლის მიწურულს გავიცანი, ხმაურიანი პოლიტიკოსი არაა, მაგრამ პოლიტიკურ წრეებში კარგად იცნობენ და ისიც იციან, რომ აწ განსვენებული ზურაბ ჟვანიას მეგობარი იყო. „ზურა ტყვიითაა მოკლული!“ _ ეს ფრაზა მარინა შენგელიამ მითხრა და ასევე გამოთქვა მოსაზრება, რომ პრემიერის მკვლელობა დიდი ხნის განმავლობაში იგეგმებოდა. ცნობილია, რომ გარდაცვალებამდე არცთუ დიდი ხნით ადრე, ჟვანია ოფიციალური ვიზიტით აშშ-ში იმყოფებოდა, რა დროსაც, მარინა შენგელიას ვერსიით, ჟვანიამ „რაღაც დოკუმენტები“ დაკარგა. ერთი ვერსიით, გამქრალ-დაკარგული დოკუმენტაცია, რომელიც ექსსპიკერს ვაშინგტონში ვიღაცისთვის უნდა გადაეცა, სააკაშვილისა და მისი გარემოცვის ფინანსურ მაქინაციებს ეხებოდა. შესაბამისად, ჩნდება გონივრული ეჭვი, რომ პოლიტიკოსი, რომელიც პოლიტიკურ ოლიმპზე მწვანეთა მოძრაობის ლიდერობიდან ავიდა, შესაძლოა, სწორედ ამ დოკუმენტაციის ანაწერა გახდა ანუ ჟვანიამ რევოლუციონერ მეგობრებზე ისეთი რაღაც იცოდა, რაც თეთრ სახლში არ უნდა გაეგოთ. ამ ვერსიის დადასტურება, ცხადია, გართულდება, მაგრამ მსჯელობა ღირს; საკუთარ ინტეპრეტაციებს მოვერიდები და მარინა შენგელიას ორი წლისწინანდელი ინტერვიუდან რამდენიმე მძაფრ ამონარიდს შემოგთავაზებთ:
_ ...ქალბატონო მარინა, პრემიერსა და მის ოჯახთან ახლოს იყავით. ოდესმე შეგიმჩნევიათ, რომ ჟვანიას კონსპირაციული ბინა ჰქონდა?
_ არა, ეს არ შემიმჩნევია, მაგრამ გამორიცხულია, ზურა საბურთალოს ქუჩაზე მდებარე ბინაში ყოფილიყო... ერთ ამბავს გიამბობთ, რომელიც რევოლუციამდე მოხდა: ჩემს არასამთავრობო ორგანიზაციაში ერთი კარგი პიროვნება იყო, გორის ქარხნის დირექტორი, რომელსაც ჩვენი პარტიის (იგულისხმება ჟვანიას პარტია, _ ვ.პ.) გორის ორგანიზაციის ხელმძღვანელობა უნდოდა.
_ უკაცრავად, ეს პიროვნება კონსპირაციულ ბინასთან რა კავშირშია?
_ გეტყვით... ჩვენი პარტიის რაიონული ორგანიზაციები რომ ფუძნდებოდა, ერთხელ, შუაღამისას, გოკა გაბაშვილმა დამირეკა, იმ ადამიანის ძმისშვილი, ვინც გორში ჩვენი პარტიის ხელმძღვანელად ინიშნება, დაშინების მიზნით გაიტაცეს და ზურამ გთხოვა, შენს სასტუმროში მიიყვანოო. ჰოდა, თუ ზურას კონსპირაციული ბინა ჰქონდა, იქ არ მიიყვანდა?
_ ვერ გავიგე: გორის ორგანიზაციის სავარაუდო ლიდერის ძმისშვილი ვინ გაიტაცა?
_ როგორც ითქვა, მაშინდელმა ხელისუფლებამ...
_ თუკი ხელისუფლებამ გაიტაცა, თქვენს სასტუმროში როგორ უნდა მიგეყვანათ?
_ როცა დააბრუნეს, ზურას უნდოდა, ერთი ღამე ჩემს სასტუმროში გაეთია და დილით, პარტიის ოფისში მიმეყვანა. მოკლედ, ეს ბავშვი ვნახე, გულმკერდთან გაკაწრული ჰქონდა. ზურამ რომ მკითხა, რას ფიქრობო, ვუპასუხე, ამაზე ჰაი-ჰუის ატეხვა არ ღირს. ეს რაღაც პიარისთვისაა გაკეთებული-მეთქი...
_ რაულ უსუპოვი როდიდან გახსოვთ, ქალბატონო მარინა?
_ რაულ უსუპოვი ერთი წყნარი ბიჭი იყო, რომელსაც არცთუ ხშირად ვხედავდი...
_ ერთი სიტყვით, იზიარებთ ვერსიას, რომ პრემიერი უბედურ შემთხვევას კი არ შეეწირა, მოკლეს, არა?
_ დიახ, ამაში ასი პროცენტით ვარ დარწმუნებული!
_ თქვენი ვერსიით, ჟვანია რატომ უნდა მოეკლათ?
_ აი, სწორედ ესაა საინტერესო. ვიდრე პრემიერი გახდებოდა, ზურა ჯერ სახელმწიფო მინისტრი იყო, დამიბარა და მითხრა, მარო, მინდა, მცირე და საშუალო ბიზნესის ფონდი გავაკეთო, რომელსაც შენ უხელმძღვანელებო. ვიკითხე, ფონდს ვინ დააფინანსებდა. ,,იბიარდი'' დაგვპირდა, თუმცა, როგორც მერე გაირკვა, თანხების გამოყოფა ზაფხულამდე გადაწიეს და ამასობაში, პრივატიზაციაც დაიწყებაო. ზურასთან, კანცელარიაში ხშირად მივდიოდი. ვაშლიჯვარში, როცა თვითონ არ იყო, ზურას ოთახში არასოდეს შევდიოდით. ერთხელ, კანცელარიაში ვარ, ზურა მიშასთანაა ასული და ვხედავ, ბალაგანია _ კობა
ხარშილაძე ზურას კაბინეტში შედი-გამოდის. ამის შესახებ ზურას ვუთხარი, კაცი სახელმწიფო მინისტრი ხარ და ეს რა ხდება-მეთქი. უსიამოვნო ლაპარაკი კობა ხარშილაძესთანაც მქონდა _ ქალბატონო მარინა, ზურას რატომ უთხარითო. კი არ ვუთხარი, მაინტერესებს, დაცვის უფროსი ხარ და რატომ უშვებ, რომ ვისაც უნდა, შედის და გამოდის-მეთქი. მოკლედ, ისე გააკეთეს, ზურასთან, კანცელარიაში აღარ მივსულიყავი... ყველაფერს დღეების მიხედვით გეტყვით _ პარასკევი, შაბათი, კვირა, ორშაბათი, სამშაბათი და ოთხშაბათს დაიღუპა... ზურამ დამირეკა და მითხრა, სახელმწიფო შპს-ს ვაკეთებთ, პროფკავშირებიდან ქონება მოგვაქვს, ამ შპს-ს დირექტორად გნიშნავთ და ხვალ ბენდუქიძეს შეხვდებიო.
_ ამ დროს ბენდუქიძე ეკონომიკის მინისტრია, არა?
_ დიახ, ადეიშვილი კი _ გენერალური პროკურორი...
_ ბენდუქიძეს შეხვდით?
_ დიახ, ნორმალურად შემხვდა. სხვათა შორის, ზურამ ტელეფონზე ისიც მითხრა, ბენდუქიძეს რომ შეხვდები, მერე შენი მოსაზრება მითხარიო. ეს რომ არ ეთქვა, შეიძლება, ეს თემა აღარ განმევითარებინა და პირდაპირ ამ შპს-ს დირექტორად დავმჯდარიყავი. ერთი სიტყვით, ბენდუქიძემ ეკონომიკის სამინისტროსა და პროფკავშირებს შორის ხელმოწერილი მემორანდუმი მომცა, სადაც, დაახლოებით, 250 მილიონის ქონებაზე იყო ლაპარაკი ანუ მთელი საქართველოს კურორტებზე, ამის ჩამონათვალი დღესაც მაქვს... ბენდუქიძის მემორანდუმს გადავხედე და აღმოვაჩინე, რომ სანატორიუმების უმეტესობაში დევნილები ცხოვრობდნენ. იდეა გამიჩნდა, ამ გაჭირვებულ ქვეყანაში ამდენი მიტოვებული სოფელია, ჰოდა, მათ სანატორიუმებიდან გამოსახლების სანაცვლოდ, ფული კი არ მივცეთ, ამ სოფლებში დავასახლოთ-მეთქი. ამ იდეის შესახებ ჟვანიასაც ვუთხარი: სახელმწიფო შპს გასაგებია და ისიც მესმის, რომ პრივატიზაციის 70% სახელმწიფოსი იქნება, 30 _ პროფკავშირების, მაგრამ დანარჩენი ქონება განადგურდება, ამიტომ ფონდი გავაკეთოთ, სადაც შემოსავლებიდან დევნილებისთვის რაღაც თანხა შევა, რითაც სოფლებში სახლებს ვუყიდით, თან შევისწავლით, რომელ რეგიონში რა არის განვითარებული და დევნილებსაც დავასაქმებთ-მეთქი...
_ ჟვანიასთვის თქვენი იდეა მისაღები აღმოჩნდა?
_ იცით, რა მითხრა? მარო, რა ჭკვიანი ხარ, ,,სვეცკი'' კი მყავხარ, მაგრამ შენი რენომე ლტოლვილებთანაც გამოდგება და მათი ხმები მომავალში დამჭირდებაო.
_ ანუ, ეს საუბარი ჟვანიასთან გარდაცვალების წინა დღეებში გქონდათ?
_ არა, 2004 წლის გაზაფხულზე.
_ მაშასადამე, 2004 წლის გაზაფხულზე, ჟვანია უკვე დამოუკიდებელი პოლიტიკური თამაშის დაწყებას ფიქრობდა?
_ ასპროცენტიანი! ზურა ოპოზიციაში წასვლას აპირებდა!
_ თქვენი აზრით, ამიტომ მოკლეს?
_ გამორიცხული არაფერია...
ჟვანიასგან რომ გამოვედი, დათო ტყეშელაშვილმა მკითხა, რაო, რა გითხრაო. ასე და ასე-მეთქი. დათომ გამაფრთხილა, მარო, ეგ სიტყვები არსად გაიმეოროო.
ზურა დეკემბერში ანუ გარდაცვალებამდე ორი თვით ადრე, აშშ-ში იყო. არ მაქვს უფლება, იმ პიროვნების ვინაობა დავასახელო, რომელმაც მერე მითხრა, აეროპორტში შევხვდი და ძალიან აფორიაქებული ჩანდა, საბუთები დაკარგაო. როგორც ვიცი, ზურამ აშშ-ში რაღაც მასალები წაიღო.
_ რა მასალები?
_ არ ვიცი...
_ ეს მასალები შეიძლება სააკაშვილის კომპრომატები ყოფილიყო?
_ აზრზე არ ვარ... ზურას ეტყობოდა, ის, რაც ხდებოდა, ძალიან არ მოსწონდა...
_ სახელმწიფო შპს-ს შექმნის ამბავი როგორ დამთავრდა?
_ ფონდის იდეა რომ გაიგეს, დაიწყო, მაგრამ რა დაიწყო...
_ ქალბატონო მარინა, სულ რა თანხაზე იყო ლაპარაკი?
_ როგორც მითხრეს, მთელი ქონება 250 მილიონ დოლარად იყო შეფასებული.
_ მაშასადამე, ჟვანიას მკვლელობის ერთ-ერთი საბაბი, შესაძლოა, ეს 250 მილიონი დოლარი გახდა?
_ არა, უფრო დიდი რამ მგონია.
_ მაინც, რა?
_ ალბათ, უფრო იარაღის ბიზნესი... ზურას გარდაცვალების მერე, ბათუმის პორტიც ხომ უცნაურად გაიყიდა, აეროპორტიც...
_ ...ჟვანია ბოლოს როდის ნახეთ?
_ აქეთკენ მივდივარ... ბენდუქიძეს ვეუბნები, ლტოლვილები სოფლებში ჩავასახლოთ-მეთქი და მპასუხობს, ქუთაისში, კორპუსები ავაშენოთო. ჯერ ერთი, ვიცოდი, რომ სამშენებლო ფირმა ჰქონდა. მეორეც, თუკი ლტოლვილებს ქალაქში დავასახლებდით, ისევ უმუშევრები დარჩებოდნენ. მე კი იმას ვცდილობდი, რომ ეს ხალხი სოფლისთვის მიმება, რათა თავისი მეურნეობა განევითარებინა, მაგრამ ბენდუქიძეს არ შევეწინააღმდეგე, რადგან ზურასგან დარიგებული ვიყავი, არ გადაიმტეროო.
აი, ზურას ბოლო დღეებამდეც მივედი: ბენდუქიძე რეფორმების სახელმწიფო მინისტრად გადაჰყავს, ეკონომიკის მინისტრად კი ლექსო ალექსიშვილი ინიშნება. 29 იანვარს, პარასკევს, კახა ბაინდურაშვილი მირეკავს და მეუბნება, ეკონომიკის მინისტრად ლექსო ალექსიშვილი დაინიშნა, რომელიც დაგეკონტაქტებათო.
_ დაგეკონტაქტათ?
_ დიახ, დამირეკა და მითხრა, პრემიერისგან დავალება მაქვს, რომ უნდა შეგხვდეთ, მაგრამ დავოსში მივფრინავ, საიდანაც ორშაბათს ჩამოვალო. შაბათ-კვირას ანუ 30-31 იანვარს არაფერი მომხდარა, ორშაბათს, პირველ თებერვალს, ლექსო ალექსიშვილი აეროპორტიდან მირეკავს, ერთ საათში სამინისტროში ვიქნები და თუ შეგიძლიათ, მობრძანდითო. მივედი და ჩემი კონცეფცია გავაცანი. სხვათა შორის, ბენდუქიძე მეუბნებოდა, ადეიშვილი ამბობს, პროფკავშირების ხელმძღვანელი ირაკლი ტუღუში ქონების გადმოცემაზე თუ არ დაგვთანხმდება, სულ წავართვათო. არ ვიცი, ეს რა თამაში იყო, მაგრამ ამას თავი დავანებოთ. ლექსოს ვუთხარი, ამ ეტაპზე, ხელფასი არ მინდა, მთავარია, საქმე დავიწყოთ-მეთქი... იმ საღამოს ლექსო ალექსიშვილი პრემიერს შეხვდა, სამშაბათს ისევ დამირეკა, ისევ შეხვედრა მთხოვა და მითხრა, რომ ფონდის წესდება იუსტიციის სამინისტროში გადააგზავნა, საიდანაც პასუხი ხუთ სამუშაო დღეში მოვიდოდა და ფონდი მუშაობას დაიწყებდა.
_ ყველაფერი ეს 2 თებერვალს ხდება?
_ დიახ... 3 თებერვალს, ღამე კი ზურა იღუპება.
_ ყველაფერ ამას ჟვანიას გარდაცვალებასთან რა კავშირი აქვს?
_ არ ვიცი... უბრალოდ, ის მოგიყევით, რაც იყო... არ ვამბობ, რომ ზურა ზემოხსენებული 250 მილიონი დოლარისთვის მოკლეს, ეს უფრო პოლიტიკური მკვლელობა იყო, მაგრამ ისიც ფაქტია, რომ ზურას გარდაცვალებიდან ერთ კვირაში, ეს ქონება ქონების მართვის სააგენტოს გადაეცა და არავინ იცის, სად წავიდა. ისიც ფაქტია, რომ ლტოლვილები ამ შენობებიდან გამოყარეს...
_ ქალბატონო მარინა, ვერსიას, რომ ჟვანია საფერფლის ჩარტყმით მოკლეს, იზიარებთ?
_ იცით, რაში ვარ დარწმუნებული? _ ზურა სახლში მიდიოდა, მაგრამ ზარის გამო, გზიდანაა მიბრუნებული.
_ ანუ, უსუპოვმა დაურეკა?
_ გამორიცხულია, უსუპოვის ზარის გამო ზურა მიბრუნებულიყო. ეს ზარი ზემოდან იქნებოდა. არ ვიცი, რა საქმეზე მიიყვანეს, მაგრამ ეტყობა, თანხმობა არ მისცა. სხვათა შორის, თავის დროზე ზურა რკინიგზის გაყიდვაზეც წინააღმდეგი წავიდა... მოკლედ, სადაც მიიყვანეს, იქ რაღაც მოხდა და, საერთოდ, მგონია, რომ ტყვიით მოკლეს!
ზურას გარდაცვალება რომ გავიგე, არ ვიცოდი, რა გამეკეთებინა, სად წავსულიყავი და კანცელარიაში წავედი. უფრო სწორად, ჯერ რესპუბლიკურ საავადმყოფოში მივედი, მაგრამ პროზექტურაში ვერ შევედი და ვიფიქრე, კანცელარიაში მივალ და ვიკითხავ, რას ვშვრებით-თქო. იქ ერთი ადამიანი ვნახე, რომელმაც ჩაილაპარაკა, არ არის ადამიანი, არ არის პრობლემაო. კანცელარიიდან, ზურასთან, სახლში წავედი, სადაც რემა დეიდას, ნინო ქადაგიძისა და ჩემს მეტი არავინ იყო. ხუთ წუთში ნოღაიდელი მოვიდა, რომელსაც ვუთხარი, კოსტავა რომ მოკლეს და ზვიადი სიტუაციას ვეღარ მართავდა, ახლაც ის დაგვემართა-მეთქი. დამეთანხმა, ზუსტადო...
მახსოვს, ნინო ოთახში ბოლთას სცემდა და ამბობდა, სამი საათი პროზექტურაში რას უკეთებენო. ზურა რომ მოასვენეს, ტუჩზე ნაჭდევი მეც ვნახე... დარწმუნებული ვარ, ეს ემოციის ნიადაგზე ჩადენილი მკვლელობა არაა. შეიძლება, გათამაშებულია, რომ თითქოს ემოციის დონეზე მოხდა, მაგრამ ვფიქრობ, დიდხანს იგეგმებოდა, დაწყებული ,,შეგდებული'' დაცვიდან. მოკლედ, მჯერა, რომ ჩემი ქვეყნის პრემიერ-მინისტრი მოკლეს და მინდა, გავიგო, რატომ მოკლეს!
_ ერთი სიტყვით, ქალბატონო მარინა, თქვენი ვერსიით, ჟვანია ტყვიით მოკლეს.
_ მაინც, ასე მგონია.
_ მერე, ნატყვიარი სადმე ხომ უნდა ჰქონოდა?
_ რა იცით, რომ არ აქვს?! ტრეპანაცია ჰქონდა გაკეთებული. მართალია, ექსპერტი არ ვარ, მაგრამ ტრეპანაცია რატომ გაუკეთეს?
_ თუკი პრემიერი ბუნებრივი სიკვდილით არ გარდაცვლილა, როგორ ფიქრობთ, მკვლელობაში რამდენი ადამიანი მონაწილეობდა?
_ ვფიქრობ, დაცვის გაკეთებული არაა. დაცვამ, უბრალოდ, იცოდა.
_ ანუ, დაცვას არ მოუკლავს?
_ არ მგონია, შემსრულებელი დაცვა ყოფილიყო...
იცით, ერთხელ რა მოხდა? _ გაგარინის მოედანზე, შემთხვევით, ძაძამიას შევხვდი და რომ დამინახა, ყველაფერს გეფიცებით, სასტუმრო ,,სიმპათიასთან'' შესახვევში შევარდა...“
სიკვდილის აჩრდილი ლონდონში
ზურაბ ჟვანიას გარდაცვალებიდან ზუსტად სამი წლის შემდეგ კიდევ ერთი ტრაგედია ხდება _ 2008 წლის 12 თებერვალს, ლონდონში, საკუთარ სახლში, 52 წლის ასაკში, ცნობილი ბიზნესმენი ბადრი (არკადი) პატარკაციშვილი იღუპება. ოფიციალური ვერსიით, გარდაცვალების საბაბ-მიზეზი გულის შეტევა გახდა, თუმცა იმთავითვე გავრცელდა მოსაზრება, რომ პატარკაციშვილი შესაძლოა, მოწამლეს. ამ ვერსიას ჟვანიას ტყვიით მოკვლის ვერსიის მსგავსად, არსებობის უფლება თუნდაც იმიტომ აქვს, რომ ბიზნესმენი სააკაშვილსა და მის გარემოცვასთან დაპირისპირებული გახლდათ, თუმცა ჟვანიასგან განსხვავებით, პატარკაციშვილი მაშინდელ სახელისუფლო ელიტას კრიჭაში ღიად ჩაუდგა _ 2007 წლის 7 ნოემბრამდე, პარლამენტის წინ მიმდინარე აქციაზე სიტყვით გამოვიდა, 7 ნოემბრის შემდეგ ჩატარებულ ვადამდელ საპრეზიდენტო არჩევნებში (2008 წლის იანვარი) კი კენჭი იყარა.
ჟვანიასა და პატარკაციშვილის გარდაცვალების ხელწერა ერთნაირი, ცხადია, არაა, მაგრამ თავისთავად საგულისხმოა, რომ ისინი მეგობრები იყვნენ და, როგორც ამბობენ, სააკაშვილს პატარკაციშვილი სწორედ ჟვანიამ გააცნო.
ისე, რაკიღა სიტყვა მეგობრობაზე ჩამოვარდა, აქვე აღსანიშნავია, რომ სხვადასხვა წყაროს თქმით, ჟვანიას ნუგზარ საჯაიასთანაც კარგი ურთიერთობა ჰქონდა ანუ ერთი ვერსიით, თუკი საჯაიამ თავი კი არ მოიკლა, არამედ მოკლეს, ეს შესაძლოა, უფრო ე.წ. რეფორმატორების იმ ფრთის ინტერესში ყოფილიყო, რომელი ფრთაც ნაცმოძრაობის ავანგარდში მოექცა(!). ერთ-ერთ წინა X-ფაილში „ვერსია“ უშიშროების საბჭოს მდივნის სუიციდსა თუ მკვლელობას უკვე შეეხო და ამიტომ ამ თემას აღარ გაშლის.
რაც შეეხება ბადრი პატარკაციშვილის გარდაცვალებას, საგულისხმოა, რომ ბიზნესმენის სიცოცხლის, ასე ვთქვათ, ხელოვნურად შეწყვეტის ვერსია ოჯახს არ გაუშლია. სამაგიეროდ, ისინი, ვინც ოლიგარქთან მეგობრობდნენ და მისი გარდაცვალების შემდეგ პატარკაციშვილის ქვრივს დაუპირისპირდნენ, მინიმუმ, პირად საუბრებში უშვებენ ალბათობას, რომ ბადრი შესაძლოა, მოკლეს. ამ მოსაზრებას ის გარემოებაც ამყარებს, რომ გარდაცვალების წინ ლონდონში სააკაშვილის ხელისუფლების ძალოვანი მაღალჩინოსანი ჩადის, რომელიც პატარკაციშვილს მისსავე სახლში კონსპირაციულად ხვდება. მოგვიანებით, ამ შეხვედრის ფარული ჩანაწერი გავრცელდება, თუმცა დაზუსტებით დღესაც არავინ იცის, ეს ჩანაწერი ვინ გააკეთა _ პატარკაციშვილმა თუ მისმა სტუმარმა...
ვერსიას, რომ ებრაული წარმოშობის ქართველი ბიზნესმენი შესაძლოა, მოკლეს, კიდევ ერთი გარემოება ამყარებს: პატარკაციშვილის გარდაცვალებიდან რამდენიმე წლით ადრე, სახელდობრ, 2006 წელს, ასევე, ლონდონში, ალექსანდრე ლიტვინენკო იღუპება. ლიტვინენკო, რომელიც „ფსბ“-ს აგენტი გახლდათ, რუსეთის ფედერაციის პრეზიდენტს უპირისპირდებოდა და, როგორც ამბობენ, გარკვეული „ბმა“ ბორის ბერეზოვსკისთან ჰქონდა.
მოგეხსენებათ, პატარკაციშვილი ბერეზოვსკის მთავარ დასაყრდენად ითლებოდა. ბერეზოვსკი-პატარკაციშილის ტანდემი ვლადიმერ ვლადიმერის-ძეს ჯერ კიდევ მე-20 საუკუნის 90-იანი წლების ბოლოს დაუპირისპირდა. ეს ის დროა, როცა პატარკაციშვილი საქართველოში დაბრუნდა და ქართულ საზოგადოებრივ თუ ბიზნესცხოვრებაში აქტიურად ჩაერთო. მაშინდელი მოარული ხმით, პატარკაციშვილმა პუტინის რეპრესიებს თავი საქართველოში, ბერეზოვსკიმ კი დიდ ბრიტანეთში გაქცევით დააღწია...
ცნობისთვის: ბადრი პატარკაციშვილის მეგობარი ოლიგარქი ბორის ბერეზოვსკი, რომლის კარიერაში „კაგებეშნიკური შტრიხებიც“ იყო, 2013 წლის 23 მარტს, პატარკაციშვილის მსგავსად, ლონდონში გარდაიცვალა. მაშინდელ პრესაში გავრცელდა ინფორმაცია, რომ ბიზნესმენმა თავი მოიკლა (საჯაიას სცენარი?!). სიკვდილამდე არცთუ დიდი ხნით ადრე, ბერეზოვსკიმ თავის გარდაცვლილ მეგობარსა და პარტნიორს, ბადრი პატარკაციშვილს ბრალი დასდო, რომ მათი საერთო აქტივები, რომელთაც არასწორად მართავდა, მიითვისა. ბერეზოვსკისა და პატარკაციშვილის ოჯახს შორის დავა სასამართლომდეც მივიდა. არსებული ინფორმაციით, მხარეები შეთანხმდნენ, თუმცა შეთანხმების დეტალები დღემდე კონფიდენციალურია...
კიდევ ერთი მისტიკური სიმბოლურობა: მიმდინარე წლის 20 თებერვალს ცნობილი გახდა, რომ გაერო-ში რუსეთის მუდმივი წარმომადგენელი გარდაიცვალა. ჩურკინი, რომელსაც გარდაცვალების მეორე დღეს 65 წელი შეუსრულდა, გაერო-ში ამ თანამდებობას 2006 წლიდან იკავებდა... რუსული მედიის ცნობით, ჩურკინი არ ავადმყოფობდა და მოულოდნელად გარდაიცვალა. რა გახდა დიპლომატის სიკვდილის მიზეზი? _ ამას, ალბათ, ვერასოდეს გავიგებთ. ყოველ შემთხვევაში, შეიძლება, ითქვას, რომ ჩურკინს, პატარკაციშვილისა არ იყოს, გულმა უმტყუნა, მაგრამ ჩვენ, რიგით მოკვდავებს ყოველთვის გვექნება ეჭვი, რომ ჩურკინი დიდი პოლიტიკური თამაშების ანაწერა გახდა. საერთოდ, სპეცსამსახურებისთვის (როგორც რუსული, ასევე _ დასავლურისთვის) ადამიანის გაქრობაზე ადვილი არაფერია. არასასურველ ,,მასტებს'', ანტიკური დროიდან მოყოლებული, ასე იცილებენ. საბჭოთა პროლეტარიატის ბელადი სტალინი კი ამბობდა, არ არის ადამიანი, არ არის პრობლემაო.
ასე რომ, პოლიტიკაში ჩართულო ქალბატონებო და ბატონებო, ისე არ გაიგოთ, რომ ყვავივით დაგჩხავით, მაგრამ თებერვალი ჯერ არ დამთავრებულა. ამიტომ, კარგი იქნება, თუკი სიფრთხილეს გამოიჩენთ, თან ხომ იცით, ქვეყანაში ,,ციანიდით შეიარაღებული წვეროსნები'' დადიან. მოკლედ, სიფრთხილეს თავი არ სტკივა!..
ვანო პავლიაშვილი

back to top