კულტურა - ვერსია - ვერსია http://versia.ge Sat, 20 Jul 2019 21:46:56 +0400 Joomla! - Open Source Content Management en-gb „თავის დამკვიდრებას გეოგრაფიული მდებარეობა ხელს ვერ შეუშლის“ http://versia.ge/2013-07-31-11-23-28/item/5672-„თავის-დამკვიდრებას-გეოგრაფიული-მდებარეობა-ხელს-ვერ-შეუშლის“.html http://versia.ge/2013-07-31-11-23-28/item/5672-„თავის-დამკვიდრებას-გეოგრაფიული-მდებარეობა-ხელს-ვერ-შეუშლის“.html

ალექსანდრე მამუკაშვილი 24 წლი მხატვარი და კალიგრამისტია, რომლის ნამუშევართა გამოფენებიც უკვე რამდენიმე ქვეყანაში გაიმართა. ალექსანდრეს შემოქმედებით დაინტერესდა არაერთი კერძო კოლექციონერი ნიუ იორკიდა, კეიპ ტაუნიდან, ვატიკანიდან და ასე შემდეგ. გთავაზობთ ინტერვიუს გორში დაბადებულ ახალგაზრდა შემოქმედთან, რომელიც განსაკუთრებული სტილითა და ხელწერით გამოირჩევა.

_ როგორც ვიცი, გორიდან ხარ, შენი შემოქმედების საწყისი ეტაპებიც იქ გაიარე. თბილისში რომ არ ჩამოსულიყავი, რამდენად გექნებოდა საკუთარი შესაძლებლობების გამოვლენის საშუალება გორში? 

_ უნდა აღვნიშნო, რომ ჩემს შემოქმედებასა და კარიერას წაადგა ყველა ის სამხატვრო-შემოქმედებითი კონკურსი, რომელიც დედაქალაქში ჩატარდა. ეს ყველაფერი მნიშვნელოვანი მოტივატორი იყო. ის რომ თბილისში მეტი შესაძლებლობაა, ცხადია, და ამას ვერ უარვყოფ. 

_ თუ გაქვს ინფორმაცია, როგორი სიტუაციაა დღეს რეგიონებში დამწყები არტისტებისათვის, რამდენად რთულია მათთვის თავის დამკვიდრება დედაქალაქში ჩამოსვლის გარეშე? 

_ აშკარაა, რომ რეგიონებში, ამ მხრივ, თითქმის არაფერი ხდება, მაგრამ თავის დამკვიდრებას ხელს ვერ შეუშლის გეოგრაფიული მდებარეობა, თუ ქმნი განსხვავებულს/ახალს და თუ სწორად იყენებ სოციალურ მედიას. 

_ ბევრის აზრით, ქართული დამწერლობა ძალიან ლამაზია. შენ როგორ ფიქრობ, გიმარტივებს საქმეს ქართული ანბანის ესთეტიურობა? 

_ რასაკვირველია. ქართული ანბანის მოქნილობამ პირდაპირ მიბიძგა კალიგრამების შექმნა დამეწყო. ამ მიმართულებით გამორჩეულია არაბულიც, თუმცა, ცოტა არ იყოს, ყველა იქაური არტისტის ნამუშევარი ერთმანეთს ჰგავს, რადგან არაბულ დამწერლობას, პლასტიკურობის მიუხედავად, არ აქვს მოქნილობის ისეთი დიაპაზონი, როგორიც ქართულს. რამდენჯერმე ვცადე ინგლისური ტექსტებით ხატვა, მაგრამ საკმაოდ არაკომფორტული აღმოჩნდა. 

_ ვიცი, რომ შენი ნამუშევრები სხვადასხვა ქვეყნის მოქალაქეთა პირად კოლექციებში ინახება. როგორ შეიტყვეს ამ კოლექციონერებმა შენი ნამუშევრების არსებობის შესახებ? 

_ როგორც ზემოთ აღვნიშნე, არტისტისთვის სოციალური ქსელების სწორად გამოყენება ძალიან მნიშვნელოვანია. გარდა სოციალური ქსელებისა, არსებობს უამრავი პლატფორმა, რომელიც საშუალებას იძლევა, შესაბამის წრეებში ხელმისაწვდომი გახდეს შენი შემოქმედება. 

სწორედ ინტერნეტის საშუალებით გავყიდე პირველი კალიგრაფიული ნამუშევარი, ეს იყო 6 წლის წინ, თბილისში. ორი ფრანგი ტურისტი ფეისბუქით დამიკავშირდა. მითხრეს, რომ Gეორგიან ცალლიგრაპჰყ დაგუგლეს და ტოპშედეგებში ჩემი ნამუშევრები ყველაზე მეტად მოეწონათ. რეალიზაციის ეპიცენტრად დღესაც ინტერნეტი რჩება. 

_ ქართულ ბაზარზე რამდენად არსებობს ინტერესი შენი შემოქმედების მიმართ, კომერციული თვალსაზრისით? 

_ იშვიათად არის ხოლმე გამონათებები, ძირითადად, სასაჩუქრე შეკვეთები სხვადასხვა კომპანიებისა და დაწესებულებებისგან. მაგრამ ყველაზე ხშირი და გამაღიზიანებელია, როცა ვიღაც მწერს: „არ გინდა დამხატო?”, „მეც მინდა ასეთი პორტრეტი”... ცხადია, ჩემგან ქველმოქმედებას ითხოვენ, ხატვა ხომ ასეთი სახალისო და ადვილია, რატომ უნდა მქონდეს ამ საქმით შემოსავალი. მეტიც, მადლიერი მე უნდა ვიყო, რომ ნამუშევარს ოთახის კედელზე საპატიო ადგილას დაკიდებენ. 

_ „რაც უფრო ღრმად იხედები საკუთარ თავში, მით უფრო უნივერსალურია შენი ხედვა “, _ ეს შენი სიტყვებია ერთ-ერთი ინტერვიუდან. რას გულისხმობ უნივერსალურ ხედვაში? 

_ ეს ციტატა მახსენდება ხოლმე მარინა აბრამოვიჩის „ხელოვნების მანიფესტიდან”, როდესაც მეკითხებიან, თუ რა შთამაგონებს. თითოეულ ადამიანს აღვიქვამ გალაქტიკად, რომელიც უზარმაზარია და ბრმაც რომ იყო, განუზომელ მასშტაბებს დაუპირისპირდები საკუთარ თავში. მე მაინც მგონია, რომ გარედან მიღებული შთაგონებით შექმნილი ნამუშევარი ვერ იქნება სრულიად უნიკალური, გარეთ ყველაფერი ძველია, ხოლო შენში არსებულს ანალოგი არ გააჩნია. 

_ ერთ-ერთ სტატიაში შენ შესახებ ეწერა, რომ ვექტორულ ხატვას ეუფლები. შეგიძლია ამ მიმართულების შინაარსი და სპეციფიკა განუმარტო მკითხველს? 

_ ვექტორული გრაფიკა იქმნება კომპიუტერულ პროგრამაში წერტილებისგან, ხაზებისგან, მრუდებისგან. ეს მიმართულება საშუალებას იძლევა უსასრულოდ გაადიდო, ცვალო ფიგურა ისე, რომ რეზოლუცია და ხარისხი არ დააკლდეს. პროგრამა ლოგოებისთვის არის შექმნილი, პირველი შეხება მაშინ მქონდა, როდესაც ღვინის ეტიკეტის დიზაინზე ვმუშაობდი. ამჯერად კი არტში გამოვიყენებ. 

_ იცნობ სხვა ქართველ ხელოვანს, რომლის სტილიც შენის ანალოგიურია? 

_ 5-6 წელია ამ სტილში ვმუშაობ, ბოლო პერიოდში შევამჩნიე ჩემი გავლენა, ძირითადად, უმცროსი თაობის მხატვრებს, მანამდე არ შემხვედრია და, მგონი, არც არავინ ქმნიდა ამ სტილში. 

_ სამომავლოდ კონკრეტულ პროექტს ან გამოფენას ხომ არ გეგმავ? 

_ ჯერ-ჯერობით არაფერს ვგეგმავ, თუმცა მომავალი გამოფენა სრულიად განსხვავებული მინდა იყოს.

ბექა ბერულავა

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) კულტურა Wed, 04 Jul 2018 13:11:25 +0400
ნიგერიელი სტუდენტი საქართველოში http://versia.ge/2013-07-31-11-23-28/item/5596-ნიგერიელი-სტუდენტი-საქართველოში.html http://versia.ge/2013-07-31-11-23-28/item/5596-ნიგერიელი-სტუდენტი-საქართველოში.html

ქვეყანაში, უკანასკნელ პერიოდში, განვითარებულმა მოვლენებმა ფაშისტური ნაციონალიზმის ზრდის შემაშფოთებელი ტენდენცია გამოკვეთა. ამას წინ უძღვოდა არაერთი ინციდენტი რასობრივ ნიადაგზე, ე.წ. ქართული მარშის მოწოდებები იმის შესახებ, რომ საქართველოში უცხოელთა „ბოგინი“ უნდა აღიკვეთოს. რამდენიმე კვირის წინ, ბენ ზეგემ _ ნიგერიელმა სტუდენტმა, რომელიც საქართველოს სამედიცინო უნივერსიტეტში სწავლობს, საკუთარ ფეისბუქ გვერდზე დაპოსტა ფოტო, სადაც ასახულია მუქარის შემცველი შეტყობინება რიგითი ქართველისგან. გთავაზობთ ინტერვიუს ბენთან მისი ქართული ცხოვრების შესახებ, რომელიც 2015 წელს დაიწყო.

 

_ არაერთი უცხოელი ამბობს, რომ იქცა რასობრივი დისკრიმინაციის მსხვერპლად საქართველოში. პირადად შენ, განგიცდია რაიმე სახის დისკრიმინაცია საკუთარ თავზე აქ ცხოვრების განმავლობაში? 

_ ყველაზე ხშირად ხდება ის, რომ ადამიანები ქუჩაში „ზანგს“ მეძახიან. მეტროთი მგზავრობაც არ მიყვარს, რადგან ყველა ისე მიყურებს, თითქოს სხვა პლანეტიდან ვიყო. 

ზოგჯერ აგრესიასაც ვაწყდები, მაგალითად, გასულ კვირას, „ნიკორაში“ რაღაცის ყიდვას ვაპირებდი, ჩემ წინ ქართველი ბიჭებიც ყიდულობდნენ რაღაცებს და როცა ჩემი რიგი მოვიდა, მოლარეს ვუთხარი, რომ ქართულად ვერ ვლაპარაკობდი, მხოლოდ ინგლისურად შემეძლო საუბარი, რაზეც აგრესიული და დამცინავი ტონით მითხრეს რაღაც ქართულად. იყო შემთხვევა, როცა უცნობი გამვლელი გაჩერდა, ზანგი დამიძახა და ჩემკენ გადმოაფურთხა. 

_ არაერთ ტურისტს უთქვამს, რომ ზოგჯერ მათ გაცილებით მეტს ახდევინებენ იმ სერვისისთვის, რაშიც ქართველები ნაკლებს იხდიან. შენ თუ გქონია ასეთი შემთხვევა? 

_ კი, ძალიან ხშირად. მაგალითად სახლში, რომელშიც ახლა ვცხოვრობ, 600 დოლარს ვიხდი მხოლოდ იმიტომ, რომ უცხოელი ვარ. სახლის პატრონმა მითხრა, რომ ქირა აუცილებლად დოლარში უნდა გადამეხადა, მიუხედავად იმისა, რომ ეროვნული ვალუტა ლარია. სხვა რაღაცებშიც ხდება ხოლმე ასე, მაგრამ მგონი ეს ნორმალურია, უცხოელებს სხვა ქვეყნებშიც უფრო ძვირის გადახდა უწევთ რაღაცებში. 

_ ალბათ იცი, ცოტა ხნის წინ, სტადიონზე მომხდარი ინციდენტის შესახებ, როცა უბანში მცხოვრები რამდენიმე ქართველი და ფეხბურთის სათამაშოდ გამოსული უცხოელები ერთმანეთს დაუპირისპირდნენ. რას ფიქრობ მთავრობის გადაწყვეტილებაზე, რომლის მიხედვითაც ეს შემთხვევა მეგობრული მატჩით მოგვარდა დაპირისპირებულ მხარეებს შორის? 

_ ვერ ვიტყოდი, რომ მართებული გადაწყვეტილება იყო, დისკრიმინაცია აშკარად დაფიქსირდა, მაგრამ საბოლოო ჯამში, კალაძის ინიციატივამ სიტუაცია განმუხტა, ამიტომ კარგი გამოსავალი აღმოჩნდა ორივე მხარისთვის. იმ სტადიონზე მეც ხშირად მივდივარ ხოლმე სათამაშოდ და შემიძლია ვთქვა, რომ ახლა ყველაფერი კარგადაა. 

_ ზოგადად რომ მიპასუხო, როგორია შენი შთაბეჭდილება ჩვენს ქვეყანასა და ხალხზე? 

 

_ ქართველი ხალხი ძალიან მომწონს, უამრავი ახალგაზრდა ქართველი მეგობარი მყავს. ზოგადად, ქართველი ახალგაზრდები ძალიან სასიამოვნო ადამიანები არიან, ხანში შესული ხალხი ნაკლებად მომწონს იმიტომ, რომ ხშირ შემთხვევაში რასისტები არიან. 

ერთხელ ტაქსიში ჩავჯექი მეგობარ უცხოელთან ერთად, ფული უკვე გადახდილი მქონდა „იანდექსის“ აპლიკაციით. ვესაუბრებოდი მეგობარს, როცა ასაკოვანი მძღოლი მოგვიბრუნდა და გვითხრა, რომ გავჩუმებულიყავით, თურმე მის ტაქსიში ლაპარაკი არ შეიძლებოდა. ვკითხე, რატომ, მე ხომ ფული გადახდილი მაქვს-მეთქი. მანქანა გააჩერა და აგრესიულად მოგვმართა, გადავსულიყავით. ფაქტობრივად, შუა გზაში დაგვტოვა. რა თქმა უნდა, კომპანიაში მომხდარი გავაპროტესტე და მითხრეს, რომ მძღოლი აუცილებლად დაისჯებოდა. 

_ შენი აზრით, საქართველო ევროპული სტილის ქვეყანა უფროა თუ აზიური? 

_ საქართველო ნამდვილად ევროპული სტილისაა, ამას ბევრ რამეში ვხედავ, ქვეყანა ცდილობს ევროპას დაუახლოვდეს, თუნდაც ახალგაზრდების ღამის ცხოვრება გაცილებით უფრო ევროპულია, ვიდრე აზიური. 

_ ურჩევდი მეგობრებს აქ ჩამოსვლას? 

_ აუცილებლად. ძალიან მომწონს აქაურობა და არაერთხელ მირჩევია უცხოელისთვის ჩამოსულიყო. აქ ცხოვრება ძალიან იაფია და, დარწმუნებული ვარ, თუ ქვეყანა ტურისტებისთვის საზღვრებს მაქსიმალურად გახსნის, ეკონომიკურადაც ძალიან სწრაფად განვითარდება და ასე ხუთ წელიწადში გაცილებით უფრო მდიდარი იქნება, ვიდრე დღეს არის. 

_ რა არის შენთვის ყველაზე სასიამოვნო და უსიამოვნო ფაქტორები საქართველოში? 

_ ერთადერთი რაც უსიამოვნოა, რასიზმი და დისკრიმინაციაა. სხვა ყველაფერი მომწონს, განათლების დონეც სამედიცინო უნივერსიტეტში ძალიან კარგია. უბრალოდ, ხალხი უნდა მიხვდეს, რომ უცხოელების შემოსვლა ქვეყნისთვის საზიანო კი არა, სასარგებლოა. 

_რამდენი ხანი გეგმავ აქ დარჩენას? 

_ თუკი შევძლებ სამუშაო ადგილის შოვნას, დიდი სიამოვნებით დავრჩები საქართველოში საცხოვრებლად, რადგან ძალიან მომწონს ეს ქვეყანა.

ბექა ბერულავა

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) კულტურა Wed, 23 May 2018 13:09:32 +0400
ქართული ხმა http://versia.ge/2013-07-31-11-23-28/item/5587-ქართული-ხმა.html http://versia.ge/2013-07-31-11-23-28/item/5587-ქართული-ხმა.html

,,კენჭები თირკმელში'' _ თემურ ჭკუასელის მეშვიდე წიგნია, რომელიც წლეულს დაისტამბა და რომლის პრეზენტაციაც 9 მარტს, ქალაქ თბილისის საკრებულოში გაიმართა. „ვერსიის“ მკითხველი ბატონ თემურს შესანიშნავად იცნობს, როგორც „ქართული ხმების“ დამაარსებელს, პუბლიცისტსა და პოლიტიკოსს (იგი საქართველოს პარლამენტის ორი მოწვევის წევრია), თუმცა ქალბატონი ნათია მეგრელიშვილის რეცენზია წიგნზე „კენჭები თირკმელში“, იმ თემურ ჭკუასელს გაგაცნობთ, რომელიც აგრძელებს სიმღერას, მოღვაწეობს საზოგადოებრივ სარბიელზე და პოლიტიკაშიც კი, მაგრამ ის არის მწერალი, რომელსაც შეუძლია შეეხოს ადამიანის სულს და არ დააზიანოს ის _ ნაღვლიანს გული გაუხაროს და რწმენადაკარგულს იმედი დაუბრუნოს!“ 

ჩემი თაობა ისეთ ეპოქაში ცხოვრობს, როცა თითქმის აღარაფერი გაოცებს. მშვიდი და ჰარმონიული ცხოვრება ოცნებაა მხოლოდ. ერთი სახელმწიფოდან მეორეში გარდამავალი გზა იმდენად გაიწელა, რომ სიბერეც შემოგვეპარა და ეგზისტენციალური მდგომარეობა ნორმად იქცა. სამწუხაროდ, დღეს საყოფაცხოვრებო პრობლემებზე ფიქრი და ზრუნვა უფრო პრიორიტეტულია, ვიდრე სულისმიერი განცდებით ტკბობა. უკანასკნელ 20 წელიწადში ქართველთა ბუნებაც ძალიან შეიცვალა. ლხინისმოყვარული ერი ადამიანთა სევდამ და განსაცდელმა ისე დაამძიმა, რომ ხშირად აღარც ვფიქრობთ, ვინ ვართ. ეროვნულმა ღირებულებებმა თითქოს ემოცია დაკარგა და მხოლოდ ცარიელ, უსულგულო სიტყვებად იქცა. პატრიოტიზმიცა და სამშობლოს სიყვარულიც შთანთქა ობივატელურმა გარემომ და ზოგჯერ ნოსტალგია გიპყრობს საკუთარი გრძნობებისა და გსურს აღფრთოვანდე კიდევ ერთხელ და ბედნიერ წუთებს ხელით შეეხო _ იმ წუთებს, როცა მზად იყავი სიცოცხლე დაგეთმო შენი ქვეყნისათვის. ხალხის ძალიან მცირე, უმცირესი რაოდენობა თუ დაიტრაბახებს დღეს მსგავსი განცდებით. ეჭვი მაქვს, ძალიან გვაკლია სიხარულისა და აღტაცების წუთები. როცა ვაღიარე, რომ პესიმისტი ვარ, უმალ გამოეხმაურა ჩემს რეპლიკას ბატონი თემურ ჭკუასელი და შემახსენა, რომ დედამიწაზე ყველაფერს აქვს დასასრული და მათ შორის პესიმიზმსაც. გამახარა მისმა სიტყვამ და ვცდილობ დავიჯერო. ერთადერთი რამ, რაც ჯერ კიდევ გვაფხიზლებს, ეს არის ჭეშმარიტი ხელოვნება და ლიტერატურა, მაგრამ ასაკთან და რეალურ ცხოვრებასთან ერთად, გაცილებით მგრძნობიარენი გავხდით და ნებისმიერი შეხება შემოქმედებასთან ცოტა ირონიული და პრეტენზიული გვაქვს. არც მე ვარ გამონაკლისი და ვგრძნობ, რომ აღარ ვარ ისეთი თავისუფალი მსმენელი, მაყურებელი, მკითხველი როგორიც წარსულში ვიყავი. ახლა დიდი სიფრთხილით ვარჩევ ხელოვნების ნიმუშებს და ვეძებ მათში საკუთარ თავს, საკუთარ გრძნობებს, შეცდომებს , მიზეზებს და ვცდილობ, დავიბრუნო დაკარგული სილაღე, რომელიც ასე მომნატრებია. 

ვრცელი შესავალი გავაკეთე, მაგრამ ეს სინამდვილეა, რომელსაც ვერსად გაექცევი და ძალიან იშვიათი შემთხვევაა, ამგვარ სინამდვილეში რაიმემ გაგაოცოს, თუმცა... ეს მაინც მოხდა. 

თემურ ჭკუასელის წიგნები რომ დავინახე, დარწმუნებული ვიყავი, ეს იყო მემუარული ჟანრის ლიტერატურა და აქ არც არაფერია გასაკვირი. მრავალი ქართველისთვის მისი სახელი ასოცირდება სიმღერასთან და თითოეული ჩვენგანისათვის ძვირფასი და მნიშვნელოვანი, ფენომენალური ანსამბლის „ქართული ხმების“ ისტორიასთან. ასეც ჩავთვალე, რომ წიგნები ალბათ მოგონებებია და გაზიარება იმ შთაბეჭდილებების, რომელიც მათ მრავალი წლის განმავლობაში დააგროვეს, მაგრამ შევცდი, ძალიან შევცდი. წიგნების ავტორი აღმოჩნდა მწერალი, მისი შემოქმედება კი ლიტერატურა, რომელმაც იმ წარსულში დამაბრუნა, როცა წიგნს შეეძლო შეეცვალა ჩვენი ცხოვრება. გაოცებული ვკითხულობდი თითოეულ მათგანს და სხეულით ვგრძნობდი, როგორ იღვიძებდა ჩემში უკვე დიდი ხნით მიძინებული ფიქრები. სხვადასხვა ჟანრის მოთხრობები, ნოველები, ჩანაწერები და რომანიც ერთიანდება ადამიანის ცხოვრების ხელოვნების ფილოსოფიითა და მრავალი პერსონაჟი თუ ამბავი პასუხად გეძლევა დაგროვილ შეკითხვებზე. ყოველთვის ვიცოდი, რომ სხვადასხვა წიგნის კითხვას შესაფერი ასაკი სჭირდება. არის ლიტერატურა, რომელიც უკვე სხვა თაობის კუთვნილებაა და შენზე გავლენას ვერ მოახდენს, მაგრამ რაოდენ სასიამოვნოა, როცა მიაგნებ წიგნს, რომელიც ეხმიანება შენ გონებას, სულს, მსოფლმხედველობრივ ფესვებს, გაგაღიმებს ან აგატირებს ან აგაფორიაქებს და კიდევ ერთხელ გაფიქრებინებს, რომ სიცოცხლეს უკვალოდ არ ჩაუვლია და მარტო არ ხარ ამ სამყაროში. 

დღეს თანამედროვე ქართული წიგნების დეფიციტს არ განვიცდით, მაგრამ ყველგან არ ისმის ქართული ხმა, რომელიც თემურ ჭკუასელის პროზაში აღმოვაჩინე. ამ მწერალმა ძალიან კარგად იცის, რომ თანამედროვე ქართველი და მითუფრო მოწიფული ასაკის ადამიანი იოლად ვერ იღებს ნებისმიერ ტე¬ქსტს და მხოლოდ იმ შემთხვევაში ხდება შენი მკითხველი, თუ ადვილად ახდენს საკუთარი თავის იდენტიფიცირებას წიგნის იდეასთან. მწერალმა ისიც გაითვალისწინა, თუ რა ტკივა დღეს მის ერს და ყოველგვარი გადაჭარბებისა და შეფერადების გარეშე ცდილობს, სხვადასხვა მხატვრული ხერხით, კიდეც მოგწყვიტოს პირად ცხოვრებას, რომელშიც ჩაძირული ხარ და კიდეც დაგეხმაროს, სხვაზეც იფიქრო, ცოტა იოცნებო, ცოტაც იმოქმედო, ხანდახან ცისფერ ცასაც ახედო და ჩიტები შეამჩნიო და თუ სული გტკივა, ისიც დაიამო. 

„სიმღერით გამთბარი მიწა“, როგორც ავტორი ბრძანებს, კინოსცენარია, მაგრამ ნებისმიერი მკითხველისათვის ძალიან ამაღელვებელი პატარა რომანია. მხოლოდ მწერალს შეუძლია ასე ოსტატურად აკინძოს მრავალი დრამატული ამბავი, რომელიც ერთი ქართული ტკბილი ოჯახის გარშემო დატრიალდა და, სამწუხაროდ, ტრაგიკულად დასრულდა. მოქმედება ხდება პირველი და მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში, ევროპასა და საქართველოში, პირველი ომის გმირი არის მამა, მეორე ომისა კი _ შვილი. მათი ბიოგრაფია ძალიან ჰგავს ერთიმეორეს, ისინი სამხედრო ტყვეები იყვნენ და ორივე სიკვდილს ქართულმა სიმღერამ გადაარჩინა, მაგრამ სამშობლოში მშვიდობით დაბრუნებულები ბოლშევიკებმა დასაჯეს. ჩვენთვის ისტორიულად უცნობი არ არის მსგავსი ფაქტები და წიგნშიც შეგხვდებათ ნაცნობი გვარები, მაგრამ მწერლის გამოგონილი გმირები _ თეოფილე და თომა _ მკითხველის განსაკუთრებულ სიყვარულს იწვევს. გასაოცარია ნაწარმოებში არსებული ძალიან კოლორიტული პერსონაჟების გალერეა, ყველას თავისი ხიბლი აქვს და მნიშვნელოვანება. რიცხობრივად ბევრი სახე ჩნდება, მაგრამ შინაარსობრივად არც ერთი არ არის შემთხვევითი და ზედმეტი. ავტორმა ბეწვის ხიდზე გაიარა და საკმაოდ ვრცელი ამბავი ისე აღწერა, არც არაფერი დააკლო და არც შელამაზებული სიტყვებით დატვირთა. მიუხედავად შინაარსის სიმძიმისა და ტკივილისა, თხზულება მაინც ძალიან სხარტად იკითხება და თითოეული ჩვენგანი თეოს ოჯახის გულშემატკივარი ხდება. ქართულმა ხმამ გულისგულში გაიარა. ჩვენმა თაობამაც იცის, რა არის ომი და მკითხველს აუცილებლად გაახსენდება ის გმირები, ვინც სიკვდილის წინ საქართველოს ჰიმნს მღეროდა. გამიჩნდა სურვილი, მადლობა ვუთხრა მწერალს იმ გრძნობების გაღვიძებისთვის, რომელიც, სუბიექტური თუ ობიექტური მიზეზების გამო, დღეს ჩვენი საზოგადოების უმრავლესობისთვის, სამწუხაროდ, აქტუალური არ არის. იმედს ვიტოვებ, რომ ამ შესანიშნავი ნაწარმოების მიხედვით აუცილებლად ვიხილავთ საეტაპო მნიშვნელობის კინოფილმს. 

სრულიად განსხვავებული ჟანრის ნაწარმოებია „დიალოგები გურიაზე“, სადაც ორი ადამიანი მგზავრობს დასავლეთ საქართველოსკენ და მანქანის პატრონი თანამგზავრს მთელი გზა „ართობს“ ამბებით, თუ როგორია მისი საყვარელი გურია. სულ რვა დიალოგია და ყველა სხვადასხვა საკითხზე. თანამგზავრი ისე დაინტერესდება გურიის ფენომენით, რომ შეკითხვებით დატვირთავს მთხრობელს, რომელიც ყოველგვარი კუთხური ამბიციის გარეშე, ძალიან გულწრფელად და დაუზარებლად ცდილობს, რაც შეიძლება დიდძალი ინფორმაცია გასცეს და ამით თავადაც სიამოვნებას განიცდის. თანამგზავრი გაოცებული ისმენს ისტორიებს, რომელიც მთხრობელმა ურარტუელებით, კიმერიელებით, ასურეთიდან და ნინევიიდან დაიწყო. ბევრი რამ სცოდნია საკუთარ კუთხეზე გურულს. არც ის გამორჩენია, თუ როგორ სწავლობდა გურიას მეცნიერთა და მწერალთა მთელი ელიტა: მარი ბროსე, ნიკო მარი, გრიგოლ რობაქიძე, გალაკტიონი... არც ვახუშტი ბაგრატიონი დავიწყებია, არც იტალიელი მისიონერები, არც სულხან-საბას სიტყვები დაუფარავს, რომელმაც გურიას -დაუმცხრალთა ტომის საბუდარი უწოდა. 

საუბრისას არც სიმღერა დაივიწყეს, არც ხუმრობები, ზღაპრები და გურული სამზარეულო, რომელიც კვაწარახის გარეშე წარმოუდგენელია. როცა მგზავრები გურიას მიუახლოვდნენ, მთხრობელმა დამწუხრებით თქვა: „რამდენი დაგვრჩა კიდევ სათქმელი, გურულ ფირალებზე, ცხენოსნებზე, მგალობლებზე, ტეხაკრეფაზე, ნადზე და ნადურებზე, საშობაო ღვეზელზე თავისი შებოლილი კვერცხებით და ვინ მოთვლის კიდევ... ამოუწურავია ჩემი გურია“(თ.ჭ.). 

მეც გურული ვარ, მაგრამ ასეთ ცოდნასა და გამოცდილებაში ავტორს ნამდვილად ვერ შევეჯიბრები. თემურ ჭკუასელი თავისი კუთხის დიდი მეხოტბეა, მაგრამ ის მთელ საქართველოს ასევე კარგად იცნობს და მისი სიყვარული სამშობლოსადმი გამთლიანებული და მასშტაბურია. ამას მოწმობს მისი წიგნი „როცა სარკეები აღარ იღიმებიან“, სადაც თავმოყრილია სხვადასხვა პერიოდსა და ქალაქში დაწერილი მოთხრობები, რომელსაც ერთმანეთთან სწორედ ქართული ხმა აკავშირებს. ეს წიგნი ავტორმა მიუძღვნა მეუღლის _ ნანა კობიძის ნათელ ხსოვნას. მისი ცხოვრების სიყვარული სხვა წიგნებშიც ვარსკვლავივით ციმციმებს და ესეც გადაჭარბების გარეშე, ფრთხილად და მშვიდად, ლაიტმოტივად გასდევს მთელ მის შემოქმედებას _ ყველგან იგრძნობა, რომ მწერალი იყო და არის შეყვარებული მამაკაცი. 

მოთხრობების ვრცელ კრებულს რომ ვკითხულობდი, ერთი შთაბეჭდილება ამეკვიატა: მწერალი ასეთ წიგნს ალბათ სავარძელში მოკალათებული დინჯად, კომფორტულად, სიჩუმესა და სიმშვიდეში წერდა....ისე, შეუძლებელია აკრიფო ამდენი ამბავი, გამოიგონო თუ გაიხსენო ამდენი პერსონაჟი, გააანალიზო მრავალი საკაცობრიო პრობლემა და არ გაგიწყდეს მათი დამაკავშირებელი ძაფი, რასაც ერთი იდეა წარმოადგენს, მაგრამ ასე არ აღმოჩნდა. ეს მოთხრობები სპონტანურად და სწრაფად იწერებოდა სხვადასხვა სივრცესა და დროში, თუ გავითვალისწინებთ ავტორის ცხოვრების რეჟიმს (გასტროლები, საქმიანი შეხვედრები, პოლიტიკური ასპარეზი) თითქმის წარმოუდგენელია ასეთი დინამიურობის დაცვა და საკვანძო მნიშვნელობის პასაჟების შექმნა. წიგნის გმირები არიან როგორც თანაქალაქელები, ისე თანასოფლელები, მეგობრები, უცხოელები, ქართველი ემიგრანტები და მწერლის მიერ გამოგონილი პერსონაჟები, რომლებიც ერთმანეთისგან სრულიად განსხვავებულ გარემოში ცხოვრობენ და ყველას აქვს საკუთარი პრინციპები, ღირებულებები, ოცნებები და ტკივილიც. კითხვის პროცესში ისეთი შეგრძნება გეუფლება, თითქოს ერთი ხელის გასმით არის შექმნილი დიდი სურათი, როგორც ჩემი ქვეყნის, ისე მთელი სამყაროსი. 

„დასცინე შურს, ნუ ფიქრობ, რომ სხვამ დაუმსახურებლად მიიღო რამე, ნუ ფიქრობ, რომ შენ ვერ გამჩნევენ და თავს ნურავის მოაბეზრებ ამაო წუწუნით, ნუ ფიქრობ, რომ მხოლოდ უკეთურნი და უნიჭონი იმკიან დაფნის გვირგვინებს, ნუ ცდილობ სხვებს დაანახო შენი ნიჭიერება, თუკი არაა ამის საჭიროება და სიტუაცია არ მოითხოვს, იყავი ბუნებრივი და არა გულგრილი, აჯობე საკუთარ სურვილებს“(თ.ჭ) 

_ ეს არის ნაწყვეტი ჩანაწერიდან „შვება“ და შემიძლია თამამად ვთქვა, რომ ეს წიგნიც შვებაა, სადაც ქართული ხმა ჟღერს უწყვეტად და ძალიან საიმედოდ. 

დასაწყისში უკვე აღვნიშნე, რომ ჩემი თაობა უკვე ძალიან პრეტენზიული მკითხველია, ამას იწვევს როგორც ცხოვრების განვლილი გზა და დიდი გამოცდილება, ასევე დღეს არსე ბული სულიერი და კულტურული კრიზისი, ეს ნათლად ჩანს ქართულ საზოგადოებაში, რომელიც თითქმის აღარ იღიმება და იდეალისტების დიდ დეფიციტს განიცდის. ჩვენს თვალწინ ბევრი რამ შეიცვალა _ დედაქალაქი, სოფლები, ცხოვრების წესი, ბუნებაც კი და არც თუ ისე ადვილია, შეინარჩუნო ხასიათის სიმტკიცე, რწმენა, სიყვარული და იმედი, რომ პესიმიზმსაც აქვს დასასრული. ამას მხოლოდ ძლიერი ადამიანები ახერხებენ, ისეთი როგორიც არის მწერალი თემურ ჭკუასელი, რომელმაც თავის შემოქმედებაში ყველა მოლოდინს გადააჭარბა და ძალიან ორიგინალური ნაშრომიც შემოგვთავაზა სათაურით „კენჭები თირკმელში“. 

ეს წიგნი, ერთი თვალის გადაკვრით, სურეალისტურ რომანს ჰგავს, მაგრამ სინამდვილეში ადამიანის ცხოვრების ფილოსოფიის ანარეკლია. როგორც ავტორი ამბობს _ „სათაურმა წიგნი უნდა წაგაკითხოსო“ სრული სიმართლეა. ამ რომანს ისეთი სათაური აქვს, ინტრიგას იწვევს და ცდილობ, სწრაფად ამოხსნა ის ჩანაფიქრი, რაც ფრიად მრავალფეროვნად წარმოადგინა მწერალმა. ამ სევდიანი რომანის დასაწყისში ჩნდება გმირი, სახელად გაგამური, მისი მეგობარი ძაღლი ლაგაში და ჭოტი შიო. ასეთმა შესავალმა უეცრად გურამ დოჩანაშვილის ადრეული პროზა გამახსენა და პირველივე სიტყვებიდან ვგრძნობდი გაგამურთან სიახლოვეს, მაგრამ უეცრად ყველაფერი შეიცვალა და გამოჩნდა რომანის თანამედროვე გმირი _ გაგა, მწერალი კაცი, რომელიც თავის თავზე ამბობს: „ერთდროულად სამ ცხოვრებას ვასწრებ _ ერთს ცხადში, მეორეს ძილში და მესამეს ფიქრშიო“ და მკითხველიც ამ სამი ცხოვრების მონაწილე ხდება. თავიდან ცოტა გაბნევს ტექსტი და აქ გიჩნდება აზრი, რომ სურეალისტური ჟანრის ნაწარმოებს ეცნობი, მაგრამ თანდათან ყველაფერი ლაგდება და სრულიად რეალისტური ხდება ის დინამიური გადასვლები ერთი მდგომარეობიდან მეორეში და მკითხველმა უნდა აღიაროს, რომ ეს ნებისმიერი ჩვენგანის სამყაროა, განა ჩვენც ასე არ ვცხოვრობთ? ცხადში, სიზმარსა და ფიქრებში? და ვინც ასე არ ცხოვრობს, მან ალბათ არც იცის, რა არის ნაღველი, სევდა, მოგონებები, სიყვარული, ბედისწერა. 

ჩვენც გაგასთან ერთად ვხედავთ მის სიზმრებს, გვესმის მისი ფიქრები, ვკითხულობთ მის ჩანაწერებს, რომელსაც თავად ხშირად უბრუნდება და საკუთარ თავსაც ვამსგავსებთ, ვინაიდან დღე ისე არ ჩაივლის, ჩვენც არ გაგვიტაცოს ამღვრეულმა ფიქრებმა ან არ აგვაღელვოს სიზმარმა და არ დაგვძაბოს რეალურმა პრობლემებმა. გაგას ტკივილით სავსე ცხოვრება ძალიან ჰგავს მოაზროვნე ადამიანების ყოველდღიურობას, რომელიც სავსეა პასუხგაუცემელი შეკითხვებით, ეგზისტენციალური მდგომარეობითა და ოცნებებით. 

„ ჩვენი მოდგმის უმეტესობა, სამწუხაროდ, ისე ცხოვრობს, რომ თავი უკვდავი ჰგონია... არასოდეს სიკვდილზე არ ფიქრობს. ყველა ცოდვაც სათავეს აქედან იღებს, კეთილო მგზავრო, სიკვდილზე არ ფიქრისგან. კაცი, რომელიც უეჭველ დასასრულზე დროდადრო ფიქრობს, როგორც წესი, ბოროტებას მოერიდება ხოლმე და რაც უფრო აირიდებ სიკვდილზე ფიქრს, მით უფრო მძიმდები ცოდვებით“(თ.ჭ.). 

რომანის მეორე მთავარი გმირი არის ჭოტი შიო, მოჩვენება თუ ზმანება, გაგას წინა ცხოვრებიდან, როცა ის გაგამური ყოფილა. ჭოტი გაგას უამბობს კაცობრიობის განვითარების ისტორიის მნიშვნელოვან ასპექტებს და ფილოსოფიურად აღწერს ადამიანის ადგილს სამყაროში: 

„მამაზეციერმა თავისივე შექმნილის საბოლოო გადაგვარებისაგან ხსნის უტოპიური გეგმა ჩაიფიქრა. ყველაფერი, რაც ხდება, აზროვნების ხარისხის ბრალია. თუ ადამიანებს აზროვნებაში დავეხმარებით, მოაზროვნე ადამიანების სიმრავლე კაცობრიობას ისეთი გაუაზრებელი ქმედებებისგან, როგორიცაა, ვთქვათ: სისასტიკე, სიშლეგე, ურთიერთგაუტანლობა და ზიზღი, შური და კიდევ ათასი სხვა ჯანდაბა და უბედურება, დაიხსნის.“(თ.ჭ.). 

ვინც არ უნდა იყოს შიო, სიზმრის გმირი თუ ცხადის ქვეცნობიერი გამოვლინება, თუ თვალს გადავავლებთ საკუთარ ცხოვრებას და დავფიქრდებით, ყველას გვყავს ჩვენი ჭოტი, რომელიც გვმოძღვრავს, გვამშვიდებს ან გვანერვიულებს. ჩვეულებრივი ყოფა-ცხოვრების პარალელურად ჩვენს ფიქრებში ყოველთვის მოდის იდუმალი მეგობარი და გულის ენაზე გვესაუბრება. გაგამურის ძაღლი ლაგაში ჰგავს ჩვენს ერთგულ და დინჯ მეგობრებს, შიო კი უფრო აზარტულია და მოქმედი, რომელიც სულ გითვალთვალებს, გსწავლობს, გაკვირდება და მერე შენივე შეცდომებსა თუ წარმატებებს პირდაპირ სახეში მოგახლის. 

წიგნის დასაწყისში მწერალი ამბობს, რომ კითხვისას პირდაპირ წყლის სიგრილეში აღმოჩნდებითო, მაგრამ სევდა, რომელიც თან სდევს რომანს უფრო გულისტკივილს იწვევს და სითბოს. როდესაც ვამბობ, რომ ქართული ხმა მესმის, პათეტიკას არ ვგულისხმობ, არამედ იმ განცდას, რომ ქართულ წიგნს კითხულობ. ეს ნაწარმოებიც თანამედროვე ქართული ლიტერატურაა, რომელიც ფიქრისა და განსჯის ასპარეზზე გიწვევს. 

თემურ ჭკუასელის გმირები ცხოვრების „გადაღლილი ბილიკის მგზავრები“ არიან და ამის გაცნობიერება კიდეც გაფხიზლებს და კიდეც გთრგუნავს, ვინაიდან თავად ვართ მგზავრები როგორც გადაღლილნი, ასევე ცხოვრების ბილიკებზე მოსიარულენი, სადაც ჩვენი სიხარულისა თუ სინანულის ნამცეცებს ვაბნევთ. 

როგორც დასაწყისში ვახსენე, თანამედროვე ქართველი მკითხველი ძალიან მომთხოვნი და კრიტიკულია. ამის მიზეზი ათწლეულების მანძილზე დაგროვილი სევდაა, რომელიც მორალურმა, სოციალურმა, ფსიქოლოგიურმა და სახელმწიფოებრივმა რყევებმა გამოიწვია. ჩვენი ქვეყანაცა და ხალხიც ჯერ კიდევ არ არის დამშვიდებული მრავალი მიზეზის გამო და ქართული ხელოვნებისა და ლიტერატურისადმი დამოკიდებულება ამიტომაც არის განსხვავებული. ეს ერთადერთია, რაც დღეს ამხნევებს და აძლიერებს ერის კულტურულ აზროვნებას, ადამიანების ცხოვრებას ამდიდრებს და იმედსა და რწმენას აძლიერებს. 

ვიპოვე თუ არა საკუთარი თავი თემურ ჭკუასელის წიგნებში? _ რასაკვირველია, მე გაგამურის მეგობარი ვარ. 

თემურ ჭკუასელის პროზა სწორედ ამ მიზანს ემსახურება. მისი წიგნები უკვე გახდა ქართული ლიტერატურის მონაპოვარი. მისი გმირები გამორჩეულნი არიან და ის პრობლემებიც, რომელსაც მწერალი არაერთხელ უბრუნდება არის ძალიან აქტუალური. სამშობლოს სიყვარული, ერთგულება, თანაგრძნობა, ცრემლი, ღიმილი, სიმამაცე არის ადამიანის ცხოვრების შემადგენელი ნაწილი და თემურ ჭკუასელის შემოქმედების ათვლითი წერტილიც. როგორც შევიტყვე, მისი წიგნებით დაინტერესებული არიან ქართველი ემიგრანტები და სულაც არ მიკვირს. შორეულ ქვეყნებში გადახვეწილი ადამიანები მწყურვალივით ეწაფებიან მშობლიურ ხმას, ყველაფერი აინტერესებთ და ზოგჯერ ჩვენზე მეტად განიცდიან ისეთ მოვლენებს, რომელსაც, შესაძლოა. ჩვენ უკვე მივეჩვიეთ და ვეღარც ვამჩნევთ. უცხო ქვეყანაში მცხოვრები ქართველისთვის ათჯერ და ასჯერ უფრო მტკივნეული და სასიხარულოა რაც საქართველოს ეხება და ყველაფერი, სადაც ქართული ხმა ისმის მათთვის ძვირფასი და ფასეულია. 

ერთი შემთხვევა მაგონდება: 90-იანი წლების სუსხიანი ზამთარი იყო. ჩაბნელებული, ცივი და სასოწარკვეთილი ქალაქი. მე და ჩემი მეგობრები ძალიან უხალისოდ წავედით ერთ ღონისძიებაზე, სადაც არაფერი გვაინტერესებდა გარდა იმისა, რომ შენობაში იყო შუქი და სითბო. განწყობა გვქონდა საკმაოდ მძიმე. სცენაზე, არც მახსოვს, რა ხდებოდა. ჩვენს მეზობელ მაგიდას ამშვენებდა ანსამბლი „ქართული ხმები“, რომელთა მონაწილეობაც ღონისძიებაზე დაგეგმილი არ იყო, ისინიც მაყურებლად იყვნენ მოწვეულნი. შესვენების დროს, მოულოდნელად სუფრა ამღერდა და მთელი დარბაზი გაირინდა. „ქართულმა ხმებმა“ ღიღინით დაიწყეს და დღესასწაულით დაასრულეს. ირგვლივ ყველა გაოგნებული და აღფრთოვანებული იყო, მეც ფეხზე წამოვხტი და სუნთქვაც კი შემეკრა. თითქოს ცხოვრებამ ფერი იცვალა, გარემოც გვეამა და ქუჩაში გამოსვლისას მომეჩვენა, რომ მთელი ქალაქი გაბრდღვიალებული იყო ფერადი ნათურებით. მაშინ ვიგრძენი, როგორ დამიბრუნა „ქართულმა ხმებმა“ სამშობლო. 

ახლა კი, როცა თემურ ჭკუასელის წიგნები წავიკითხე, ისევ ჩამესმა ქართული ხმა, რომელმაც მიკარნახა, რომ პესიმიზმსაც აქვს დასასრული და ცხოვრებაში არასდროს არ უნდა გაჩერდე. ნათლად დავინახე, რომ ჩვენი საზოგადოების დღევანდელი ნიჰილიზმი მის უმოქმედობაშია. თვითგვემა უფრო ხშირია, ვიდრე ღვაწლი და ეს ძალიან ვნებს ჩვენს არსებობას. რაოდენ რთულიც არ უნდა იყოს სინამდვილე, ადამიანმა არ უნდა შეწყვიტოს წინსვლა და თითოეული ჩვენგანი ვალდებულია, შექმნას რაიმე ღირებული, რაც არა მარტო შთამომავლობას გაულამაზებს და გაუადვილებს ცხოვრებას, არამედ სამშობლოს უკვდავებას გააძლიერებს. 

თემურ ჭკუასელის მომავალი წიგნიც ალბათ აგვიჩუყებს გულს, გაგვაღიმებს, დაგვაფიქრებს, შეგვაყვარებს ისე, როგორც მე შემიყვარდა გაგამური და ეს არის მწერლის ყველაზე დიდი ჯილდო, როცა მისი წიგნის გმირები უყვართ. 

თემურ ჭკუასელი მრავალი პრემიისა და ჯილდოს მფლობელია, ის აგრძელებს სიმღერას, მოღვაწეობს საზოგადოებრივ სარბიელზე და პოლიტიკაშიც კი, მაგრამ ჩემთვის ის არის მწერალი, რომელსაც შეუძლია შეეხოს ადამიანის სულს და არ დააზიანოს ის, ნაღვლიანს გული გაუხაროს და რწმენადაკარგულს იმედი დაუბრუნოს.

ნათია მეგრელიშვილი

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) კულტურა Wed, 16 May 2018 13:00:13 +0400
„ოქროს შუალედი არის აზროვნება, ინტელექტი... სამწუხაროდ, სწორედ აქ გვიჭირს!“ http://versia.ge/2013-07-31-11-23-28/item/5583-„ოქროს-შუალედი-არის-აზროვნება-ინტელექტი-სამწუხაროდ-სწორედ-აქ-გვიჭირს“.html http://versia.ge/2013-07-31-11-23-28/item/5583-„ოქროს-შუალედი-არის-აზროვნება-ინტელექტი-სამწუხაროდ-სწორედ-აქ-გვიჭირს“.html

ინტერვიუ პოპულარულ ქართულ იუთუბერთან

Gionce Numero Uno, ანუ 27 წლის გიორგი არის ცნობილი ქართველი „იუთუბერი“, რომელიც მრავალფეროვან კონტენტს ქმნის იუთუბის პლატფორმაზე. ის მუდმივად საუბრობს საზოგადოებისთვის აქტუალურ პრობლემებზე, აფიქსირებს საკუთარ მოსაზრებებს, რომელსაც პატივს სცემს ათასობით მოზარდი _ მაყურებლები, რომლებიც მას ყოველდღიურად, საათობით ადევნებენ თვალს. გიორგის სტილი ქართული იუთუბ სივრცისათვის უნიკალურია, სწორედ ამიტომ გთავაზობთ ინტერვიუს ადამიანთან, რომელიც არც ერთ ვიდეოში არ აჩენს საკუთარ სახეს და არ აფიქსირებს სახელსა და გვარს (როგორც თავად განმარტავს, ამით სურს ყოველდღიურობისა და იუთუბ-საქმიანობის ერთმანეთისგან გამიჯნვა).

_ რატომ გადაწყვიტე „იუთუბერობა“ და შუძლიათ თუ არა დღეს ქართველ იუთუბერებს ვიდეოების ატვირთვით შემოსავლის შოვნა? 

_ პირადად მე იმიტომ დავიწყე, რომ მინდოდა კიდევ ერთი ახალი რამ გამომეცადა ცხოვრებაში. მაინტერესებდა ჩემს ნიჭს გამოვიყენებდი თუ არა იუთუბში, რაც ნაწილობრივ მოვახერხე.ზოგადად ქართულ „იუთუბერს“ დიდი მატერიალური პერსპექტივა არ აქვს, მაგრამ შეუძლია შექმნას მართლა ძალიან მნიშვნელოვანი კონტენტი, რითაც მაყურებელს დიდ სარგებელს მოუტანს. შემოსავალი იუთუბზე, ფაქტობრივად, ნულის ტოლია, ამიტომ თუ ვინმე ამას შემოსავლისთვის წამოიწყებს, მას არანაირი პერსპექტივა არ ექნება. ერთადერთი შემოსავლის გზა ქართველი იუთუბერისთვის არის ცოცხალი გადაცემების („ლაივების“) დროს მაყურებლების მიერ ჩარიცხული თანხები ე.წ. დონაციები. ეს შემოწირულობები არასტაბილურია, არავინ იცის, თვეში ან წელიწადში, ვინ რამდენს ჩაგირიცხავს. ამასთან, ქართული იუთუბის ძირითადი მომხმარებლები მოზარდები, სკოლის მოსწავლეები არიან, რომლებსაც, რა თქმა უნდა, არ გააჩნიათ საკმარისი ფინანსური შესაძლებლობა იმისთვის, რომ საყვარელ იუთუბერს დიდი თანხები ჩაურიცხონ რეგულარულად. 

_ შენი იუთუბ არხი გამორჩეულია იმ გაგებით, რომ ქმნი ყველა სახის კონტენტს, იქნება ეს ე.წ. გეიმინგი, დატროლვა და იუმორისტული დიალოგები უცნობებთან, ასევე ხშირად ტვირთავ ბლოგებს, რომლებშიც გაჟღერებულია შენი სიღრმისეული დამოკიდებულება ამა თუ იმ მნიშვნელოვან საკითხებზე. ხშირად გითქვამს, რომ არ გყავს კონკურენტი ქართულ იუთუბზე, რაც ძალიან ცუდია. როგორი კონკურენციის არსებობას ისურვებდი ამ სფეროში? 

_ ზოგადად, ქართულ იუთუბზე ისეთი იუთუბერები არიან, რომელთაც გარკვეული ფსიქოლიგიური ტრავმები აქვთ მიღებული ცხოვრებაში, ან გარე სამყაროსთან პირდაპირი კონტაქტი უჭირთ, შესაბამისად, ამ გზით ცდილობენ ხალხისთვის ხმის მიწვდენას. როგორც ქვეყანაშია, ანალოგიური სიტყუაციაა ქართულ იუთუბზე _ შურიანი, ბოღმიანი და ცინიკური დამოკიდებულება ერთმანეთის მიმართ. ვერავის აღვიქვამ კონკურენტად, რადგან ის, რასაც მე ვაკეთებ საკმარია. როცა დავინახავ, რომ სხვები ვითარდებიან და უფრო მაღალ შედეგებს დებენ, მეც უფრო მოვინდომებ. შედეგი მაყურებლის რაოდენობით არ განისაზღვრება, რადგან მაყურებელთა რაოდენობა მით უფრო ნაკლებია, რაც უფრო მნიშვნელოვან საკითხზე მსჯელობ ვიდეოებში. 

_ ხშირად აფიქსირებ საკუთარ აზრს უამრავ განსხვავებულ თემაზე, იქნება ეს ნარკოპოლიტიკა, სხვადასხვა ნარკოტიკების გავლენა ადამიანის ტვინზე, ეკლესიის როლი ქართულ საზოგადოებაში, განათლების დეფიციტი, როგორც ახალგაზრდების უმთავრესი პრობლემა და ასე შემდეგ. ეს კონტენტი აღარაა გათვლილი 10-15 წლის მოზარდებზე, რომლებიც, მაგალითად, შენს „გეიმინგს“ (ვიდეოებს, რომლებშიც სხვადასხვა ონლაინ თამაშებს თამაშობ) ადევნებენ თვალს. ვინ არის შენი სამიზნე აუდიტორია? 

_ თამაშებს იმიტომ ვთამაშობ, რომ ჯერ ერთი მომწონს და მეორეც ეს ერთგვარი შესავალია, სათქმელის შეპარების ფორმა. როცა ბავშვი ბაღში დადის, მას წინ მათემატიკის წიგნს ვერ დაუდებ. როცა შენს თამაშს უყურებენ მოზარდები და მოეწონებით, როგორც „იუთუბერი“, შემდეგ სხვა რაღაცებშიც მოგისმენენ, ზუსტად ამის გაკეთებას ვცდილობ სხვადასხვა ფორმებით. რაც შეეხება, სამიზნე აუდიტორიას, ჩემთვის სასიამოვნო იქნება ყველა ასაკისა თუ კატეგორიის საზოგადოებამ რომ მომისმინოს, სასურველ ვიდეოებს თავად აირჩევდნენ. 

_ ხშირად ჩაგირთავს საკუთარ სტრიმზე ისეთი ცნობილი სახეები, როგორიცაა დომენიკ მანგო და გიკამათიათ რამდენიმე საათის განმავლობაში ისე, რომ ერთმანეთს აზრის გამოთქმას ბოლომდე აცდიდით. ქართულ ტელე შოუებში ამის შესაძლებლობა თითქმის არ არსებობს, იქ ყოველთვის დროის ლიმიტია დაწესებული და ამიტომ მიწვეული სტუმრები ვერასოდეს გადმოსცემენ საკუთარ აზრს სრულად. ამ მიმართულებით გიფიქრია თუ არა იუთუბ პლატფორმის უფრო ფართოდ და ხშირად გამოყენება, მაგალითად ინტერნეტ „გადაცემის“ გაკეთება? 

_ მიფიქრია კი არა, ლამის ჩემი ოცნებაა. სულ ვეხვეწები ჩემს ოპონენტებს, რომ ჩამერთონ ხოლმე „სტრიმზე“, დააფიქსირონ საკუთარი აზრი. ყველგან და მათ შორის იუთუბზეც აუცილებელია ოპოზიცია, რომელიც ჯანსაღად გაგაკრიტიკებს, საკუთარ პოზიციას დაასაბუთებს და ამით ბევრ რამეში დაგეხმარება, მაგრამ, სამწუხაროდ, ეს ძალიან იშვიათად ხდება, რადგან ამ ყველაფერს სჭირდება კულტურა, განათლება და, რაც მთავარია, სიყვარული ერთმანეთის მიმართ. 

_ ხშირად შუა საუბრისას (თემის მნიშვნელობისდა მიუხედავად), როცა თვალს მოჰკრავ უწმაწურ კომენტარებს შენი მისამართით, კარგავ მოთმინებას და აყენებ შეურაცხყოფას იმათ, ვინც არაკონსტრუქციულად გაკრიტიკებს, გაგინებს. რატომ აქცევ ამ ეგრეთ წოდებულ „ჰეითერებს“ (მოძულეებს) ამხელა ყურადღებას? 

_ ტერმინი „ჰეითერი“ რომ განვმარტო, ეს არის კატეგორია ადამიანებისა, რომელიც რაც არ უნდა გააკეთო, მაინც აგრესიული იქნება შენ მიმართ. იმიტომ, რომ ამ ადამიანებს აქვთ ცხოვრებისეული პრობლემები, რამაც მათ დათანხმებისა და აღიარების უნარი წაართვა. ვერ აღიარებენ რომ ამბობ სიმართლეს, ხარ მათზე ნიჭიერი, ჭკვიანი და ასე შემდეგ, ამიტომ იწყებენ გინებას და აფრქვევენ დაგროვილ აგრესიას. მე იმიტომ კი არ მაქვს ასეთი რეაქცია, რომ ჩემი მაგარი ბიჭობა დავამტკიცო, არამედ იმიტომ, რომ თავად მათ დავანახო, არაფრის თავი აქვთ და ვერ დაუდგებიან საკუთარ კრიტიკას უკან. 

_ უამრავი მოზარდი გადევნებს ყოველდღიურად თვალს და შეიძლება ითქვას, ასობით ან ათასობით ახალგაზრდისთვისაც კი ავტორიტეტული ფიგურა ხარ. ბევრი მათგანი გამოხატავს შენდამი პატივისცემას და სიყვარულს. როგორ ფიქრობ, რით დაიმსახურე ეს რეპუტაცია? 

_ ზოგადად, სიყვარულზე რეალური ზიზღია, რადგან ზიზღს ვერ მოიგონებ, ვერ დაიბრალებ. პირფერობანარევი სიყვარულის მოგონება კი ძალიან ადვილია. ჩემ მიმართ „სიყვარული“ იმითაა გამოწვეული, რომ წამახალისონ, არ უნდათ იუთუბზე უარი ვთქვა (ამის გაკეთება ძალიან ადვილია _ თითს აჭერ ერთ ღილაკს და, ფაქტობრივად, წაიშლები), უნდათ, რომ გავაგრძელო მათთვის სასიამოვნო კონტენტის კეთება. ეს არ არის ჩემთვის სიყვარული, ესეთი ადამიანები „სიყვარულს“ ასობით იუთუბერს ეფიცებიან. თუმცა არსებობენ სხვა ადამიანებიც, რომლებიც მართლა პატივს მცემენ, რასაც ძალიან ვაფასებ. 

_ ხშირად აკრიტიკებ იმ ადამიანებს, რომლებიც შენი იუთუბ არხის გამომწერები არიან, ამბობ რომ მოსმენის კულტურა ან გაგების უნარი არ აქვთ, უაზროდ ილანძღებიან და ასე შემდეგ, მათი უმრავლესობა სკოლის მოსწავლეები არიან. რა მთავარ პრობლემას ხედავ დღეს სკოლის ასაკის ახალგაზრდებში? 

_ მარტო იუთუბზე რომ არ ვიმსჯელო, ყველაზე დიდ პრობლემას მშობლების მიერ მათ აღზრდაში, ეკლესიის მათ მიმართ დამოკიდებულებაში ვხედავ. ისინი თითქოს გვასწავლიან, როგორ გვეშინოდეს უფლის და არა იმას, თუ როგორ უნდა დავადგეთ მის გზას. ძალიან დიდი ხიდჩატეხილობაა უფროს და საშუალო თაობას შორის, შუალედი ფაქტობრივად აღარ არსებობს. სწორედ ეს იწვევს ყველაფერს, რასაც ჩვენ მოზარდებში ვხვდებით _ ყველაფრის მიზეზი მშობლები და შვილებისადმი მათი დამოკიდებულებაა. 

_ აქტიურად აფიქსირებდი საკუთარ აზრს ბასიანისა და გალერის გარშემო განვითარებულ მოვლენებზე (8 ნარკორეალიზატორის დაკავების სპეც-ოპერაცია), გააკრიტიკე როგორც პარლამენტის წინ გამართული აქცია, ასევე კონტრაქციის წევრებიც. სად არის შენთვის ოქროს შუალედი და რა მთავარ შეცდომებს უშვებს ორივე მხარე? 

_ ძალიან მარტივია ამაზე პასუხი. ქვეყანაში ყველაფერზე ერთი აზრი ვერ ექნება საზოგადოებას, თუმცა მართლმადიდებელ ქვეყანაში ყველაფერი ეკლესიიდან უნდა იზომებოდეს, ანუ იმის თქმა მინდა, რომ ყველაფერს შეუძლია არსებობა, მაგრამ ეკლესია თავის ადგილას უნდა იდგეს. ღამის კლუბების, მსუბუქი ნარკოტიკების არსებობა ბუნებრივია, უბრალოდ ძალიან კარგად უნდა კონტროლდებოდეს ეს უკანასკნელი და მისი მიღება მხოლოდ კლუბში უნდა იყოს დასაშვები. 

მთავარი შეცდომა ის არის, რომ ორივე მხარე ცდილობს ერთმანეთს საკუთარი აზრი მოახვიოს თავზე. ქვეყანაში ყველას თავისი ადგილი და საქმე უნდა ჰქონდეს. სტრიპტიზი ხელოვნების დონემდეა აყვანილი და მისი ყურება ძალიან სასიამოვნოა, ოღონდ შესაბამის ადგილებში. მაგალითად, უადგილო იქნება მე რომ სტრიპტიზ-კლუბში შევიდე და ქალები ქართული ცეკვის ილეთებითა და სამოსით შემომეგებონ. ანალოგიურად უადგილო იყო მემორიალზე შესრულებული კლუბური ცეკვა ელექტრონული მუსიკის ფონზე. 

კონტრაქციის მთავარი პრობლემაც საკუთარ თავშია, ის ჭირთ რაც ბიბლიაში წერია _ საკუთარ თვალში დირეს არ აქცევენ ყურადღებას. პოლიცია რომ არ მდგარიყო, აუცილებლად დაიღვრებოდა სისხლი. ოქროს შუალედი არის აზროვნება, ინტელექტი და სწორედ აქ გვიჭირს, სამწუხაროდ. 

_ სტრიმზე ახსენე რომ დაპირისპირებულ მხარეებს შორის ლოგიკური დისკუსიის დეფიციტი არსებობს იმიტომ, რომ განათლება ორივე მხარეს აკლია. რომ პარლამენტის წინ გამართულ აქციაზე პირადად შენ რომ შეეშვი ვინმეს, რამდენიმე ისეთ შეკითხვას დასვამდი, რომელზეც ვერავინ გიპასუხებდა _ რა შეკითხვებს გულისხმობდი? 

_ ვკითხავდი _ აქ ყოფნის პარალელურად ალბათ ადევნებთ თვალს სოციალურ ქსელს. უამრავ ადამიანში გამოიწვია თქვენმა მიტინგმა აგრესია. მაინტერესებს, თქვენი აზრით, რატომ მოხდა ეს, თქვენი ოფიციალური მოთხოვნები ხომ ცალსახად პოზიტიურია? 

ვერავინ მეტყოდა, რომ ხალხი დებილია და ჩვენ _ ჭკვიანები. ამ კითხვით მივახვედრებდი, რომ აქცია არაჯანსაღ საზოგადოებას მიჰყავდა და უამრავი ადამიანი ამ საზოგადოებიდან იქცეოდა ძალიან ცუდად, რაც არაერთ ვიდეოში დაფიქსირდა. მათი დამოკიდებულება ხალხის მიმართ ცალსახად პროვოკაციული იყო, მუდმივად ხაზს უსვამდნენ, რომ აკეთებდნენ იმას, რაც „უსწორდებოდათ“ და სხვების აზრი ფეხებზე ეკიდათ, რაც არ მიმაჩნია სწორად. ასეთ „ინტრიგნულ“ შეკითხვებს დავუსმევდი, რომლის პასუხებშიც თავად გამოააშკარავებდნენ საკუთარ თავს. 

_ არაერთხელ გიხსენებია, რომ იუთუბთან დაკავშირებით ძალიან დიდი და შორსმიმავალი გეგმები გაქვს, შეგიძლია მითხრა ამ დიდი გეგმების თუნდაც ნაწილი, თუ სრულად გამხელა არ გსურს? 

_ გრძელვადიან მიზნებში შედის ის, რომ მოვახერხო ჩემი ჩანაწერებითა და ნაწარმოებით თუნდაც სცენარის შექმნა და ფილმის გადაღება, რასაც დიდი ფინანსები ნამდვილად არ სჭირდება. ეს იქნება იმის ასახვა, რაც ჩვენ გვჭირს და მომავალში შეიძლება გადაგვხდეს, დანახული და აღქმული ფილოსოფიური თვალთახედვიდან. რა თქმა უნდა, უმთავრესი მიზანი იუთუბით არ შემოიფარგლება. მინდა საქართველოში არსებობდეს ადამიანთა კატეგორია, რომელიც ორ უკიდურესად დაშორებულ ადამიანების ჯგუფს ერთმანეთთან დააახლოვებს, დაეხმარება მათ ერთმანეთისთვის ხმის მიწვდენაში. მაქსიმალურად შევეცდები, ამ მიზნის მიღწევაში ჩემი წვლილი შევიტანო.

ბექა ბერულავა

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) კულტურა Wed, 16 May 2018 12:59:56 +0400
ინტერვიუ სლენგებისა და ჟარგონების ონლაინლექსიკონის ავტორთან http://versia.ge/2013-07-31-11-23-28/item/5560-ინტერვიუ-სლენგებისა-და-ჟარგონების-ონლაინლექსიკონის-ავტორთან.html http://versia.ge/2013-07-31-11-23-28/item/5560-ინტერვიუ-სლენგებისა-და-ჟარგონების-ონლაინლექსიკონის-ავტორთან.html

ქართულ ინტერნეტსივრცეში, რამდენიმე თვის წინ, ახალი ონლაინლექსიკონი გამოჩნდა, რომელმაც ფორმისა და შინაარსის დამსახურებით, მალევე მოიპოვა პოპულარობა. საუბარია „ბიძერზე“, რომელიც ქართული სლენგებისა და ჟარგონების განმარტებითი ინტერნეტ ლექსიკონია, მასში სიტყვების დამატება ყველა მომხმარებელს შეუძლია. აღწერები იუმორისტული სტილისაა და ყველაზე დახვეწილი, ლაკონური და სასაცილო განმარტებები „ბიძერის“ ფეისბუქგვერდზე იპოსტება, რომლებსაც შემდეგ ათასობით ადამიანი ნახულობს, იწონებს და აზიარებს. 

„გლდანის შაურმა _ თბილისის არაოფიციალური სიმბოლო“, _ ეს ბიძერის მიერ გაკეთებული ერთ-ერთი მაგალითია. გთავაზობთ ინტერვიუს ონლაინლექსიკონის იდეის ერთ-ერთ ავტორთან, ლუკა ბუზალაძესთან.

_ ერთ-ერთ ინტერვიუში აღნიშნეთ, რომ წარმატებას ელოდით, მაგრამ ასეთ მასშტაბურ გამოხმაურებას _ არა. დღეს ბიძერ. ჯი-ზე ოთხი ათასზე მეტი სიტყვაა. როგორ ფიქრობ, რამ განაპირობა „იუზერების“ მსგავსი ჩართულობა? 

_ ამ ჩართულობის რამდენიმე მიზეზი შეიძლება განვიხილოთ. ერთ-ერთი ინტერნეტ მომხმარებლის ასაკია _ ძირითადად ახალგაზრდები აქტიურობენ. სლენგი მათი ცხოვრებისა და მეტყველების მნიშვნელოვანი ნაწილია, რომელმაც ბიძერის სახით ინტერნეტცხოვრებაში თავისი ადგილი იპოვა. ასევე ერთ-ერთ მიზეზად შეიძლება ჩაითვალოს ის, რომ ამ ადგილის შექმნაში მონაწილეობა ყველა მსურველს შეუძლია. მომხმარებელი თავს არ გრძნობს დამკვირვებლად, არამედ მას ენიჭება მნიშვნელოვანი როლი, თავად აღწეროს სლენგის სამყარო და თან საკმაოდ მარტივად და ხალისიანად. 

_ სლენგებისა და ყოველდღიურად გამოყენებადი სიტყვების დიდი უმრავლესობა უმეტესობისთვის გასაგებია საკუთარი მნიშვნელობით. არის თუ არა ბიძერზე იმდენად იშვიათი სლენგები, რომლებსაც მართლა სჭირდება განმარტება, რადგან სხვა შემთხვევაში ადამიანთა დიდი ნაწილი უბრალოდ ვერ გაიგებს? 

_ ამ ეტაპზე, ლექსიკონში, ძირითადად, ყველასათვის ნაცნობი სიტყვებია _ ორიგინალური განმარტებებით. ჯერ ისევ საწყისი ფაზაა და ეს მოსალოდნელიც იყო, მაგრამ ალბათ შემდგომ ეტაპზე ბიძერი შეიძენს „კლასიკური“ ლექსიკონის ფუნქციას. უფრო მეტი ადამიანი დაინტერესდება, ყოველდღიური მეტყველება ასახოს ბიძერის სლენგის ლექსიკონში. მაშინ გამოჩნდება შედარებით ნაკლები ადამიანისთვის გასაგები და ნაცნობი სიტყვები. 

_ რამდენად წარმატებულია თქვენი პროექტის უცხოური ანალოგები? 

_ საკმაოდ. ჩვენი აზრით, ქართულ პროექტს გამოარჩევს ლექსიკონის შექმნის პროცესის სიხალისე, რაც მნიშნველოვანი ფაქტორია. 

_ აპირებთ თუ არა საიტისა და ფეისბუქგვერდისთვის ახალი ან დამატებითი ფორმების მიცემას სამომავლოდ? 

_ საიტი და ფეისბუქგვერდი აქტუალური რომ იყოს, ამისათვის ყოველთვის სიახლეებია საჭირო. შექმნის დღიდან რამდენიმე ასეთი ახალი ფუნქცია დავამატეთ და ვმუშაობთ იმაზე, რომ მომხმარებლისთვის საინტერესო და სახალისო იყოს ყოველი შემდეგი ეტაპი. 

_ ვიცი, რომ ონლაინმაღაზიის გახსნას აპირებთ. რა უნდა იყოს ის განსაკუთრებული ნიშანი, რომელიც მხოლოდ თქვენს ონლაინპროდუქციას ექნება და გაზრდის მის მიმზიდველობას მომხმარებლებისთვის? 

_ ამ ეტაპზე, ამ კითხვაზე პასუხის გაცემისგან თავს შევიკავებ, რადგან გვინდა რომ ეს ყველაფერი თავისი ტემპითა და გარკვეული ექსკლუზიურობით მოხდეს. 

_ როგორც ახალგაზრდას, ბუნებრივია, ხშირი შეხება გაქვს სლენგებთან. როგორ განიხილავ სასაუბრო ენის ამ არაოფიციალურ მიმართულებას _ ენის განვითარების ბუნებრივი პროცესის ნაწილია თუ საფრთხე ოფიციალური ენისთვის, როგორც ეს უფროსი თაობის არაერთ წარმომადგენელს მიაჩნია? 

_ ენა ცოცხალი ორგანიზმია, რომელიც ყოველდღიურად იცვლება იმის მიხედვით, თუ რა სიტყვას რა მნიშვნელობას ანიჭებს საზოგადოება მოცემულ ეტაპზე. სლენგი ვერ გახდება ენისთვის საფრთხე, რადგან თუ მას ადამიანები იყენებენ, ესე იგი ის ენის ნაწილია. 

_ რომელია შენი საყვარელი სლენგი, რომელიც საქართველოში არსებულ დღევანდელ სიტუაციას საუკეთესოდ შეეფერება? 

_ „პო*უისტი“. 

_ ძალიან ბევრი იუმორისტული ონლაინპროექტი მახსენდება, რომელიც დასაწყისში ასეთივე წარმატებული იყო, თუმცა დროთა განმავლობაში, აქტუალურობა დაკარგა და საბოლოოდ ვეღარც პოპულარობა შეინარჩუნა. შენი აზრით, რამდენად ემუქრება ეს საფრთხე ბიძერ.ჯი-ს? 

_ დასაწყისი და დასასრული ყველაფერს აქვს (იცინის). 

_ რამდენად გაქვს იმედი, რომ ქართული სლენგის მრავალფეროვნება ახლო მომავალში საკუთარ თავს არ ამოწურავს და ახალი მასალა მუდამ გექნებათ? 

_ ქართული ენის ბუნებიდან და მრავალფეროვნებიდან, ასევე ქართველების კრეატიულობიდან გამომდინარე, რესურსს უახლოეს მომავალში ამოწურვა არ ემუქრება. 

_ შენი აზრით, შეიძლება ვთქვათ, რომ სლენგის ენა საქართველოში უფრო განვითარებულია, ვიდრე სხვა ქვეყნებში? 

_ ვერ ვიტყვი, რომ ბევრი ქვეყნის სლენგს ვიცნობ, მაგრამ, ჩემი გამოცდილებიდან გამომდინარე, ყველა ენის სლენგს აქვს თავისი სპეციფიურობა და ორიგინალობა იმ ქვეყნის ცხოვრების ყოველდღიურობიდან გამომდინარე, მათ შორის, რა თქმა უნდა, საქართველოსაც

ბექა ბერულავა

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) კულტურა Wed, 02 May 2018 13:31:37 +0400
ზაზა სიამაშვილი _ „უნივერსიტეტში შეშინებული ლექტორები არ უნდა არსებობდნენ“ http://versia.ge/2013-07-31-11-23-28/item/5528-ზაზა-სიამაშვილი-_-„უნივერსიტეტში-შეშინებული-ლექტორები-არ-უნდა-არსებობდნენ“.html http://versia.ge/2013-07-31-11-23-28/item/5528-ზაზა-სიამაშვილი-_-„უნივერსიტეტში-შეშინებული-ლექტორები-არ-უნდა-არსებობდნენ“.html

სკანდალური ინტერვიუ „ჯიპას“ ლექტორთან

 

საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თავმჯდომარის პაპუნა უგრეხელიძის სექსუალურ შევიწროებაში დადანაშაულებას ჯიპას ლექტორი ზაზა სიამაშვილი შემდეგი ფეისბუქ პოსტით გამოეხმაურა: „რატომ ლაპარაკობენ სექსუალურ შევიწროვებაზე უმახინჯესი „ვითომ'' ქალები?! შურის გამოხატვის ახალი ფორმაა თუ უპერსპექტივო ცხოვრების?! რა გეშველებათ?! შევიწროვება კი არა, გაგყრიდით ამ ქვეყნიდან! მერამდენე დღეა ვუყურებ და ერთი ,,შესავიწროვებელი'' ვერ დავლანდე... ზოოპარკის ძუძუმწოვარიც კი არ გაეკარება თქვენს მკერდს... არც ეგ გაქვთ! უკაცრავად, ჩემს სტუდენტებთან, უხამსობას ვერ ავცდი!“ 

აღნიშნული პოსტის გამოქვეყნებიდან რამდენიმე დღის შემდეგ საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტმა არაეთიკური განცხადების გამო ზაზა სიამაშვილს კონტრაქტი შეუწყვიტა და სამსახურიდან გაათავისუფლა. ამ და სხვა მნიშვნელოვან თემებთან დაკავშირებით, გთავაზობთ ინტერვიუს ზაზა სიამაშვილთან.

_ ამ ბოლო დროს არამხოლოდ საქართველოს, არამედ მსოფლიო მასშტაბით გავრცელდა პრეცედენტები, როცა ცნობილ ადამიანებს ქალები სექსუალურ შევიწროე¬ბაში ადანაშაულებენ, რაც ფაქტობრივად მათი კარიერის დასასრულს ნიშნავს. რატომ არის ეს ტენდენცია ყველაზე პოპულარული სწორედ იმ ეპოქაში, რომელშიც ინტიმური ურთიერთობები ყველაზე ნაკლებად ინტიმური და უპრე¬ცედეტოდ გამარტივებულია? 

_ დავიწყოთ იმით, რომ ამ ყველაფრის მიღმა უფლებების დაცვის გულუბრყვილო სურვილი სულაც არ დგას. მე უფრო იმას ვხედავ, რომ ადამიანები ამ სფეროში მოპოვებული ფულადი გრანტების გამართლებას და ახალი სუბსიდიების მოზიდვას ცდილობენ. 

როცა ნამდვილად ხდება დანაშაული ქალების წინააღმდეგ, ფემინისტები თუ ეს ეგრეთ წოდებული უფლებადამცველები მუდამ ჩუმად არიან. ამიტომ, ჩემი გადმოსახედიდან ყველაფერი ცალსახაა _ ეს ტენდენცია პირდაპირაა დაკავშირებული მოპოვებული თუ მოსაპოვებელი გრანტების გამართლებასთან. ამასთან, არსებობს ფემინისტ-ლიბერალების მიზანმიმართული ჯგუფი, რომელიც ყველანაირად ცდილობს, საზოგადოებაში უკვე დამკვიდრებული ადამიანებისთვის ძირის გამოთხრას, მათი ადგილების გამოთავისუფლებას, რათა შემდეგ თავად დაიკავონ ეს ადგილები. ამის კარგი მაგალითია პაპუნა უგრეხელიძის შემთხვევა. 

_ ანუ თქვენი აზრით, საქართველოში ქალების სექსუალური შევიწროვება მწვავე პრობლემა არაა და უსაფუძვლოდ არის გაბუქებული? 

_ რასაც ვხედავ, აშკარად გაბუქებულია. მე კარგად ვიცნობ ფონდებისა და დაფინანსების სისტემას, რაც უფრო მეტ პრობლემას გამოიგონებენ, მით მეტ ფულს წაგლეჯენ სხვადასხვა ორგანიზაციას და ასეც იქცევიან. ღვთის წყალობით, არც ავღანეთში ვცხოვრობთ და არც პაკისტანში, ხუთი და შვიდი წლის გოგოები რომ თხოვდებოდნენ და დანარჩენი თითიდან გამოწოვილი პრობლემები რა მიზანსაც ემსახურება, უკვე ვთქვი. 

ჩემ შემთხვევაშიც იგივე მოხდა, თავს დამესხნენ, რათა ამით საკუთარი არსებობა დაეცვათ, მაგრამ 

მე არ ვარ ის ადამიანი, რომელიც თავს ადვილად დახრის, დამარცხებას შეეგუება. აუცილებლად გავცემ პასუხს ქართული თუ ევროპული სასამართლოს სისტემის დახმარებით. ადვოკატები აქტიურად მირჩევენ სარჩელის შეტანას, რადგან ჯიპას განცხადება ჩემ გათავისუფლებასთან დაკავშირებით სავსეა ლაფსუსებით. ან უნდა გამოასწორონ ეს ლაფსუსები, ან საქმეს სასამართლოში გავიტან, თუმცა როცა გამოსწორებაზე ვსაუბრობ, აქვე ვუსვამ ხაზს, რომ მე ამ უნივერსიტეტში აღარ დავბრუნდები სამუშაოდ. მე არასდროს ვიმუშავებ ვითომ უფლებადამცველების მონა რექტორის გვერდით. ეს აშკარად პოლიციური რეჟიმია, რომელიც ლექტორების პირად სივრცეს აკონტროლებს. 

_ ხშირად ვიქეცით იმის მოწმედ, როგორ შეექმნათ პრობლემები სხვადასხვა საჯარო მოხელეებს თუ უბრალოდ პოპულარულ ადამიანებს მას შემდეგ, რაც პირად ფეისბუქ გვერდზე საკუთარი მოსაზრება „პოსტის“ სახით გააჟღერეს. თქვენ შემთხვევაშიც იმავე პრეცედენტთან გვაქვს საქმე, ამიტომ გკითხავთ, როგორ ფიქრობთ, სად გადის ზღვარი პირადი აზრის საკუთარ სივრცეში დაფიქსირებასა და საჯარო განცხადებას შორის? 

_ ზღვარი ზნეობასა და უზნეობასთან გადის, სხვა არანაირი სადემარკაციო ხაზი არ არსებობს. უფრო კონკრეტულად თუ ვიტყვით, ადამიანს უნდა ჰქონდეს აზრის გამოთქმის თავისუფლება, რომელსაც ჯიპას რექტორი აშკარად ებრძვის თანამედროვე ქართული ლიბერალიზმის სახელით. აღნიშნული პოსტი იყო განკუთვნილი მხოლოდ ჩემი ფეისბუქ მეგობრებისთვის (ფეისბუქს აქვს ამის ფუნქცია), რაც იმას ნიშნავს, რომ განცხადება გაკეთდა ჩემს პირად სივრცეში. 

_ რა სიტუაციაა დღეს სხვა ქართულ უნივერსიტეტებში, თქვენი აზრით, იდევნება თუ არა თავისუფალი აზრი და სიტყვა? 

_ მე დასავლური ენებისა და ლიტერატურის ფაკულტეტი დავამთავრე, სადაც მახსოვს რა თამამად ვუზიარებდით ერთმანეთს იმ დასავლელი ავტორების აზრებს, რომლებიც ბევრისთვის ჯერაც უცნობი იყო. დღესაც ვერ წარმომიდგენია ვინმეს ეთქვა როინ მეტრეველისთვის, გაათავისუფლე შენი ლექტორი იმისთვის, რაც მან დაწერაო, ვერავინ გაუბედავდა. 

_ თქვენს პოსტში, რომელიც მოგვიანებით განხილვის საგნად იქცა, ხაზს უსვამთ სექსუალური შევიწროების მსხვერპლთა გარეგნობას და იმ ფაქტს, რომ არც ერთი მათგანი არ არის საკმარისად მიმზიდველი იმისთვის, რომ ვინმემ სექსუალურად შეავიწროვოს. ფორმულირება რომ ყოფილიყო უფრო შემსუბუქებული, სიძულვილის ენის ელემენტებისგან მაქსიმალურად დაცლილი, თქვენი აზრით, ეს სტატუსი იგივე რეაქციას გამოიწვევდა? 

_ ჩემი აზრით, შედეგი უცვლელი იქნებოდა, რადგან ეს პროცესი (თავისუფალი აზრის გამოხატვის შეზღუდვა) არ დაწყებულა დღეს და ჩემით. გამოხატვის ფორმები ცალკე საგანია და მე აღვნიშნე კიდევაც, რომ ლექსიკა, რომელიც ამ პოსტში გამოვიყენე უხეშია, რისთვისაც ბოდიში მოვუხადე ჩემს სტუდენტებს. 

რბილადაც რომ დამეწერა, რეაქცია მაინც უცვლელი იქნებოდა და ამის თქმის საშუალებას მაძლევს წარსულში მომხდარი ფაქტი, როცა თამარ სანიკიძის ერთ-ერთი არაკომპეტენტური გადაწყვეტილება გავაკრიტიკე (ხელნაწერთა ინსტიტუტის დირექტორის გადაყენებასთან დაკავშირებით) და ჯიპას რექტორმა შემომითვალა, რომ სანიკიძის მიმართ ტონი შემერბილებინა, ანუ დამიწესა ცენზურა მე, უნივერსიტეტში მოწვეულ (ანუ არააფილირებულ) ლექტორს. 

_ წინასწარ რომ გცოდნოდათ იმ შედეგების შესახებ, რაც თქვენი სტატუსის გამოქვეყნებას მოჰყვებოდა, მაინც დაწერდით ამ სიტყვებს? 

_ აუცილებლად. ჩემთვის პირველ ადგილზე მეგობრობა დგას და მიუხედავად იმისა, რომ არ ვიცნობ პაპუნა უგრეხელიძეს, ის არის ჩემი მეგობრის, მინდია უგრეხელიძის შვილი და ვხედავდი, როგორი საზიზღარი კამპანია აგორდა მის წინააღმდეგ. ეს იყო მისი ოჯახის ლაფში ამოსვრის მცდელობა. 

_ რა გაღიზიანებთ ყველაზე მეტად თანამედროვე ქართულ ლიბერალიზმში? 

_ ის, რომ პრობლემის მოგვარებაზე მეტი აქცენტი გამორჩენაზე, ფინანსებისა და გრანტების მოზიდვაზე კეთდება. როგორ შეიძლება იმ ადამიანებს ჰქონდეთ უფლებებისთვის მებრძოლის სახელი, რომელიც ამ ყველაფერში ფულს იღებენ?! მე თავად ვარ ადამიანი, რომელსაც არაერთხელ უბრძოლია სხვათა უფლებების დასაცავად, მაგრამ ამაში ფული არასოდეს ამიღია და არც ავიღებ. 

_ როგორია თქვენი სამომავლო გეგმები, კვლავ ლექტორის ამპლუაში იმუშავებთ? 

_ ჯიპა მესამე უნივერსიტეტია, რომელიც დავტოვე და, რასაკვირველია, ლექტორობას კვლავაც ვაპირებ, თუმცა ეს არ არის ჩემი ერთადერთი პროფილი, საკმაოდ ფართო გამოცდილება მაქვს, ამასთან სიახლისა და ცვლილებების მოყვარული ადამიანი ვარ. ხანდახან აუცილებელია ცოტათი განზე გადგე, შეისვენო, რათა შემდეგ უფრო მეტი სიმაღლე მოიპოვო. 

დისციპლინარულ საბჭოზე შემომთავაზეს, სიტყვა უკან წამეღო, ბოდიში მომეხადა და ამის შემდეგ უნივერსიტეტში დაბრუნებას მპირდებოდნენ. ეს ჩემთვის შეურაცხმყოფელი შემოთავაზებაა _ უნივერსიტეტებში შეშინებული ლექტორები არ უნდა არსებობდნენ.

ბექა ბერულავა

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) კულტურა Wed, 18 Apr 2018 13:09:46 +0400
ჯაბა ლაბაძე _ საზოგადოება მოხალისეობრივი საქმიანობისთვის მზად არაა http://versia.ge/2013-07-31-11-23-28/item/5517-ჯაბა-ლაბაძე-_-საზოგადოება-მოხალისეობრივი-საქმიანობისთვის-მზად-არაა.html http://versia.ge/2013-07-31-11-23-28/item/5517-ჯაბა-ლაბაძე-_-საზოგადოება-მოხალისეობრივი-საქმიანობისთვის-მზად-არაა.html

მასწავლებლობის გამოცდილება პირველად 90-იან წლებში მიიღო, როცა სკოლები კადრთა დეფიციტის გამო ერთმანეთის მიყოლებით იხურებოდა. ამის შემდეგ 13 წელი იმუშავა სოფელ ბეკმისა და ქემფერის სკოლებში, 2010 წლიდან კი სერტიფიცირებული ისტორიის პედაგოგია, რომელიც უკვე 8 წელია სურამის საჯარო სკოლაში ასწავლის. ისტორიის სხვა მასწავლებლებისგან იმით განსხვავდება, რომ საკუთარ მოსწავლეებს ინტერნეტის ყველაზე ტევად ენციკლოპედიასთან, „ვიკიპედიასთან“ ურთიერთობა ასწავლა _ მისი დამსახურებით სურამელი მოსწავლეები ქართული „ვიკიპედიისათვის“ წერენ სტატიებს სხვადასხვა თემაზე და იძიებენ მასალებს, წყაროებს, ბოლოს კი ეს ყველაფერი „ვიკიპედიაში“ შედის, რომელიც ყველასთვის ხელმისაწვდომი, უფასო ინფორმაციის წყაროა. საბოლოო ჯამში, ჯაბა ლაბაძის დამსახურებით, სურამი, რომელშიც დაახლოებით 10 ათასი ადამიანი ცხოვრობს, ქართულენოვანი „ვიკიპედიის“ განვითარებაში უმთავრეს როლს ასრულებს.

_ როგორ გააცანით საკუთარი ინიციატივა (ქართული ვიკიპედიის გამდიდრების შესახებ) თავდაპირველად მოსწავლეებს და როგორი იყო მათი რეაქცია? 

_ რამდენიმე წლის წინ, ჩემს მეექვსეკლასელ მოსწავლეებს დავავალე, მოეძიებინათ კონკრეტული ინფორმაცია ვიკიპედიაში. მათთვის პირველი შეხვედრა ვიკიპედიასთან სწორედ ამ დროს შედგა _ კარგად მახსოვს, როგორ გადმოწერეს მთელი ტექსტი და ის მასალა, რომელიც ჩემი შექმნილი იყო ვიკიპედიაში, როგორ წამიკითხეს თავიდან ბოლომდე სულმოუთქმელად. იგივე რომ არ განმეორებულიყო და მთელი მასალა კვლავ რომ არ გადმოეწერათ, ვასწავლე მოძიებული ინფორმაციის დავალების სახით წარმოდგენა. ამ ამბებიდან ძალიან მალე, მოსწავლეებს შევაპარე ინფორმაცია, რომ ვიკიპედიაში მე თვითონ ვწერდი სტატიებს და რომ ეს ძალიან მარტივი პროცედურაა. საღამოს სამსახურიდან სახლში დაბრუნებულს უკვე რამდენიმე ახალი რეგისტრირებული მომხმარებელი დამხვდა ვიკიპედიაში და მათ შორის რამდენიმე ჩემი მოსწავლე იყო. ასე მოხდა მათი „ინფიცირება“ ქართულენოვანი ვიკიპედიით. ამის შემდეგ სკოლაში შევქმენი ვიკი-კლუბი და მოსწავლეებს ვასწავლე ვიკი-ტექნოლოგიები. 

_ რამდენად იჩნენენ ენთუზიაზმს ამგვარი დავალებების შესრულების დროს და უდგებიან თუ არა იმაზე მეტი ყურადღებით, ვიდრე ჩვეულებრივი, „არაკლასგარეშე“ დავალებას მიუდგებოდნენ? 

_ ნებისმიერ მოსწავლეს ძალიან უყვარს არასტანდარტული დავალებები, მათ შორის ჩემ მოსწავლეებსაც, მეც ამ „სისუსტეს“ სწორი მიმართულება მივეცი და მოსწავლეებს ჯერ საცდელად, შემდეგ კი გამიზნულად, შეფასების კრიტერიუმებზე დაყრდნობით სტატიების წერა ვთხოვე. მაშინ უკვე მეათეკლასელები იყვნენ ჩემი მოსწავლეები. მეათე კლასის ისტორიის წიგნი კი, მარტივად, რომ ვთქვათ ძალიან უინტერესო აღმოჩნდა ბავშვებისთვის. არადა, წინ მთელი ერთი სასწავლო წელი იყო, რა უნდა გამეკეთებინა? ასეთი რამ მოვიფიქრე: კვირის დასაწყისში განვიხილავდით ორი გაკვეთილის თემას, იქიდან ამოვარჩევდით ენციკლოპედიისათვის აუცილებელ თემებს და მოსწავლეებიც ან ქმნიდნენ, ან განავრცობდნენ უკვე არსებულ სტატიას ვიკიპედიაში. წინასწარ გამზადებული მქონდა შეფასების კრიტერიუმები და ნიშნებსაც ამ კრიტერიუმის მიხედვით ვუწერდი. 

_ არსებობს კონკრეტული თემა, რომელზე მუშაობის პროცესიც ყველაზე მეტად დაგამახსოვრდათ და შეგიძლიათ თქვათ, რომ თქვენმა მოსწავლეებმა სრულად ამოწურეს და მათი დამსახურებით დღეს ამ თემის გარშემო ისეთი მასალაა ხელმისაწვდომი, რომელიც მანამდე მიუწვდომელი იყო? 

_ დიახ, იყო ასეთი თემები. კერძოდ, ეგვიპტის ფარაონები, დღეს ფარაონებზე არსებული სტატიების დიდი ნაწილი სწორედ ჩემი მოსწავლეების მიერაა დაწერილი. 

_ ერთ-ერთ ინტერვიუში აღნიშნეთ, რომ საქართველოში მოხალისეობრივი პრაქტიკის დამკვიდრება საკმაოდ რთულია და საქმიანობის უმთავრეს მოტივაციად ყოველთვის ანაზღაურება განიხილება. ქართული „ვიკიპედიის“ განვითარების დაბალი ტემპიც ალბათ ამით აიხსნება, თუმცა მიუხედავად ამისა, თქვენ შეძელით მოსწავლეებისათვის მიგეცათ მოტივაცია და შეგეყვარებინათ ეს საქმიანობა. როგორ ფიქრობთ, რა გზებით შეიძლება საზოგადოების ჩართვა და წახალისება ამ მიმართულებით? 

_ დიახ, პრაქტიკის დამკვიდრება საკმაოდ რთულია. როდესაც ვიკიპედიის შესახებ ინფორმაციას ვაცნობთ მსმე ნელებს, მცირე რაოდენობით, მაგრამ მაინც გამოჩნდებიან ადამიანები, რომლებც ჩვენი ანაზღაურებით ინტერესდებიან. კიდევ ერთხელ გავიმეორებ: ვიკიპედია არის მოხალისეობრივი პროექტი და მის შექმნაში ანაზღაურებას არ ვიღებთ. ქართული ვიკიპედიის განვითარების დაბალი ტემპის ერთ-ერთი მიზეზი ესეცაა. 

ვფიქრობ, უკეთესი იქნება, შეიქმნას სპეციალური სატრენინგო მოდული, რომელიც გამოიცდება სკოლის პედაგოგებში, დავატრენინგებთ მათ და შემდეგ ისინი იქნებიან ვიკიპედიისა და ვიკი-ტექნოლოგიების კონტრიბუტორები თავიანთ მოსწავლეებში, თუმცა ეს ყველაფერი მაინც მოქალაქეობრივ თვითშეგნებამდე მიდის. მიმაჩნია, რომ საზოგადოება მოხალისეობრივი საქმიანობისათვის ჯერ მზად არაა. 

_ შეიძლება ითქვას, სომხეთში გააცნობიერეს ონლაინ ენციკლოპედიის მნიშვნელობა და წამოიწყეს კამპანია „ერთი სომეხი, ერთი სტატია“, თქვენი აზრით, საქართველოში რამდენი ხანი დასჭირდება ამ ყველაფერს და შეგვიძლია ვთქვათ, რომ გაცნობიერების პროცესი უკვე დაწყებულია? 

_ დიახ, ჩვენმა მეზობლებმა კარგად აუღეს ალღო მსგავს პროექტს, სამწუხაროა, მაგრამ სტატისტიკა ასეთია: შვიდი წლის წინ, სომხურ ვიკიპედიაზე ოთხჯერ მეტი სტატია გვქონდა, ახლა კი ორჯერ ნაკლები სტატიაა ქართულ ვიკიპედიაში. სომეხი კოლეგები აქტიურად ზრუნავენ ადგილობრივი ვიკიპედიის განვითარებაზე. ამისათვის ისინი ვიკი-ბანაკებს აწყობენ და სკოლის მოსწავლეებს, სტუდენტებს, პედაგოგებს ჯერ ასწავლიან და მერე აწერინებენ სტატიებს ვიკიპედიაში. აგერ უკვე მესამე წელიწადია, ყოველწლიურად, წელიწადში ორჯერ გვეპატიჟებიან მე და ჩემ ოთხ მოსწავლეს მსგავს ვიკი-ბანაკებში მონაწილეობის მისაღებად. ბანაკში ყოფნის პერიოდში მეც და ჩემი მოსწავლეებიც ვამდიდრებთ ქართულ ვიკიპედიას. 

_ თქვენ მაღალმთიანი სოფლების მოსწავლეებსაც ჩაუტარეთ „ვიკი-გაკვეთილები“, რამდენად ძლიერი იყო მათი მხრიდან წამოსული დაინტერესება? 

_ კი, იყო ასეთი შემთხვევა. ერთ-ერთ სომხურ ვიკიბანაკში მაღალმთიანი აჭარიდან, ხულოელი მოსწავლე მყავდა წაყვანილი, რომელმაც დააინტერესა ადგილობრივი ახალგაზრდობა და ასე აღმოვჩნდი ხულოს ცენტრალურ ბიბლიოთეკაში. 

_ ინფორმაციის მოძიებისა და ქართული „ვიკიპედიის“ გამდიდრების გარდა, თქვენი შეფასებით, რა დადებითი შედეგები მოაქვს ვიკი-სტატიებზე მუშაობას მოსწავლეებისათვის? 

_ თამამად შემიძლია ვთქვა, რომ უდიდესი შედეგის მომტანია ვიკიპედიაში მუშაობა. დავფიქრდეთ, სტატიის დაწერას რა პროცესები უსწრებს წინ? ინფორმაციის მოძიება, თარგმნა, მისთვის საენციკლოპედიო სახის მიცემა, ვიკიპედიაში აკრეფა, შენახვის შემდეგი რედაქტირებები. უამრავი უნარი უმუშავდება მოსწავლეს. 

_ იკვეთება თუ არა მთავარი სირთულეები სამუშაო პროცესში, რომელიც მაქსიმალურად ეფექტური შედეგის მიღწევაში გიშლით ხელს როგორც თქვენ, ასევე თქვენს მოსწავლეებს? 

_ ძირითადი სირთულე ალბათ ქართულენოვანი წყაროების სიმწირე ან უკვე არსებულ წყაროებზე ხელმისაწვდომობის არქონაა. ყველაზე მეტი ხელშემშლელი ფაქტორი კი პროექტისადმი საზოგადოების ნიჰილისტური დამოკიდებულებაა. 

_ მომავალში გეგმავთ სხვა ქალაქების სკოლის მოსწავლეებსაც გააცნოთ თქვენი საქმიანობის მეთოდი მათი ჩართვის იმედით? 

_ ჯერ იმას გეტყვით, რა გამიკეთებია: ხაშურისა და სურამის ცენტრალურ ბიბლიოთეკაში გახსნილი მაქვს ვიკი-კლუბები, სადაც სხვადასხვა სკოლის მოსწავლეებს ვასწავლი ვიკიპედიაში მუშაობას, ისტორიის მასწავლებელთა საქართველოს ასოციაციის „ნორჩ ისტორიკოსთა სკოლის“ მოსწავლეებს, წყნეთის საზაფხულო ბანაკის ფარგლებში, შევასწავლე ვიკიპედიის ძირითადი უნარები (სხვათა შორის აღსანიშნავია, რომ მათთან, ერთად ბოლო ერთი წლის განმავლობაში, უკვე დავწერეთ აფხაზეთისა და სამაჩაბლოს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების შესახებ სტატიები ქართულ, აფხაზურ და ინგლისურ ვიკიპედიებში _ ჯამში 985 სტატია), თბილისის პირველ კლასიკურ გიმნაზიაში ვორკ-შოპი ჩავუტარეთ ისტორიის მასწავლებელთა საქართველოს ასოციაციის პედაგოგებს თბილისიდან, გორიდან, საგარეჯოდან. 

რაც შეეხება სამომავლო გეგმებს, ვაგრძელებთ თანამშრომლობას ისტორიის მასწავლებელთა ასოციაციასთან, ვგეგმავთ ვიკი-გაკვეთილების ჩატარებას თბილისში, ასევე ახმეტისა და ხარაგაულის მუნიციპალიტეტებში, ზაფხულისთვის იგეგმება წყნეთის ვიკი-ბანაკის ორგანიზება. მზად ვარ მივიღო შემოთავაზება და თავისუფალი დროის ნებისმიერ მონაკვეთში უანგაროდ ჩავატარო ვიკიპედიის გაკვეთილები.

ბექა ბერულავა 

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) კულტურა Wed, 04 Apr 2018 12:14:53 +0400
აღდგომა და ქართველთა სააღდგომო ტრადიციები http://versia.ge/2013-07-31-11-23-28/item/5516-აღდგომა-და-ქართველთა-სააღდგომო-ტრადიციები.html http://versia.ge/2013-07-31-11-23-28/item/5516-აღდგომა-და-ქართველთა-სააღდგომო-ტრადიციები.html

ქრისტიანთა უმთავრესი რელიგიური დღესასწაული _ ქრისტეს ბრწყინვალე აღდგომა, მოძრავი დღესასწაულია და მართლმადიდებელი სამყარო 8 აპრილს აღინიშნავს.

აღდგომა უმთავრესი დღესასწაული გახლავთ თორმეტ საუფლო დღესასწაულს შორის. ამ დღეს ქრისტე მკვდრეთით აღდგა და ადამიანები პირველქმნილი ცოდვისგან იხსნა. მხოლოდ ამის შემდეგ გაიღო ადამიანთათვის სამოთხის ბჭე. ადამის მოდგმის მხსნელად მოვლენილმა მაცხოვარმა გოლგოთას მთაზე ჯვართან ერთად კაცობრიობის ცოდვა ზიდა. ამ დღეს ღამის 00:00 საათიდან საქართველოს ყველა ეკლესიაში საზეიმო წირვა-ლოცვა იწყება, რომელიც დილამდე გრძელდება. ქრისტიანები ერთმანეთს სიცოცხლის სიკვდილზე გამარჯვების დღეს ულოცავენ სიტყვებით „ქრისტე აღდგა! _ ჭეშმარიტად აღდგა!“

კვირას, 8 აპრილს ყველა მართლმადიდებელ ოჯახში სადღესასწაულო სუფრა გაიშლება, ხოლო 9 აპრილს _ ორშაბათს მიცვალებულებს მოიხსენიებენ. აღდგომის კვირისთავი, ანუ მომდევნო კვირა დღე, ხალხური რწმენით, ყველაზე ბედნიერად მიიჩნევა ჯვრისწერისთვის.

სააღდგომო ტრადიციები

საქართველოს სხვადასხვა კუთხეში აღდგომა სხვადასხვანაირად აღინიშნებოდა. ამ ტრადიციათაგან ბევრი დღემდეა შემორჩენილი. მაგალითად, ყაზბეგში, სოფელ სნოში, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის ილია მეორის სამშობლოში, ამ დღეს ახალგაზრდა ვაჟთა მშვილდ-ისრებიანი ჯგუფი იკრიბებოდა, რომელსაც სოფლისთვის პატივსაცემი უფროსი ასაკის მამაკაცი ხელმძღვანელობდა. 

 

ჯგუფი მთელ სოფელს მოივლიდა და აუცილებლად სოფლის მცხოვრებთა ყველა ეზოში შევიდოდა. ჭიშკართან ჯგუფის უფროსი ხმამაღლა იძახდა „ქრისტე აღდგა!“ რასაც ახალგაზრდები ჩვეული ქრისტიანული წესით ერთდროულად პასუხობდნენ — „ჭეშმარიტად!“ მოსულთ ოჯახის წევრებიც გამოეგებებოდნენ პასუხით „ჭეშმარიტად! ჭეშმარიტად! შეგეწიასთ იმისი მადლი თქვენცა და მთელს თქვენს ხევსა!“ ამის შემდეგ ოჯახის დიასახლისს შესაწირი გამოჰქონდა — წინასწარ შეღებილი სააღდგომო კვერცხი, რომელსაც ეზოს შუაგულში მწკრივად აწყობდნენ ოჯახის წევრთა სადღეგრძელოდ და ხმამაღლა იძახდნენ, ვის სახელზეც იდებოდა კვერცხი. პირველ შესაწირს მოხევეები ოჯახიდან შორს მყოფთათვის და მოგზაურთა სადღეგრძელოდ დებდნენ. მწკრივში დალაგებულ კვერცხს ახალგაზრდები, უფროსის მიერ დადგენილი რიგის მიხედვით, მონაცვლეობით ესროდნენ ისრებს მანამდე, სანამ ყველა მათგანს არ მოხვდებოდა ისარი. ბედნიერად ითვლებოდა ის, ვის სახელზე დადებული კვერცხიც პირველად გატყდებოდა. ხშირად შესაწირში კვერცხთან ერთად მოხევეები სხვადასხვა საჭმელს და ფულსაც დებდნენ. დღის ბოლოს მოგროვილით საერთო საზეიმო ტრაპეზი იმართებოდა, ფული კი აუცილებლად სოფლის სასარგებლო საქმეს ხმარდებოდა.

საინტერესო რიტუალი ჰქონდათ ჩვენს წინაპრებს სამეგრელოში. აღდგომა დღეს განსაკუთრებული ქვევრის _ ლაგვანის თავზე ბატკანს ან გოჭს კლავდნენ და ყველისა და კვერცხის პურის კვერებს აცხობდნენ. ოჯახის უფროსი დილიდანვე მარხულობდა, წყალს არ დალევდა და არც თამბაქოს მოწევდა. შუადღისას ხონჩაზე დააწყობდა ღორის გულ-ღვიძლს, მამლის თავს, კვერებს, საზედაშე ღვინოსა და ამ ყველაფერს საღმრთო საოხორო ქვევრის თავზე დაალაგებდა, მერე იმ ქვევრს თავს მოხდიდა და დაილოცებოდა.

სააღდგომო ტრადიციებს შორის გამორჩეული იყო ჭონა, რომელიც თავისი არსითა და ფორმით ძალიან ჰგავს ალილოს. აღდგომა დღეს რამდენიმე კაცი, რომელთაც მეჭონეებს ეძახდნენ, მთელ სოფელს ჩამოუვლიდა და სააღდგომო სიმღერით დღესასწაულს ულოცავდა, დიასახლისი კი მათ კვერცხებით, ტკბილი კვერებით, ხილითა და ფულითაც ასაჩუქრებდა. დღის ბოლოს შეგროვილ ხორაგს მთელი სოფლის ახალგაზრდობა შემოუსხდებოდა და ილხენდა.

რაჭაში აღდგომა დილით, წირვიდან დაბრუნების შემდეგ პურის ფაფას აკეთებდნენ, თონეში ლავაშებს აცხობდნენ. წირვის შემდეგ მღვდელი თითოეულ ოჯახს ჩამოუვლიდა და აკურთხებდა. ახალი მიცვალებულის პატრონი სააღდგომოდ ცხვარს კლავდა, ცხვრის თავ-ფეხს, ბარკალს, ლავაშს, შეკეცილს ლანგარზე დააწყობდა და მღვდელს შინ მიართმევდა. აღდგომის მეორე დღეს „გიორგონთობას“ ზეიმობდნენ. აცხობდნენ ლობიანებს, შეკეცილებს, ბოხჩუანებს, იხარშებოდა ხორცი და იყო დიდი სმა-ქეიფი.

გურიაში აღდგომის დღესასწაულზე ტრადიციული ლელო იმართებოდა. 16-კილოგრამიან ტყავის ბურთს სილითა და ნახერხით ავსებდნენ და აგუნას წვენს ასხამდნენ. აგუნა უძველესი წარმართული რიტუალიდან გადმოსული ღვინის დღესასწაულია, რომელიც დღეს უკვე მივიწყებულია. აგუნა შავი ღვინის, თაფლის, ბროწეულის წვენისა და კიდევ ერთი უცნობი ინგრედიენტის ნაზავია, რომელსაც მცირე რაოდენობით მოთამაშეებსაც ასმევდნენ ძალისა და სიმხნევის მოსამატებლად.

 

კახეთში სააღდგომოდ ბატკანს კლავდნენ, ახალი მიცვალებულის პატრონები სასაფლაოზე გადიოდნენ და კვერცხს აგორებდნენ. სახლში აუცილებლად უნდა დაეკლათ ღორი. იშლებოდა დიდი სუფრა, მეზობლები ერთმანეთს ეპატიჟებოდნენ და ქეიფობდნენ. აცხობდნენ უხაშო კაკანტელებს და ხალხში .

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) კულტურა Wed, 04 Apr 2018 12:14:50 +0400
მიხეილ ჭაბუკაშვილი: „ხარისხის თვალსაზრისით, ქართული ვიკიპედია სამხრეთ კავკასიის რეგიონში პირველია“ http://versia.ge/2013-07-31-11-23-28/item/5500-მიხეილ-ჭაბუკაშვილი-„ხარისხის-თვალსაზრისით-ქართული-ვიკიპედია-სამხრეთ-კავკასიის-რეგიონში-პირველია“.html http://versia.ge/2013-07-31-11-23-28/item/5500-მიხეილ-ჭაბუკაშვილი-„ხარისხის-თვალსაზრისით-ქართული-ვიკიპედია-სამხრეთ-კავკასიის-რეგიონში-პირველია“.html

ვიკიპედია არის საიტი, რომელსაც ყოველდღიურად უამრავი ადამიანი იყენებს სასურველი ინფორმაციის მისაღებად. ეს არის მონაცემთა უზარმაზარი ბაზა, რომელიც 288 ენაზეა ხელმისაწვდომი, მათ შორის ქართულზეც. ქართული ვიკიპედია ამჟამად განვითარების ეტაპზეა, ნებისმიერ ჩვენგანს შეუძლია ატვირთოს სტატია, შესაბამისი წყაროების დართვითა და სტანდარტების დაცვით. გთავაზობთ ინტერვიუს ქართული ვიკიპედიის „ბიუროკრატთან“ (სპეციალური რეგალია ვიკიპედიაში, რომელიც აღნიშნავს მთავარი რედაქტორ/კორექტორის პოზიციას), მიხეილ ჭაბუკაშვილთან, რომელსაც ინფორმაციის სიზუსტის გადამოწმება და ისეთი სტატიების წაშლა ევალება, რომლებიც საიტის კრიტერიუმებს არ აკმაყოფილებს.

_ თავდაპირველად როდის და რატომ „გაერიე“ ქართული ვიკიპედიის შიდა სამზარეულოში? 

_ ვიკიპედიაში 2010 წლის იანვარში მოვხვდი, სრულიად შემთხვევით. მესამე კურსის სტუდენტი ვიყავი, თანაც ძალიან ხელმოკლე სტუდენტი კახეთიდან, ახმეტის რაიონიდან. რა თქმა უნდა, არც საკუთარი კომპიუტერი მქონდა, ფუფუნების საგანი იყო ჩემთვის. გამიმართლა და იმ დროისათვის პოპულარული მედიაპროექტის, „ეტალონის“ შემოქმედებით ჯგუფში მოვხვდი. ოფისში თავისთავად, კომპიუტერები იყო და იქ დაიწყო ჩემი და ამ მანქანის პირველი, საფუძვლიანი ურთიერთობა. 

ამ დროს, უნივერსიტეტში გავდიოდი სალექციო კურსს „მსოფლიო ტურიზმისა და რეკრეაციული ზონების გეოგრაფია“. ეს იყო სფერო, რომელიც ძალიან მაინტერესებდა. ლექტორს, ქალბატონ ნინო პავლიაშვილს ჰქონდა ერთი ძალიან მკაცრი მოთხოვნა: სემესტრის განმავლობაში უნდა მოგვემზადებინა ათამდე პრეზენტაცია მსოფლიოს სხვადასხვა ღირსშესანიშნავი ადგილების შესახებ. თითქოს უჩვეულო არაფერია, მაგრამ ქალბატონ ნინოს ერთი განსაკუთრებული პირობა ჰქონდა — მომზადებული ინფორმაცია „ვორდის“ ფაილებშიც უნდა აგვეკრიფა და წლის ბოლოს მისთვის გადაგვეგზავნა. 

სწორედ ეს ფაქტორი აღმოჩნდა გადამწყვეტი, რომ მე ვიკიპედიაში მოვხვდი. ყოველთვის მაინტერესებდა ლათინური ამერიკა და შანსი ხელიდან არ გავუშვი, გადავწყვიტე, მომემზადებინა პრეზენტაციები, მაგალითად, გალაპაგოსის კუნძულების, ტიტიკაკას ტბის, ნასკას ხაზების შესახებ. ამ მასალების მომზადებისას, რა თქმა უნდა, ადამიანი, პირველ რიგში, ინტერნეტის საძიებო სისტემას მიმართავ, რომელსაც შემდეგ ვიკიპედიასთან მიყავხარ. სულ ვბრაზობდი, რომ ქართულად არც ერთ მათგანზე ინფორმაცია არ იყო, რაც ძალიან ჩამრჩა გონებაში და რაღაც აზრიც გამიჩნდა. სემესტრის ბოლოს, მას შემდეგ, რაც ეს მასალები ლექტორს გადავუგზავნე, ქართულ ვიკიპედიას მივადექი, ოღონდ ამჯერად სულ სხვა მიზნით -მინდოდა, ჩემს მიერ მომზადებული ინფორმაცია განმეთავსებინა, იქნებ ჩემს გარდა, ვინმეს კიდევ დასჭირვებოდა და გამოსდგომოდა. ასე დაიწყო ეს ყველაფერი, დღემდე გრძელდება და ალბათ სიცოცხლის ბოლომდე გაგრძელდება. 

13 იანვარი იყო, საღამოხანი, როდესაც ვიკიპედიაში ანგარიში გავხსენი; უკვე სრული 8 წლის ვიკიპედიელი ვარ. 

_ მალევე დაინიშნე „ბიუროკრატის“ პოზიციაზე? 

_ ვერავინ გახდება პირდაპირ ვერც „ბიუროკრატი“ და ვერც ადმინისტრატორი. ამისათვის საჭიროა, იყო გამოცდილი ვიკიპედიელი, შეტანილი გქონდეს გარკვეული წვლილი (როგორც წესი, ძალიან დიდი). ბიუროკრატობა ვიკიპედიის ძალიან ფორმალური ტიტულია. პირველ რიგში, ვარ მოხალისე რედაქტორი, შემდეგ ადმინისტრატორი და შემდეგ ბიუროკრატი. იმის გამო, რომ ვიკიპედიაში სტატიების დამუშავებას საკმაოდ აქტიურად შევუდექი და ყველაფერში კარგად გავერკვიე, ზუსტად წელიწადნახევრის თავზე, ვიკი-საზოგადოებამ ამირჩია ადმინისტრატორად. ძალიან გამჭვირვალე პროცესია, მოქმედ აქტიურ რედაქტორთა მიერ ხმის მიცემის საფუძველზე. ადმინისტრატორობა უფრო საკუთარ თავზე აღებული ვალდებულებაა, ვიდრე რაიმე ჯილდო. ადმინისტრატორს შეუძლია წაშალოს ნებისმიერი სტატია, დაბლოკოს ვანდალიზმის ჩამდენი მომხმარებლის IP-მისამართი, დაიცვას ესა თუ ის სტატია რედაქტირებისგან და ა. შ. 

_ როგორც ვიცი, სტერეოტიპი იმასთან დაკავშირებით, რომ ვიკიპედიაზე შესაძლებელია ნებისმიერი ტიპის გადაუმოწმებელი თუ არაზუსტი ინფორმაციის განთავსება, მცდარია, რადგან არსებობს კრიტერიუმები, რომელსაც ვიკიპედიას სტატია უნდა აკმაყოფილებდეს. რა კონკრეტულ კრიტერიუმებზეა საუბარი? 

_ მართალია. ვიკიპედიის მიმართ საქართველოში ძალიან ბევრი სტერეოტიპია. არსებობს მრავალი კრიტერიუმი. ამ მხრივ, ძალიან ცუდი მდგომარეობაა -საქართველოში ბევრმა არ იცის, რეალურად რა არის ვიკიპედია, ჰგონიათ, რომ ის უწესრიგო, ყველანაირი ინფორმაციის საცავია. არა, ვიკიპდია ენციკლოპედიაა და უნდა განთავსდეს მხოლოდ ენციკლოპედიური მასალები. უმთავრესი კი სანდო და გადამოწმებადი, აკადემიური წყაროების არსებობაა. 

თუ თქვენ შეეცდებით ვიკიპედიაში სტატიის შემოტანას წყაროს გარეშე, რამდენიმე წუთში, ადმინისტრაცია მას აუცილებლად წაშლის. ვიკიპედია ასევე არ არის ადგილი ორიგინალური ნაშრომისათვის. ვიკიპედიას ერთ-ერთი ქვაკუთხედია ნეიტრალური თვალსაზრისის პრინციპი, რომელიც მკითხველს საშუალებას აძლევს, სრული წარმოდგენა შეუქმნას საქმის რეალურ ვითარებაზე. ვიკიპედია არის უნივერსალური ენციკლოპედია, რაც იმას ნიშნავს, რომ იგი შეიცავს კაცობრიობის ცოდნას გარკვეული განზოგადების დონეზე. 

_ შენი პოზიცია გულისხმობს ინფორმაციის სიზუსტისა და შესაბამისობის გადამოწმებას ვიკიპედიაში. შენს გარდა, რამდენი ადამიანია ამ საქმიანობით დაკავებული და რამდენად მკაცრად ხდება ინფორმაციის სიზუსტის კონტროლი დღეს, ქართულ ვიკიპედიაში? 

_ ის ფაქტი, რომ ვიკიპედია თავისუფალი ენციკლოპედია და მისი რედაქტირება ყველას შეუძლია, აჩენს მრავალ არასწორ შეხედულებას. მაგალითად, ბევრს სჯერა, რომ იქ რჩება ნებისმიერი ინფორმაცია, რასაც დაამატებ. ასე არაა, ყველაფერი კონტროლდება, რა თქმა უნდა, წყაროებსა და ვიკიპედიის პრინციპებზე დაყრდნობით. 

ამჟამად ქართულენოვან ვიკიპედიაში დარეგისტრირებულია 95 000-ზე მეტი ადამიანი, თუმცა მათ უმრავლსობას არ აქვს არანაირი წვლილი. ამ დროისათვის, ვართ 3 ადმინისტრატორი და 30-მდე შემმოწმებელი. რაც შეეხება აქტიურ რედაქტორებს, ვინც ყოველდღიურად რაიმე ახალ კონტენტს ქმნის, ასეთი მაქსიმუმ 7-8 მოხალისეა. 

ქართულ ვიკიპედიას აქვს მცდარი ინფორმაციისგან თავდაცვის მრავალი მექანიზმი. სტატიებში თქვენ მიერ შეტანილი ცვლილება არ გამოქვეყნდება, სანამ მას რომელიმე უფლებამოსილი ვიკიპედიელი არ დაამოწმებს. რედაქტორები ვხედავთ ყველაფერს, ერთი წერტილის ჩამატებას ან ამოკლებასაც კი. შეუსაბამო ცვლილების გაუქმებას კი მხოლოდ „მაუსზე“ ერთი დაჭერა სჭირდება. შეცდომები, რა თქმა უნდა, არის და ამისგან დაცული არც ერთი ენციკლოპედია არაა, ბეჭდური სახისაც კი, ამიტომ ყველა მკითხველს, ვინც ნახავს შეცდომას, მოვუწოდებ, თუ ეს შეუძლია, ჩაასწოროს. სწორედ ესაა ვიკიპდიას ამოსავალი წერტილი. 

_ ამა თუ იმ სფეროში კომპეტენტური ადამიანები ხშირად ამბობენ, რომ ქართული ვიკიპედია ზოგჯერ არასწორ ინფორმაციას იძლევა. არიან თუ არა ვიწრო სპეციალიზაციის მქონე ადამიანები ჩართულნი საიტზე არსებული ინფორმაციის რედაქტირებასა და გამდიდრებაში, რათა ამგვარი პრობლემა აღმოიფხვრას? 

_ ზოგადად, ვიკიპედიის მთავარი პრობლემა მოხალისეთა ნაკლებობაა. ეს საქმე არაანაზღაურებადია, არავინ ვიღებთ ხელფასს მუშაობაში. ვხარჯავთ ჩვენს თავისუფალ დროს. მოხალისეობა რატომღაც ბევრს არ სურს, თუმცა ხარისხის თვალსაზრისით, ქართული ვიკიპედია სამხრეთ კავკასიის რეგიონში პირველია, გაცილებით სჯობს სომხურსა და აზერბაიჯანულს. გვყავს თავის საქმეში პროფესიონალი სხვადასხვა სფეროს წარმომადგენელი მოხალისე რედაქტორები, მათ შორის ისტორიკოსები, გეოგრაფები, მუსიკათმცოდნეები და ა. შ. 

როგორც აღნიშნეთ, ამა თუ იმ სფეროში კომპეტენტურ ადამიანებს, რომლებიც ხშირად ამბობენ, რომ ქართული ვიკიპედია ზოგჯერ არასწორ ინფორმაციას იძლევა _ მოვუწოდებ, შემოგვიერთდნენ, გახდნენ ჩვენნაირი მოხალისეები და თავად შემოიტანონ სწორი, სანდო ინფორმაცია, დაამუშაონ არსებული, აღმოფხვრან შეცდომები. ესაა ვიკიპედიას მთავარი პრინციპი. 

_ შენი შეფასებით, როგორია ნდობის ხარისხი და გამოყენების სიხშირე ქართულ ვიკიპედიასთან მიმართებით? 

_ თამამად შემიძლია ვთქვა, რომ ქართული ვიკიპედია საქართველოდან მონახულებული საიტების ხუთეულში მოწინავე ადგილზეა. ფიქსირდება თვეში რამდენიმე მილიონი ნახვა. ბევრი არ აღიარებს, მაგრამ ყოველდღიურად იყენებს ვიკიპედიას. მაგალითს მოგიყვანთ, პირადად მე, 11 000-ზე მეტი ახალი სტატია მაქვს ქართულ ვიკიპედიაში შეტანილი და ყოველდღიურად არაერთ საიტზე ვაწყდები ინფორმაციას ჩემი სტატიებიდან, რაც ძალიან სასიამოვნოა. 

_ ვიკიპედია არის თავისუფალი სივრცე, სადაც ყველას შეუძლია მოხალისე რედაქტორად იქცეს, დაწეროს სტატია ნებისმიერი მიმართულებით, რაც იმას ნიშნავს, რომ ქალებს არავინ ზღუდავს. მიუხედავად ამისა, რამდენიმე დღის წინ, გაეროს ქალთა ოფისის დახმარებით მოეწყო აქცია, რომელმაც უნდა დააწინაუროს ქალი რედაქტორების აქტივობა ვიკიპედიაში. შენი აზრით, რა განაპირობებს ამ მიმართულებით ქალების პასიურობას კაცებთან შედარებით და რამდენად არის ეს პრობლემა დაკავშირებული გენდერულ უთანასწორობასთან? 

_ სტატისტიკის შედეგად გაირკვა, რომ ზოგადად, მსოფლიოში, ვიკიპედიას კონტენტის 90% შექმნილია მამაკაცი მოხალისეების მიერ. ზუსტად ანალოგიური ვითარებაა ქართულ ვიკიპედიაში. გყვავს მხოლოდ რამდენიმე ქალი რედაქტორი. მიზეზს ნამდვილად ვერ გეტყვით, რატომღაც ქალებს ნაკლებად უჩნდებათ ვიკიპედიელობის სურვილი. 

პირადად ჩემი აზრით, ამის მიზეზი შესაძლოა, სტერეოტიპებიც იყოს, რომ თითქოს კომპიუტერი და ტექნოლოგიები ქალის საქმე არაა, რაც მცდარი შეხედულებაა. სწორედ ამ ნაპრალის შევსების მცდელობას -ქალი რედაქტორების მოზიდვას -ემსახურებოდა შვედეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროსა და გაეროს ქალთა ოფისის პროექტი, რომელიც 8 მარტს მსოფლიოს 50 ქვეყანაში, მათ შორის საქართველოშიც ჩატარდა. მოწვეული იყო საზოგადოებრივად აქტიური რამდენიმე ქალი, ჟურნალისტები, ბლოგერები, მკვლევარები. ჩავუტარე მცირე ტრენინგი, თუ როგორ იმუშაონ ვიკიპედიაში, როგორ შეიტანონ ახალი სტატიები. ადგილზე შექმნეს რამდენიმე ახალი სტატიაც. იმედი მაქვს, გაუჩნდებათ ვიკიპედიელობის სურვილი და მის გამდიდრებას მომავალშიც გაგრძელებენ. 

_ გეგმავთ თუ არა მომავალში სხვა სახის პროექტსაც, რომელიც მოხალისე რედაქტორების რაოდენობას გაზრდის ან არსებულ რედაქტორებს მეტ მოტივაციას მისცემს? 

_ რა თქმა უნდა. ამას წლებია ვცდილობთ, თუმცა ამაოდ. მოხალისეების მოზიდვა ძალიან რთული საქმეა. არ გვაქვს ხელშეწყობა არც კერძო, არასამთავრობო თუ სახელმწიფო სექტორიდან. 

ხშირად ვატარებთ ტრენინგებს შესაბამის სამიზნე აუდიტორიებთან, სკოლის მოსწავლებთან, სტუდენტებთან, სხვა დაინტერესებულ ადამიანებთან. მაინც მიმაჩნია, რომ ნელა, მაგრამ ნაბიჯ-ნაბიჯ წინ მივიწევთ და ეს ლოგიკურიცაა -ვიკიპედია მომავლის ენციკლოპედიაა, ამ მიმართულებით, მის იქით ძალიან ვიწრო გზაა. მჯერა, რომ თანდათან ყველა ქართველი ინტერნეტმომხმარებელი გააცნობიერებს, რომ ვიკიპედია ერთგვარი სოციალური პასუხისმგებლობაა საკუთარი ქვეყნისა და საზოგადოების წინაშე. წარმოიდგინეთ, ზრუნავ, შენს საზოგადოებას მიაწოდო ყველაზე ძვირფასი _ ცოდნა, თანაც უანგაროდ, უფასოდ. რა უნდა იყოს ამაზე მნიშვნელოვანი? საკუთარ თავს ვიკიპედიელები ცოდნის შემგროვებლებს ვუწოდებთ. მინდა ვთხოვო თქვენს მკითხველს _ შემოგვიერთდით, თქვენც გახდით ცოდნის შემგროვებელი და ერთად შევქმნათ ყველაზე დიდი ქართულენოვანი ენციკლოპედია.

ბექა ბერულავა

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) კულტურა Wed, 28 Mar 2018 12:32:31 +0400
გიორგი კალანდია: „მუზეუმს ბევრი ისეთი რამ გააჩნია, რაც საინტერესო და სასარგებლოა ბიზნესისთვის“ http://versia.ge/2013-07-31-11-23-28/item/5456-გიორგი-კალანდია-„მუზეუმს-ბევრი-ისეთი-რამ-გააჩნია-რაც-საინტერესო-და-სასარგებლოა-ბიზნესისთვის“.html http://versia.ge/2013-07-31-11-23-28/item/5456-გიორგი-კალანდია-„მუზეუმს-ბევრი-ისეთი-რამ-გააჩნია-რაც-საინტერესო-და-სასარგებლოა-ბიზნესისთვის“.html

უკანასკნელ პერიოდში ხელოვნების სასახლე საზოგადოების ყურადღების ცენტრში მოექცა ორიგინალური პროექტებითა თუ გამოფენით _ 17 თებერვლიდან, ხელოვნების სასახლისა და Google-ის ვირტუალური პლატფორმის თანამშრომლობის შედეგად, თამარ კვესიტაძე ამიერკავკასიაში პირველ შემოქმედად იქცა, რომლის ნამუშევრებიც Google-ის ვირტუალურ სივრცეშია გამოფენილი, რაც იმას ნიშნავს, რომ თანამედროვე ქართველი მხატვრის ნახატებს მსოფლიო მასშტაბით უზარმაზარი აუდიტორია იხილავს.
ამასთან, რამდენიმე დღის წინ, ხელოვნების სასახლეში გაიმართა ახალი პროექტის პრეზენტაცია, სახელწოდებით _ „გურიელი რუსთაველის ქვეყნიდან“, რომლის მიზანიცაა ფრანკფურტის წიგნის ბაზრობაზე საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობისა და ჩაის საექსპორტო პოტენციალის წარმოდგენა, რის ფარგლებშიც ქართული ჩაის შეფუთვები მოხატული იქნება ცნობილი ქართველი მხატვრების შემოქმედებით.
აღსანიშნავია ისიც, რომ 20 თებერვალს არჩილ გელოვანმა ხელოვნების სასახლეს გერმანელი მხატვრის, პოლ ფრანკენის სოტბის აუქციონზე შეძენილი, ქართული თემატიკის სამი ძვირადღირებული ტილო უსახსოვრა (რომელთა საერთო ღირებულებაც დაახლოებით ნახევარი მილიონი ლარია). ამ და სხვა თემებთან დაკავშირებით გთავაზობთ ინტერვიუს ხელოვნების სასახლის დირექტორ გიორგი კალანდიასთან.
– რა ვითარებაშია დღეს ხელოვნების სასახლე, როგორც სახელმწიფო კულტურული ინსტიტუტი და რა მიმართულებით სჭირდება მას დახმარება თუ თანადგომა ყველაზე მეტად?
– ხელოვნების სასახლე არის ეროვნული მასშტაბის მუზეუმი, რომელშიც ნახევარ მილიონზე მეტი ექსპონატია დაცული და ბევრი მათგანი საკუთარი მნიშვნელობით ეროვნულ მასშტაბებს სცდება. მაგალითად, აქ ინახება შტრაუსის ხელნაწერი და ბევრი სხვა ისეთი არტეფაქტი თუ დოკუმენტი, რომელსაც ნებისმიერი მუზეუმი ინატრებდა.
დახმარებას რაც შეეხება, ამის საჭიროება ყოველთვის არსებობს მეცენატების, აკადემიური წრეების მხრიდან, რომლებიც ხშირად გვეხმარებიან კიდეც სხვადასხვა პრობლემების მოგვარებაში.
თუმცა ამჟამად ყველაზე მნიშვნელოვანი პრობლემა ალბათ შენობის სიმცირესთან არის დაკავშირებული, რადგან მასში დაცული მასალა იმდენად დიდია, რომ უფრო მოცულობითი ადგილია საჭირო. ახლა სწორედ ამ საკითხზე ვფიქრობთ, როგორ გავაფართოვოთ მუზეუმის საგამოფენო სივრცეები ან განვათავსოთ ჩვენი კოლექციები ახალ შენობებში.
– ცოტა ხნის წინ, ხელოვნების სასახლე ჩაერთო პროექტში „გურიელი რუსთაველის ქვეყნიდან“. როგორ ჩაიარა პროექტის პრეზენტაციამ და როგორია თქვენი მოლოდინები?
– დღეს გვყავდა ვიზიტორთა ახალი ნაკადი, რომელთაგანაც არაერთმა გვისაყვედურა იმის გამო, რომ გურიელის ჩაის ტირაჟი თითქმის აღარ არის დარჩენილი და მოთხოვნა იმდენად დიდია, ვცდილობთ მის დაბალანსებას მიწოდების გაზრდით. ეს უკვე ნიშნავს იმას, რომ მოწონებაცა და ინტერესიც საკმაოდ დიდია.
ამ პროექტით ვცადეთ გვეჩვენებინა, რომ ბიზნესს შეუძლია ძალიან დიდი თანადგომა გაუწიოს მუზეუმს, მაგრამ სანაცვლოდ, მუზეუმსაც აქვს ბევრი ისეთი რამ, რაც საინტერესო და სასარგებლოა ბიზნესისთვის.
რუსთაველი, თავისი ეროვნული მნიშვნელობიდან გამომდინარე, ავარჩიეთ და „ჩაი რუსთაველი“ არის საუკეთესო გამოხატულება იმისა, თუ როგორ შეიძლება ეროვნულ კვარცხლბეკზე მყოფი პოეტი იქცეს ყოველდღიურობის აქტუალურ ნაწილად.
– რამდენიმე დღის წინ, არჩილ გელოვანმა გერმანელი მხატვრის, პოლ ფრანკენის საქართველოსადმი მიძღვნილი სამი უნიკალური ტილო ხელოვნების სასახლეს უსახსოვრა. შეუძლიათ თუ არა სასახლის სტუმრებს უკვე ამ ნამუშევრების დათვალიერება და, თქვენი აზრით, გერმანელი მხატვრის რა ქართული ემოციებია გადმოცემული ამ ნახატებში?
– საუბარია ფრანკენის სამ უნიკალურ ტილოზე: „ტფილისი“, „მტკვარი ტფილისის მახლობლად“ და „სოფელი კავკასიის მთებში“. სამივე ნახატი საკმაოდ რომანტიკულ ფერებშია გადმოცემული, როგორც ეს მხატვრის ხელწერას ახასიათებს და ჩვენთვის ეს არის უნიკალური შენაძენი.
არჩილ გელოვანმა ქართულ საზოგადოებას მისცა ძალიან კარგი მაგალითი იმისა, თუ როგორ შეიძლება, კერძო კოლექცია გახდეს სახელმწიფო კოლექციის ნაწილი. ამის გაკეთება ნებისმიერ კოლექციონერს შეუძლია, რითიც ისინი უკვდავყოფენ როგორც საკუთარ სახელს, ასევე ეროვნული კულტურის ნაწილს. ჩვენდა სამწუხაროდ, საქართველოს მუზეუმები არ არის განებივრებული დიდი შემოწირულობებითა და საჩუქრებით.
აღნიშნული ხელოვნების ნიმუშები უკვე ხელმისაწვდომია ნებისმიერი ადამიანისათვის, ვისაც მისი დათვალიერება სურს, ჩვენი სასახლის ეგრეთ წოდებულ „გოთურ“ ოთახში. ის რომ გერმანელი მხატვარი ხატავდა საქართველოს, მეტყველებს იმაზე, რომ საქართველო ყოველთვის იყო ევროპული ცივილიზაციის ნაწილი.
– როგორც ვიცი, არჩილ გელოვანს სხვა საჩუქრებიც აქვს გადაცემული ხელოვნების სასახლისათვის, შეგიძლიათ ჩამოთვალოთ რამდენიმე მათგანი?
– მან ძალიან ბევრი საჩუქარი გადასცა ხელოვნების სასახლეს, შევეცდები ჩამოვთვალო რამდენიმე მათგანი: მაგალითად, 1629 წელს რომში დაბეჭდილი პირველი ქართული წიგნი; უნიკალური ბიბლიოთეკა, რომელიც შედგება რარიტეტული წიგნებისგან; გრიგოლ გაგარინის მიერ გაფორმებული 66 მინიატურა კავკასიის კოსტუმებისა; თეიმურაზ მეფისა და სიმონ პირველის უნიკალური მინიატურები... აქედან გამომდინარე, ჩვენ მისგან საკმაოდ განებივრებულნი ვართ გულუხვი შემოწირულობებით.
– ხელოვნების სასახლისა და Google-ის ერთობლივი პროექტის დამსახურებით, 17 თებერვლიდან ვირტუალურ სივრცეში ყველასთვის ხელმისაწვდომია თანამედროვე ქართველი მხატვრის, თამარ კვესიტაძის ნამუშევრები. შეიძლება ითქვას, რომ ის პირველი ქართველი მხატვარია, რომლის ნამუშევრებიც ასეთი ფართომასშტაბიანი აუდიტორიისთვისაა ხელმისაწვდომი. თქვენი აზრით, რატომ იქცა მაინცდამაინც თამარ კვესიტაძე, ამიერკავკასიის მასშტაბით, ერთადერთ ხელოვნად, რომელიც Google-ის ახალი და უზარმაზარი ვირტუალური საგამოფენო პროექტის „მსოფლიო თანამედროვე ხელოვნების“ წარმომადგენელია?
– არამხოლოდ ამიერკავკასიაში, კონტინენტის ამ ნაწილში მას ერგო იმის პატივი, რომ პარიზში, თანამედროვე მსოფლიო ხელოვნებისადმი მიძღვნილ ვირტუალურ გამოფენაზე, მთელი ამ სივრცის წარმომადგენელი ყოფილიყო.
უფრო მეტსაც ვიტყვი, მისმა შემოქმედებამ იმხელა მოწონება დაიმსახურა მსოფლიო მასშტაბით, რომ გოოგლე-მა თავის ოფიციალურ თწიტტერ-ზე თამარის ნახატები გააზიარა და ყველას მოუწოდა მისი ნახვისკენ. ფაქტობრივად, ის არის მხატვარი, რომელიც ეროვნულ საზღვრებს გასცდა და,
აქვე მინდა პირველად გავამხილო ერთი ფაქტი _ ადამიანების გარკვეულმა კატეგორიამ ფრანკფურტის წიგნის ფესტივალისათვის თამარ კვესიტაძის შემოქმედება რატომღაც დაიწუნა. სამაგიეროდ, ათი დღის შემდეგ, გუგლმა მსოფლიო თანამედროვე ხელოვნების ვირტუალურ გამოფენაზე თამარ კვესიტაძის ნახატებს ყველაზე გამორჩეული ადგილი დაუთმო. დასკვნები თავად გამოიტანეთ.
რაც შეეხება მაინცდამაინც თამარ კვესიტაძის არჩევის მიზეზს, ეს ალბათ თავად Google-ს უნდა ვკითხოთ, მაგრამ, ჩემი აზრით, ეს მოხდა იმიტომ, რომ ეროვნულთან ერთად, ის არის მსოფლიო კალიბრის თანამედროვე მხატვარიც და მე მეამაყება, რომ არჩევანი სწორედ ამ ხელოვანზე შეჩერდა.
– უკანასკნელი აქტუალური მოვლენებიდან გამომდინარე უნდა გკითხოთ, რა აზრის ხართ ცენზურასა და გრიფირებაზე ხელოვნების ნაწარმოებებში და რამდენად ლოგიკური აღშფოთებული მოქალაქეების პროტესტი სკოლის სახელძღვანელოში „აღმოჩენილ“ უცენზურო სიტყვებთან დაკავშირებით?
– მე ამ თემას დიდად თვალყურს არ ვადევნებ, ამიტომ სიღრმისეულ პასუხს ვერ გაგცემ, მაგრამ ვიტყვი, რომ თუ სიტყვას აქვს ხელოვნებასთან კავშირი, ის ნაწარმოების განუყოფელ ნაწილად უნდა განვიხილოთ. ჩვენ ვიცით, რომ „ვეფხისტყაოსანშიც“ არის ისეთი სიტყვები, რომლებიც ყოველდღიურობაში არ უნდა გამოვიყენოთ, მაგრამ, რა თქმა უნდა, აბსურდი იქნებოდა ნაწარმოებში მათთვის ცენზურის დადება ან ამ სიტყვების გამო ნაწარმოების უარყოფითად შეფასება.
– გეგმავს თუ არა, ხელოვნების სასახლე ახალ მასშტაბურ პროექტს ახლო ან შორეულ მომავალში?
– ჩვენ ვგეგმავთ ერთ ძალიან მასშტაბურ პროექტს _ წელს გამოიცემა დიდი ალბომი სახელწოდებით „ქართველები“, რომელიც მიძღვნილი იქნება საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ასი წლისთავისადმი.
ასევე, პარალელურად, კულტურისა და ძეგლთა დაცვის სამინისტროსთან ერთად, ვახორციელებთ კიდევ ერთ მნიშვნელოვან პროექტს, რომელიც ზემოთ აღნიშნულ თარიღს ეძღვნება, სახელწოდებით _ „ქართული კულტურა დამოუკიდებელ საქართველოში“.
ბექა ბერულავა

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) კულტურა Wed, 07 Mar 2018 12:15:20 +0400