საზოგადოება - ვერსია - ვერსია http://versia.ge Thu, 12 Dec 2019 07:00:36 +0400 Joomla! - Open Source Content Management en-gb მშიერი ახალი წელი! http://versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6490-მშიერი-ახალი-წელი.html http://versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6490-მშიერი-ახალი-წელი.html

„ვერ გაძღა მაგათი მუცლები, ვერა!“ _ ხალხი პოლიტელიტის წინააღმდეგ

ჩემს ბავშვობაში, მახსოვს, დეკემბრის ამ დროს არათუ განწყობა, არამედ, უკვე საახალწლო მზადება იყო ხოლმე _ მშობლებს ბაზრიდან (მაშინ სუპერმარკეტები არ არსებობდა, გასტრონომში კი ყველაფერი არ იყიდებოდა) სურსათ-სანოვაგე მოჰქონდათ. ყველაზე ადრე, ნიგოზს ყიდულობდნენ ხოლმე, მერე გაძვირდებაო. ჰოდა, ცხონებული ბებიაჩემი შეშის ღუმელზე დიდ „ჟარონას“ შემოდგამდა, ზედ ბაზრიდან დედაჩემ-მამაჩემის მიერ მოტანილ ნიგოზს დაყრიდა, კარგად მოხალავდა და მთელი დეკემბერი „ფერფლავდა“ ხოლმე ანუ გოზინაყის მასალას ამზადებდა. ერთი სიტყვით, იყო დიდი ფუსფუსი და სადღესასწაულო განწყობა...

ახლა არც მამაჩემია ცოცხალი, არც _ ბებიაჩემი. დედაჩემიც აღარ დადის ბაზარში _ ეს საქმიანობა ჩემს ძმასა და რძალს გადააბარა. გოზინაყსაც ჩემი რძალი აკეთებს ხოლმე ანუ იმის თქმა მინდა, რომ ახალი წელი ზუსტად ისე მოდის, როგორც მაშინ, შორეულ 80-იან წლებში მოდიოდა, მაგრამ იცით, განსხვავება რა არის? _ ახლა დეკემბრის დასაწყისში კი არა, არამედ, 31 დეკემბერსაც არავის, ან ძალიან ცოტას თუ ეზეიმება. რატომ? _ იმიტომ, რომ ქვეყანაში უმძიმესი სოციალურ-ეკონომიკური ფონია და ადამიანები _ არც მეტი, არც ნაკლები _ იმისთვის იბრძვიან, რომ შიმშილით სიკვდილს თავი როგორმე დააღწიონ! ეს ვინმეს, განსაკუთრებით „მეოცნებეებს“, შესაძლოა, უტრირებულ ნათქვამად მოეჩვენოთ, მაგრამ იმას, რომ საქართველოში მოსახლეობის აბსოლუტური უმრავლესობა სიღარიბეში, ან სიღარიბის ზღვრის პირას ცხოვრობს, ისეთი სახელმწიფო უწყებაც კი არ უარყოფს, როგორიც სტატისტიკის სამსახურია! 

მოკლედ, „საქსტატის“ მონაცემებით, ბოლო ერთი წლის განმავლობაში ანუ 2018 წლის ოქტომბრიდან მიმდინარე წლის ოქტომბრამდე, ფასებმა თითქმის ყველა პრიდუქტზე მოიმატა. ასე, მაგალითად, ხილი და ყურძენი 26.9%-ით გაძვირდა, ხორცი და ხორცის პროდუქტები _ 14.7%-ით, პური და პურპროდუქტები კი _ 11%-ით. 

ამას გარდა, „საქსტატის“ მიერ, ოქტომბრის ინფლაციის მაჩვენებელში, რომელიც ახლახანს გამოქვეყნდა, ვკითხულობთ: 

„წლიური ინფლაციის ფორმირებაზე ძირითადი გავლენა იქონია ფასების ცვლილებამ შემდეგ ჯგუფებზე: 

სურსათი და უალკოჰოლო სასმელებიის ჯგუფში ფასები გაიზარდა 13.5%-ით. კერძოდ, ალკოჰოლური სასმელები, თამბაქო: ფასები გაზრდილია 13.8%-ით. 

ფასები მომატებულია, როგორც თამბაქოს ნაწარმზე (26.8%), ასევე, ალკოჰოლურ სასმელებზე (3%). 

ერთწლიან ჭრილში, დასვენებაზე, გართობასა და კულტურაზე ფასები გაზრდილია 7.3%-ით, ტრანსპორტის ჯგუფში დაფიქსირდა ფასების 3%-იანი მატება. 

სასტუმროები, კაფეები და რესტორნების ჯგუფზე _ ფასები მომატებულია 6.9%-ით. 

ოქტომბერში, წინა თვესთან შედარებით, სურსათი და უალკოჰოლო სასმელების ჯგუფში დაფიქსირდა ფასების 1.6%-იანი მატება. 

ფასები გაიზარდა შემდეგ ქვეჯგუფებზე: რძე, ყველი და კვერცხი (2.7%), ხორცი და ხორცის პროდუქტები (2.3%), ბოსტნეული და ბაღჩეული (1.7%), ზეთი და ცხიმი (1.6%), თევზეული (1.4%), ასევე ხილი და ყურძენი (1.0%). 

ამასთან, ტანსაცმლისა და ფეხსაცმლის ჯგუფში ფასები მომატებულია 5.9%-ით, ფასები გაიზარდა, როგორც ფეხსაცმლის (10.9%), ისე ტანსაცმლის (3.9%) ქვეჯგუფზე. 

ოქტომბერშივე, წინა თვესთან შედარებით, ინფლაციის დონემ საქართველოში 0.8%, ხოლო წლიური ინფლაციის დონემ 6.9% შეადგინა''. 

იმედია, მმართველი გუნდი ვერ იტყვის, რომ „საქსტატი“ ოპოზიციის ხელშია და მის მიერ გასაჯაროვებული ინფორმაცია „ფეიკია“! 

სხვათა შორის, როცა წინამდებარე სტატიას ვწერდი, ტელევიზიით, საქართველოს პარლამენტის პლენარულ სხდომას გადმოსცემდნენ და მმართველი გუნდის წარმომადგენლები ანუ დეპუტატები ერთმანეთის მიყოლებით აკეთებდნენ მაღალფარდოვან განცხადებებს იმის შესახებ, თუ როგორი კარგი ცხორებაა საქართველოში, როგორ დუღს და გადმოდუღს ეკონომიკა, როგორ იხსნება ერთმანეთის მიყოლებით საწარმოები და ინვესტორებიც როგორ „ჯლიგინ-ჯლიგინით“ შემოდიან ქვეყანაში! 

ვუსმენდი დეპუტატების ამ „ზღაპრებს“ და სიმწრისგან მეცინებოდა, მეცინებოდა იმიტომ, რომ ზუსტად იმ დილას, როცა პარლამენტარები ზემოხსენებულ განცხადებებს აკეთებდნენ, სამსახურში მიმავალმა შევამჩნიე _ ნაგვის ურნაში შუახნის ქალბატონი რომ იქექებოდა, მაგრამ „ძლიერნი ამა ქვეყნისანი“ ასეთ სცენებს ვერ ხედავენ, რამეთუ ისინი ჩვეულებრივი მოკვდავების მსგავსად, ქუჩაში ფეხით არ დადიან. დაბურულშუშებიანი ავტოებიდან კი ეს მწარე რეალობა არ ჩანს! მწარე რეალობა არც „ფეშენ“ კაფე-ბარებიდან ჩანს, იმ კაფე-ბარებიდან, რომლებსაც ოპოზიციისა, თუ ხელისუფლების წარმომადგენლები ხშირ-ხშირად სტუმრობენ და ფინჯან ყავაში, ზოგჯერ, 25 ან 30 ლარს იხდიან ხოლმე! 

ზოგადად, ქვეყანაში შექმნილ ვითარებაზე პასუხისმგებლობა ხელისუფლებას ეკისრება _ ეს პოლიტიკის არითმეტიკაა და ამ არითმეტიკას თავს ვერც „ოცნება“ არიდებს, მაგრამ იცით, ჩვენი ქვეყნის უმთავრესი პრობლემა რა არის? _ ის, რომ პოლიტიკა მავანთ, ერთგვარ ბიზნესად აქვთ ქცეული. ჰოდა, ეს მავანნი ხან ხელისუუფებაში არიან, ხან _ ოპოზიციაში და ასე გრძელდება, თითქმის 30 წელია. 

დიახ, ქალბატონებო და ბატონებო, შეიძლება, არ გესიამოვნოთ, მაგრამ მოდით, სიმართლეს თვალი გავუსწოროთ და ხმამაღლა ვთქვათ, რომ მათი უმეტესობა, რომელიც პოლიტიკაშია ჩართული ანუ თავი პოლიტიკოსად მოაქვს, სიდუხჭირეს ნამდვილად არ უჩივის! ყოველ შემთხვევაში, პირადად მე, ერთი-ორი პოლიტიკოსი ვიცი, რომელიც იაფფასიან თამბაქოს ეწევა და თუ შინაც ესტუმრებით, ბევრი-ბევრი, წყალ-წყალა ყავით გაგიმასპინძლდეთ. აი, დანარჩენები კი ზამთარში, დავოსში „გულავს“ არ იკლებენ, ზაფხულში კი _ კანარის კუნძულებზე გარუჯვას! 

და როგორია ყველაფერ ამის საპირისპირო რეალობა ანუ როგორ ცხოვრობს მოსახლეობის აბსოლუტური უმრავლესობა? 

მოდით, ჯერ ისევ „საქსტატის“ მონაცემებს გავეცნოთ. მერე კი მშიერმუცელა მოსახლეობას მოვუსმინოთ. 

„საქსტატის“ მონაცემებით, ოთხსულიანი ოჯახის საარსებო მინიმუმი 321 ლარია და ეს მაშინ, როცა ერთი კილოგრამი საქონლის ხორცი, მინიმუმ, 18 ლარი ღირს ანუ ამ საარსებო მინიმუმით, ოთხსულიან ოჯახს 18 კილოგრამამდე საქონლის ხორცის შეძენა შეუძლია. 

ნათქვამია, საბანი როგორც გყოფნის, ფეხი ისე უნდა გაჭიმოო. ჰოდა, ოთხსულიანი ოჯახი ხორცს ყოველ თვე არ იყიდის, მაგრამ თვეში ერთხელაც რომ იყიდოს, ყველაზე ცოტა, ორი კილოგრამი ხომ მაინც სჭირდება, რომ ხორციანი წვნიანი გააკეთოს? ამას დაამატეთ კომუნალური გადასახადები, მგზავრობის ხარჯი და ახლა, გამოვიდეს რომელიმე ბობოლა და თქვას, რომ 321 ლარი არსებობისთვის საკმარისია, თუმცა არ იფიქროთ, რომ ამ განცხადების გაკეთების შერცხვებათ. აი, მაგალითად, თბილისის საკრებულოს „მეოცნებე“ დეპუტატი ქალბატონი, არცთუ შორეულ წარსულში ამტკიცებდა, ადამიანს საკვებად, დღეში 1.80 ლარი სჭირდებაო. გუგული მაღრაძე კი, რომელიც საკანონმდებლო ორგანოს წარმომადგენელი და თანამედროვე ქართული პოლიტიკის ერთ-ერთი, ყველაზე ოდიოზური „ფეისია“, იმის თქმასაც არ ერიდებოდა, რომ კარგი დიასახლისი, მინიმალურ თანხადაც კარგ სადილს მოამზადებს! 

სხვათა შორის, ეს ის გუგული მაღრაძეა, რომელიც სხვადასხვა შეხვედრაზე თავს უძვირფასესი „შუბებით“ იწონებს ხოლმე! 

„საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის ინფორმაციით, მიმდინარე წლის მარტში, შრომისუნარიანი მამაკაცის საარსებო მინიმუმი 181 ლარი იყო, რაც ოთხი ლარით აღემატება წინა წლის ანალოგიური პერიოდის მაჩვენებელს.

საქსტატის მონაცემებით, ერთსულიანი ოჯახის საარსებო მინიმუმი 160.5 ლარით განისაზღვრა. ორსულიანი ოჯახის საარსებო მინიმუმია 256.8 ლარი, სამსულიანის – 288.9 ლარი, ოთხსულიანის – 321 ლარი, ხუთსულიანის – 361.2 ლარი, ექვსსულიანისა და მეტის – 427 ლარი. 

სტატისტიკის ეროვნული სამსახური საარსებო მინიმუმს, მინიმალური სასურსათო კალათის საფუძველზე ადგენს. მინიმალური სასურსათო კალათა შრომისუნარიანი ასაკის მამაკაცის ნორმალური სიცოცხლისა და შრომისუნარიანობისთვის ფიზიოლოგიურად აუცილებელი საკვების რაოდენობას შეიცავს. კალათა შედგება 40 დასახელების პროდუქტისგან. ესენია: პური, ბურღულეული, ხორცი, რძის პროდუქტები, ბოსტნეული და საკონდიტრო ნაწარმი'', _ ნათქვამია „საქსტატის“ მიერ, მიმდიმარე წლის გაზაფხულზე გამოქვეყნებულ ინფორმაციაში. 

გაზაფხულის მერე, ლამის ნახევარი წელი გავიდა. შესაბამისად, ზემოთ მოყვანილი მონაცემებიც, ცხადია, შეიცვალა და ამ ცვლილებას თითოეული ჩვენგანი ვგრძნობთ! 

სხვათა შორის, ჩვენს ქვეყანაში არსებულ სიდუხჭირეს, ყველაზე მეტად ბავშვები განიცდიან და ამის შესახებ „იუნისეფიც“ საუბრობს. კერძოდ, ამ ორგანიზაციის ოფიციალურ ვებგვერდზე გამოქვეყნებულ სტატიაში ნათქვამია: 

 

„საქართველოში, ბავშვები უფრო მეტად დგანან სიღარიბის საფრთხის წინაშე, ვიდრე მოსახლეობის სხვა რომელიმე ჯგუფი. საქართველოს ჯერ კიდევ არ გააჩნია ყოვლისმომცველი, ბავშვებისდმი მგრძნობიარე სოციალური დაცვის სისტემა, რომელიც ეხმარება ოჯახებს მოულოდნელი დარტყმების დაძლევასა და გაძლიერებაში. დღემდე ბევრი ხარვეზია ბავშვზე ორიენტირებული კანონმდებლობის/პოლიტიკის, ფულადი დახმარებისა, თუ სოციალური სერვისების თვალსაზრისით. ბევრი დაუცველი ოჯახი ამ სერვისების მიღმაა დარჩენილი. პირველ რიგში, ესენი არიან შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე ბავშვები, ძალადობის მსხვერპლი ბავშვები, ეროვნულ უმცირესობათა ჯგუფების წარმომადგენელი ბავშვები და ბავშვები ღარიბი ოჯახებიდან. 

დაუცველობის მაღალ ხარისხს, ხშირად ისეთი სიტუაციებიც განაპირობებს, როცა ადამიანები მოულოდნელად ღარიბდებიან. ეს შეიძლება გამოიწვიოს ისეთმა დარტყმებმა, როგორებიცაა უმუშევრობა, ავადმყოფობა, ან ოჯახის წევრის სიკვდილი, რამაც შეიძლება უცებ გააღარიბოს ოჯახი. ეს პრობლემა, ხშირად ახალგაზრდა (20-30 წლის) მშობლების შემთხვევაში ვლინდება: ამ ასაკობრივ კატეგორიაში, განსაკუთრებით მაღალია უმუშევრობის დონე და ნაკლებია სახელმწიფოს დახმარება. გარდა ამისა, ბავშვებსა და მათ ოჯახებს არ აქვთ წვდომა სოციალურ მომსახურებებსა და ოჯახების დახმარების სერვისებზე, განსაკუთრებით სოფლებში''. 

ბავშვთა სიღარიბესა და ცხოვრების არასათანადო დონის შესახებ, მაისში გამოქვეყნებულ, საქართველოს სახალხო დამცველის ანგარიშშიც არის ყურაღება გამახვილებული: 

„ომბუდსმენი საქართველოს მთავრობას მიმართავს რეკომენდაციით, ბავშვთა სიღარიბის დაძლევის მიზნით, შეფასდეს სახელმწიფოში არსებული ბავშვზე ზრუნვის პროგრამების ეფექტიანობა და განხორციელდეს ცვლილებები ბავშვზე ზრუნვის სისტემის რეფორმირების ფარგლებში იმგვარად, რომ არსებულმა პროგრამებმა ადეკვატურად უზრუნველყოს არასრულწლოვანთა დაცვა უკიდურესი სიღარიბისა და ცხოვრების არასათანადო დონისგან. 

სიღარიბის აღმოფხვრის მიმართულებით, მნიშვნელოვანია, რომ მუნიციპალურ დონეზე არსებობდეს შედეგზე ორიენტირებული პროგრამები, რაც ხელს შეუწყობს ოჯახების არასათანადო საცხოვრებელი პირობების გაუმჯობესებას. 

პრობლემურია უფასო სასადილოებში ბავშვთა დაბალანსებული, ჯანსაღი საკვებით უზრუნველყოფა მაშინ, როდესაც სიღარიბეში მცხოვრები ოჯახების დიდი ნაწილი, სწორედ აღნიშნულ მომსახურებაზეა დამოკიდებული. 

სოციალურ დახმარებაზე ფინანსურად დამოკიდებულ ოჯახებში, ფაქტობრივად, არასრულწლოვნების ელემენტარული, საბაზისო საჭიროებებიც კი არ არის დაკმაყოფილებული. ამას ემატება დამხმარე სოციალური პროგრამების არაეფექტიანობა და დაგვიანებული დახმარება. ყოველივე ეს კი, საერთო ჯამში, ვერ უზრუნველყოფს სოციალურად დაუცველი ოჯახების საჭიროებების დაკმაყოფილებას“. 

ამავე ანგარიშში ხაზგასმულია, რომ განსაკუთრებით მოწყვლადი ქუჩაში მცხოვრები და მომუშავე ბავშვები არიან, თუმცა სახელმწიფოს მხრიდან, ამ მიმართულებით, აუცილებელი ნაბიჯები არ იდგმება.

* * * 

ნათია ახალგაზრდა, მარტოხელა ქალია, უფრო სწორად, ქმარს გაცილებულია და შვილის გაზრდა მარტოს უხდება. ნათიას, როგორც იტყვიან, ათი კლასის განათლება აქვს. ამიტომ, იძულებულია, დამლაგებლად იმუშაოს და ამ საქმიანობაში, 210 ლარს უხდიან... სწორედ იმის გამო, რომ ეს შემოსავალი უფიქსირდება, სოციალურად დაუცველთა პროგრამაში არ არის. 

სხვათა შორის, ნათიას, სხვა გაჭირვებულებისგან განსხვავებით, სახლი აქვს, მაგრამ საკითხავია, ამ სახლში რა აქვს? ორი სკამი, ერთი მაგიდა, ერთი გარდერობი, ერთი საწოლი და ერთიც მაცივარი, რომლის კარიც _ არც მეტი, არც ნაკლები _ თოკით არის დაბმული _ აი, სულ ეს გახლავთ მარტოხელა დედის მთელი ავლა-დიდება. 

ჰო, ნათიას კიდევ ერთი ნივთი აქვს _ კუსტარული გამათბობელი. 

_ მეზობელმა მათხოვა და ზამთარში, როცა ძალიან შემცივდება ხოლმე, მაშინ ვანთებ ხოლმეო, _ მეუბნება ნათია, რომელიც თავს უხერხულად იმის გამოც გრძნობს, რომ ვერაფრით მიმასპინძლდება, _ ნეტავ, მცოდნოდა, მოსვლას თუ აპირებდით, მაღაზიაში „ნისიად“, ნალექიან ყავას მაინც ავიღებდიო, _ თვალცრემლიანი მეუბნება ახალგაზრდა ქალი და თავის გაჭირვებულ ყოფაზე მიყვება: 

_ ერთადერთ შვილს მარტო და ვაი-ვაგლახით ვზრდი _ სამი წლის იყო, ჩემი ქმარი რომ დაიჭირეს. კიდევ კარგი, ეს ბინა დედამთილ-მამამთილმა მიყიდეს, თორემ ქუჩაში მომიწევდა შვილის გაზრდა. 

_ მეუღლე ისევ ციხეშია? 

_ არა, ოთხის წლის წინ გამოვიდა და მალევე გარდაიცვალა. 

ჩემი ხელფასით, თავი ასე, თუ ისე გამაქვს, მაგრამ აი, ჩემი ყველაზე დიდი პრობლემა ბანკის პროცენტებია _ ვერ ვიხდი და საურავები, თუ რაც ჰქვია, იზრდება და იზრდება. 

_ ბანკის კრედიტი რამდენი გაქვთ? 

_ ჩემი ქმარი რომ დაიჭირეს, მაშინ არ ვმუშაობდი და თავი როგორმე უნდა გაგვეტანა, თან ბავშვი პატარა იყო და ათასი რამე სჭირდებოდა. ამიტომ, ბანკიდან 8 ათასი დოლარი ავიღე სესხად, ვიფიქრე, რამე იქნება და გადავიხდი-მეთქი. 

თავიდან გადახდას ვახერხებდი _ მაშინ ჩემი მშობლებიც ცოცხლები იყვნენ და მეხმარებოდნენ, მაგრამ ბოლო ხუთი წელი იქნება, პროცენტი აღარ გადამიხდია და ბანკიდან ყოველ თვე მირეკავენ, ან კრედიტი დაფარე, ან ბინას გაგიყიდითო. აღარ ვიცი, რა ვქნა. 

_ კი, მაგრამ შარშან, საპრეზიდენტო არჩევნების წინ, ე.წ. განულების პროგრამა რომ გამოაცხადა „ოცნებამ“, ამ სიაში არ მოხვდით? 

_ არა. 

_ რატომ? 

_ აბა, რა გითხრათ? _ ალბათ, მაგ სიაშიც ხალხი ნაცნობობით შეიყვანეს, თან იცით, საქმე რაშია? 

_ რაში? 

_ არ ვიცი, ეს უნდა გითხრათ, თუ არა. 

_ რა ხდება? 

_ გეტყვით, მაგრამ ჩემი გვარი გაზეთში არ დაწეროთ, თორემ შეიძლება, სამსახურიდანაც გამაგდონ და მთლად ულუკმა-პუროდ დავრჩე. 

_ კი ბატონო, არ დავწერ, მაგრამ რა პრობლემა გაქვთ? 

_ მე „ოცნების“ მომხრე არ ვარ. 

_ ნაციონალი ხართ? 

_ არა, პოლიტიკა საერთოდ არ მაინტერესებს, მაგრამ არჩევნებზე რომ მივდივარ ხოლმე, ხმას შალვა ნათელაშვილს ვაძლევ. 

_ ეს თქვენი უფლებაა _ ჩვენ დემოკრატიულ ქვეყანაში ვცხოვრობთ. 

_ სად არის დემოკრატია? დემოკრატია, შეიძლება, ქალაქშია, თორემ ჩვენთან, სოფელში ყველაფერი სხვანაირად არის. 

_ რას ჰქვია, სხვანაირად არის? 

_ აი, მთავრობის მაქებარი უნდა იყო და პურიც გექნება და წყალიც! ეგ კი არადა, უბანში „აგენტებიც“ ჰყავთ, ერთი მეზობელია, სულ მოდის და მეკითხება, ვისი მომხრე ხარო. ვატყუებ, „ოცნების“-მეთქი. დამლაგებლის ადგილიც ამ მეზობელმა მიშოვა და ახლა რომ გაიგონ, „ოცნებას“ არ ვუჭერ მხარს, შეიძლება, სამსახურიდან გამომაგდონ! 

* * * 

„ვერსია“, ნათიას გარდა, სხვა მოქალაქეებსაც ესაუბრა. ისინი ვინაობის გამხელისგან თავს იკავებენ, თუმცა უმძიმეს სოციალურ ფონზე საუბარს არ გაურბიან. 

მაყვალა, 68 წლის: _ „არაფერს წარმოადგენს მოსახლეობა მთავრობისთვის. არჩევნებისთვის იკლავენ თავს, აგვირჩიეთო. მიიღებენ ხმას და დამთავრებულია. პირადად მე, გარე მოვაჭრე ვარ და ოჯახს ამით ვარჩენ, მაგრამ სულ იმის შიში მაქვს, რომ ერთ დღესაც გარე ვაჭრობას აკრძალავენ და ლუკმა-პურის გარეშე დავრჩები... 

68 წლის ქალი ვარ, მაგრამ ამაზე გაჭირვებული საქართველო არ მახსოვს. არ ვიცი, როდის უნდა მოგვაქციონ ყურადღება. ხელისუფლება ისე გვიყურებს, როგორც საზარბაზნე ხორცს“. 

ვენერა, 56 წლის: _ ,,მთავრობა ხალხს რამედ რომ თვლიდეს, იმაზე იზრუნებდა, რომ სამუშაო ადგილები შეექმნა და შიმშილით არ ამოვხოცილიყავით, მაგრამ ეგენი მარტო საკუთარ ტყავზე ფიქრობენ. თვითონ ხომ აქვთ მაღალი ხელფასები, არც რესტორნებს იკლებენ დ არც _ უცხოეთში სეირნობას. ჰოდა, ჩვენ სულ ცალ ფეხზე არ ვკიდივართ?“ 

ოთარი, 65 წლის: _ ,,ვერ გაძღა მაგათი მუცლები, ვერა! პენსიონერი წელს გავხდი, მაგრამ მაგათი მოგდებული კაპიკებით, ცოლ-შვილი როგორ უნდა ვარჩინო? 

ვტაქსაობ და პურის ფულს ასე ვშოულობ, მაგრამ ახლა „ტაქსისტებსაც“ რეგულაციები დაგვიწესეს. კი ბატონო, მეც მინდა, რომ კარგი მანქანა მყავდეს, მაგრამ როგორ ვიყიდო? _ ბანკები კრედიტებსაც აღარ იძლევიან! 

სხვათა შორის, ორი ბიჭი მყავს, ორივეს უმაღლესი აქვს დამთავრებული, ერთი ეკონომისტია, მეორე _ იურისტი. სამსახური ვერც ერთმა იშოვა და ორივემ ტაქსაობა დაიწყო. ახლა გავიგე, თურმე, იმ ოჯახებს, რომელთაც სამი, ან მეტი მანქანა აქვთ, გადასახადი უნდა დაუწესონ. კი ბატონო, ჩემს ოჯახში სამი მანქანააა, მაგრამ ეს იმას ნიშნავს, რომ მდიდრები ვართ და სიმდიდრის გადასახადი უნდა გადაგვახდევინონ? 

თუ ეს გადასახადი მართლა შემოიღეს, იძულებულები გავხდებით, ერთი მანქანა გავყიდოთ. აი, მერე არ ვიცი, რა გვეშველება, ჩემი უმანქანოდ დარჩენილი რომელიმე შვილი, ოჯახს როგორ შეინახავს? იძულებული გახდება, ან მოიპაროს, ან საზღვარგარეთ წავიდეს!“ 

ელენე, 46 წლის: _ ,,საავადმყოფოში ვმუშაობ _ ექთანი ვარ, ისეთი სასაცილო ხელფასი მაქვს, თქმისაც კი მრცხვენია _ ოპერაციაში 20 თეთრს გვიწერენ, თან ჩვენი უფროსობა გვეუბნება, რომ რომელ განყოფილებაშიც ვიქნებით საჭირო, იქ უნდა ვიმუშაოთ და თან პალატებიც უნდა დავალაგოთ. თვის ბოლოს 180 ან 200 ლარი ძლივს გამომდის. 

ჩემი ქმარი მეჩხუბება, წამოდი მაგ საავადმყოფიდან, მაგათი დედაცო, მაგრამ ეს 200 ლარიც ხომ ფულია? მართალია, ხელფასი ყოველ თვე არ გვაქვს და ორ-სამ თვეში ერთხელ გვაძლევენ, მაგრამ ესეც რაღაცას ნიშნავს. ახლა, ჩემმა ახლობელმა მითხრა, საბუთები გააკეთე და ჩემთან წამოდი, იტალიაშიო. ჩემს ქმარს რომ ვუთხარი, წავალ, ცოტას ვიმუშავებ და ორ-სამ წელში დავბრუნდები-მეთქი, თავიდან გაგიჟდა და მითხრა, გაბოზება თუ გინდა, აქ გაბოზდი, რაღა იტალიაში უნდა წახვიდეო, მაგრამ მერე, მაგის სამსახურიც დაიხურა _ საგზაოში მუშაობდა და კომპანიამ ტენდერი ვეღარ მოიგო. ჰოდა, ახლა დავრჩით ამ ჩემი კაპიკების იმედზე და მითხრა, თუ გინდა, წადი და მერე, მეც წამოვალო. ახლა საბუთებს ვაკეთებ და ალბათ, ზაფხულში წავალ, მაგრამ არ ვიცი, შვილები ვის დავუტოვო''. 

დალი, 32 წლის: _ ,,ჩვენ არც მთავრობა გყავს და არც სახელმწიფო გვაქვს! 

ვალერი, 55 წლის: _ ,,პოლიტიკოსებისთვის ადამინები არ არსებობენ. ახალგაზრდა კაცი ვარ, პროფესიაც მაქვს, მაგრამ სადაც მივედი, ყველგან მითხრეს, რომ ინგლისური და კომპიუტერი უნდა იცოდეო. ეს კომპიუტერი კი ვისწავლე, მაგრამ სანამ ინგლისურს ვისწავლი, მანამდე რა ვქნა, ჰაერით ვიკვებო? 

უკვე ისეთ ჭკუაზე ვარ, რომ რომელიმე თანამდებობის პირის სახლთან ჩემი ოჯახით მივალ, დავჯდები, შიმშილობას დავიწყებ და სანამ ყურადღებას არ მომაქცევენ, იქიდან ფეხს არ მოვიცვლი! 

საზოგადოებრივი წესრიგის დარღვევისთვის თუ დამიჭერენ, დამიჭირონ _ ციხეში საკვების პრობლემა მაინც არ მექნება!“ 

* * * 

მოკლედ, ასეთია საქართველოს მწარე რეალობა. ჰოდა, ამ რეალობიდან გამომდინარე, ამ ქვეყანაში საახალწლო განწყობა, ალბათ, ცოტა ადამიანს აქვს, მაგრამ გვინდა, თუ არა, ახალი წელი მაინც მოვა, თან ხომ იცით, ახალი წელი იმედსა და სიახლესთან ასოცირდება! ჰოდა, გვქონდეს იმედი, რომ მომავალი წელი ახლანდელზე უკეთესი იქნება და ხალხის ცხოვრება ოდნავ მაინც გაუმჯობესდება!

ნინო დოლიძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) საზოგადოება Wed, 11 Dec 2019 12:40:59 +0400
მსოფლიოს სპორტულმა სამყარომ რუსეთს სასიკვდილო განაჩენი გამოუტანა! http://versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6485-მსოფლიოს-სპორტულმა-სამყარომ-რუსეთს-სასიკვდილო-განაჩენი-გამოუტანა.html http://versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6485-მსოფლიოს-სპორტულმა-სამყარომ-რუსეთს-სასიკვდილო-განაჩენი-გამოუტანა.html

ფრანგული ფეხბურთის ამომავალი ქართველი ვარსკვლავი _ შესთავაზებენ თუ არა გიორგი მიქაუტაძეს საქართველოს ეროვნულ ნაკრებში თამაშს

ქართველმა მკლავჭიდელმა, „ჰალკად“ წოდებულმა ლევან საგინაშვილმა, მკლავჭიდში ყველაზე პრესტიჟული, ტოპ-8 ტურნირი მოიგო და პლანეტის უძლიერესი მკლავჭიდელის ტიტულიც ალალად დაიმსახურა. ფინალში, ლევანის მეტოქე რუსი სპორტსმენი იყო, რომელიც ქართველმა გოლიათმა მშრალი ანგარიშით _ 6:0 დაამარცხა და ოქროს მედალთან, საჩემპიონო ქამარსა და მილოცვებთან ერთად, 50 ათასი დოლარიც დაიმსახურა.

ამასობაში, საქართველოს საფეხბურთო ჩემპიონატი ოფიციალურად დასრულდა. მართალია, ბოლო ტურის შეხვედრები ორი კვირის წინ შედგა და ჩემპიონიც გაირკვა, მაგრამ დარჩენილი იყო თასის ფინალი, რომელშიც ერთმანეთს „საბურთალო“ და „ლოკომოტივი“ შეხვდნენ. „საბურთალოელებმა“ მატჩი დამაჯერებლად ჩაატარეს და 3:1-ით, დამსახურებულად იმარჯვეს. 

 

საინტერესო ამბებიც ნამატჩევს დაიწყო: შეხვედრის შემდეგ გამართულ პრესკონფერენციაზე, „საბურთალოს“ თავკაცმა, გიორგი ჭიაბრიშვილმა განაცხადა, რომ თანამდებობას ტოვებს. ერთ შეხედვით, ეს მოულოდნელი იყო, მაგრამ როგორც ჩანს, კლუბში ამის შესახებ იცოდნენ და მთავარი მწვრთნელის წასვლა მშვიდად გადაიტანეს. ახლა კი ამბობენ, რომ თბილისურ კლუბს გია ცეცაძე, ან კახა ჩხეტიანი ჩაიბარებს, არადა, პირველი, საქართველოს 21-წლამდელთა მთავარი მწვრთნელია, ხოლო მეორე _ ქუთაისის „ტორპედოსი“. ამის მიუხედავად, ჯერჯერობით, სხვა კანდიდატურები არ განიხილება და საქმეს ისეთი პირი უჩანს, ან ნაკრები დარჩება თავკაცის გარეშე, ან _ „ტორპედო“. 

* * * 

საფრანგეთის ჩემპიონატის მე-17 ტურში, „ნიცამ“ საკუთარ მოედანზე, „მეცს“ 4:1 მოუგო. ეს შეხვედრა ჩვენი ყურადღების ცენტრში ვერ მოექცეოდა, რომ არა ერთი საინტერესო ფაქტი _ შეხვედრის 83-ე წუთზე, სტუმართა თავკაცმა ცვლილება განახორციელა და მოედანზე... „ფრანგი“ გიორგი მიქაუტაძე შეუშვა. გიორგი 19 წლისაა, თავდამსხმელია და როგორც ფრანგული საიტები წერენ, მას ამ ქვეყნის მოქალაქეობა აქვს. ის, რომ საფრანგეთის უმაღლეს დივიზიონში ქართველი თამაშობს, არ არის უმნიშვნელო ფაქტი და იმედია, ფეხბურთის ფედერაცია ამ ბიჭით დაინტერესდება და საქართველოს ეროვნულ ნაკრებში თამაშსაც შესთავაზებს. მით უმეტეს იმის ფონზე, რომ თავდასხმაში ჩვენს გუნდს, აშკარად უჭირს. 

რადგან ეროვნული ნაკრები ვახსენეთ, ისიც ვთქვათ, რომ 8-თვიანი პაუზის შემდეგ, მოედანს დაუბრუნდა „გენტის“ 10 ნომერი, გიორგი ჩაკვეტაძე. მოგეხსენებათ, საქართველოს ეროვნულ ნაკრებს, 26 და 31 მარტს, თავისი არსებობის ისტორიაში, ყველაზე მნიშვნელოვანი შეხვედრები ელის და ჩაკვეტაძის გარეშე, ძალიან გაგვიჭირდება. იმედია, გიო გაზაფხულამდე, ფორმაში შესვლას მოასწრებს და რაც მთავარია, აღარ დაშავდება. 

* * * 

სამწუხაროდ, არცთუ სახარბიელოდ მისდის საქმეები ნაკრების კიდევ ერთ წევრს _ ჯანო ანანიძეს სათამაშო დროის ნაკლებობაც აქვს, არც სათანადო ფორმაშია და რუსული პრემიერ-ლიგის ბოლო ტურში, თანაგუნდელთან, პირდაპირ მოედანზე იჩხუბა. ამის გამო, ქართველი ნახევარმცველი კლუბმა კი დასაჯა, მაგრამ როგორც რუსული მედია წერს, ზამთრის სატრანსფერო სეზონში, მოსკოველები, პირველ რიგში, სწორედ ჯანოს გაყიდვას შეეცდებიან, რადგან მას სათანადოდ ვერ იყენებენ და ამ დროს, ჩვენებური, გუნდის ერთ-ერთი, ყველაზე მაღალანაზღაურებადი ფეხბურთელია. იმავე რუსული მედიის ცნობით, ანანიძე წლიურად, ხელფასის სახით, 2 მილიონ ევროს იღებს. 

* * * 

ფიგურული სრიალის საერთაშორისო ორგანიზაციის ეგიდით, ტურინში, წლის შემაჯამებელი ტურნირი გაიმართა. ყველასთვის მოულოდნელად, პირველი ადგილი ქართულმა წყვილმა დაიკავა. გიორგი რევიამ და მარია კაზაკოვამ უშეცდომოდ ისრიალეს და აშშ-ისა და რუსეთის უძლიერეს წყვილებს აჯობეს. 

* * * 

არანაკლებ საოცარი იყო 11-12 წლამდელ გოგონათა შედეგი იაპონიაში. ჩვენმა ბატუტზე მხტომელებმა საუცხოოდ იასპარეზეს და ფავორიტი რუსეთი უკან მოიტოვეს. მესამე ადგილზე იაპონელები გავიდნენ, თუმცა პუბლიკამ, სწორედ ქართული ჰიმნი მოისმინა. 

* * * 

ახალგაზრდა ძიუდოისტთა შორის, მსოფლიოს მოქმედმა ჩემპიონმა, 19 წლის ლაშა ბექაურმა, სოციალურ ქსელში პოსტი გამოაქვეყნა და დაწერა, რომ მასზე პოლიციელებმა იძალადეს, დააკავეს, ფიზიკური და სიტყვიერი შეურაცხყოფა მიაყენეს. აღნიშნული განცხადება ორ საათში აღარ იძებნებოდა, თუმცა საინფორმაციო საშუალებებმა მისი გავრცელება მოასწრეს და პარალელურად, ინტერნეტში, ბექაურის აყვანის კადრებიც გავრცელდა. 

საბოლოო ჯამში, თავად ძიუდოისტმა განაცხადა, გაუგებრობა იყო და ყველაფერი მოგვარდაო, მაგრამ ასე მარტივად არ უნდა იყოს საქმე. ჯერ ერთი, თავად სპორტსმენი წერდა, მცემეს და მაგინესო და მეორეც, სამართალდამცავების მიერ გაკეთებული განცხადებიდან ვიგებთ, რომ პოლიცია ბექაურს ხულიგნობას ედავება. ასეა, თუ ისე, 19 წლის ბიჭს ახლა, როგორც მწვრთნელების, ისე მეგობრების გვერდში დგომა და ჭკუის დარიგებაც სჭირდება, რათა მის ნიჭს სწორი განვითარება მიეცეს. მით უმეტეს, რომ ლაშას ჭიდაობა ჩინეთში, წლის შემაჯამებელ ტურნირში მოუწევს. ეს ტურნირი გამორჩეული იმითაა, რომ მასში მონაწილეობის უფლება, მხოლოდ მსოფლიო რეიტინგში, წონებში საუკეთესო 36 ძიუდოისტს აქვს. საქართველოს ნაკრებს, ტრავმის გამო, გურამ თუშიშვილი არ ეყოლება, ქალთა შორის კი, მხოლოდ ერთს, ეთერ ლიპარტელიანს აქვს ჭიდაობის უფლება. 

ეთერის გარდა, ჩვენი ნაკრების ღირსებას შემდეგი ძიუდოისტები დაიცავენ: -60კგ _ ლუხუმ ჩხვიმიანი; -66კგ _ ვაჟა მარგველაშვილი, ბაგრატ ნინიაშვილი; -73კგ _ ლაშა შავდათუაშვილი; -81კგ _ ტატო გრიგალაშვილი; -90კგ _ ბექა ღვინიაშვილი, გიორგი პაპუნაშვილი, ლაშა ბექაური; -100კგ _ ვარლამ ლიპარტელიანი; +100კგ _ ლევან მატიაშვილი; გელა ზაალიშვილი; -57კგ _ ეთერ ლიპარტელიანი. ტურნირი ჩინეთის ქალაქ ცინდაოში, 12-14 დეკემბერს ჩატარდება. 

* * * 

კვიპროსზე წარმატებულ სვლას აგრძელებს ქართველთა „ანორთოსისი“. თემურ ქეცბაიას მიერ გაწვრთნილ გუნდში, 4 ქართველი ფეხბურთელი თამაშობს და კლუბი ჩემპიონატს წაუგებლად ლიდერობს. ქეცბაიას გარჯა ადგილობრივმა მედიამაც დაუფასა და ზედიზედ მეორედ, ქართველი სპეციალისტი, თვის საუკეთესო მწვრთნელად დაასახელა. 

* * * 

ესპანეთის ჩემპიონატში ჩატარებული საუცხოო შეხვედრის შემდეგ, ქართველი კალათბურთელი, გიორგი შერმადინი, ტურის MVP-იდ დაასახელეს. გიომ „მურსიას“ წინააღმდეგ შეხვედრაში, თავის გუნდს 25 ქულა შესძინა და გამარჯვებაში ლომის წილი დაიდო. მისი მარგი ქმედების კოეფიციენტი 38 იყო, რაც ტურის საუკეთესო კალათბურთელად აღიარებისთვის საკმარისი გამოდგა. შეგახსენებთ, რომ მიმდინარე სეზონში, შერმადინი ტურის საუკეთესო მოთამაშედ მეორედ დაასახელეს. 

* * * 

რუსული სპორტი ისეთ დღეში ჩავარდა, უარესს რომ ვერ მოიფიქრებს კაცი. მსოფლიოს საერთაშორისო ანტისადოპინგო სააგენტომ, ხანგრძლივი გამოძიება დაასრულა და დაასკვნა, რომ წლების განმავლობაში, რუსეთის მთელი ფედერაცია იყო ჩარეული, რათა სპორტსმენები (სპორტის აბსოლუტურად ყველა სახეობაში) აკრძალული პრეპარატებით გაეჭყიპათ და მათი შედეგები ასე ეჩვენებინათ. 

ამ თემაზე მუშაობდნენ სპეციალურად შექმნილი ლაბორატორიები, იგონებდნენ ახალ წამლებს, ისეთებს, რომლებიც ანალიზში ვერ გამოჩნდებოდა და როგორც დასკვნაში წერია, ყველაფერი ეს, ხელისუფლების უმაღლესმა პირებმა (მინისტრებმა, სპორტის ფედერაციების ხელმძღვანელებმა) იცოდნენ. შედეგად, რუს სპორტსმენებს, უახლოესი 4 წლის განმავლობაში, ყველა საერთაშორისო ტურნირზე გამოსვლა აეკრძალათ. საერთაშორისო ტურნირებში იგულისხმება ევროპისა და მსოფლიოს ჩემპიონატები სპორტის ნებისმიერ სახეობაში და ოლიმპიადა. ამასთან, რუს მაღალჩინოსნებს საერთაშორისო სპორტულ ღონისძიებებში მონაწილეობა აეკრძალათ, ხოლო უახლოესი ოთხი წლის განმავლობაში, ნებისმიერ საერთაშორისო ტურნირზე, რუსეთის ჰიმნი და დროშაც აიკრძალა. 

რა თქმა უნდა, რუსეთის ფედერაციას, ყველაფერ ამის გასაჩივრების უფლება მიმდინარე წლის ბოლომდე აქვს, თუმცა ყველა დარწმუნებულია, რომ სიტუაცია არ შეიცვლება და სანქციების შემსუბუქების შანსი, ნულის ტოლია. 

ისმის კითხვა, რა უნდა ქნან იმ რუსმა სპორტსმენებმა, რომლებიც კეთილსინდისიერად ვარჯიშობდნენ და, მაგალითად, 2020 წლის ოლიმპიადისთვის ემზადებოდნენ? პასუხი მარტივია _ ისინი გაივლიან უმკაცრეს შემოწმებას და დადებითი პასუხის შემთხვევაში, უფლება ექნებათ, ოლიმპიადაზე მიიღონ მონაწილეობა, თუმცა მაისურზე არ ეწერებათ „რუსეთი“, არ ექნებათ ქვეყნის დროშა და ამის ნაცვლად, ოლიმპიური დროშის ემბლემით დამშვენებული ტანსაცმლით ივლიან. ჩემპიონობის მოპოვების შემთხვვაში, არ შესრულდება რუსეთის ჰიმნი და შესრულდება ოლიმპიური ჰიმნი, რუსული დროშის ნაცვლად კი აიწევა ოლიმპიური დროშა. 

ერთადერთი გამონაკლისი, რუსეთის საფეხბურთ ნაკრებია, რომელმაც 2020 წლის ევროპის ჩემპიონატის ფინალური ეტაპის საგზური უკვე მოიპოვა და მას ვერ ჩამოართმევენ ანუ რუსეთის საფეხბურთო ნაკრები ევროპის ჩემპიონატს ითამაშებს, მაგრამ ვერ მიიღებს მონაწილეობას მსოფლიოს 2022 წლის ჩემპიონატში. 

ეს ამბავი მთელმა რუსეთმა გააპროტესტა და ფეხბურთის ფედერაციამ ფიფაშიც კი იჩივლა, გვიშველეთ, ვიღუპებითო. ფიფა-ს სადისციპლინო კომიტეტის სხდომა წლის ბოლომდე გაიმართება და სწორედ, მიმდინარე საკითხებზე იმსჯელებს. წინასწარი ვარაუდით, ფიფა რუსეთის ნაკრებს, 2022 წლის მსოფლიოს ჩემპიონატზე თამაშის უფლებას მისცემს, ოღონდ _ დროშისა და ჰიმნის გარეშე. 

ჰო, კიდევ ერთი, არანაკლებ მნიშვნელოვანი დეტალი _ უახლოესი ოთხი წლის განმავლობაში, რუსეთში დაგეგმილი ყველა საერთაშორისო სპორტული შეჯიბრი გაუქმდა და მას სხვა ქვეყანა უმასპინძლებს. 

„ასეთ მკაცრი სასჯელი იმიტომ გამოვიტანეთ, რომ აქ საუბარი არ იყო ას და ორას სპორტსმენზე, აქ საუბარი იყო ათასობით სპორტსმენზე, რომელიც ჩართული იყო ამ დანაშაულებრივ საქმიანობაში, ყველამ ყველაფერი იცოდა, მინისტრები და ფედერაციის ხელმძღვანელები ხელს აწერდნენ დოპინგით სპორტსმენების გაძლიერებაზე და ამაში სახელმწიფო მილიონებს ხარჯავდა“, _ ასეთია საერთაშორისო ანტიდოპინგური სააგენტოს განცხადება.

ბათო ჯაფარიძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) საზოგადოება Wed, 11 Dec 2019 12:40:45 +0400
ემუქრება თუ არა საქართველოს ნაკრებს „სიკვდილის ჯგუფში“ მოხვედრა http://versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6473-ემუქრება-თუ-არა-საქართველოს-ნაკრებს-„სიკვდილის-ჯგუფში“-მოხვედრა.html http://versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6473-ემუქრება-თუ-არა-საქართველოს-ნაკრებს-„სიკვდილის-ჯგუფში“-მოხვედრა.html

ქეცბაია ლორიასა და კაჭარავას ფინანსურად დააჯარიმებს?

რაც არ უნდა მოხდეს, ოლიმპიადის დაწყებამდე, ჩვენთვის მთავარი სპორტული მოვლენა საქართველოს საფეხბურთო ნაკრები და ევროპის ჩემპიონატზე, ისტორიაში პირველად, მისი მოხვედრის საინტერესო შანსია. შეგასენებთ, რომ ჩვენი ნაკრები 26 მარტს, საქართველოში, ერთა ლიგის ნახევარფინალის ერთმატჩიან დუელში ბელორუსს ხვდება და მოგების შემთხვევაში, 31 მარტს, ჩრდილოეთ მაკედონიასა და კოსოვოს შორის გამარჯვებულს, ისევ საქართველოში დაუპირისპირდება. აი, ამ შეხვეედრის მოგების შემდეგ კი, საქართველოში 13 მაისი დაბრუნდება, 1981 წლის 13 მაისი, იგივე განწყობა და იგივე შემართება. როცა მატჩის ჩატარების ადგილად საქართველოს ვამბობთ და არა _ თბილისს, იმას ვგულისხმობთ, რომ მატჩი შეიძლება ბათუმში ჩატარდეს, თუ მანამდე ახალი სტადიონის აშენება და ექსპლუატაციაში მიღება მოესწრება.

ევროპა კი, რა თქმა უნდა, არ გველოდება და 30 ნოემბერს, ფინალური ეტაპის წილისყრაც ჩატარდა ანუ ჩვენ უკვე ვიცით, ამ ბარიერის დაძლევის შემთხვევაში, რომელ ჯგუფში მოვხვდებით. ჯერ წილისყრის შედეგებს გაგაცნობთ, შემდეგ კი წესებს აგიხსნით. აქვე, იმასაც გეტყვით, რომ ევროპის საიუბილეო ჩემპიონატთან დაკავშირებით, კონტინენტის პირველობას რამდენიმე ქვეყანა და რამდენიმე ქალაქი უმასპინძლებს. 

A ჯგუფი (მასპინძლები: რომი, ბაქო) _ იტალია, შვეიცარია, თურქეთი, უელსი; 

B ჯგუფი (მასპინძლები: პეტერბურგი, კოპენჰაგენი) _ დანია, რუსეთი, ბელგია, ფინეთი; 

C ჯგუფი (მასპინძლები: ამსტერდამი, ბუქარესტი) _ უკრაინა, ნიდერლანდები, ავსტრია, D გზის პლეი-ოფის გამარჯვებული; 

D ჯგუფი (მასპინძლები: ლონდონი, გლაზგო) _ ინგლისი, ხორვატია, ჩეხეთი, ჩ გზის პლეი-ოფის გამარჯვებული; 

E ჯგუფი (მასპინძლები: ბილბაო, დუბლინი) _ ესპანეთი, პოლონეთი, შვედეთი, B გზის პლეი-ოფის გამარჯვებული; 

F ჯგუფი (მასპინძლები: ბუდაპეშტი, მიუნხენი) _ გერმანია, საფრანგეთი, პორტუგალია, A გზის პლეი-ოფის გამარჯვებული. 

გზა A _ ისლანდია, ბულგარეთი, უნგრეთი, რუმინეთი; 

გზა B _ ბოსნია, სლოვაკეთი, ირლანდია, ჩრდილოეთ ირლანდია; 

გზა C _ შოტლანდია, ნორვეგია, სერბეთი, ისრაელი; 

გზა D _ საქართველო, ჩრდილოეთ მაკედონია, კოსოვო, ბელარუსი. 

როგორც ხედავთ, ამ წილისყრით, ერთა ლიგის ნახევარფინალსა და ფინალში გამარჯვების შემთხვევაში, საქართველო ჩ ჯგუფში უკრაინასთან, ნიდერლანდებსა და ავსტრიასთან მოხვდება, მაგრამ საქმე ისაა, რომ ჩემპიონატის ერთ-ერთი მასპინძელი ქვეყანა რუმინეთია, ჩვენს დარად, ისიც პლეი-ოფს თამაშობს და თუ ჯგუფურ ეტაპზე მოხვდება, ჩ ჯგუფში საქართველოს ადგილს დაიკავებს, რადგან მშობლიურ ქვეყანაში ითამაშოს, საქართველო კი F ჯგუფში გადაინაცვლებს, სადაც მეტოქეებად გერმანია, საფრანგეთი და პორტუგალია ეყოლება ანუ ჩვენი გუნდი, პრაქტიკულად, „სიკვდილის ჯგუფში“ მოხვდება, თუმცა ძალიან დიდი ალბათობით, რუმინეთს ამ ბარიერის დაძლევა გაუჭირდება, რადგან უპირობო ფავორიტად A ჯგუფის პლეი-ოფში ისლანდია ითვლება. 

* * * 

საქართველოს ეროვნული ჩემპიონატი დასრულდა და 2016 წლის შემდეგ, თბილისის „დინამომ“ ჩემპიონის ტიტული კვლავ დაიბრუნა. ყველაზე ტიტულოვანმა ქართულმა კლუბმა 75 ქულა დააგროვა და უახლოეს მდევარს, ბათუმის „დინამოს“ ხუთი ქულით აჯობა. შესაბამისად, ვერცხლის მედლები აჭარულ კლუბს ერგო, ხოლო წინა წლის ჩემპიონმა „საბურთალომ“, მესამე ადგილი დაიკავა. შესაბამისად, თბილისური კლუბი ჩემპიონთა ლიგის საკვალიფიკაციო ეტაპზე ითამაშებს, ბათუმელები, „საბურთალო“ და თასის ფინალში გასული „ლოკომოტივი“ კი ევროპა ლიგის საკვალიფიკაციოში ჩაერთვებიან. 

* * * 

კვიპროსის „ანორთოსისს“ ქართველი სპეციალისტი, თემურ ქეცბაია წვრთნის და ეს გუნდსაც ეტყობა: კლუბში მეკარე გიორგი ლორია, ნახევარმცველები _ ბუბა დაუშვილი და თორნიკე ოქრიაშვილი, თავდამსხმელი ნიკა კაჭარავა თამაშობენ. აქედან, ლორია ჩემპიონატის საუკეთესო მეკარედ მიიჩნევა, კაჭარავა ბოლო დროს მოედანს უგოლოდ არ ტოებს, სუპერ-გოლი გაიტანა ოქრიაშვილმა და დაუშვილმაც გამოიჩინა თავი წინა ტურში. შესაბამისად, ქართველების ყოფნა „ანორთოსისში“ გამართლებულია, თანაც გუნდი ჩემპიონატს ლიდერობს და... ბოლო ტურში, რომელიც გუნდმა სტუმრად მოიგო, განაცხადში არც ლორია იყო და არც კაჭარავა. ქეცბაიას ეს გადაწყვეტილება ყველას გაუკვირდა, რადგან არცერთ მათგანს ტრავმა არ აწუხებს, თუმცა ნამატჩევს, მწვრთნელმა ყველაფერი ახსნა: 

„ლორიამ და კაჭარავამ გუნდის სადილზე დააგვიანეს. ისინი ჩემი თანამემამულეები არიან და მეტი მოეთხოვებათ. სხვები რომ ყოფილიყვნენ, შეიძლება თვალი დამეხუჭა, მაგრამ ეს ქართველებს არ ეხებათ, ისინი მისაბაძები უნდა იყვნენ ყველასთვის. ამიტომ, ეს დისციპლინარული სასჯელია და არ გამოვრიცხავ, უფრო მკაცრადაც დავსაჯო“, _ განაცხადა ქეცბაიამ. 

კვიპროსული მედია ვარაუდობს, რომ მწვრთნელმა მოთამაშეებს, შესაძლოა, ფინანსური ჯარიმაც დაუწესოს. 

საქართველოს საკალათბურთო ნაკრების მთავარმა მწვრთნელმა ილიას ზუროსმა, საქართველოს კალათბურთის ფედერაციის თანხმობით, სეზონის წინ ბერძნული „პერისტერი“ ჩაიბარა და დაკისრებულ მოვალეობას არც თუ ურიგოდ ართმევდა თავს. ყველასთვის მოულოდნელად, გასულ კვირას ზუროსს თანამდებობა დაატოვებინეს. 

კლუბმა მისი გაშვება ოფიციალურ გვერდზე, მოკლე წინადადებით გვაუწყა: „ილიას ზუროსთან ხელშეკრულება ორმხრივი შეთანხმების საფუძველზე შეწყდა, რისი მიზეზიც გუნდის სტრატეგიული განვითარების გზაზე აზრთა სხვადასხვაობა გახდა“. 

* * * 

რაც შეეხება უცხოურ ფეხბურთს, დიდი გადაადგილებები მოხდა ინგლისის პრემიერ-ლიგის ტოპ-კლუბებში. ჩემპიონთა ლიგის წლევანდელი ფინალისტის, ლონდონის „ტოტენჰემის“ თავკაცი, მაურიციო პოიჩეტინო თანამდებობიდან გაუშვეს და მის ნაცვლად, კლუბი ჟოზე მაურინიოს ჩააბარეს. პორტუგალიელმა მაშინვე განაცხადა, ხომ გახსოვთ, მე განსაკუთრებული ვარო და „ტოტენჰემს“ ჩემპიონთა ლიგაზე ერთი, პრემიერ-ლიგაში კი ორი თამაში მოაგებინა ანუ ჟოზემ სამ შეხვედრაში ქულათა მაქსიმუმი აიღო და სკეპტიკოსები გააჩუმა. 

* * * 

მთავარი მწვრთნელის გარეშე დარჩა მეორე ლონდონური კლუბი „არსენალი“. ესპანელ უნაი ემერის შიდა ჩემპიონატსა, თუ ევროთასებზე მიჯრით ვერმოგებული მატჩები არ აპატიეს და კარისკენ მიუთითეს. მის ნაცვლად, გუნდი დროებით, კლუბის ყოფილმა მოთამაშემ, შვედმა ფრედერიკ ლიუნგბერგმა ჩაიბარა. ლიუნგბერგი ის კაცია, ვისაც „არსენალში“ თამაშის დროს, გულშემატკივრები ჰომოსექსუალიზმში სდებდნენ ბრალს და მაშინ ლიბერალიზმი ასე ფეხგადგმული არ იყო. ლიუნგბერგი ეპატაჟური გარეგნობით, წითელ-ყვითლად შეღებილი თმით, ჭორაობის საფუძველს გულშემატკივარს აშკარად აძლევდა, მაგრამ მუდმივად იმას ამბობდა, რომ ვიყო, არ დავმალავდიო. ასეა თუ ისე, ლიუნგბერგი მსოფლიოს ერთ-ერთი უძლიერესი კლუბის მესაჭეა და ვნახოთ, რა გამოუვა. 

* * * 

ესპანეთის ნაკრების თავკაცის პოსტი, ლეგენდარულმა ლუის ენრიკემ რამდენიმე თვის წინ იმიტომ დატოვა, რომ მძიმე სენით შეპყრობილი 9 წლის გოგონასთვის მეტი დრო დაეთმო. მაშინ ენრიკემ მთავარი მწვრთნელის მოვალეობის შემსრულებლად, თავისი თანაშემწე და უახლოესი მეგობარი, რობერტ მორენო დატოვა. მოლაპარაკება ასეთი იყო: როგორც კი ენრიკეს შვილი გამოჯანმრთელდებოდა, ის თავის პოსტს დაუბრუნდებოდა. სამწუხაროდ, გოგონას გადარჩენა ვერ მოხერხდა, ენრიკემ შვილი იგლოვა და გადაწყვიტა, სამუშაოს დაბრუნებოდა, თუმცა ნურას უკაცრავად _ რობერტ მორენომ წასვლა არ ისურვა, აქაოდა, ბევრი ვიშრომე და მინდა, ევროპის 2020 წლის ჩემპიონატზე ესპანეთის ნაკრები, სწორედ მე ვათამაშოო. გულშემატკივრებით დაწყებული, ესპანეთის ფეხბურთის ფედერაციის მაღალჩინოსნებით დამთავრებული, ყველამ ლუის ენრიკეს პოზიცია დაიჭირა და ის მთავარ მწვრთნელად დააბრუნეს, თანაც ისე, რომ მორენოს თანაშემწის სტატუსი არ ჩამოართვეს და მისი ბედიც ენრიკეს ანდეს. 

„ის ჩემი საუკეთესო მეგობარი იყო, ახლა კი, უბრალოდ, ვეღარ ვენდობი. ამიტომ, მე სხვა თანაშემწე მეყოლება“, _ განაცხადა ლუის ენრიკემ და მორენო ნაკრებიდან საერთოდ გაუშვა. 

* * * 

სერბი სპეციალისტი, სინიშა მიხაილოვიჩი ლეიკემიას ებრძვის და მკურნალობის მესამე ეტაპს გადის. პარალელურად, მან ლისაბონის „სპორტინგს“ სასამართლო დავა მოუგო. მიმდინარე წლის 18 ივნისს, პორტუგალიურმა კლუბმა მიხაილოვიჩს კონტრაქტი გაუფორმა, თუმცა სამ დღეში, კლუბის ხელმძღვანელობა შეიცვალა. 26 ივნისს, მას კონტრაქტი ცალმხრივად გაუწყვიტეს და კომპენსაციის სახით, 300 ათასი ევრო შესთავაზეს. სინიშამ უარი განაცხადა, სარჩელი სასამართლოში შეიტანა და გასულ კვირას მოიგო კიდეც. „სპორტინგს“ მისი 8-დღიანი მუშაობა 3 მილიონი ევრო დაუჯდება. 

* * * 

და ერთიც: ამსტერდამის „აიაქსის“ საფეხბურთო სკოლა მსოფლიოში უძლიერესად ითვლება. თავად განსაჯეთ: მთელი მსოფლიოდან ამსტერდამში, ყოველწლიურად, 3 ათასზე მეტი ბავშვი მიჰყავთ სინჯებზე, საიდანაც გუნდი 300-მდე 5-6 წლის ბიჭუნას იტოვებს, შემდეგ ეს რიცხვი ნელ-ნელა მცირდება და, საბოლოო ჯამში, ბოლომდე 20-25 გადის. ჰოდა, რა გასაკვირია, რომ მსოფლიოს ყველა უძლიერეს კლუბში, „აიაქსის“ აღზრდილი არაერთი ფეხბურთელი თამაშობს. 

მოკლედ, ეს ამბავი იმიტომ მოგიყევით, რომ არ გაგიკვირდეთ ის, რაც ამ გუნდის 12-წლამდელებმა ჩაიდინეს. პატარა „აიაქსელები“, „მაასტრიხტელ“ თანატოლებს შეხვდნენ და კლუბის ისტორიაში სარეკორდო ანგარიშით _ 50:1 მოიგეს. გოლის ავტორებს რაც შეეხებათ, გაიტანა ყველამ, ვისაც არ დაეზარა.

ბათო ჯაფარიძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) საზოგადოება Wed, 04 Dec 2019 13:13:14 +0400
ემუქრება თუ არა ხელისუფლებას „ექიმების რევოლუცია“ http://versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6470-ემუქრება-თუ-არა-ხელისუფლებას-„ექიმების-რევოლუცია“.html http://versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6470-ემუქრება-თუ-არა-ხელისუფლებას-„ექიმების-რევოლუცია“.html

რატომ დაიწყო მთავრობამ სამედიცინო რეფორმა უკუღმა, ვისი ინტერესები იკვეთება კლინიკებისთვის სატარიფო სისტემის დადგენაში და რატომ ითხოვენ მედიკოსები პრემიერის სკანდალური დადგენილების შეჩერებას

პრემიერ-მინისტრის #520 დადგენილებას მედიკოსთა აღშფოთება მოჰყვა. 25 კლინიკის მედპერსონალმა ღია წერილით უკვე მიმართა საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს, ასევე პრემიერ-მინისტრს, პარლამენტის თავმჯდომარეს, პარლამენტის ჯანდაცვის კომიტეტის თავმჯდომარესა და ბიზნესომბუდსმენს. სამედიცინო საზოგადოება ჯანდაცვის ახალი მინისტრის, ეკატერინე ტიკარაძის იმ რეფორმის გამო აღშფოთდა, რომლის ფარგლებშიც, საყოველთაო ჯანდაცვის დაზღვევის პროგრამაში ცვლილება იგეგმება. კერძოდ, პრემიერ-მინისტრის, გიორგი გახარიას 2019 წლის 5 ნოემბრის #520 დადგენილებით, ამ პროგრამაში ჩართული კლინიკებისთვის ერთიანი ტარიფი ამოქმედდება. რას ნიშნავს პრემიერ-მინისტრის ეს დადგენილება და რატომ ერევა სახელმწიფო ასე უხეშად, ტარიფის განსაზღვრით, სამედიცინო სფეროში? ,,ვერსიას'' საქართველოს პარლამენტის ჯანდაცვის კომიტეტის წევრი, დეპუტატი ლევან კობერიძე ესაუბრება, რომელმაც დაგვიზუსტა, რომ 25 კლინიკის გარდა, მთავრობის ამ გადაწყვეტილებას სხვა კლინიკებისა და სამედიცინო ასოციაციების წარმომადგენლებიც აპროტესტებენ.

_ ბატონო ლევან, რეალურად რა ცვლილებებს გულისხმობს პრემიერ-მინისტრის #520 დადგენილება, რასაც 25 კლინიკის მედპერსონალი აპროტესტებს? 

_ თანმიმდევრულად რომ მოვყვეთ, ამბავი მაშინ დაიწყო, როდესაც შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის ახალმა მინისტრმა თქვა, რომ რეფორმები გაგრძელდებოდა. ის, რაც ახლა გაჟღერდა ანუ ტარიფიკაციის ერთიანი სქემა, არ არის ამ რეფორმით გაწერილი, ე.წ. DRG სისტემა (მსგავსი დიაგნოზების ჯგუფებით, საავადმყოფოს დაფინანსების მეთოდი), რომელიც აყალიბებს გარკვეულ ფასწარმოქმნას სხვადახვა ნოზოლოგიებთან მიმართებაში. ეს სისტემა აშშ-ში, ჯერ კიდევ 1982 წელს, ზუსტად იმისთვის მოიგონეს, რომ კლინიკებში სახელმწიფო დანახარჯებისთვის გარკვეული კონტროლი გაეწიათ, რათა ერთი და იგივე ტიპის ნოზოლოგიები არ დაფინანსებულიყო. ყველაზე მთავარი, რასაც რეფორმის ფარგლებში, ყველა ვაღიარებთ და ვემხრობით, ხარისხის სტანდარტია. ეს ნიშნავს, რომ პირველ რიგში, ქვეყანაში სამედიცინო სერვისების ხარისხის სტანდარტი უნდა შემოვიღოთ, რაც უმნიშვნელოვანესი საყრდენია და რასაც შემდგომში უნდა დაეფუძნოს ფასთა კვოტირება, ტარიფიკაცია, კლინიკებისთვის კრიტერიუმების ჩამოყალიბება _ ჩაერთვებიან თუ არა სელექტიურ (შერჩევით) კონტრაქტირებაში. სახელმწიფომ ხარისხის სტანდარტი უნდა დაადგინოს და სასურველია, საერთაშორისო სტანდარტი იყოს, რომელსაც შესაძლოა, ქვეყანა დღესვე ვერ აღწევს, მაგრამ უნდა გაიწეროს, რომ პირობითად, ერთი, ან თუნდაც ხუთი წლის შემდეგ ამ სტანდარტზე ვიქნებით. სტანდარტის შესაბამისად, სახელმწიფოს ძალიან სერიოზული ბერკეტი ეძლევა და ესაა რეგულაციის მექანიზმი. საქართველოში სულ 270 კლინიკაა _ სხვადასხვა მიმართულებებით, შეუძლია 270-ვეს მიუყენოს ეს სტანდარტი და გადაწყვეტილებაც ამის მიხედვით მიიღოს. შესაძლოა, ზოგიერთი კლინიკა დახუროს, ზოგიერთი კლინიკა გააფრთხილოს, რათა რაღაც გააუმჯობესოს ანუ მისცეს ვადა, რომ სახელმწიფოს მიერ დადგენილ სტანდარტს მიუახლოვდეს, წინააღმდეგ შემთხვევაში, დახურავს, ხოლო ზოგ კლინიკას კი პიქირით, ეს სტანდარტი მიანიჭოს, რადგან კრიტერიუმებს აკმაყოფილებს. 

სახელმწიფოს საშუალება ეძლევა გადახედოს, რამდენად შეესაბამება მის დადგენილ სტანდარტს ყველა ის კლინიკა, რომელიც ქვეყანაში არსებობს. აი, ეს უნდა იყოს პირველი ნაბიჯი იმიტომ, რომ 2013 წლიდან, რაც ჯანდაცვის სისტემაში გაკეთდა, ვგულისხმობ სერვისების საყოველთაოობასა და ხელმისაწვდომობას, პოზიტიური შედეგი უკვე მოჰყვა. 2012 წლამდე, ქუჩაში ფეხი რომ მოგეტეხათ, დაზღვევა თუ არ გქონდათ, ან ვიღაცის ახლობელი არ იყავით, კლინიკაში ვერ მოხვდებოდით. 2013 წლიდან, საყოველთაო ჯანდაცვის პროგრამა ხელმისაწვდომი გახდა, მაგრამ ამავდროულად, ბევრი კლინიკა გაიხსნა. ერთი მხრივ, ეს კარგია, რადგან სფერო განვითარდა, წარმატებული ექიმები დაბრუნდნენ საქართველოში _ საშუალება მიეცათ ისეთი ანაზღაურება მიეღოთ, რომ ნორმალურ პირობებში ემუშავათ, დარგმა სწრაფად განვითარება დაიწყო, მაგრამ ამას გარკვეული ხარვეზებიც მოჰყვა. მაგალითად, ის, რომ ძალიან ბევრი ისეთი კლინიკა გაიხსნა, რომლებსაც ჩვენ ე.წ. ცეხებად მოვიხსენებთ _ პატარა, საშუალო ზომის კლინიკებს ვგულისხმობ, რომლებიც სამწუხაროდ, ხარისხის სტანდარტს არ აკმაყოფილებდნენ, მაგრამ ან გარკვეული მფარველობით სარგებლობდნენ, ან გარიგებულები იყვნენ სხვადასხვა ,,ემერჯენსსა'', თუ ექიმებთან და შედეგად, მანკიერი პრაქტიკა გაჩნდა. რა თქმა უნდა, ნამდვილად არ გჭირდება ისეთი სამედიცინო სერვისების მიღება, ან ოპერაციების გაკეთება იმ მიზნით, რომ რაც შეიძლება მეტი ფული მივიღოთ სახელმწიფო დაფინანსებიდან. სხვათა შორის, ეს მხოლოდ საქართველოს პრობლემა არ არის, მთელი მსოფლიოს პრობლემაა და ამის მაგალითია აშშ, სადაც ,,ობამა ქეარმა'', ლამის აშშ-ს მთელი ბიუჯეტი გადაიყოლა! ზოგადად, აღიარებულია, რომ თავისუფალი საბაზრო ეკონომიკის ქვეყნებშიც კი, სამედიცინო სერვისები სახელმწიფოს მიერაა რეგულირებადი, რადგან საბიუჯეტო სახსრები უყაირათოდ არ დაიხარჯოს. ვიცით, რომ ხანდახან კლინიკები სცოდავენ, მაგრამ იმისთვის, რომ ეს სიტუაცია დავარეგულიროთ, უხარისხო სერვისის მიმწოდებელი კლინიკები უნდა დავხუროთ, ან ეს მანკიერი პრაქტიკა უნდა შევამციროთ, რისთვისაც სამედიცინო მომსახურებისა და მთლიანად, სამედიცინო კლინიკების სტანდარტი გვჭირდება და არა _ ფასების კვოტირება, რაც სტანდარტის მიღების შემდეგ, ძალიან მარტივად დასათვლელი და გასაკეთებელი იქნება. 

_ გასაგებია, რომ ჯანდაცვის საყოველთაო დაზღვევის პროგრამაში არსებულ მანკიერ პრაქტიკას სახელმწიფო ბიუჯეტი ვერ გაუძლებს, მაგრამ ამის მიუხედავად, საბაზრო ეკონომიკის პირობებში, როდესაც ფასს ბაზარი განსაზღვრავს, რამდენად სწორი და ადეკვატურია მთავრობის გადაწყვეტილება, დაადგინოს ამა თუ იმ ოპერაციის ფასი? 

_ ერთი შეხედვით, შესაძლოა, ვიღაცას ეს უსამართლოდ მოეჩვენოს, თუმცა როდესაც სახელმწიფო თანხას იხდის, რა თქმა უნდა, მას გარკვეული უფლება აქვს, თქვას, რომ თუ კონკრეტული სამედიცინო სერვისი რაღაც თანხაზე მეტი არ ღირს, ზედმეტს არ გადაიხდის. სახელმწიფო ვალდებულიც კია, ამგვარი კონტროლი განახორციელოს, რადგან ბიუჯეტის თანხას ხარჯავს, თუმცა მნიშვნელოვანია, ყოველი კონკრეტული ნოზოლოგიის შემთხვევაში განმარტოს, თუ რის საფუძველზე გვეუბნება ბევრ ფულს ვიხდი, ცოტას, თუ საკმარისსო? ზუსტად ამისთვისაა საჭირო ხარისხის სტანდარტის დადგენა, რადგან თუ იცი, რა სტანდარტი მოქმედებს, სწორედ მას ეფუძნება მერე DRG სისტემა. ხარისხის სტანდარტის მიხედვით, თითოეულ ნოზოლოგიაზე, სახელმწიფო ჯდება სპეციალისტებთან, ექსპერტებთან, ექიმებთან, კლინიკების ხელმძღვანელებთან ერთად და იწყებს ფასის დადგენას. მაგალითად, გულის სარქველის გამოცვლა ამდენი ღირს იმიტომ, რომ ასეთი და ასეთი სტანდარტით უნდა გაკეთდეს ოპერაცია, პაციენტის რეანიმაცია ამდენი დღეა საჭირო, ოპერაციას უნდა ემსახურებოდეს ამდენი ქირურგი, ამდენი ექთანი ანუ ხარისხის სტანდარტი უნდა დავადგინოთ, რაც ძალიან მნიშვნელოვანია. სტანდარტის მიხედვით შეეძლება სახელმწიფოს თქვას, თუ როგორი კვალიფიკაციისა და რა რაოდენობის ქირურგი, ექთანი, ანესთეზიოლოგი სჭირდება, ეს რომ ჩამოყალიბდება, ამის შემდეგ, ფასსაც მარტივად დაადგენს. DRG სისტემა, სწორედ ხარისხის სტანდარტს ეფუძნება და როდესაც ხარისხის სტანდარტი დადგენილი გაქვს, ის ყველა კლინიკისთვის ერთნაირად ამოქმედდება. შესაბამისად, უკვე სახელმწიფო უზრუნველყოფს, რომ მისმა მოქალაქემ ნებისმიერ კლინიკაში, მნიშვნელობა არ აქვს, ქალაქის ცენტრში იქნება, თუ სადმე, შორეულ რაიონში, ერთი და იგივე სტანდარტის პირობებში, გარანტირებულად მიიღოს ხარისხიანი სამედიცინო სერვისი, სახელმწიფოსვე გადახდილი თანხით. ახლა ვნახოთ, რა ქნა 520-ე დადგენილებამ და რატომ არია რეფორმის თანმიმდევრობა. ამ დადგენილებამ დაიწყო არა სტანდარტის დადგენა და DRG სისტემა, არამედ, პირდაპირ ფასების დადგენა! კლინიკების ფინანსისტებისა და ბუღალტრებისგან გამოითხოვა ნოზოლოგიების კალკულაცია და დაეყრდნო უკვე არსებულ პრაქტიკას, გაასაშუალოვა მონაცემები და თქვა, ამ ფასში უნდა ჩაეტიოთო... 

_ უკაცრავად, მაგრამ უფრო გასაგებად და დეტალურად აგვიხსენით, რა მოხდა სინამდვილეში? 

_ სახელმწიფომ კლინიკებს გამოართვა ფასები, რაც 2011-2012 წლებში იყო დადგენილი და დღემდე, სწორედ მაშინდელი ფასებით უხდიდა კლინიკებს სხვადასხვა ოპერაციის თანხას ბიუჯეტიდან. ამის გამო, კლინიკების ხელმძღვანელები სამართლიანად წუწუნებენ, რადგან 2011-2012 წლებში, ლარის კურსი დოლართან მიმართებაში 1.60 ლარი იყო, ახლა კი თითქმის 3 ლარამდეა. ამასობაში, ოპერაციისთვის საჭირო დამხმარე მასალები გაძვირდა, რაც იმპორტირებულია და ჩვენთან არ იწარმოება არც პირბადე, არც _ დეფიბრილატორი, არც _ გულის სარქველები, არც _ კათეტერები. ყველაფერი ეს შემოდის. ამ 520-ე დადგენილებით, მთავრობამ 2011-2012 წლების ფასებსაც კი დაახლოებით, 20%-30% დააკლო და კლინიკების ხელმძღვანელებს უთხრა, ამ ფასში უნდა ჩაეტიოთო. ისიც გაითვალისწინეთ, რომ 520-ე დადგენილებამდე, შერჩევითი კონტრაქტირების დროს, მოქალაქეს, რომელსაც სახელმწიფო ოპერაციას უფინანსებდა, შეეძლო, რომ თანადაფინანსებაში შესულიყო ანუ თვითონაც დაემატებინა ოპერაციის თანხა, რათა დამატებითი სერვისი მიეღო. ამ დადგენილებით, თანადაფინანსების ეს მექანიზმი მოისპო, ამიერიდან კლინიკას იურიდიულად აღარ შეუძლია, რომ დამატებითი თანხა მოქალაქისგანაც მიიღოს! 

_ საყოველთაო დაზღვევის პირობებში, როდესაც სახელმწიფო მნიშვნელოვან სოციალურ დახმარებას უწევს მოსახლეობას და რეალურად, ამა თუ იმ ქირურგიულ ოპერაციას აფინანსებს, ფასთა სხვაობა ისედაც თვალში საცემია. მაგალითად, შესაძლოა, პაციენტმა სახელმწიფოსგან 70%-იანი (90%-იანიც, თუ პენსიონერია) დაფინანსება მიიღოს, მაგრამ სხვადასხვა კერძო კლინიკის კალკულაციით გაირკვეს, რომ სინამდვილეში, საყოველთაო ჯანდაცვის დაზღვევის პირობებში, პაციენტს 45%-იანი, საუკეთესო შემთხვევაში კი, 50%-იანი დაფინანსება მიუღია, თუმცა დარჩენილი თანხა თავადვე დაუმატებია... 

_ ახლა ვეღარ დაამატებს, რადგან პირდაპირ ეტყვიან, რომ წაიყვანონ იმ კლინიკაში, რომელშიც შესაძლოა, პაციენტს წასვლა არ უნდა. რეალურად, ეს ძალიან დიდი პრობლემა იქნება. მოკლედ, პრემიერ-მინისტრის #520 დადგენილების მიხედვით, სახელმწიფომ ფასები კლინიკებიდან მიღებული ინფორმაციების საფუძველზე განსაზღვრა. ახლა ექიმები ამბობენ და სრულიად სამართლიანადაც, რომ ხომ შეიძლებოდა, ამ დადგენილების მიღებამდე, სამუშაო შეხვედრა გაგვემართა, სადაც მთავრობის წარმომადგენლები იტყოდნენ, რომ ამ ოპერაციაზე დავადგინეთ ესა და ეს ფასი, იქნებ, გეთანხმებით, იქნებ, კალკულაციის სწორ გზას გვანახებთ და ჩვენ, ექიმებს გვეშლება რაღაცო? ჩემთვის წარმოუდგენელია ჯანდაცვის მინისტრისა და სამინისტროს პოზიცია, როდესაც აცხადებენ, რატომ უნდა შევხვედროდით ექიმებსა და კლინიკებს, ჩვენ თვითონ დავადგინეთ ფასებიო! სერიოზული პრობლემის წინაშე დგანან კლინიკები, რადგან იმ ფასებით, რაც ამ დადგენილებაშია წარმოდგენილი, კლინიკების ხელმძღვანელებს მედპერსონალის ხელფასების შემცირება მოუწევთ, ან შესაძლოა, იქამდეც კი მივიდეთ, რომ გასტერილებული, მეორადი მასალები გამოჩნდეს ბაზარზე, რაც წარმოუდგენელი და ყოვლად დაუშვებელია! 90-იან წლებში ამოიღეს სტერილიზაცია პრაქტიკიდან და კლინიკები მხოლოდ ერთჯერად საოპერაციო მასალებს იყენებენ. ექიმი გახლავართ და ზუსტად ვიცი, რასაც გეუბნებით, 90-იანი წლების დასაწყისში ვაკეთებდით სტერილიზაციას, მაგრამ ამ დროს, სხვადასხვა ინფექციის რისკი არსებობს. დამხხმარე მასალები _ საოპერაციო ნაჭრით დაწყებული, პირბადით დამთავრებული, ერთჯერადი უნდა იყოს! წარმოგიდგენიათ, მეორადი პირბადე?! კი, ბატონო, უტრირებული მაგალითი მომყავს, მაგრამ საწუხაროდ, ასეთი რეალობაა, რადგან სხვაგვარად, იმ ფასებში, რასაც 520-ე დადგენილებით გვთავაზობს მთავრობა, კლინიკები ვერ ჩაეტევიან! 

_ ყველაფერ ამის გათვალისწინებით, რა შედეგს მოუტანს პრემიერ-მინისტრის #520 დადგენილება ქვეყნის ჯანდაცვის სექტორს? 

_ ეს გამოიწვევს ჯანდაცვის ხარისხის გაუარესებას და სავარაუდოდ, სიკვდილიანობის ზრდას ხელს შეუწყობს. დღეს, იგივე გულის შეტევით, ძალიან იშვიათად იღუპებიან ადამიანები, რადგან იმდენად კარგადაა კარდიოლოგია განვითარებული, რომ მთავარია, საავადმყოფომდე მიიყვანოთ პაციენტი და გადაუდებელ დახმარებას აღმოუჩენენ. პრაქტიკულად, სიკვდილიანობა შემცირდა, ვინაიდან შუნტირებები, სტენტირებები სწრაფად და ხარისხიანად კეთდება, რაც მთავარია, ძალიან ძლიერი ექიმები გვყავს, თუმცა ამ შემთხვევაში, სტენტირებას კი აღარ გააკეთებს, პირდაპირ ქირურგიულ ოპერაციაზე გაუშვებს პაციენტს, ეტყვის, რომ არ ეტევა ამ ფასში, რაც 520-ე დადგენილებით სახელმწიფომ განსაზღვრა და გაუშვებს ქირურგთან, რომელმაც ოპერაცია უნდა გაუკეთოს, რისთვისაც პაციენტს გულ-მკერდი უნდა გაუჭრას (სტენტირებასა და შუნტირებას გაჭრა არ სჭირდება), ოპერაციას ხომ თავისი გართულებები მოჰყვება, რაც საბოლოოდ, იმას გამოიწვევს, რომ პაციენტის მდგომარეობა დამძიმდება _ აი, ესაა ხარისხის გაუარესება.

 

სხვათა შორის, პრემიერ-მინისტრის ამ დადგენილებას მხოლოდ 25 კლინიკა არ აპროტესტებს, უამრავი ასოციაციაა და ჩემი ინფორმაციით, სხვა კლინიკებიც აპირებენ, ღია წერილით მიმართონ მთავრობას. დამირეკეს და მითხრეს, რომ აღშფოთებულები არიან, ამიტომაც ჩავერთე ამ საკითხში, რადგან ჩემთვის ეს თემა ნაცნობია _ პროფესიით ექიმი და ამავდროულად, პარლამენტის ჯანდაცვის კომიტეტის წევრი ვარ. როდესაც მთავრობა აცხადებს, რომ შესაბამის მიზნობრივ ჯგუფთან შეხვედრისა და მათთან კონსულტაციის გარეშე ნაბიჯს არ გადავდგამ, ყველას შევხვდები და დაველაპარაკებიო, მაგრამ ამ დროს, მინისტრი არავის ელაპარაკება, სწორედ ეს იყო ამ საკითხში ჩემი ჩართულობის მიზეზი. 

გარდა ამისა, როდესაც რეფორმაზეა საუბარი, რეფორმა ხომ პოლიტიკაა, გამოდის, ჯანდაცვის პოლიტიკაში შედის ცვლილება, ამიტომ დიდი ბოდიში, მაგრამ ეს პარლამენტისა და ჯანდაცვის კომიტეტის საქმეა! პირველ რიგში, სამინისტრო ჩვენთან უნდა მოსულიყო და წარმოედგინა რეფორმის პროექტი, შემდეგ უკვე შესაბამის მიზნობრივ ჯგუფსაც ერთად შევხვდებოდით, მაგრამ ამ საკითხზე, ჩვენს კომიტეტშიც კი არ ყოფილა მსჯელობა. ერთადერთ შეხვედრაზე, რომელიც 25 კლინიკის მედპერსონალის პროტესტის გამო, ჩემი დიდი ძალისხმევით შედგა პარლამენტის ჯანდაცვის კომიტეტის ფარგლებში და რომელშიც ბიზნესომბუდსმენიც მონაწილეობდა, ახალი მინისტრი არც კი მოსულა, მოადგილეები მოვიდნენ, რომლებმაც მხოლოდ ის თქვეს, რაც გავაკეთეთ, კარგიაო. ძალიან მწვავე დისკუსია იყო, მაგრამ ექიმებს პასუხები ვერ გასცეს და უთხრეს, ხვალ-ზეგ დაგელაპარაკებითო. რას ნიშნავს ეს ,,ხვალ-ზეგ დაგელაპარაკებით'', ამიხსენით? 

_ ამ სიტუაციიდან რა გამოსავალს ხედავთ? 

_ ეს დადგენილება მთავრობამ ცოტა ხნით _ ერთი, ან ორი თვით უნდა შეაჩეროს, რათა ამ საკითხზე ყველა მხარემ ვისმჯელოთ და პოზიციები შევაჯეროთ. ჯანდაცვის კომიტეტის ფარგლებში, კონსტრუქციული მსჯელობა უნდა გაიმართოს, არავინ აპირებს ამ თემით პოლიტიკური ამინდის შექმნას. მესმის, რომ ჯანდაცვის სერვისში უამრავი სერიოზული პრობლემაა, მაგრამ ამას ფასის დადგენა კი არა, ხარისხის სტანდარტი უშველის. გიმეორებთ, ჯერ ხარისხის სტანდარტი უნდა დაგვედგინა და ამის შემდეგ _ ოპერაციების ფასები, მაგრამ ვინაიდან რეფორმა უკუღმა დაიწყო, ჩნდება ეჭვი, ვიღაცას ხომ არ აქვს ინტერესი, რომ ასეთი ფასების პირობებში, მხოლოდ ისეთი ქსელური კლინიკა გადარჩეს, როგორიცაა ,,ევექსი''? ვინმეს ხომ არ აქვს სურვილი, რომ სახელმწიფო ბიუჯეტიდან სახსრები დიდ, ქსელურ საავადმყოფოებში გადაქაჩოს მაშინ, როდესაც საშუალო, ან დიდი ზომის, მაგრამ არაქსელურ კლინიკებში მობილიზებულია ყველაზე დიდი პოტენციალი პროფესიონალი ექიმებისა?! კანადიდან და აშშ-დან ჩამოდიან ჩვენთან ოპერაციების გასაკეთებლად და თუ ასეთი კლინიკები დაიხურება, ეს ცნობილი მედიკოსები საზღვარგარეთ წავლენ. გარდა ამისა, პრობლემები შეექმნება სამედიცინო ტურიზმის განვითარებასაც, ჩვენთან ჩამოდიან პაციენტები აზერბაიჯანიდან, სომხეთიდან, ჩრდილოეთ კავკასიიდან, ირანიდან, რუსეთიდან, უამრავი ქვეყნებიდან, ისინი აქ იკეთებენ ოპერაციებს, რადგან ქართველ ექიმებს ენდობიან და ამას დავკარგავთ, სწორედ! დარჩებიან მხოლოდ მსხვილი, ქსელური, ან ძალიან წვრილი კლინიკები. ამიტომ მოვუწოდებ სამინისტროსა და მთავრობას, რომ სწორად დაიწყოს მსჯელობა ღია ფორმატში, რისთვისაც მზად ვართ და თუ კლინიკებს გადაცდომები აქვთ, ამაზეც მკაცრად მოვთხოვოთ მათ პასუხი, ოღონდ რეფორმა სწორად უნდა მიმდინარეობდეს და არა უკუღმა. როდესაც უკუღმა იწყებ, ეჭვი ჩნდება, რომ ვიღაცას სხვა ინტერესები აქვს.

მაია მიშელაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) საზოგადოება Wed, 27 Nov 2019 13:00:10 +0400
რატომ შეწყვიტა ჯანდაცვის სამინიტრომ ე.წ. კუჭის დაპატარავების ოპერაციების დაფინანსება http://versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6466-რატომ-შეწყვიტა-ჯანდაცვის-სამინიტრომ-ე-წ-კუჭის-დაპატარავების-ოპერაციების-დაფინანსება.html http://versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6466-რატომ-შეწყვიტა-ჯანდაცვის-სამინიტრომ-ე-წ-კუჭის-დაპატარავების-ოპერაციების-დაფინანსება.html

ემუქრება თუ არა საქართველოს ჭარბი წონის პანდემია _ ექიმების პრეტენზიები და ჯანდაცვის სამინისტროს განმარტებები

მორბიდული სიმსუქნე ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციამ საშიშ დაავადებათა ნუსხაში შეიტანა. პრობლემა განსაკუთრებით აქტუალური აშშ-ში, სამხრეთ ამერიკის ქვეყნებში, ევროპასა და საქართველოშია. მიუხედავად იმისა, რომ ჭარბი წონა არაერთი მძიმე დაავადების გამომწვევია, საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტრომ ბარიატრიული ქირურგიის (კუჭის დაპატარავება) დაფინანსება შეწყვიტა. ბარიატრიული ქირურგი, ჯაბა ბაბაევი ამ თემას ეხმაურება და სოციალურ ქსელში წერს: „დღევანდელი ჯანდაცვის სამინისტროს საქციელი არ ეტევა არაფერში!!! იმ დროს, როცა საქართველო ჭარბწონიანთა სიმრავლით გამოირჩევა; როცა ჭარბი წონა (მორბიდული სიმსუქნე), ლამის სოციალურ პრობლემად არის ქცეული ამ ქვეყანაში; როცა მსოფლიოს ჯანდაცვის ორგანიზაციამ, ლამის სიმსუქნე პანდემიად გამოაცხადოს, ჩვენს ქვეყანაში ბარიატრიული პაციენტების დაფინანსება მოიხსნა. ეს არის ამ დარგის განვითარების შეფერხება და ამდენი პაციენტის უიმედოდ დატოვების ტოლფასი!!!“ რატომ შეწყვიტა სამინისტრომ ბარიატრიული ქირურგიის დაფინანსება, რა იწვევს მორბიდულ სიმსუქნეს, რომელი დაავადებების ხელშემწყობია ჭარბი წონა და როგორ ვებრძოლოთ ზედმეტ კილოგრამებს? _ ამ საკითხებზე „ვერსია“ ქირურგ ჯაბა ბაბაევსა და ჯანდაცვის მინისტრის მოადგილე თამარ გაბუანიას ესაუბრა.

კლინიკა „ახალი სიცოცხლის“ ბარიატრიული ქირურგის, ჯაბა ბაბაევის განცხადებით, მორბიდული სიმსუქნე სიცოცხლისთვის საშიში დაავადებაა, რაც ინფარქტის განვითარების, უეცარი სიკვდილისა და თრომბო-ემბოლიის დიდ რისკს ქმნის: „არსებობს ჭარბი წონის გამომხატველი მორბიდული სიმსუქნე, რომელსაც ახლავს ბევრი დაავადება, როგორებიცაა: შაქრიანი დიაბეტი, გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები, სახსრების, ხერხემლის, ვენების პრობლემები, ქვედა კიდურის ვენების პრობლემები. მორბიდული სიმსუქნე მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციამ საშიშ დაავადებათა ნუსხაში შეიტანა. ესაა ერთ-ერთი ხელშემწყობი, რათა განვითარდეს სისხლძარღვოვანი პათოლოგიები _ ინფარქტი, გულის უკმარისობა და ა.შ. ასევე, ბოლო დროს, ჭარბი წონა მიჩნეულია ონკოლოგიური დაავადებების ერთ-ერთ ხელშემწყობად. 

ბაბაევი განმარტავს, რომ ეს თემა, ტექნოლოგიურ განვითარებასთან ერთად, აქტუალური 21-ე საუკუნეში გახდა, რადგანაც ადამიანები ტექნოლოგიური მიღწევების გამო, ნაკლებად ვმოძრაობთ: „FAST FOD-მა ის გამოიწვია, რომ არ ვიკვებებით სწორად. სწრაფ კვებაზე მოთხოვნილება კი დროის უქონლობის გამო გაჩნდა. მოკლედ, ჭარბი წონა დღეს კაცობრიობის პრობლემაა. აშშ-ში, სამხრეთ ამერიკის, ევროპის ქვეყნებსა და ასევე, კავკასიაში, საკმაოდ აქტუალურია ეს პრობლემა. საქართველო კი ერთ-ერთ მოწინავე ადგილზეა ჭარბი წონის მიხედვით. მოგეხსენებათ, როგორ გვიყვარს ქართული სამზარეულო. აქედან გამომდინარე, მსოფლიოში, 60-იან წლებში დაიწყო ამ ოპერაციების კეთება, თუმცა ლაპარასკოპიით რომ ვერ კეთდებოდა, გაჩერდა. 90-იანი წლებიდან და 21-ე საუკუნეში, განვითარდა აპარატურა და ეს ოპერაციები კეთდება ლაპარასკოპიულად, რაც საკმაოდ კარგ ეფექტს იძლევა“. 

ქირურგი განმარტავს, რომ ჭარბ წონასთან ბრძოლის რამდენიმე ოპერაციული მეთოდი არსებობს, რომელიცოპერაციის შემდგომ, წონის დაკლებას იწვევს. მისივე განმარტებით, წონის დაკლებას მხოლოდ ესთეტიკური მხარე არ აქვს: „წონის დაკლებასთან ერთად, ფაქტობრივად, ვმკურნალობთ შაქრიან დიაბეტს, გულ-სისხლძარღვთა პრობლემებს, სახსრების, ხერხემლის პრობლემებს და ა.შ. ძალიან ბევრი პაციენტი მყავს, რომლებიც ჭარბი წონის გამო ვერ გადაადგილდებოდნენ, შრომისუუნარონი იყვნენ. ბევრმა ოპერაციის შემდეგ დაიწყო აქტიური ცხოვრება, შრომობს და დოვლათი მოაქვს სახელმწიფოსთვის. მგონი, სახელმწიფოსთვის ეს კარგია“. 

ქირურგი განმარტავს, რომ ყველა მსურველს, ამ ოპერაციაზე, ექიმები არ თანხმდებიან და ოპერაციის აუცილებლობა დამოკიდებულია BMI-ზე ანუ წონისა და სიმაღლის ინდექსზე, რომლის გამოსაყვანი სპეციალური ცხრილი არსებობს. ქირურგის თქმითვე, 30-ის ზემოთ, BMI ითვლება ჭარბ წონად. ბრაზილიაში 35 ითვლება მორბიდულ სიმსუქნედ, იაპონიაში _ 27, საქართველოში კი ოპერაცია ფინანსდებოდა 50 BMI-დან, თუმცა ქირურგის განმარტებით, 40-45 BMI-ზე, უკვე შეიძლება ამ ოპერაციის გაკეთება, თუ სიმსუქნეს დაავადებებიც ახლავს. 

ექიმის განმარტებით, 5 ნოემბერს, ჯანდაცვის მინისტრმა გამოსცა ბრძანება, რის შემდეგაც, დაფინანსება ყველას შეუჩერდა, მათ შორის, ისეთ პაციენტებსაც უთხრეს უარი, რომლებსაც აღნიშნული ოპერაცია უკვე დაფინანსებული ჰქონდათ. ექიმს ვკითხეთ, რით ახსნა სამინისტრომ ეს გადაწყვეტილება, რაზეც გვიპასუხა, რომ არც ერთი ბარიატრიული ქირურგი საქმის კურსში არ ჩაუყენებიათ და ვერც კლინიკის ხელმძღვანელებმა მიიღეს პასუხი. 

რაც შეეხება ოპერაციის ღირებულებას, ქირურგის თქმით, საქართველოში კუჭის დაპატარავება 10-დან 12 000 ლარამდე ჯდება. ბენეფიციარს, რომელიც არც უმწეოა და არც პენსიონერი, სახელმწიფო 7 000 ლარს უფინანსებდა, პედაგოგებსა და სოციალურად დაუცველებს კი _ სრულად. 

არის თუ არა რისკი, რომ კუჭის დაპატარავების ოპერაციის შემდეგ, ადამიანი ისევ გასუქდეს? ამ კითხვაზე, ქირურგი გვპასუხობს, რომ პაციენტი ოპერაციამდე და მას შემდეგაც, რამდენიმე თვის მანძილზე, ენდოკრინოლოგისა და ფსიქოლოგის მეთვალყურეობის ქვეშაა: „შემდეგ ცხოვრების წესი უყალიბდება, თუმცა იშვიათად ხდება, რომ წონაში ისევ მოიმატოს“. 

ჯაბა ბაბაევი ასევე, განმარტავს, რომ თავდაპირველად, პაციენტს ენდოკრინოლოგი უტარებს წინასაოპერაციო კვლევებს, ამზადებს საოპერაციოდ, დიეტაზე ამყოფებს და ამის შემდეგ უკეთდება ოპერაცია: „უფრო მეტად მოდიან პაციენტები, რომლებმაც რამდენჯერმე სცადეს დიეტა, სპორტსაც მიჰყვებოდნენ, მაგრამ სამწუხაროდ, შედეგს ვერ მიაღწიეს. დამერწმუნეთ, ეს იმხელა მასშტაბის ოპერაციაა, ყველა არ მივა ექიმთან, რომ კუჭი დაიპატარავოს. მოცულობით, საკმაოდ რთული ოპერაციაა, დაახლოებით, საათნახევარი გრძელდება და ოპერაციის მეორე დღესვე, პაციენტი ატქიურია. კლინიკიდან გაწერიდანვე იწყება წონაში კლება. მსოფლიოში BMI დაწიეს ქვეყნებმა, რათა ადამიანებს ოპერაცია დაუფინანსდეთ და ჩვენს ქვეყნაში, სადაც სოციალური პრობლემებია, არ მგონია, დაფინანსების მოხსნა მართებული იყოს. კვირაში 2-3 ოპერაციას ვაკეთებდი და რაც დაფინანსება შეწყდა, თვეში 2-3 ოპერაციას ვაკეთებთ. 

* * * 

„ვერსია“ ჯანდაცვის მინისტრის მოადგილეს, თამარ გაბუნიასაც ესაუბრა: 

_ სამინისტრო ბარიატრიულ ქირურგიას 2015 წლიდან აფინანსებდა და მაშინდელი მონაცმებით, ამ მიმართულებით, საერთო ხარჯი მილიონი ლარი იყო. შემდეგ ეს ხარჯი ყოველწლიურად იზრდებოდა და 2016 წელს, 6 მილიონი ლარი შეადგინა. შევისწავლეთ ამ სერვისის უტილიზაცია. სერვისი ნაჩვენებია მხოლოდ მაღალი ხარისხის სიმსუქნის შემთხვევაში, როცა სიმსუქნე არის რისკი ადამიანის ჯანმრთელობისთვის. საერთაშორისო გაიდლაინი მიუთითებს, რომ ბარიატრიული ქირურუგიის შესახებ გადაწყვეტილება უნდა მიიღოს მულტიდისციპლინარულმა გუნდმა მხოლოდ მას შემდეგ, რაც გამოყენებული იქნება სხვა ინტერვენციები, კლინიკური აუცილებლობიდან გამომდინარე, რათა წონის კორექცია მოხდეს. ჩვენს შემთხვევაში, როგორც აღმოჩნდა, ბარიატრიულ ქირურგიას იყენებდნენ, როგორც პირადი შერჩევის ინტერვენციას არა მორბიდული სიუმუქნის, არამედ, სიმსუქნეების უფრო დაბალი ხარისხის შემთხვევაში. ეს კი სერიოზულ რისკს ქმნის, მათ შორის, პაციენტისთვისაც, რადგან ამ ოპერაციის სარგებელი რისკს მხოლოდ იმ შემთხვევაში აჭარბებს, როცა საქმე გვაქვს მაღალი ხარისხის სიმსუქნესთან. მტკიცებულებები, რომ ჭარბი წონის შემთხვევაში, შეიძლება ეს ოპერაცია ნებისმიერმა ადამიანმა გაიკეთოს, რა თქმა უნდა, არ არსებობს. სამინისტრომ მიიღო ასეთი გადაწყვეტილება, რადგან აღმოჩნდა, რომ არ ხდებოდა მიზნობრივი გამოყენება. 

_ გასაგებია, მაგრამ შეგეძლოთ, რეგულაციები დაგეწესებინათ და გაგეკონტროლებინათ, რომ დაფინანსება მიზნობრივად გამოყენებულიყო. ყველას რატომ შეუჩერეთ დაფინანსება? 

_ ეს ისედაც დაწესებულია ანუ ეს ინსტრუქცია აქვთ ჯანდაცვის პროფესიონალებს და ეს ყველაფერი, ისედაც ძალიან კარგად იციან... 

_ სხვა რამ გკითხეთ... 

_ ამ ეტაპზე, ამ ოპერაციის გამოყენებამ უკონტროლო ხასიათი მიიღო. ასეთი რეგულაცია ისედაც არსებობდა, მაგრამ სამინისტრო ყველა ინდივიდუალურ შემთხვევას ვერ განიხილავს კლინიკური კუთხით დაფინანსების გაცემამდე და ვენდობით ექიმის გადაწყვეტილებას. ამდენად, თუ აუცილებელი საჭიროება იქნება, როგორც 2015 წლამდე იყო, სამინისტროს აქვს რესურსი, გამონაკლისის სახით, რეფერალური პროგრამის ფარგლებში, სახელმწიფო პროგრამამ გაითვალისწინოს ასეთი შემთხვევის დაფინანსება. მხოლოდ ინდივიდუალური შესწავლის საფუძველზე, როგორც კლინიკური, ასევე, ფინანსური კუთხით, რათა სახელმწიფო რესურსი არამიზნობრივად და უკონტროლოდ არ დაიხარჯოს, რადგან ზოგ შემთხვევაში, ესთეტიკური მიზნებისთვის დაიწყო ხალხმა ამის გამოყენება ანუ ეს ოპერაცია პროგრამულად აღარ დაფინანსდება. 

_ ქალბატონო თამარ, იქიდან გამომდინარე, რომ ჭარბი წონა მნიშვნელოვან დაავადებებს იწვევს, სამინისტროს ეს გადაწყვეტილება ადამიანების ჯანმრთელობას საფრთხეს არ უქმნის? 

_ სიმსუქნე არის რისკი მთელი რიგი დაავადებებისთვის, მაგრამ ისიც უნდა გავითვალისწინოთ, რომ ბარიატრიული ქირურგია არ არის გადამწყვეტი ყველა ტიპის სიმსუქნისთვის. აუცილებელი საჭიროების შემთხვევაში, ჯანდაცვის სამინისტრო აუცილებლად გაითვალისწინებს და როგორც გითხარით, ინდივიდუალური განხილვის შედეგად, ცალკეულ შემთხვევებს დააფინანსებს, მაგრამ ყველა ტიპის სიმსუქნეზე ბარიატრიული ოპერაციის ხელშეწყობა რომ დავიწყოთ, ასეთი რამ მეცნიერულად დასაბუთებული არაა. არადა, აშკარად იყო ოპერაციების რაოდენობის ზრდის ტენდენცია, პაციენტებთანაც გვქონდა საუბარი, მაგრამ კიდევ ერთხელ გეტყვით, რომ რამდენიმე მომატებული კილოგრამის დასაკლებად, არსებობს ცხოვრების სტილის მოდიფიკაციის ინტერვენციები: დიეტა, ვარჯიში, ჯანსაღი კვება, რასაც დრო სჭირდება. პაციენტები გვპასუხობენ, სწრაფად გვინდა წონაში დაკლებაო, რაც არაა გამართლება, რათა ასეთი ძვირადღირებული ოპერაცია, ისევ პაციენტის ჯანმრთელობის ინტერესებიდან გამომდინარე, გაკეთდეს.

თათია გოჩაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) საზოგადოება Wed, 27 Nov 2019 12:59:58 +0400
რა მსგავსებაა ლუდომანიასა და ნარკოდამოკიდებულებას შორის http://versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6463-რა-მსგავსებაა-ლუდომანიასა-და-ნარკოდამოკიდებულებას-შორის.html http://versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6463-რა-მსგავსებაა-ლუდომანიასა-და-ნარკოდამოკიდებულებას-შორის.html

იკურნება თუ არა თამაშზე დამოკიდებულება _ ფსიქოთერაპევტ ზვიად ეკიზაშვილის რჩევები და განმარტებები

საზოგადოების უმეტესობა თანხმდება, რომ აზარტულ თამაშებზე დამოკიდებულება დაუძლეველი პრობლემაა. გარდა იმისა, რომ ლუდომანები კარგავენ ქონებას, ოჯახს, მეგობრებს, ასევე, კარგავენ ყველაზე ძვირფასს _ სიცოცხლეს. „ვერსიას“, რამდენიმე კვირის წინ, ორგანიზაცია _ „დედები აზარტული თამაშების წინააღმდეგ“ ხელმძღვანელმა, თამარ ჯაფარიძემ განუცხადა, რომ აზარტული თამაშების გამო, ორ თვეში, 17-მა ადამიანმა სიცოცხლე სუიციდით დაასრულა. იმ ფონზე, როცა მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციამ ლუდომანია მძიმე დაავადებათა ნუსხაში შეიტანა, საქართველოს პარლამენტში დარეგისტრირდა კანონპროექტი აზარტული თამაშების შესახებ, რაც გარკვეულ შეზღუდვებსა და რეგულაციებს გულისხმობს, მაგრამ ეს კანონპროექტი თაროზეა შემოდებული. 

როგორ შეიძლება დადგინდეს, რომ ადამიანი აზარტომანია ანუ რა სიმპტომები ახასიათებს ლუდომანიას და თუ ადამიანი ამ პრობლემას აღიარებს, რა გზას უნდა მიმართოს მანიისგან განსაკურნებლად? _ ამ კითხვებით „ვერსიამ“ ფსიქოთერაპევტ ზვიად ეკიზაშვილს მიმართა.

_ ბატონო ზვიად, ცოტა ხნის წინ, ტრაგიკული ამბავი მოხდა _ ახალგაზრდა ოპერატორმა, აზარტულ თამაშებზე დამოკიდებულების გამო, თავი მოიკლა. რა ნიშნებით გამოიხატება ლუდომანია და რა ხდება ასეთ დროს, ადამიანის ფსიქიკაში? 

_ ჩვენ ვსაუბრობთ თამაშზე დამოკიდებულებაზე, მაგრამ მნიშვნელოვანია, არის თუ არა ეს აზარტომანია? ახლა, ზუსტად ამაზე მიდის საუბარი სპეციალისტთა წრეებში ანუ ეს არის აზარტომანია, თუ ადამიანში იმპულსის დარღვევა. ჩვენ ვსაუბრობთ ლუდომანიასა და აზარტომანიაზე. სიტყვა „მანია“ და „მანიაკალური სინდრომი“ კი გამომდინარეობს ბერძნული სიტყვიდან, რაც ნიშნავს ვნებას, გატაცებას. ეს ზუსტად ჯდება აზარტთან. მანია არის ფსიქოპათოლოგიური სინდრომი. ვერ შევალ დეტალებში, მაგრამ დსმ4-ის მიხედვით ანუ მენტალური ჯანმრთელობის საერთაშორისო, ამერიკულ შკალაზე, აზარტომანია შეტანილია და ეს ურტყამს პოზიტიურ განწყობას, თვითშეფასებას, ძილის პატერნს (ციკლს), მეტყველებასა და სოციალურ აქტივობას. 

ზოგადად, დამოკიდებულება, სიმპტომატიკით ერთმანეთს ჰგავს. საინტერესო ტესტი არსებობს, რომლითაც შეგვიძლია, თვითდიაგნოსტიკა ჩავიტაროთ: 

1. თუ ფიქრობს ადამიანი აზარტულ თამაშებზე და გეგმავს თუ არა ფსონების დადებას ანუ ეს აზრი მის ტვინში ტრიალებს, თუ არა; 2. თუ ფიქრობს ამ გზით თანხის მიღებას; 3. ოჯახის წევრებსა და მეგობრების წრეში, რამდენად საუბრობს აზარტულ თამაშებსა და ამ გზით თანხის მიღებაზე? 

ამ კითხვებზე პასუხების შეჯამება თავად შეუძლია ადამიანს და მნიშვნელოვანია, რაოდენობრივად რამდენჯერ ხდება. თუ კვირაში 2-3-ზე მეტად ხდება, ეს უკვე პრობლემის სიგნალია. აგრეთვე, თუ ყოფილა პერიოდები, როცა ფსონებს ზრდის მოთამაშე, ან კვირის განმავლობაში თუ უფიქრია ფსონის გაზრდაზე... 

_ ბატონო ზვიად, აზარტომანიის პრობლემა განსაკუთრებით სახიფათოა არასრულწლოვანებში, რის შესახებაც რეგულაციები გათვალისწინებულია პარლამენტში დაინიცირებულ კანონპროექტში. როგორ გამოვიცნოთ, რომ მოზარდი დამოკიდებულია თამაშზე? 

_ არასრულწლოვანებთან სერიოზული პრობლემაა, რადგან მათი ფსიქიკა არაა ბოლომდე გაწონასწორებული და შესაბამისად, თუ თამაშის პერიოდიკა იწვევს შფოთვას, უმწეობის, დეპრესიულ შეგრძნებას ანუ ხასიათის ცვლილება ხდება, ე.ი. რაღაც არ არის ნორმაში. უნდა მივხვდეთ, ამ შკალაზე სად ვიმყოფებით _ ოდესმე თუ გვიფიქრია აზარტული თამაშებისგან თავის დაღწევაზე, ეს უკვე ნიშანია, რომ პრობლემას ვგრძნობთ. 

იწვევს თუ არა დამოკიდებულება პრობლემებს ოჯახის წევრებთან, სამეგობრო წრეში ანუ რესოციალიზაციას? მაგალითად, ხომ არ იწვევს პრობლემებს სკოლაში, სწავლის დონის ვარდნას, კლასელებთან პრობლემებს, სამსახურის დაკარგვას, ოჯახსა და პირად ცხოვრებაში პრობლემებს? თუ გითხოვიათ დახმარება ოჯახის წევრებისთვის? 

რასაც ყველაზე მეტად ურტყამს ეს პრობლემა, ეკონომიკური მდგომარეობაა. საბოლოო ჯამში, ყველაფერი ფინანსებამდე დადის ტოტალიზატორში. 

ასევე, საგანგაშო სიგნალია, თუ ცდილობს ადამიანი, გამოიყენოს მეგობრები, ნათესავები ტოტალიზატორისთვის და თამაშებისთვის ანუ თუ ადამიანი გამუდმებით იმაზე ფიქრობს, სად იშოვოს ფული, აქ შეიძლება გავავლოთ პარალელი ნარკოდამოკიდებულებასთან. 

_ ვის შეიძლება მიმართოს ამ პრობლემით ადამიანმა ანუ საქართველოში არსებობს აზარტომანიის რეაბილიტაციის ცენტრები? 

_დიახ, არსებობს. ჩემი კოლეგა ალინა იყო ჩამოსული რუსეთიდან, რომელიც როგორც თერაპევტი, ჩართული იყო ამ პროგრამაში ქართველ კოლეგებთან ერთად. მარტივად, ინტერნეტში შეგვიძლია მოვძებნოთ ორგანიზაციები, რომლებიც ეხმარებიან ამ პრობლემის მქონე ადამიანებს. 

განკურნებისთვის პირველი ნაბიჯი აღიარებაა. პრობლემის გაცნობიერება, როგორც წესი, მოდის ხოლმე ბოლო სტადიაზე. 12-ნაბიჯიან პროგრამაში, პირველი ნაბიჯი არის იმის თქმა, რომ „მე ვარ დამოკიდებული“. უამრავი სპეციალისტია დღეს საქართველოში, რადგან ძალიან დიდი პრობლემაა დამოკიდებულება. 

_ ბატონო ზვიად, აზარტომანიისგან სრულად განკურნება შესაძლებელია? 

_ მნიშვნელოვანია, მწვავე ხაზიდან ეს მდგომარეობა გადავიყვანოთ ქრონიკულში, როცა აქტიური არ არის. ხომ იცით, ამბობენ, ყოფილი ალკოჰოლიკი არ არსებობსო ანუ სახიფათოცაა ითქვას, რომ „მე ყოფილი ვარ“. მნიშვნელოვანია, კონტროლქვეშ იყოს ეს სისუსტე. 

_ ჩვენთვის ცნობილია, რომ კანონპროექტს ქმნით, რომელიც სადაზღვევო პაკეტებში ფსიქოთერაპიის შესვლას გულისხმობს. რატომ არის მნიშვნელოვანი ეს ინიციატივა? 

_ კოლეგებთან ერთად, ვაპირებ კანონპროექტის შექმნას, რომლის მიხედვითაც სადაზღვევო პაკეტებში შევა ფსიქოთერაპიის თანადაფინანსება. განვიხილავთ ამ საკითხს ანუ როგორც საზღვარგარეთ ხდება, დაზღვეულ კლიენტებს, 50%-იანი თანადაფინანსებით მაინც შეეძლოთ ფსიქოთერაპიული დახმარების მიღება. 

კოლეგებთან ამ საკითხზე ვსაუბრობ და გვინდა, პაკეტი შევიმუშაოთ, რომელიც ჯერ სამინისტროში, შემდეგ კი პარლამენტში შევა. კარგი იქნება, თუ საყოველთაო დაზღვევის პროგრამის ფარგლებში დაინტერესდებიან, თუ არადა, შეიძლება, კერძო სადაზღვევო კომპანიები დაინტერესდნენ ამ ინიციატივით. 

ჩემთვის სულ ერთია, სადმე თუ გამეხსნა კარი, ეს ძალიან დიდ შეღავათს მისცემს მომხმარებელს. ევროპულ გამოცდილებაზე გეტყვით, რომ იქ მოქმედებს დაზღვევა ფსიქოთერაპიაზე. დაზღვევით ფსიქოთერაპიის დაფინანსება უმნიშვნელოვანესი იქნება აზარტულ თამაშებსა და ნარკოტიკებზე დამოკიდებულთათვის. 

მაგალითად, აზარტომანიის პრობლემა ავიღოთ. საყოველთაო სადაზღვევო პაკეტში რომ იყოს შესული რაღაც დოზით, თუნდაც მხოლოდ დამოკიდებულებების მიმართ ფსიქოთერაპიული დახმარება. მაგალითად, მომხმარებელს აქვს დაზღვევა და გრძნობს, რომ პრობლემა აქვს, რომლის დაძლევაც უნდა. შეიძლება, მივიდეს ოჯახის ექიმთან, უნდა მოხდეს დიაგნოსტიკა, სადაც ჩაერთვება კლინიკური ფსიქოთერაპევტი და თუ დაუსვამენ დიაგნოზს, რომ ლუდომანი ანუ აზარტულ თამაშებზეა დამოკიდებული, მასზე სახელმწიფო იზრუნებს და 50%, ან 60%-ით დაუფინანსებს 10-20 ინდივიდუალურ, ან ჯგუფურ სესიას ფსიქოთერაპევტთან. ეს შესაძლებლობა რომ ჰქონდეთ, ამ დახმარების მიღების შანსი ბევრ ადამიანს მიეცემოდა.

თათია გოჩაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) საზოგადოება Wed, 27 Nov 2019 12:59:50 +0400
უცნაურობები, რომლებიც მხოლოდ საბერძნეთშია http://versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6455-უცნაურობები,-რომლებიც-მხოლოდ-საბერძნეთშია.html http://versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6455-უცნაურობები,-რომლებიც-მხოლოდ-საბერძნეთშია.html

აგია თეოდორა _ საბერძნეთის ყველაზე საოცარი ეკლესია 

პელოპონესის ნახევარკუნძულის ცენტრში, პატარა სოფელ ვასტასთან ახლოს, მდინარე ხარადოს ხეობაში, საბერძნეთის ყველაზე საოცარი ეკლესია მდებარეობს _ დიდმოწამე თეო-დორას სახელობის სამლოცველო, რომელიც მე-12 საუკუნე¬შია აგებული. წელიწადის ყველა დროს ამ ტაძარს უამრავი პილიგრიმი და მომლოცველი ჰყავს. 

მართლაც სასწაულია აქაურობა: ეკლესიის სახურავზე 17 უზარმაზარი ხეა ამოსული. საოცარი კი ისაა, რომ ისინი „არსაიდან“ იზრდება - მათი ფესვები არ არის არც სახურავში, არც სახურავის ქვეშ, არც კედლებში... მონასტრის ქვემოდან პატარა მდინარე მიედინება. ამბობენ, რომ მდინარემ კალაპოტი შეიცვალა და ეკლესიისკენ გადმოინაცვლა. ბევრი მეცნიერი ცდილობდა რაციონალურად აეხსნა ეს ფენომენი, მაგრამ ვერანაირი გონივრული პასუხი ვერ მოიძიეს _ ტაძარი ფიზიკის ყველა კანონს ეწინააღმდეგება... 

 

ლეგენდის მიხედვით, ბიზანტიის ბატონობის პერიოდში, ყველა სოფელს თავისი სამხედრო-ადმინისტრაციული უწყება ჰქონდა და ყველა ოჯახს უნდა გაეგზავნა ერთი ვაჟი ჯარში, ხოლო ოჯახს, რომელსაც ვაჟი არ ჰყავდა, ჯარიმას _ დადგენილ თანხას იხდიდა. დიდმოწამე თეოდორას მშობლებს მხოლოდ ქალიშვილები ჰყავდათ და თანაც ძალიან გაჭირვებულები იყვნენ. დიდი მსჯელობის შემდეგ, უფროსმა ქალიშვილმა, 17 წლის თეოდორამ ჯარში წასვლა გადაწყვიტა, რადგან ოჯახი ჯარიმის გადახდას ვერ შეძლებდა. ადმინისტრაციულ უწყებაში თეოდორა ვაჟის ფორმაში გამოწყობილი გამოცხადდა. 

ისე მოხდა, რომ მალევე ხალხი ომში გაიწვიეს და, რასაკვირველია, თეოდორაც წავიდა. თავისი გონიერების, გამბედაობისა და სიმამაცის წყალობით მალე დააწინაურეს... თუმცა ერთ გოგონას შეუყვარდა, ცხადია, თეოდორა მის გრძნობას ვერ უპასუხებდა. გოგონა სხვა ჯარისკაცისგან ფეხმძიმედ დარჩა და თეოდორას დააბრალა, ცილი დასწამა. ხალხი განრისხდა და სრულიად უდანაშაულო თეოდორა ქვებით ჩაქოლეს, მან კი თავი ვერ იმართლა და საიდუმლოს გამჟღავნებას სიკვდილი ამჯობინა. მხოლოდ ჩაქოლვის შემდეგ ნახეს, რომ ჯარისკაცი, სინამდვილეში, ქალი იყო და მისი უდანაშაულობაც გაირკვა, მაგრამ... სიკვდილის წინ, წმინდანმა ღმერთს შეჰღაღადა: „ღმერთო ჩემო, აპატიე ჩემს მტრებს, ჩემი სხეული ეკლესიად გადააქციე, ჩემი თმა _ ხეებად, ჩემი სისხლი კი მდინარედ. ასეც მოხდა. 

წლების შემდეგ, დაახლოებით მე-12 ს-ში, ამ ადგილას აშენდა წმ. თეოდორას სამლოცველო, სადაც წმინდანის ნაწილებია დაკრძალული. სამლოცველო უნიკალური მოვლენაა, ის ერთ-ერთი, ყველაზე ღირსშესანიშნავი ადგილია არკადიის ტერიტორიაზე. ეკლესია გინესის რეკორდების წიგნშია შესული, ამდენი საუკუნისაა და მაინც კარგ მდგომარეობაშია, მიუხედავად იმისა, რომ მასზე 17 ოცმეტრიანი ჭადრის ხეა ამოსული და კედლები კი სულ რაღაც 70 სმ-ის სისქისაა. 

დელფოსი 

როგორც ძველი ბერძნები ფიქრობდნენ, დედამიწის ცენტრი ანუ მისი ჭიპი, ათენიდან 178 კილომეტრში, კორინთოს ყურის ჩრდილოეთ სანაპიროზე მდებარეობს. თქვენ მას დღესაც შეგიძლიათ შეეხოთ- ეს არის ქვა, ე.წ.ომფალოსი, მაგრამ ამისათვის საჭიროა დელფოსი მოინახულოთ. ფრანგმა არქეოლოგებმა ძიება 1863 წელს დაიწყეს ცნობილი მთის - პარნასოს მახლობლად. გათხრები 1935 წლამდე მიმდინარეობდა და არქეოლოგიის ისტორიაში, უდიდესი სენსაციით დასრულდა. მათ შეძლეს დაემტკიცებინათ, რომ სწორედ აქ მდებარეობს დელფოსის ორაკულის ტაძარი. დიდი არქეოლოგიური კომპლექსი მთის ფერდობზეა განლაგებული, იგი შედგება აპოლონისა და ათენა პრონიას ტაძრებისაგან, ანტიკური ქალაქის ნანგრევების, სტადიონისა და ნეკროპოლისისგან. ანტიკურ ხანაში ეს გასაოცრად ლამაზი კომპლექსი იყო: მარმარილოს სასახლეებით, მოხატული ტაძრებით, მარმარილოს მოოქროვილი ქანდაკებებით. 

მითებიდან ვგებულობთ, რომ ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 2000 წლის წინათ, დელფოსის მიდამოებში არსებობდა დედამიწის ქალღმერთის, გეას ორაკული, რომელსაც ქალღმერთის შვილი პითონი იცავდა. შემდგომში ტაძარი გეამ თემიდას გადასცა, მან კი _ აპოლონს. სხვა ვერსიით, აპოლონმა თავად დაისაკუთრა დელფოსის გვირგვინი, როდესაც განგმირა პითონი ოქროსთავიანი ვერცხლის ისრით. ძველ დროში, დელფოსი თავისი ორაკულის წყალობით გახდა ცნობილი, რომლის მეშვეობითაც მომლოცველები დასმულ კითხვებზე პასუხს ღმერთისგან იგებდნენ, ამისთვის საჭირო იყო _ გარკვეული თანხის გადახდა, იმ წყაროს წყალში განბანვა, რომელსაც „პარნასოს ცრემლებს“ უწოდებდნენ, აპოლონისთვის ცხვრის, თხის ან ვაცის მსხვერპლშეწირვა იმისდამიხედვით, რამდენად შეძლებული იყო მომლოცველი. 

ძველი დროის ბევრი ცნობილი პიროვნება მიმართავდა ორაკულს, მათ შორის იყო ალექსანდრე მაკედონელიც. წინასწარმეტყველი, რომელიც აპოლონის პასუხებს ახმაურებდა, იყო პითია. ქურუმები თეთრ სამოსში იმოსებოდნენ და მკაცრად ინახავდნენ მარხვას. პითია წარმოთქვამდა თავის წინასწარმეტყველებებს. კლდის ნაპრალიდან ამოდიოდა წიწვის, დაფნისა და სურნელოვანი ფისის სურნელი. ამ სურნელს ამატებდნენ საკმევლისა და ლენცოფას ფოთლებს. ამ ბანქისებური არომატის შესუნთქვით პითია ვარდებოდა ტრანსში და იწყებდა მომსვლელისთვის სრულიად გაუგებარი სიტყვების წარმოთქმას. მის წინასწარმეტყველებებს გულმოდგინედ იწერდნენ იქ მყოფი ქურუმები, რომლებიც შემდგომ გადასცემდნეენ ხოლმე სხვა ქურუმინტერპრეტატორებს. ხშირად გამონათქვამები იმდენად ბუნდოვანი იყო, რომ შეიძლებოდა მათი სხვადასხვაგვარად ახსნა. 

ისტორიაში ცნობილია ფაქტი, რომელიც ამგვარი ორაზროვანი წინასწარმეტყველების შედეგად მოხდა. ზღაპრულად მდიდარ ლიდიის მეფეს კრეზს, სპარსეთთან ომის წინ უწინასწარმეტყველეს : „თუ გადალახავ ზღვისპირა მდინარე გალის, მაშინ დაღუპავ დიდებულ სამეფოს'', მაგრამ რომელ სამეფოზე იყო ლაპარაკი, ეს ქურუმებს არ უთქვამთ. კრეზმა ეს წინასწარმეტყველება, რაღა თქმა უნდა, თავის სასარგებლოდ ახსნა. დაძრა თავისი ლაშქარი სპარსელების წინააღმდეგ, მაგრამ საშინელი მარცხი განიცადა და ტყვედ ჩავარდა. დელფოს ორაკულის წინასწარმეტყველები ხშირად ემთხვეოდა მიმდინარე მოვლენებს, რადგან ქურუმებს გააჩნდათ ინფორმატორების ფართო ქსელი არამარტო საბერძნეთის ტერიტორიაზე, არამედ მთელ მსოფლიოში. 

საბერძნეთზე თავდასხმების, ომებისა და მიწისძვრის შედეგად, აპოლონის ტაძარი არაერთხელ დაინგრა. დელფოსი ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 80 წელს, დაარბიეს ტაძარში შეჭრილმა რომაელმა ლეგიონერებმა. იმპერატორმა ნერონმა, რომელსაც თავისი თავი დიდ მსახიობად წარმოედგინა, იმოგზაურა რომიდან საბერძნეთში. დიდების მანიით შეპყრობილმა, ოლიმპიურ თამაშებში შეიტანა კითარაზე დამკვრელთა შეჯიბრი და მიაღწია რა იმას, რომ მისთვის მიენიჭებინათ გამარჯვება, თვითონვე შეიმკო თავი დაფნის გვირგვინით. როდესაც ტოვებდა დელფოსს, ნერონმა ხელახლა გაძარცვა ტაძარი და რომში თან წაიღო 500 -მდე უძვირფასესი ქანდაკება ორაკულის საგანძურიდან. მართალი აღმოჩნდა პითიას ბოლო წინასწარმეტყველება. როდესაც ბიზანტიის იმპერატორმა იუსტინიანემ გააგზავნა ელჩები დელფოსის ორაკულთან შეკითხვით: ხომ არ შეუძლია კონსტანტინოპოლს რაიმით დაეხმაროს უკვე კრიზისგადატანილ დელფოსელებს? პასუხი იუწყებოდა: „აუწყე მეფეს, დაინგრა ღმერთის დიდებული ტაძარი და იგი მიწის ქვეშაა. აპოლონს აღარ აქვს აქ თავშესაფარი, წმინდა ლავრა დაჭკნა. მისი წყაროები სამუდამოდ დადუმდა, წყალი დაშრა“. 

ტაძრის მნიშვნელობა კოლონიზაციის პერიოდში გაიზარდა. ბერძენთ არც ერთ კოლონიას არ შეეძლო საბერძნეთიდან წასვლა დელფოს სამისნოს რჩევისა და ამასთან დაკავშირებით უდიდესი შესაწირავის გარეშე. მოგვიანებით, დელფოს სამისნოს გავლენა საბერძნეთის საზღვრებს გარეთაც გავრცელდა. ძვ. წ. VI საუკუნეში, დელფოს სამისნო დაიწვა და მაშინვე მის მაგივრად ააშნეს ძველზე გაცილებით უკეთესი. დაახლოებით 390 წელს, ახალი წელთაღრიცხვით, იგი სამუდამოდ გაანადგურა იმპერატორმა თეოდიუსის პირველმა

ნინო ბაჯელიძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) საზოგადოება Wed, 20 Nov 2019 12:37:35 +0400
საბერძნეთი უკანონო მიგრანტებს სრულ სამედიცინო დახმარებასა და მუშაობის უფლებას აძლევს http://versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6451-საბერძნეთი-უკანონო-მიგრანტებს-სრულ-სამედიცინო-დახმარებასა-და-მუშაობის-უფლებას-აძლევს.html http://versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6451-საბერძნეთი-უკანონო-მიგრანტებს-სრულ-სამედიცინო-დახმარებასა-და-მუშაობის-უფლებას-აძლევს.html

პრემიერის რევოლუციური გადაწყვეტილება

საბერძნეთის პრემიერ-მინისტრმა, კირიაკოს მიცოტაკისმა პარლამენტი 180 გრადუსით შემოაბრუნა და შეცვალა აქამდე არსებული მკაცრი პოზიცია, რაც არსებითად შეცვლის და დაასტაბილურებს საბერძნეთში მცხოვრები არალეგალი ემიგრანტების მდგომარეობას. 

ემიგრანტები, 9 თვის ნაცვლად, თავშესაფარს მიიღებენ 6-თვის განმავლობაში (გაკონტროლების ფორმა უცნობია), ხოლო ვისაც კანონით მიანიჭებენ დარჩენის უფლებას, შეძლებენ, მთელი თავისი ოჯახის წევრების მასპინძლობას. სახელმწიფო ასევე, შეეცდება, მოუძებნოს მათ სამუშაო და ეს იმ დროს, როდესაც ახალგაზრდა ბერძნები უმუშევრები არიან და საზღვარგარეთ მიემგზავრებიან სამსახურის საძებნელად. 

გარდა ამისა, არალეგალ ემიგრანტებს (ვისაც დატოვებენ), AMKA მიეცემათ (AMKA სარეგისტრაციო ნომერია სამუშაო და სოციალური უსაფრთხოებისთვის. ეს არსებითად, ყველა მოქალაქის სადაზღვევო პირადობაა და კანონით სავალდებულოა ყველასთვის 2009 წლის ოქტომბრიდან), რის საფუძველზეც, ექნებათ უფასო სამედიცინო დახმარება. 

პრემიერ-მინისტრმა აღნიშნა, რომ საჭიროა საზღვრების დაცვა, აგრეთვე, აუცილებელია „ლტოლვილებისა“ და „ემიგრანტების“ ერთმანეთისგან გამიჯვნა, ასევე, იმ წესების დაცვა, რომლის თანახმადაც, მათ, ვისაც დარჩენის უფლება ექნებათ, იცხოვრონ ადამიანურ პირობებში“. 

ემიგრანტებზე ზრუნვა მოითხოვს გამბედაობას და იმისთვის, რომ ქვეყანა გადაიქცეს ყოველდღიურად მოქალაქეებზე მზრუნველ სახელმწიფოდ, საჭიროა, განხორციელდეს კანონპროექტში ასახული სამ მთავარი პრინციპი: 

პირველ რიგში, ის კოდირდება 5 განსხვავებული კანონით, პრეზიდენტის ბრძანებულებითა და ათობით დებულებით ან დირექტივით. ყველაფერი ეს შეესაბამება საერთაშორისო სამართალსა და ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილებებს. 

მეორე _ ეს ამარტივებს და ამცირებს თავშესაფრის მიწოდების დროს ნამდვილი „ლტოლვილებისთვის“, პრიორიტეტს ანიჭებს ბავშვებსა და ოჯახებს, რაც რეალურად უზრუნველყოფს დაუყოვნებლივ ხელმისაწვდომობას ჯანდაცვასა და განათლებაზე. 

და მესამე _ ეს მოიცავს მათ, ვინც ეძებს დაცვას საბერძნეთის ხელისუფლების პატივისცემისა და თანამშრომლობის ფარგლებში. 

კირიაკოს მიცოტაკისი განმარტავს, რომ კანონპროექტი მოქმედებს ორი მიმართულებით: „მკაცრი წესებით, დასრულდა უკანონობა და თვითნებური გადაწვეტილებები, მაგრამ ასევე მგრძნობელობა მათ მიმართ, რაც დამატებით უფლებას აძლევს უსამართლობის მსხვერპლს“. 

ამრიგად, როგორც პრემიერმა ხაზი გაუსვა, „ამიერიდან, ყველა განცხადება უნდა განიხილონ 6 თვის განმავლობაში, 9-ის ნაცვლად და გადაწყვეტილებას მიიღებს დაინტერესებული პირი 20 დღის ნაცვლად, 10 დღის განმავლობაში. 

ამასთან, თუ იმავდროულად, განმცხადებელი არ თანამშრომლობს ხელისუფლებასთან ან არ დატოვა ქვეყანა ავტორიზაციის გარეშე, მისი მოთხოვნა ავტომატურად გამოცხადდება უსაფუძვლოდ და ის იქნება ქვეყნიდან გამგზავრების კანდიდატი. სწორედ ამიტომ, ახალი სისტემით, პირველ რიგში განიხილება, როგორც მოწყვლადი ადამიანების საქმეები, ასევე მოძალადე ადამიანების საქმეები“. 

გარდა ამისა, განხილული იქნება განმცხადებლის ოჯახის წევრები განცალკევებულად: მეუღლეების , შვილებისა და მათი მშობლების, ასევე, ყველა პირის , ვინც, ზოგადად, არასრულწლოვანზე ზრუნავს. 

არასრულწლოვნები ჩაირიცხებიან დაწყებითი და საშუალო განათლების შესაბამის საფეხურებზე და თუ მათი მშობლები არ შეასრულებენ ამ ვალდებულებას, ისინი დაჯარიმდებიან. 

ყველა ლტოლვილს ექნება წვდომა ჯანდაცვასა და მუშაობის უფლებაზე: სპეციალური ნომერი მათ საშუალებას მისცემს სამედიცინო მომსახურეობაზე. 

„ექვსი თვის შემდეგ, ისინი ინტეგრირებული იქნებიან დასაქმების სპეციალურ პროგრამებში. ამის შემდეგ საბერძნეთში შეჩერდება იმ უცხოელების შემოსვლა, რომლებიც ეძებენ საერთაშორისო დაცვას , თავშესაფარს მხოლოდ და მხოლოდ სამუშაოს მოძებნის მიზნით“, _ აცხადებს საბერძნეთის პრემიერ-მინისტრი. 

პრემიერ-მინისტრი აღიარებს, რომ დღემდე იყო დაშვებული შეცდომები. მთავრობამ მიიღო ათასობით ადამიანი, რომელიც მიმოფანტულია კუნძულებსა და მთელ ქვეყანაში. 70 000 თავშესაფარის მოთხოვნა შეჩერებულია და, მიუხედავად უზარმაზარი დანახარჯებისა, ევროპული თანხების მხოლოდ 22% იქნა ათვისებული. ჯამში, გადახდილია 1806 კომპენსაცია, რაც ადასტურებს, რომ თავშესაფრის სისტემა პარალიზებული იყო და ეს არის სიგნალი, რომ საბერძნეთში უნებართვოდ შემოსული ხალხი, შეიძლება, დარჩეს კონტროლის გარეშე.

ნინო ბაჯელიძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) საზოგადოება Wed, 20 Nov 2019 12:37:23 +0400
ორი ნაბიჯი ოცნებამდე _ საქართველოს საფეხბურთო ნაკრებმა, შესაძლოა, ევროპის ჩემპიონატზე ითამაშოს! http://versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6450-ორი-ნაბიჯი-ოცნებამდე-_-საქართველოს-საფეხბურთო-ნაკრებმა,-შესაძლოა,-ევროპის-ჩემპიონატზე-ითამაშოს.html http://versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6450-ორი-ნაბიჯი-ოცნებამდე-_-საქართველოს-საფეხბურთო-ნაკრებმა,-შესაძლოა,-ევროპის-ჩემპიონატზე-ითამაშოს.html

რატომ აგინა გია ცეცაძემ მსაჯს და რა განსაცდელის წინაშე დგას ტოჩინოშინი

საუბარი საქართველოს 21-წლამდელ ფეხბურთელთა ნაკრებით უნდა დავიწყოთ: გია ცეცაძის გუნდმა, ოთხდღიანი ინტერვალით, ორი გასვლითი მატჩი ჩაატარა. იმის მიუხედავად, რომ ჩვენი ნაკრები ლიდერების გარეშე თამაშობდა, ფაქტია: ძალიან საინტერესო ფეხბურთს აჩვენებდა და ამიტომ უშანსოდ არც ვარსკვლავებით გაძეძგილ ფრანგებთან ვიყავით და არც _ პრაგმატულად მოთამაშე სლოვაკეთთან.

ჰოდა, როგორც მოსალოდნელი იყო, სამფეროვნებმა ჩვენს გუნდს შტურმი მოუწყვეს, 2:0-ით დაწინაურდნენ და ყველას ეგონა, რომ საქართველოს ნაკრები განადგურდებოდა, მაგრამ, ნურას უკაცრავად, ცეცაძის შეგირდებმა თამაში მალე გამოასწორეს, მეტოქეს ანგარიში გაუთანაბრეს და ქულასაც აიღებდნენ, რომ არა მსაჯის მიკერძოება. დიახ, მსაჯმა 94-ე წუთზე, ჩვენი კარის მიმართულებით პენალტი დანიშნა და თან ისეთი პენალტი, კითხვის ნიშნებს რომ ბადებს. მანამდე კი, წუთით ადრე, ფრანგი მცველის მიერ საკუთარ საჯარიმოში ხელით თამაში ვერ დაინახა. 

მოკლედ, ფრანგებმა მსაჯის დახმარებით, 3:2 მოიგეს. ნამატჩევს ცეცაძემ განაცხადა, მსაჯებზე კომენტარს არასოდეს ვაკეთებ და ახლაც არაფერს ვიტყვიო, თუმცა... 

 

სლოვაკეთთან შეხვედრაში, ჩვენი გუნდი მერვე წუთზე, ეფექტური კომბინაციის შემდეგ გატანილი გოლით დაწინაურდა და ისე ჩანდა, ამ შეხვედრას მოიგებდა, თუმცა მსაჯმა აქაც „ივარგა“ და პირველივე ტაიმში ჩვენი მცველი გააძევა. მეორე ნახევარში ათი კაცით დარჩენილი საქართველო მაინც იბრძოდა და მსაჯი რამდენჯერმე ისე უხეშად შეცდა, ცეცაძემ ვეღარ მოითმინა და არბიტრს დედა, მამა, სანათესაო, საახლობლო მოუკითხა, თან ეს ისე ემოციურად გააკეთა და იმდენად ხმამაღლა და გამოთქმით, მსაჯმა წითელი ბარათი მასაც უჩვენა და მწვრთნელის გარეშეც დაგვტოვა. 

მოკლედ, სლოვაკებმა 3:2 მოიგეს და საქართველოს 21-წლამდელთა ნაკრებს ჯგუფიდან გასვლის პრაქტიკული შანსი აღარ აქვს. 

* * * 

ეროვნულ ნაკრებზეც ვთქვათ: ვლადიმერ ვოისის გუნდმა ევროშესარჩევში ბოლო შეხვედრა შვეიცარიასთან გამართა და, როგორც მოსალოდნელი იყო, დამარცხდა. ჩვენებს ცუდი ფეხბურთი არ უთამაშიათ, მაგრამ ამ შეხვედრაზე მასპინძელთათვის ევროპის ჩემპიონატის საგზურის მოპოვება იყო დამოკიდებული _ ამიტომ, მათ მთელი მატჩი შეტევებში გაატარეს და სასურველი გოლი გაიტანეს. ჩვენი ჯგუფიდან ევროპაზე შვეიცარია და დანია გავიდნენ, ჩვენ კი... 

26 მარტი ისტორიული დღეა _ ერთა ლიგის ნახევარფინალში, საქართველოს ნაკრები ბელორუსს მასპინძლობს. პაექრობა ერთმატჩიანია და უპირატესობა ის გვაქვს, რომ თამაში თბილისშია. ბელორუსის დამარცხების შემთხვევაში, საქართველოს ნაკრები კოსოვოსა და მაკედონიას წყვილს შორის გამარჯვებულს შეხვდება და იქაც თუ იმარჯვებს, ქართული ფეხბურთის ისტორიაში უპრეცედენტო რამ მოხდება _ ჩვენ ევროპის ჩემპიონატის ფინალურ ეტაპზე თამაშის უფლება გვექნება. 

მოკლედ, ჯერ ბელორუსი, მერე _ კოსოვო-მაკედონიას შორის უძლიერესი და... სანუკვარ ოცნებამდე, ზუსტად ორი ნაბიჯია გადასადგმელი. 

* * * 

რადგან ფეხბურთზე ვსაუბრობთ, ერთი საინტერესო შედეგის შესახებაც ვთქვათ. იტალიის ნაკრებმა საკუთარ მოედანზე სომხეთს 9:1 მოუგო. ბოლოს, მეტოქის კარში, 9 გოლი იტალიელებმა რამდენიმე წლის წინ გაიტანეს, ეს მარცხი კი სომხეთის ნაკრების ისტორიაში ყველაზე დიდია. მანამდე, ყველაზე დიდი ანგარიშით ჩვენს მეზობლებს 1997 წელს, საქართველოსთან ჰქონდათ წაგებული. მაშინ თბილისური შეხვედრა 7:0 დასრულდა. 

* * * 

იაპონიაში მიმდინარე სუმოისტთა წლის ბოლო ტურნირზე ქართველთათვის, პრაქტიკულად, ყველაფერი დასრულდა. ტოჩინოშინმა, რომელმაც გასულ ტურნირზე ოძეკის ტიტული დაკარგა და სეკივაკეს წოდებით ასპარეზობდა, ნეკნი გაიტეხა, ასპარეზობას გამოეთიშა და მომავალ წელს, რიგითი მაეგაშირას რანგში წარსდგება, რაც იმას ნიშნავს, რომ ქრონიკული ტრავმის პირობებში, ტოჩის ოძეკობამდე ისევ მისვლა ძალიან გაუჭირდება. 

არანაკლებ ცუდ დღეშია თეიმურაზ ჯუღელი _ გაგამარუც ტრავმით ასპარეზობს და ტრავმა იმდენად თვალსაჩინოა, რომ იაპონელი კომენტატორებიც აღნიშნავენ, ასეთ მდგომარეობაში სუმოისტი დოჰიოზე არ უნდა გამოდიოდესო. არადა, გაგას სხვა გზა არ აქვს _ უარყოფითი ბალანსის შემთხვევაში, ის ელიტური სუმოისტის ტიტულს დაემშვიდობება და, სამწუხაროდ, ყველაფერი ამისკენ მიდის. 

რვა დღის შემდეგ, გაგამარუს ბალანსი 1:7-ზეა, რაც იმას ნიშნავს, რომ დარჩენილ 7 შეხვედრაში, ჩვენებურს 7 გამარჯვება სჭირდება. ეს კი, ტრავმის პირობებში, უბრალოდ, წარმოუდგენელია. 

* * * 

საოცარ ამბებს ჩადის ესპანური „ბასკონიას“ ქართველი კაპიტანი თორნიკე შენგელია. თოკოს მეტოქეები ვერც ევროთასზე აჩერებენ და ვერც _ ესპანეთის ჩემპიონატში. შენგელია ტურის MVP-იც გახდა და, როგორც ესპანური მედია წერს, მას NBA-ს არაერთი გუნდი სიამოვნებით დაიმატებდა, თუმცა იმავე ესპანური პრესის ცნობით, თორნიკე ევროპაში ერთ-ერთი, ყველაზე მაღალანაზღაურებადი კალათბურთელია და შესაბამისად, აშშ-ში წასვლისგან დიდი ალბათობით თავს შეიკავებს. 

* * * 

საუცხოო პერიოდი უდგას ესპანეთში მოთამაშე კიდევ ერთ ქართველს. გიორგი შერმადინი „იბერიასტარ ტენერიფეში“ გამორჩეულია და მეტოქის ფარსაც აწიოკებს, თუმცა თანაგუნდელები მხარს ვერ უბამენ. 

რაც შეეხება გოგა ბითაძეს, NBA-ში მოთამაშე ერთადერთი ქართველი, „ინდიანას“ რიგებში კარგად ჩაეწერა, სტაბილური სათამაშო დრო აქვს და სპეციალისტებიც კმაყოფილნი არიან. თუ ასე გააგრძელა, მომავალი სეზონიდან გოგას გუნდის ძირითად წევრობაზე სერიოზული პრეტენზია ექნება. 

* * * 

თურქეთში სამგზის ოლიმპიური ჩემპიონის, ცნობილი ძალოსანის, ნაიმ სულეიმანოღლუს სახელობის ტურნირი გაიმართა. ძალოსნობის ფედერაციამ აღნიშნულ ტურნირზე, ოლიმპიური ლიცენზიისთვის საჭირო ქულებიც გაათამაშა და, შესაბამისად, თურქეთში მსოფლიოს უძლიერესი ძალოსნები ჩავიდნენ. მათ შორის იყო ჩვენი ლაშა ტალახაძეც და, როგორც მოსალოდნელი იყო, ლაშამ ძალიან მშვიდად, ოქროს სამ მედალთან ერთად, ოლიმპიადის სალიცენზიო ქულებიც მოიპოვა. ლაშამ ატაცში 208 კილოგრამი დაძლია, აკვრაში _ 242 და, საბოლოო ჯამში, 450 კილოგრამით ჩემპიონი გახდა. 

* * * 

მაკედონიაში, ქალ ხელბურთელთა პირველობაზე, გასულ უქმეებზე, ერთმანეთს ლიდერები, „კუმანოვო“ და სკოპიეს „მეტალურგი“ შეხვდნენ. 9 ტურის შემდეგ, ორივე გუნდს აქტივში 9 მოგება ჰქონდა და შეხვედრაში ფავორიტად მოქმედი ჩემპიონი „მეტალურგი“ მიიჩნეოდა, თუმცა სკოპიელები 27:38 დამარცხდნენ. ეს ამბავი ჩვენთვის საინტერესო იმითაა, რომ ჩემპიონის დამარცხებაში ლომის წილი „კუმანოვოს“ ქართველმა ლეგიონერმა, მედეა ჩოხელმა დაიდო. მან მეტოქის კარში ყველაზე მეტი, 10 გოლი გაიტანა და შეხვედრის საუკეთესო მოთამაშეც სამართლიანად გახდა. 

* * * 

კრიშტიანუ რონალდუს „იუვენტუსში“ საქმეები აერია. გუნდის თავკაცმა პორტუგალიელი ბოლო ორ შეხვედრაში შეცვალა, რამაც რონალდუ ისე გააბრაზა, რომ მწვრთნელს ხელი არ ჩამოართვა და „ძუკნის შვილიც“ უწოდა. როგორც ჩანს, კლუბის ხელმძღვანელებმა კრიშტიანუს ყური აუწიეს, თანაგუნდელებმაც უთხრეს, რომ ასე მოქცევა არ შეიძლება და... 

„რონალდუ ოფიციალურ განცხადებას არ გააკეთებს. ის თანაგუნდელებს ვახშამზე დაპატიჟებს და ყველა პრობლემაც იქ მოგვარდება“, _ განაცხადა პორტუგალიელის აგენტმა და ისიც დააყოლა, რომ აღნიშნული ვახშამი რონის, დაახლოებით, 120 ათასი ევრო დაუჯდება. 

* * * 

და ერთიც: იტალიის ბავშვთა ლიგაში „ინვიკტასაურომ“ საფეხბურთო კლუბ „მარინას“ 27:0 მოუგო (ფეხბურთზეა საუბარი). შეხვედრის დასრულების შემდეგ, გამარჯვებული გუნდის მთავარი მწვრთნელი თანამდებობიდან გაათავისუფლეს. 

„გაოგნებული და შეშფოთებულები ვიყავით, როცა გავიგეთ, რომ ჩვენმა გუნდმა „მარინას“ 27:0 მოუგო. ასაკობრივ ფეხბურთში ეს არაეთიკურია, მეტოქეს პატივი უნდა სცე, რაც ამ შემთხვევაში, ასე ნამდვილად არ ყოფილა. როგორც პრეზიდენტი, მეტოქე გუნდს გულწრფელად ბოდიშს ვუხდი და შემიძლია განვაცხადო, რომ დირექტორთა საბჭოსთან შეთანხმების შედეგად, ჩვენი კლუბის მთავარი მწვრთნელი თანამდებობას დატოვებს“, _ განაცხადა „ინვიკტასაუროს“ პრეზიდენტმა, პაოლო ბროჯელიმ. 

„რა უნდა მექნა? ჩემი ბიჭებისთვის მეთქვა, რომ მეტოქისთვის გოლის გატანის საშუალება მიეცათ? ის უფრო სამარცხვინო იქნებოდა, ბურთი დაგვეჭირა და ის მთელი მატჩის განმავლობაში წინ და უკან გვეგორებინა. პირველი 10 წუთის შემდეგ 6:0-ს ვიგებდით, პირველი ტაიმის შემდეგ კი მეტოქის მწვრთნელთან მივედი და ვკითხე, თამაში ხომ არ შეგვეწყვიტა, რაზეც მიპასუხა, რომ ეს საჭირო არ იყო“, _ ეს უკვე მწვრთნელის კომენტარია და... პირველი შემთხვევა ფეხბურთში, როცა მწვრთნელი მოგებული მატჩის გამო მოხსნეს.

 

ბათო ჯაფარიძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) საზოგადოება Wed, 20 Nov 2019 12:37:20 +0400
გზა უბერო ქვაბებისკენ http://versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6447-გზა-უბერო-ქვაბებისკენ.html http://versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6447-გზა-უბერო-ქვაბებისკენ.html

ჩვენს მოგზაურობას ისტორიულ კამბეჩოვანში დიდი ნაკლი ექნება, თუ მის სამხრეთ-დასავლეთ მიწებს არ შევავლებთ თვალს. საამისოდ სიღნაღიდან ზემო და ქვემო ბოდბისკენ უნდა გავწიოთ, იქიდან კი ივრის ჭალებისკენ დავეშვათ. 

სახელდახელო ექსპედიციაში, ჩემს გვერდით, ერთგული თანამოაზრეების, ოპერატორ სოზარ გულბანისა და ბიზნესმენ გერონტი კაჯილაშვილის გარდა, იმყოფება კიდევ ერთი წევრი _ ექიმი გიორგი ხარაზიშვილი, რომელიც თავისი დრონით უნდა დაგვეხმაროს. ზემო ბოდბეში ეტიკობას ადგილობრივი მკვიდრი, ისტორიკოსი გიორგი ჩერქეზიშვილი გვიწევს. იგი თავდაპირველად, ზემო ბოდბესა და ზემო მაღაროს შორის არსებულ იმ ადგილს გვიჩვენებს, რომელსაც ადგილობრივების ცნობით, „მეფის თვისა“ ჰქვია. 

ეს ის ალაგი უნდა იყოს, რომლის თაობაზეც ვახუშტი ბატონიშვილი ასე წერს: „ბოდბის ზევით, ამ ხევზედ არის მაღაროს სასახლე მეფეთა საზაფხულო“. მართალია, კამბეჩოვნის უმაღლესი დასახლება ჭოტორია (ზღვის დონიდან 960 მ.), მაგრამ მას არც მეზობლად მდებარე ზემო მაღარო ჩამორჩება ძალიან (950 მ.). ასე რომ, ტოპონიმი მაღარო, როგორც ვვარაუდობ, „მაღალო“-ს სახეცვლილი ფორმაა. სოფლისა თუ ტერიტორიის ასეთი მდებარეობა და ჩინებული ჰავა კახეთის მეფეებს შეუმჩნეველი არ დარჩებოდათ. გასათვალისწინებელია ისიც, რომ მთლიანად ეს მიკროქვეყანა (გომბორის ქედის აღმოსავლეთ ნაწილის ზეგანზე შეფენილი დასახლებები), რომელსაც უძველეს დროს ბოდბე (ბოდა) ეწოდებოდა, მონაცვლეობით სუჯეთის და კამბეჩოვნის ერთ-ერთ ცენტრად მოიაზრებოდა. 

ზემო ბოდბეში შემონახული გადმოცემის თანახმად, უძველესი სოფელი უფრო ზევით, ზღვის დონიდან 900 მეტრზე მაღლა, იმ ტერიტორიაზე ყოფილა გაშენებული, სადაც ახლა ღვთისმშობლის დარბაზული საყდარი დგას. ეს ეკლესია რამდენიმე წლის წინათ ძველ საძირკველზე რომ ააშენეს, თითქოს, ადრეშუასაუკუნეებს მიამგვანეს, მაგრამ რიყის ქვის ისეთი უცნაური წყობა გამოიყენეს, რომ ხუროთმოძღვრული თვალსაზრისით ვერანაირ ეპოქას ვერ გამოხატავს. ჩვენს მთავარ ყურადღებას იპყრობს ამ ტაძრის ჩრდილოეთით, ორიოდ მეტრში შემორჩენილი ძალიან ძველი სამლოცველოს ნაშთები. ამ პატარა ნაგებობიდან მხოლოდ ზეძირკვლის ქვებია გადარჩენილი. 

მახვილი თვალი უთუოდ შეამჩნევს ჩრდ-აღმოსავლეთით, 2-3 კილომეტრში, მთის კალთებში ჩაბუდებულ ბოდბისხევის ორ ეკლესიას _ „წმ. ნიკოლოზს“ და „ღვთისმშობელს“, რომელზეც ერთ-ერთ წინა წერილში (იხ. „ვერსია“-2019წ. №37) გვქონდა საუბარი. 

მართალია, გეზი სამხრეთისკენ გვაქვს, მაგრამ მცირე ხნით მიმართულების შეცვლა გვიხდება და სწორედ ბოდბისხევის მხარეს, ჩრდილოეთით მივეშურებით... რომ არა გიორგი ჩერქეზიშვილი, ერთ საინტერესო საყდარსა და ამბავს გვერდს ავუვლიდით. 

ზემო ბოდბიდან ბოდბისხევში ორი გზა ჩადის _ ერთი ჩვეულებრივი, საავტომობილო, ოღონდ კლაკნილი, მეორე შედარებით ძნელად სავალი, მაგრამ გაცილებით საინტერესო. იგი ერთი მცირე ხევით და ჭაბაანების გავლით ჩაგიყვანთ ბოდბისხევში. ხევის აღმოსავლეთ ნაპირზე, ზემო ბოდბიდან 3 კმ-ზე, დგას ერთი მეტად კოხტა, „კუპოლჰალეს“ ტიპის გუმბათიანი საყდარი (15X7მ.). იგი თითქმის სანახევროდ მიწაში ყოფილა ჩაფლული, მაგრამ რამდენიმე წლის წინათ „ტყვეობიდან“ დაუხსნიათ და ამჟამად მოქმედიც კია. როგორც მისი მოძღვარი, მამა გრიგოლი (ქოჩიაშვილი) ამბობს, რესტავრატორებს მხოლოდ კოსმეტიკურად შეუვლიათ ხელი, რადგან კედლები და გუმბათის ნაწილი გადარჩენილი ყოფილა. 

საყდარი ნაგებია რიყის ქვისა და აგურის ფენების მონაცვლეობით. ეს დაახლოებით ისეთივე ეკლესიაა, როგორც მანავისა და მელაანის გუმბათიანი საყდრები, თუმცა არის საკმაო განმასხვავებელი ნიშნებიც: მართალია, მელაანის საყდრის გუმბათიც ნაგებობის აღმოსავლეთ მონაკვეთშია, მაგრამ იგი ძალიან ყელყელაობს. ამასთანავე, მანავისა და მელაანის XVIII ს-ის ტაძართა ხუროთმოძღვარ-გალატოზნი არც კი ცდილობენ, რომ ინტერიერში ჯვრის ფორმის თუნდაც მოჩვენებითი სივრცე შექმნან (საამისოდ გამბედაობა და ოსტატობა არ ყოფნით). ბოდბელი ოსტატი გაცილებით „ძველია“. იგი ჩრდილოეთისა და სამხრეთის ღრმა დეკორატიული თაღებით ამ მიზანს იოლად აღწევს. ამით მას ხელ-ფეხი ეხსნება, რომ იმიტირებული ჯვრის განივი მკლავების ნიშნულის გაყოლებაზე, საკურთხევლის აქეთ-იქით, სადიაკვნოს და სამკვეთლოს მცირე ოთახებიც შემნას. იგი ორსავე ოთახს არა მარტო ძირითად დარბაზს, არამედ საკურთხეველსაც უკავშირებს თაღოვანი კარებით. ერთი სიტყვით, ყველაფერს ისე აკეთებს, რომ თავისი ნახელავი ცნობილ ჯვარ-გუმბათოვან ტაძრებს დაამგვანოს როგორმე. საამისოდ, იგი სადიაკვანოსა და სამკვეთლოს თავზე ე.წ. სამალავ-სამარტვილო მინიატურული უჯრედების მოწყობაზეც არ ამბობს უარს. ეს მინიატურული სათავსები ფასადზე გამავალი სამერცხულებით ნათდება და ნიავდება. კიდევ ერთი ფრიად საგულისხმო განსხვავება: თუ მანავისა და მელაანის ტაძრები XV_ XVIII საუკუნის სხვა საყდრების მსგავსად, ირანული სტილის თაღ-კამაროვან ფორმებს იმეორებენ, ბოდბელი ოსტატის მიერ შექმნილი ყველა თაღი და კამარა, განვით. შუასაუკუნეების მსგავსად, ნახევარწრიულია და არა შეისრულ-მუზარადოვანი. იგივე ითქმის გუმბათზეც. მისი ყელი მინარეთივით წოპწოპა კი არაა, არამედ ტაძრის ძირითადი მასის პროპორციულია, ზომიერია. გუმბათის ყელის წახნაგებში, რიყის ქვისა და აგურის მონაცვლეობით წყობაში, ჩასმულია რუხი ქვიშაქვის თლილი ფილები. მათი რელიეფიდან „დნობას“ მხოლოდ ერთი გადარჩენია _ ჯერ კიდევ იკითხება ღვთისმშობელი ყრმა იესოთი. 

აშკარაა, რომ ჩვენს წინაშე „კუპოლჰალეს“ ტიპის ადრეული ნიმუშის XV საუკუნის ტაძარია. ის იმ პერიოდშია აგებული, როცა ირანს ჯერ კიდევ არ შეეძლო შემოქმედებითი სტილის კარნახი. 

ეკლესიის მრევლმაც ასე იცის _ ტაძრის აგებას ალექსანდრე დიდის ეპოქას (1412-1442წწ.) მიაწერს. მაშინ ლანგ-თემურისგან გავერანებული, სისხლით დაცლილი ქვეყანა და განსაკუთრებით კახეთი ხელახლა ეშენებოდა... 

ერეკლე II-ის დროსაც, თითქმის, იგივე სიტუაცია იყო. კახეთს ჯერ კიდევ ვერ შეხორცებოდა შაჰ-აბაზისგან მიყენებული იარები. არადა, ქვეყანა დროულად უნდა მოშენებულიყო. ერეკლემ სიღნაღის აშენება დაიწყო, სადაც ეკონომიკური განვითარების მიზნით, სხვებთან ერთად, სომეხი ვაჭრები და ხელოსნებიც დაასახლა. მათ ერეკლეს თხოვნით მიმართეს, რომ სანამ ახალ ეკლესიას აიშენებდნენ, მანამდე ბოდბის ეს მიტოვებული ეკლესია გადაეცა. ასეც მოხდა, მერე კი, როცა ვაჭრებმა საკუთარი საყდარი აიშენეს, ბოდბის ეკლესია უკანვე დააბრუნეს. მას შემდეგ დაცარიელებულ ტაძარს მოაქჟამამდე არანაირი მრევლი არა ჰყოლია. სწორედ ასეთი ამბის გამო შემორჩა ამ მცირე ხევსა და ალაგს სახელად ნასამხრალი (ნასომხარი). 

ტოპონიმის წარმომავლობაზე არსებობს სხვა მოსაზრებაც _ თითქოსდა, სწორედ ესაა ის ხევი, რომელსაც IX საუკუნის საქართველოს კათალიკოსი არსენ საფარელი ახსენებს. ისტორია ასეთია: სომხეთში, VII საუკუნეში, თეოდორე შტორნის უფლობისას, მოღვაწეობდა ერთი თამამად მოაზროვნე ბერი იოვანე მაირავანელი, რომელიც მწვალებლობისთვის შუბლზე დაღ დასმული გაუძევებია მთავარს. არსენ კათალიკოსი ასე აგრძელებს თხრობას: „და წარვიდა ოტებული კავკასიისა მთასა და მუნით უკუმოიქცა მსწრაფლ, რამეთუ არ შეიწყნარეს იგი მთეულთა კაცთა რამეთუ იყვნეს იგი კერპთმსახურ, და გარდმოვიდა კამბეჩანს და დაემკვიდრა ხევსა მცირესა, რომელსა ჰქვიან ხევი სომხითისა და მრავალნი დაიმოწაფნა არა თუ მას შინა ოდენ, არამედ ამიერ მტკვრისა, არარატს, გარდმანს, ძოროთორს და სომხითს.“ ეს ხევი რომ წმ. ნინოსეული ბოდბის მახლობლად ყოფილიყო, არსენ კათალიკოსს არანარად არ გამოეპარებოდა. როგორც ჩანს, ხევი კამბეჩოვნის სხვა რაიონშია საძიებელი. 

და მართლაც, ბოდბიდან სამხრეთით, ივრის ჭალების სიახლოვეს, პირუკუღმარის ქვაბთა კომპლექსის მიდამოებში, არსებობს მცირე ხევი და ალაგი, რომელსაც ნასომხარი ჰქვია. გარეჯის მრავალმთის უამრავ სამონასტრო კომპლექსში მაირავანელს მართლაც შეეძლო თანამოაზრეების მოძებნა. თუმცა, დიდხანს იქაც ვერ დამკვიდრებულა. როგორც XIII საუკუნის მემატიანე კირაკოს განძაკელი წერს, იგი ქედაბაკის ციხესთან (დღევანდელი კიროვაბადის მახლობლად) გა-დასახლებულა და ფართომასშტაბიანი ქადაგება იქიდან დაუწყია. 

ჩვენ სწორედ ამ მიმართულებით გვაქვს გეზი, მაგრამ, ბუნებრივია, არა იმ ბერის ნაკვალევზე, არამედ კამბეჩოვნის ყველაზე დიდი ქვაბთა ნამონასტრალისკენ, რომელიც გარეჯის მრავალმთის ერთ-ერთი საოცრებაა. 

ზემო ბოდბიდან ქვემო ბოდბეში ვეშვები, იქიდან კი ისევ სამხრეთით, ივრის ჭალების მიმართულებით ვაგრძელებთ გზას. ამჯერად ეტიკობას ქვემობოდბელი ზურაბ ჯანიაშვილი გვიწევს. ძველი თემშარაა, მაგრამ მძიმე სასიარულო არაა. 3-4 კილომეტრის შემდეგ, ხელმარცხნივ, ოლეს ტბა გვრჩება. ლაქაშებით დაფარულსა და დაკმინებულს ვერც კი შევნიშნავდით, რომ ზურაბს არ გაემახვილებინა ყურადღება. ამ ტბიდან ნაჟურ წყალს ქვევით კიდევ ერთი, ოღონდ ძალიან მცირე ტბა, ფაქტობრივად, გუბურა შეუქმნია. ერთი ამხელა მანძილის გავლის შემდეგ, მარჯვენა მხარეს, საკმაოდ შორს ეკლესიის კონტურები ჩანს. ჯანიაშვილი გვეუბნება, რომ ეს ქვემო მაღაროს ტერიტორიულ მიწებზე მდებარე ეკლესია „დავით გარეჯაა“. მოვალე ვართ, რომ მთავარი გზიდან გადავუხვიოთ და საყდარი ვნახოთ. 

გვიანი შუასაუკუნეების დარბაზული ეკლესია (7,05X5,17მ.) სიმაღლეში 4,5მ. ყოფილა, მაგრამ ახლა 30 სანტიმეტრით მიწაში ზის და შიგ შესვლისას 2 საფეხურს ჩავდივართ. საკურთხევლის აბსიდი შებრტყელებული ნახევარწრიული ფორმისაა, კონქი და კამარის დამჭერი თაღები _ კვერცხისებრი მოყვანილობის. კედლები ძალიან სქელია _ 1 მეტრზე მეტიც კი. ისინი ნაგებია რიყის ქვის ირეგულარული წყობით, ხოლო აგური აქა-იქაა გამოყენებული ლავგარდანისა და კარის ფორმების გამოსაყვანად. საყდარს ერთადერთი კარი დასავლეთ კედელში აქვს დატანებული. კარის ჩრდილოეთ წირთხლად გამოყენებულია რატომღაც თავდაყირა ჩასმული ქვაჯვარი. ეკლესია ნათდება 3 მცირე სარკმლით, ყოველ კედელში (დასავლეთის გარდა) _ თითო- თითო. საკურთხეველი გამოყოფილია ახალი ხის კანკელით. აქ დავით გარეჯელის ხსენების დღეს, ქვემო მაღაროს და მიმდებარე სოფლების მოსახლეობა იყრის თავს და მღვდელიც წირავს. 

...ძველ გზას ვუბრუნდებით და კვლავ სამხრეთისკენ მივეშურებით. სოფელ ქვემო ბოდბედან მე-15 კილომეტრზე, ხელმარჯვნივ ვუხვევთ და შვინდის ყელსა და ქვაბთა მთას შორის არსებული უმნიშვნელო უღელტეხილით დაბლა ვეშვებით. აქედან უკვე მოჩანს კლდეში ნაკვეთი დიდი ქვაბების კომპლექსი, რომელსაც ძველი ბოდბელები ქალაციხესაც უწოდებდნენ. ის ჩვენგან დასავლეთითაა, მაგრამ მის ძირამდე მანქანით მისვლა შეუძლებელია. ამ ადგილებზე ზედგამოჭრილა სტრაბონის ნათქვამი _ „უწყლო და ოღრო-ჩოღრო კამბისენა“, ოღონდ ეს ოღროჩოღროები ახლა სხვა ოღროჩოღროებით შევსებულა: საბჭოთა პერიოდში, იორიდან სარწყავად ამოყვანილი მილები ამოუყრიათ და უზარმაზარი თხრილები დაუტოვებიათ... ისე, თუ მაინცა და მაინც, კომპლექსთან ძალიან მიახლოვება უაზრობაც კია. გამოქვაბულები დიდ სიგრძეზე 4-5 სართულადაა გაჭიმული და თუ ზედ წაადგები, ვერც შენი და ვერც ფოტოკამერის თვალი მასშტაბურს ვერაფერს ვერ დააფიქსირებს. რაც შეეხება ქვაბებში შესვლას, აქ უკაცრავად. 25-30 ქვაბი (გარედან ამდენი მოჩანს, შიგნით კი, ალბათ, ორი ამდენია), პიტალო, აბსოლუტურად შვეულ კლდეშია ჩასმული და მიწის ზედაპირიდან, სართულთა შესაბამისად, 15-60 მეტრის სიმაღლეზეა. ალპინისტებისთვისაც უმჯობესი, ალბათ, ზევიდან თოკებით დაშვებაა, თუმცა, მანძილი გაუსამმაგდებათ. ასეთ შემთხვევაშიც კი, ისინი კომპლესის დათვალიერებასა და აღწერას არა ერთ და ორ თვეს მოანდომებენ. 

ჩვენ ქვაბებს დაახლოებით, 150-200 მეტრით ვუახლოვდებით და საქმეში დრონს ვრთავთ. მანევრირება ჭირს, დაახლოებით 10 მ-ის მანძილზე ვუახლოვდებით, მაგრამ ქვაბებში შეღწევას ვერ ვახერხებთ, ან თუ მოვახერხებთ აპარატს უკან ვეღარ გამოვიყვანთ. 

დიდი ხნის წინათ, კლდის კომპლექსების მკვლევარმა გივი გაფრინდაშვილმა, ალპინისტების დახმარებით, ქვაბთა ერთ-ერთ ქვეკომპლექსში ორი მინიატურული ეკლესიის გამოკვლევა მოახერხა. ერთი მათგანი ჯვარ-გუმბათოვანს ჰგავს, მეორე _ დარბაზულ-გვირგვინოვანს. ეს იყო და ეს. არადა, ვინ იცის, ჯერ კიდევ რა საიდუმლოებას და თუ გნებავთ, მოულოდნელ ამბებს ინახავს ჩვენთვის აქაურობა. ნეტავ, როდის, რომელმა მიწისძვრამ ჩამოაცალა ფასადი დიდი ქვაბების კომპლექსს. ვინ იცის, რამდენი ლუკი, წინკარი, კარიბჭე, კიბე მოწყდა და ჩაიქცა, რამდენი ხელოვნების ნიმუში ჩაიტანა მიწამ?!. 

დიდი ქვაბების კომპლექსიდან სამხრეთ-დასავლეთით, დაახლოებით, 150 მ.-ში, ამავე კლდეში კიდევ 3-4 გამოქვაბულია. მათგან ერთ-ერთის ღიობს ღრმა, შელესილი თაღი დასდევს, ეს ქვაბები ცალკე სამონასტრო კომპლექსს ჰგავს. 

აქვე, დიდი ქვაბების კლდის სიახლოვეს, მის პერპენდიკულარულად ჩადის გაცილებით დაბალი სერი, რომელშიც კიდევ რამდენიმე ქვაბია. ისინი უფრო ძველი, VI საუკუნეზე ადრინდელი სადგომებია. დიდ ქვაბთა მონაზვნების წინამორბედები, შესაძლოა, აქ იყვნენ დაფუძნებულები. პარეხები ტლანქია, უსწორმასწორო, სანახევროდ დაუმუშავებელი. პირველი ანატკეცების შემდეგ, ჭერში მეორე პირი წერაქვი აღარ გაუტარებიათ, ხოლო აღმოსავლეთის ქანებში, საკურთხევლის აბსიდის ნაცვლად, მცირე თაღოვანი ნიში გამოუკვეთიათ. ამ სერის ფერდობზე მოწითალო კერამიკული ნაწარმის უამრავი ნამსხვრევია. იგი წვიმის ჩამონარეცხია. 

*** 

ვდგავარ და გავცქერი ამ სანახაობას _ პირველყოფილს, დამაფიქრებელს. მაინც რა არის გარეჯის მრავალმთა _ კუხეთიდან კამბეჩოვნამდე გაშლილი ქედები და სერები _ პრეისტორიულ ხანებში მწვანილოვანნი, ტყიანნი და ხევ-წყაროებიანი... მერმე დამშრალი, გაკაფული, გაუდაუბნოვებული, ქრისტეს ერთგულ მოწაფეთა სახლად, მეორე სინად და მოაბად ქცეული... 

ვდგავარ ამ გრანდიოზულ სანახაობასთან და პარეხთა სიღრმიდან, თითქოს ბერთა ლოცვა- ღუღუნი მომესმის. აგერ, ერთ მცირე სენაკში, ქვის მერხზე პატრუქი ბჟუტავს და მის გარშემო ფარვანა ცეკვავს. _ ნეტავ საიდან მოფრინდა ? _ ფიქრობს მწიგნობარი ბერი, რომელიც ფოლიანტის ერთ თავს ჩაკირკიტებს. მე მგონი, ის უფრო ჩვენთვის გამიზნულ უსტარს წერს... მერედა, შეძლებს ფარვანა ამ უსტარის ჩვენამდე მოტანას ? ვთქვათ და მოიტანა, ჩვენ კი შემძლე ვართ წაკითხვად მისდა ?

გელა ქოქიაშვილი

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) საზოგადოება Wed, 20 Nov 2019 12:37:10 +0400