საზოგადოება - ვერსია - ვერსია http://versia.ge Fri, 18 Oct 2019 05:23:01 +0400 Joomla! - Open Source Content Management en-gb A კატეგორიის ტაქსის მფლობელები ინტერიერის ქიმიური წმენდის ვაუჩერებს უფასოდ მიიღებენ http://versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6378-a-კატეგორიის-ტაქსის-მფლობელები-ინტერიერის-ქიმიური-წმენდის-ვაუჩერებს-უფასოდ-მიიღებენ.html http://versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6378-a-კატეგორიის-ტაქსის-მფლობელები-ინტერიერის-ქიმიური-წმენდის-ვაუჩერებს-უფასოდ-მიიღებენ.html

ტაქსების რეფორმის მესამე ეტაპი პირველი ნოემბრიდან დაიწყება

1 ნოემბრიდან, A კატეგორიის ტაქსის მფლობელები ინტერიერის ქიმიური წმენდის ვაუჩერებს მიიღებენ. თბილისის მერის, კახა კალაძის განცხადებით, ვაუჩერები უფასოდ დარიგდება ისე, რომ ხარჯები არც ტაქსის მძღოლებზე აისახება და არც _ დედაქალაქის ბიუჯეტზე. თბილისის მერის განცხადებით, ამჟამად, დედაქალაქში A კატეგორიის 9 000-მდე ტაქსი მოძრაობს და ეს რიცხვი მზარდია.

15 ოქტომბერს, დედაქალაქის მთავრობის მორიგ სხდომაზე, კახა კალაძემ იმ სიახლის შესახებ ისაუბრა, რომელიც ტაქსის რეფორმის ფარგლებში განხორციელდება. ესაა ინტერიერის ქიმიური წმენდის ვაუჩერები, რომლებიც მძღოლებს უფასოდ დაურიგდებათ. 

„ჩვენ გვქონდა სარეკლამო კომპანიასთან კოორდინაცია, რამდენიმე შეხვედრა გავმართეთ და მივიღეთ გადაწყვეტილება, რომ ტაქსის ყველა ის მძღოლი, რომელიც ამ ვაუჩერით ისარგებლებს (მათ არაფერი აქვთ გადასახადი), დამატებით მიიღებს კომპანია „ვიანორის“ ავტოტექმომსახურების 20%-იანი ფასდაკლების ბარათებს. ხარჯები არც ტაქსის მძღოლებზე აისახება და არც თბილისის ბიუჯეტზე. SMS-ების საშუალებით, მოგაწვდით ყველა იმ სერვისცენტრის შესახებ ინფორმაციას, სადაც A კატეგორიის ტაქსის მძღოლებს შეგეძლებათ მისვლა. თქვენ აღარ დაგჭირდებათ მერიაში მოსვლა და ვაუჩერის მიღება. პირდაპირ შეძლებთ მიხვიდეთ, ისარგებლოთ ქიმიური წმენდის ვაუჩერებით და მიიღოთ ფასდაკლების ბარათები“, _ განაცხადა კახა კალაძემ. 

მისივე თქმით, რეფორმის მომდევნო ეტაპზე, კონტროლის მექანიზმი შეიქმნება, რომელიც ტაქსების სისუფთავეს შეამოწმებს. მეტიც, ეს შეთავაზება და ფასდაკლების ბარათი უშუალოდ მერიის მიერ გამოცხადებულ კონკურსში გამარჯვებული კომპანიისა. შესაბამისად, ამაზე თბილისის ბიუჯეტიდან ერთი თეთრიც არ დაიხარჯება და რაც მთავარია, ტაქსების მძღოლებისთვისაც უფასო იქნება. 

და კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი დეტალი _ მიმდინარე კვირის ბოლომდე, ტაქსების სპეციალური მანათობელი A კატეგორიის მქონე ტაქსის მძღოლებს უფასოდ გადაეცემათ. კალაძის განცხადებით, ამჟამად, თბილისში A კატეგორიის 9 000-მდე ტაქსი მოძრაობს და ეს რიცხვი მზარდია. 

თბილისის მერიამ ტაქსების რეფორმა, დაახლოებით, ერთი წლის წინ დაიწყო. ტაქსების რეფორმის ძირითადი მიზანი უსაფრთხოება, მომსახურების ხარისხის ამაღლება, ვიზუალური სტანდარტის შექმნა და ტაქსის ბაზარზე სტაბილური პირობებია. 

უსაფრთხოების ნაწილში მნიშვნელოვანია სავალდებულო ტექდათვალიერება, რომლის გარეშეც მძღოლი ლიცენზიას ვერ მიიღებს და რაც მთავარია, მარჯვენასაჭიანი ავტომობილების შეზღუდვა. რაც შეეხება მომსახურების ხარისხს, ამ მხრივ განსაკუთრებული ყურადღება ინტერიერის წმენდას ექცევა. სწორედ მომსახურების ხარისხის გაუმჯობესებას ემსახურება ის ინიციატივა, რომელიც კახა კალაძის გადაწყვეტილებით, 1 ნოემბრიდან ამოქმედდება. 

რეფორმის მნიშვნელოვანი მიმართულებაა ტაქსების ვიზუალური სტანდარტი, რაც პრინციპში, უკვე ცნობილია _ ესაა თეთრი ფერი და ერთნაირი მანათობლები. თბილისის მუნიციპალიტეტის გადაწყვეტილებით, ლიცენზიის მქონე მძღოლებს სპეციალური ვაუჩერები დაურიგეს, რომლითაც ტაქსების ფერიც უფასოდ შეიცვალა და ერთნაირი მანათობლებიც ასევე, უფასოდ დაურიგეს. თბილისის მერიაში აცხადებენ, რომ ყველა ღონისძიება, რაც ტაქსების რეფორმის ფარგლებში განხორციელდა და რაც სამომავლოდ იგეგმება, სტაბილურად ხარისხიან მომსახურებასა და სტაბილურ შემოსავალს უზრუნველყოფს. 

მაია მიშელაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) საზოგადოება Wed, 16 Oct 2019 13:41:44 +0400
„ნუ მაყვედრით 400-ლარიან ხელფასს!“ _ პლანეტის უძლიერესი მკლავჭიდელი საქართველოდან მიდის! http://versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6377-„ნუ-მაყვედრით-400-ლარიან-ხელფასს-“-_-პლანეტის-უძლიერესი-მკლავჭიდელი-საქართველოდან-მიდის.html http://versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6377-„ნუ-მაყვედრით-400-ლარიან-ხელფასს-“-_-პლანეტის-უძლიერესი-მკლავჭიდელი-საქართველოდან-მიდის.html

რონალდუს მეშვიდასე გოლი და „სუპერ მარიოდ“ გარდაქმნილი ქართველი ფეხბურთელი

საქართველოს მორაგბეთა ნაკრებმა რაგბის მსოფლიო თასზე გამოსვლა დაასრულა. მილტონ ჰეიგის გუნდმა ჯგუფში გამართული ოთხი თამაშიდან 3 წააგო, ერთი მოიგო, საბოლოოდ, მხოლოდ ურუგვაის გაუსწრო და მეოთხე ადგილი დაიკავა. შეგახსენებთ, რომ მთავარი მიზანი ჯგუფში ურუგვაისა და ფიჯის ნაკრებების დამარცხება იყო, რათა მესამე ადგილზე გავსულიყავით და მსოფლიოს მომავალი ჩემპიონატის საგზური ავტომატურად მიგვეღო, მაგრამ ამ საქმიდან არაფერი გამოვიდა _ ფიჯიმ 45:10 მოგვიგო და საგზური თავისთვის დაიტოვა.

მოკლედ, მომავალი ტურნირებისთვის „ბორჯღალოსნებს“ ახალი მწვრთნელი ეყოლებათ, რადგან ისედაც გადაწყვეტილი იყო, რომ ნებისმიერი შედეგის მიუხედავად, მსოფლიოს ჩემპიონატის შემდეგ, გუნდიდან ჰეიგი აუცილებლად წავიდოდა. 

ცნობისთვის, ჰეიგი საქართველოს ნაკრებს 8 წლის განმავლობაში ხელმძღვანელობდა. ამ პერიოდში, „ბორჯღალოსნებმა“ 80 მატჩი ჩაატარეს, საიდანაც 55-ში გაიმარჯვეს. 

* * * 

რაც შეეხება საფეხბურთო ნაკრებს, ვლადიმირ ვაისის გუნდმა ირლანდიასთან ფრედ ითამაშა და უსიამოვნო ტრადიცია გააგრძელა. თავად განსაჯეთ, ირლანდიელებს, საერთო ჯამში, 11-ჯერ შევხვდით და 2 ფრეს წილ, 9 წაგება გვაქვს, რაც ძალიან, ძალიან ცუდი შედეგია. ესეც არ იყოს, ამ ფრეს შემდეგ გაირკვა, რომ საკვალიფიკაციო ეტაპიდან, ევროპის 2020 წლის ჩემპიონატზე მოხვედრის თეორიული შანსიც აღარ გვაქვს და ისევ იმის იმედად ვართ, რომ მარტში, ევროპა-ლიგის ფლეი-ოფში ვივარგებთ და საგზურს ამ გზით მოვიპოვებთ. 

სხვათა შორის, 15 ოქტომბერს, ჩვენი დროით 23:00 საათზე, გიბრალტარი-საქართველოს მატჩი დაიწყო და მაშინ დასრულდა, როცა გაზეთი უკვე დაბეჭდილი იყო. შესაბამისად, ანგარიში არ ვიცით, მაგრამ ჯგუფში გამართული 5 მატჩიდან, გიბრალტარს 5 წაგება და ბურთების შეფარდება 0:16-თან აქვს. იმედია, ჩვენი გუნდი არათუ მოიგებს, გოლის გატანასაც არ დაანებებს გიბრალტარელებს, რომლებიც მატჩის წინ ამბობენ, რომ ისტორიის დაწერას, სწორედ საქართველოსთან შეხვედრაში აპირებენ. 

* * * 

საქართველოს გარდა, სანაკრებო მატჩები სხვა ქვეყნების ნაკრებებმაც გამართეს და გაირკვა, რომ მაგალითად, უკრაინა და რუსეთი ევროპის ჩემპიონატზე ითამაშებენ, რადგან მათ საგზურები უკვე მოიპოვეს. დიდი ალბათობით, ევროპის ჩემპიონატზე იქნება თურქეთის ნაკრებიც, რომელმაც მსოფლიო ჩემპიონ საფრანგეთს, სტუმრად ფრე _ 1:1 გაუგორა. თურქეთის ნაკრების ფეხბურთელებმა გოლი საინტერესო ჟესტით აღნიშნეს და გულშემატკივარს სამხედრო სალამი მისცეს. ეს ექსპერტების მიერ, ქვეყნის პრეზიდენტის, რეჯებ ტაიპ ერდოღანის მხარდაჭერად შეფასდა, რომელიც სამხედრო ოპერაციას ახორციელებს სირიაში. ჰოდა, აღნიშნული ფოტო სოციალურ ქსელში გერმანიის ნაკრების ფეხბურთელებმა, ემრე ჯანმა და ილქაი გიუნდოგანმა „დაალაიქეს“, რასაც საყოველთაო აღშფოთება მოჰყვა. ჯანიცა და გიუნდოგანიც გერმანიის ნაკრებში კი თამაშობენ, მაგრამ თურქები არიან და ამბავიც ამის შემდეგ ატყდა. გერმანიის ნაკრების გულშემატკივარი ფეხბურთელების დასჯას და ნაკრებიდან მათ მოკვეთას ითხოვს. თავად ფეხბურთელები ამბობენ, რომ „ლაიქი“ მეგობრებს დაუწერეს და არა სამხედრო ოპერაციას. 

სხვათა შორის, გერმანიის ნაკრების კიდევ ერთმა ფეხბურთელმა, გუნდის ლიდერმა მესუთ იოზილმა, თავის დროზე, ერდოღანთან ფოტო გადაიღო და სოციალურ ქსელში გამოფინა, რის გამოც ის მსოფლიოს 2018 წლის ჩემპიონატზე, გერმანიის ნაკრების შემადგენლობაში ვერ მოხვდა. 

* * * 

სანაკრებო თამაშებს კრიშტიანუ რონალდუს მიღწევით მოვრჩეთ. პორტუგალიის ნაკრების კაპიტანმა, კარიერაში მეშვიდასე გოლი გაიტანა, რაც ძალიან, ძალიან კარგი შედეგია და თუ იმას გავითვალისწინებთ, როგორ ფორმაშია რონალდუ, ამ შედეგის გაუმჯობესებას ბევრი დრო არ დასჭირდება. პორტუგალიელ თავდამსხმელს, 450 გოლი „რეალის“ მაისურით აქვს გატანილი, 118 – „მანჩესტერ იუნაიტედის“, 95 – პორტუგალიის ნაკრებში თამაშისას, 32 – „იუვენტუსში“, ხოლო 5 – ლისაბონის „სპორტინგში“. 

* * * 

NBA-ში რეგულარული სეზონი მალე დაიწყება და იმის მიუხედავად, რომ ზაზა ფაჩულიამ კარიერა დაასრულა, ყველაზე პრესტიჟულ ლიგაში, გოგა ბითაძის სახით, წარმომადგენელი მაინც გვეყოლება. 

NBA-ში ასეთი წესია: გუნდის ახალწვეული ვალდებულია, სეზონის დაწყებამდე, გულშემატკივრის წინაშე, რომელიმე ცნობილი გმირის ფორმაში წარსდგეს და იმღეროს. რა თქმა უნდა, ეს პროცესი არც ბითაძეს ასცდა. ქართველი კალათბურთელი „ინდიანას“ გულშემატკივრებს, „სუპერ მარიოს“ ფორმაში გამოწყობილი გამოეცხადა და კრისტინა აგილერას „Genie In a Bottle“ შეასრულა. როგორც გულშემატკივრები აღნიშნავენ, გოგამ დავალებას თავი კარგად გაართვა და მათი მოწონებაც დაიმსახურა. 

* * * 

დღეიდან ანუ 16 ოქტომბრიდან, მაროკოს ქალაქ მარაკეშში, ძიუდოისტთა შორის, მსოფლიოს ახალგაზრდული ჩემპიონატი გაიმართება. საქართველოს ნაკრები 12 ძიუდოისტით იქნება წარმოდგენილი. 60 და 73 კილოგრამამდე წონით კატეგორიაში სპორტსმენი არ გვყავს და ისიც ვთქვათ, რომ ჩვენს ნაკრებში სამი გოგონა იჭიდავებს. 

-66 კგ _ გიორგი თუთაშვილი, ლუკა კაპანაძე; -81 კგ. _ ვლადიმერ ახალკაცი, ტატო გრიგალაშვილი; -90 კგ. _ ლაშა ბექაური, მიხეილ ბექაური; -100 კგ. _ ილია სულამანიძე; +100 კგ. _ გელა ზაალიშვილი, საბა ინანეიშვილი; -57 კგ. _ ეთერ ლიპარტელიანი; -70 კგ. _ მარიამ ჭანტურია; +78 კგ _ სალომე მაყიშვილი. ტურნირი 20 ოქტომბერს დასრულდება და აქვე შეგახსენებთ, რომ შარშან გამართულ მსოფლიოს ახალგაზრდულ პირველობაზე, ლაშა ბექაური და გელა ზაალიშვილმა ჩემპიონები გახდნენ, ხოლო ჯაბა პაპინაშვილმა, ლუკა მაისურაძემ და ონისე სანებლიძემ ბრინჯაოს მედლები მოიპოვეს. 

* * * 

ძალიან დაიძაბა სიტუაცია საქართველოს სპორტის დეპარტამენტსა და მსოფლიოს შვიდგზის, ევროპის ექვსგზის ჩემპიონ ლევან საგინაშვილს შორის. პლანეტის უძლიერესმა მკლავჭიდელმა განაცხადა, რომ მომავალში, სხვა ქვეყნის სახელით გამოსვლაზე სერიოზულად დაფიქრდება, რადგან მოგებული ტურნირის შემდეგ, მას მილოცვითაც კი არავინ მიულოცა და ეს მაშინ, როცა მასთან დამარცხებულ ყაზახ სპორტსმენს, ამ მიღწევის (ანუ ლევანთან რომ დამარცხდა, მაგრამ იმ ეტაპამდე მივიდა, მიღწევად ჩაუთვალეს) გამო, ავტომობილიც აჩუქეს და სოლიდური პრემიაც მისცეს. 

საგინაშვილმა თქვა, მანქანა და პრემია კი არა, ძმაკაცმა დამპატიჟა შაურმაზე, როდესაც ჩამოვედი და წასვლამდე თუ ის ყაზახი ხუთი მწვრთნელის მეთვალყურეობით, სუპერთანამედროვე დარბაზში ვარჯიშობდა, მე შემწვარ კარტოფილზე, პაპანაქება სიცხეში ვცდილობდი ფორმაში შესვლასო. 

სპორტის მართვისა და განვითარების დეპარტამენტმა შემდეგი სახის განცხადება გაავრცელა: 

„ლევან საგინაშვილმა, 2018 წელს, საქართველოს ნაკრების სახელით, მონაწილეობა მიიღო მკლავჭიდის ევროპისა და მსოფლიოს ჩემპიონატზე. ამასთან, ორივე ტურნირზე მოპოვებული გამარჯვების სანაცვლოდ, მიიღო სახელმწიფოსგან დაწესებული კუთვნილი პრემია. 2019 წელს, საგინაშვილმა გადაწყვიტა კომერციულ ტურნირებში მონაწილეობა, რასაც პირდაპირ კრძალავს მკლავჭიდის საერთაშორისო ფედერაცია. სწორედ ამიტომ, მან გამოტოვა წლეულს ჩატარებული ევროპის ჩემპიონატი. ამასთან, აღვნიშნავთ, რომ საგინაშვილი რჩება ეროვნული ნაკრების წევრად და იმ შემთხვევაში, თუ ის უარს იტყვის კომერციულ ტურნირებში მონაწილეობაზე, კვლავ დაიცავს საქართველოს ნაკრების ღირსებას, წინააღმდეგ შემთხვევაში, მას უბრალოდ, საერთაშორისო ფედერაცია არ მისცემს მსოფლიოს ჩემპიონატზე ასპარეზობის საშუალებას, რაც მოხდება საქართველოს მკლავჭიდის ფედერაციისგან დამოუკიდებლად. სამინისტრო, მკლავჭიდის ფედერაციას უფინანსებს ევროპისა და მსოფლიოს ჩემპიონატზე ეროვნული და ასაკობრივი ნაკრებების მონაწილეობას. შესაბამისად, ვერ დავუშვებთ გამონაკლისს და ვერ დავაფინანსებთ ამა თუ იმ სპორტსმენის კომერციულ ტურნირში მონაწილეობას, მითუმეტეს მაშინ, როცა ეს ყველაფერი ეწინააღმდეგება საერთაშორისო ფედერაციის რეგლამენტსა და სპორტსმენს უკრძალავს საქართველოს ნაკრების სახელით, ევროპისა და მსოფლიოს ჩემპიონატზე ასპარეზობის უფლებას“. 

ამის პასუხად კი უკვე თავად სპორტსმენმა გააკეთა ოფიციალური განცხადება, რომელსაც ასევე, უცვლელად გთავაზობთ: 

„მე სახელმწიფოსგან, სამინისტროსგან და, მით უმეტეს, ფედერაციისგან ფული არ მომითხოვია. მე გავაკეთე განცხადება იმაზე, რომ ელემენტარული მოლოცვითაც არავის მოულოცავს, თითქოს სხვა ქვეყნის წარმომადგენელი ვიყავი! რაც შეეხება პრემიებს, მე რასაც ჩემი შრომითა და წარმატებით ვაღწევდი, იმას ვიღებდი და უკვე მერამდენედ მაყვედრით მაგ ფულს, რომელიც დავიმსახურე ჩემი გამარჯვებებით და იმიტომ მივიღე. არავის არაფერი უჩუქებია. ასე რომ, ნუ მაყვედრით ნურც პრემიას და ნურც 400 ლარიან ხელფასს. 

რაც შეეხება ამ ტურნირს, აღიარებულია, თუ არაღირებულია მსოფლიო ფედერაციისგან, ეს შეჯიბრი მსოფლიოში ყველაზე პოპულარული და მნიშვნელოვანია ამ სპორტში, დღესდღეობით. მე ჩემი ქვეყნის სახელის გასატანად გავედი პირველ რიგში და ჩემს გასაკეთებელს გავაკეთებ, ჩემი სამშობლოსა და ხალხისთვის!“ 

ჩვენ მხოლოდ იმას დავამატებთ, რომ როცა გყავს ადამიანი, რომელსაც მსოფლიოში უძლიერესი მაჯა აქვს და, პრაქტიკულად, დედამიწაზე ყველაზე ძლიერად ითვლება, მაქსიმალურად უნდა შეეცადო, მოუფრთხილდე და გვერდით დაუდგე, თორემ ლევანის ერთ დაძახებაზე, რამდენიმე ქვეყანა რომ ჩადგება რიგში, ცხადია.

ბათო ჯაფარიძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) საზოგადოება Wed, 16 Oct 2019 13:41:37 +0400
ელია... კამბისენედან http://versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6375-ელია-კამბისენედან.html http://versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6375-ელია-კამბისენედან.html

 

კახეთისგაღმამხრიდანწინამხარშიგადმოსასვლელად, ანუალაზნისმარჯვენასანაპიროზემოსახვედრად, ლაგოდეხიდანწნორშიგვიწევსგამომგზავრება. ასეშევდივართუძველესიჰერეთისფრიადმნიშვნელოვანმხარეში, რომელიცერთხანსსაქართველოსპურისბეღლადაცკიიწოდებოდა. ამდიდპროვინციას XV საუკუნიდანქიზიყიჰქვია, მანამდეკიკამბეჩოვანითუკამბეჩანიეწოდებოდაკამეჩთასიმრავლისგამო (ბერძნულიწყაროებითკამბისენე“, სომხურით -„ქამბეჭანი“, ალბანურით -„ქამბეჭი“).

კამბეჩოვან-ქიზიყიდღესორნაწილადიყოფა: დასავლეთისქვეყანა (სიღნაღისრაიონი) დააღმოსავლეთისქვეყანა(დედოფლისწყაროსრაიონი). აქშედისუფადარიც, ივრისზეგანიც, შირაქიც, ელდარიცდაშედიოდაჯეირანისველიც. ამმონაკვეთებშიხშირადვყოფილვარ, მაგრამუმეტესადზამთრობითანზამთრისპირზე, ზოგჯერ-თუშიმეცხვარეებისცხოვრებისაღსაწერად, ზოგჯერ -საექსპედიციოცხენებისშესარჩევად. ივლისშიპირველადწლეულსშევდგიფეხიდადასიცხულ-მოწყურებულიახლაღაჩავწვდისრულადსტრაბონისნათქვამს: „შესასვლელიიბერიიდანალბანიაშიარისუწყლოდაოღრო-ჩოღროკამბისენეზე, რომელიცმდინარეალაზანიოსთანარის.“ გზადმომავალსახლაპომპეუსისარმიაწარმომიდგათვალწინ -მძიმედშეჭურვილიქვეითებიდამხედრებიორიათასზემეტიწლისწინათგახვითქულებისწორედამუწყლომიწაზემოაბიჯებდნენალბანელებთანშესაბმელად.

ახლა, როცაამსტატიისდასაწერადმივუჯექიმაგიდასდაწყურვილიცარმახრჩობს, სტრაბონისსხვაციტატასდავუწყეძებნადამალევემივაგენი. ძველიდაახალიწელთაღრიცხვებისმიჯნაზემცხოვრებიმემატიანე, რომელიცგეოგრაფიისმამადიწოდება, ასეამბობს: „ ალბანეთისსამხრეთითარისმეზობლადმდებარეარმენია, რომელიცნაწილობრივდაბლობია, ნაწილობრივმთიანი, როგორცმაგალითად, კამბისენე, სადაციბერებსადაალბანებსხვდებიანარმენიელები“. ამაზეძველიდასანდოწერილობითიცნობებიკამბეჩოვანზეარარსებობს, ცნობებიკიამასგვიკარნახებს: კამბისენეარცსომხეთსეკუთვნის, არცალბანეთსდაარციბერიას; კამბისენესხვაქვეყნისნაწილიადაამქვეყანასჰქვია, ისჰერეთი, რომელიცაქტიურადარიყოჩართულირომისადასპარსეთისდაპირისპირებაშიდა, აკიამიტომაცგაატარამშვიდობიანადკამბისენეზეპომპეუსისლაშქარი. ასერომ, სტრაბონისორივენათქვამიკამბისენეზეაბათილებსდაუარყოფსზოგიერთიმეზობელიმეცნიერისმტკიცებას, რომქამბეჭანი, თითქოსდაძველისომხურიანალბანურიტერიტორიადამხარეიყო. შესაძლოა, ისტორიისადრეულთუშედარებითგვიანდელეპოქაშიჰერეთი, თავისიკამბეჩოვნით, სომხურანალბანურგაერთიანებაშიხვდებოდაკიდეც, მაგრამესმისეთნიკურცვლილებასარნიშნავდა. ჰერებიძირადქართველურეთნოსსწარმოადგენენდაფუძეენაცქართველურიჰქონდათ. ამიტომაცერქვაქიზიყსძველადკამეჩისგანნაწარმოებისახელიკამბეჩოვანი, რაცვერცბერძნებმაშეცვალეს, ვერცალბანელებმადავერცარმენებმა.

ლეონტიმროველიამბობს, რომკავკასიელთამამა-ეთნარქმათარგამოსმათავ-თავისისაზღვრებიმიუჩინაყველახალხსდამათშორისბარდოსს, მოვაკანს (.. ალბანელებს) დაჰეროსს, „რომელმაცაღაშენაპირველადქალაქიშესაკრებელთაშორისორთავეალაზანთასა (.. ალაზანსადაიორსშორის) დაუწოდასახელითვისიჰერეთი, დამისგამოჰქვიაჰერეთსაჰერეთი. დააწმასადგილსაჰქვიანხორანთა.“ ესკამბეჩოვნისტერიტორიაა, სადაცრამდენიმეწლისწინათაკადემიკოსმაკიაზოფიცხელაურმა, არქეოლოგიურისამუშაოებისშედეგად, მიაგნოდაახლოებით 2500-2600 წლისწინანდელიდიდიქალაქისნაშთებს. მისიგალავნისსიგანეზოგან 6 -აღწევდა, სიმაღლეკიზოგანლამის 3-ჯერმეტს. ალესილებისქედისძირში, მშრალიხევისორსავესანაპიროზე, აღმოჩენილიამქალაქისფართობი 160 000 კვ.მეტრიყოფილა. აქ, სამეურნეოდასაფორტიფიკაციონაგებობებთანერთად, სასახლეებისადატაძრების 6 კომპლექსისნაშთებიგამოვლინდა.

ბუნებრივია, ქალაქიმთლადუწყლოდაუტყეოტერიტორიაზეარიქნებოდა, მითუმეტეს, რომამუზარმაზარმხარეში (ზილიჩასდაპატარაშირაქისველები, ტარიბანასადაჩათმისტაფობები, ენამთის, ზემომაჩხაანისდაქვემოქედისმიდამოებიდასხვ.) აღმოჩენილიაუხსოვარიდროისუამრავინასახლარი (ადრებრინჯაოსხანიდანანტიკურიპერიოდისჩათვლით). ჩნდებაძალიანრეალურივერსია, რომ, მეზობელიგარეჯისმსგავსად, ესტერიტორიაცინტენსიურმაკულტურულმაცხოვრებამგააუდაბნოვა. ტყისმასივისთვისყველაზესახიფათორკინისმადნისწარმოებაზეაქტიურიგადასვლაუნდაყოფილიყო. ზევითჩამოთვლილმონაკვეთებშიხომარაერთირკინისსადნობისაამქროსნაშთიაგამოვლენილი. სადნობღუმელებსდიდძალინახშირისჭირდებოდა, დიდძალნახშირს _ გაცილებითდიდძალიტყისმასალა. კამბეჩოვანირომუტყეოარიქნებოდა, ამასვაშლოვნისნაკრძალიდადედოფლისწყაროსსიახლოვესარსებულიარწივისხეობაცადასტურებს. რაცამპროცესსგადაურჩა, ისუკვე VIII და XIII საუკუნეებშიგააჩანაგესარაბებმადამონღოლებმა. აი, რასამბობსვახუშტიუშუალოდხორანთაზე: „დაიყოქალაქდაციხეყრუდმდედაბერქამდე. შემდგომადმოოხრდადააწცაოხერარს.“

ტყისგაკაფვამწყაროებიცდაშრიტაკამბეჩოვანში, მეტადრეკიმისაღმოსავლეთმონაკვეთში, რომელიცთანდათანსაზამთროსაძოვრებადჩამოყალიბდა. ხევ-წყაროებისდანაკლისიწვიმასუნდააენაზღაურებინა, მაგრამაქისიცსანატ-რელიშეიქნა. ამიტომუკვეუხნესიჟამიდანკამბეჩოვნელებისათვისუმთავრესღვთაებადელიაწიანასწარმეტყველიიქცა. ციურცვარსსწორედმასშეთხოვდააქაურიმიწათმოქმედი. დააი, ამისმაგალითიც:

დედოფლისწყაროდანსამხრეთით, შირაქისადატარიბანასველებისმიჯნაზე, აღმართულიამაღალიკლდე (ზღვისდონიდან 1001 ), რომელიცყოველიმხრიდანიხილვება. ცადატყორცნილამკლდესელიასმთაჰვიადამისზედანაწილში, სამხრეთფლატეზე, არწივისბედესავითარისმიკრულიწმინდაელიაწინასწარმეტყველისმოზრდილისაეკლესიოკომპლექსი. ამკომპლექსთანმოხვედრასოფელსამრეკლოდან (ყოფილიჯაფარიძე) შეიძლება.

ეკლესიაალექსანდრედიუმასაცუნახავს. აი, მისიჩანაწერი: „ამმთისწინმზისჩასვლისასგავიარეთ. ჩვენიყურადღებამიიქციამისმალამაზმამოყვანილობამდასაუცხოოგანათებამ. ამმთასელიასმთაჰქვია, ძირსმლაშეტბაევლება (ესტბაძირსკიარევლება, მოშორებითაადადღესდაშრობისპირასაა -..). შუამთაშიგამოჭრილფართომღვიმეშიაშენებულიასამრეკლო, სადაცხშირადდადიანმცხოვრებლები. გადმოცემაამბობს, ამმღვიმეშიელიაწინასწარმეტყველისთვისყვავსსაჭმელიმოჰქონდადარომმანთავისიწამოსასხამითავისმოწაფესელისესდაუტოვა, თვითონკიმთისმწვერვალიდანცაშიამაღლდა.“

დიუმასამჩანაწერიდანცხადია, რომიგიკლდეზეარასულა, რადგანიქარანაირიდიდიგამოქვაბულიარაა. მცირესაყუდარინახევარქვაბიზედკორტოხისძირშია. გარდაამისა, როგორცჩანს, ერეკლე II-ამდროისთვისჯერკიდევარჰქონდააღდგენილიეკლესიადაყურადღებასპატარასამრეკლოიქცევდა.

ლეგენდადასინამდვილეელიასმთისშესახებასეგაგრძელდა: VI საუკუნეშიაცამეტიასურელმამათაგანერთ-ერთს -სტეფანეხირსელსთავდაპირველად, თურმე, აქ, ხსენებულნახევარქვაბში (ეხში) დაუდევსბინადაპატარასამლოცველოცაუგია, მაგრამმერეტიბაანშიგადასულა. როგორცამბობენ, იმმცირესამლოცველოსფუძეზე IX საუკუნეშიმოზრდილიეკლესიააუგიათ, მაგრამბერქაყაენსციხესიმაგრეჰგონებიადაგაუნადგურებია. კომპლექსიხელახლააუგიაკახეთისმეფეალექსანდრემეორეს, მაგრამახლა, შაჰ-აბაზის 1616 წლისშემოსევისასდანგრეულადამასმერეერეკლემეორესაღუდგენია. კომპლექსისულბოლოსჩვენსდროშიშეაკეთესდაგაამაგრეს.

მონასტერიშედგებაორეკლესიანი, შვერილაბსიდიანისაყდრისგან, სუბსტრუქციისგან, სამრეკლო-კარიბჭისაგან, მცირეეხშიგამართულისამლოცველოსადაკირქვიანკლდეშიგაჭრილირამდენიმეათეულისაფეხურისგან, რომელიცსამხრეთ-დასავლეთიდანმიადგებაეკლესიას. საყდრისძირითადიდარბაზისჩრდილოეთკედელშიჩართულიაკლდისმაღალიტინი. სამხრეთისვიწროეკლესიათავისინალისებრიაბსიდით VI-IX საუკუნეებისეკლესიისფრაგმენტსწააგავს. ორეკლესიანისაყდრისსიგრძეგარედანდაახლოებით 15 მეტრია, სიგანე -9 მეტრი. სამრეკლო-კოშკი (3X3) სიმაღლეში 7 მეტრსაღწევს.

მონასტრისსაძმო 5 ახალგაზრდაბერისგანშედგება: მღვდელმონაზონიპანტელეიმონი (ჩიტორელიძე), ბერმონაზონისერაფიმე (შავიძე), ბერდიაკონიბართლომე, მორჩილებითორნიკე (ნიღბისელი) დაგიორგი (კოხოძე). მათთანსაუბრისასირკვევა, რომაქაურცხელზაფხულს, ასეთუისე, უმკლავდებაადამიანი, მაგრამზამთრის 15-17 გრადუსიანიყინვა, რასაცთოვადატრამალებისმოთარეშექარიემატება, გაუსაძლისია.

...შუადღისლოცვისშემდეგ, მამასერაფიმესჯვარსვაკურთხებინებდაცაშიგამოკიდებულიმონასტრისბერებსქრისტესმიერისიყვარულითვემშვიდობები.

ხორნაბუჯსმივალ...

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) საზოგადოება Wed, 16 Oct 2019 13:41:24 +0400
„საქართველოს მიწა უდიდეს განძს ინახავს, რომლის აღმოჩენაც ამ ქვეყანას სახელს მთელ პლანეტაზე გაუთქვამს!“ http://versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6369-„საქართველოს-მიწა-უდიდეს-განძს-ინახავს,-რომლის-აღმოჩენაც-ამ-ქვეყანას-სახელს-მთელ-პლანეტაზე-გაუთქვამს-“.html http://versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6369-„საქართველოს-მიწა-უდიდეს-განძს-ინახავს,-რომლის-აღმოჩენაც-ამ-ქვეყანას-სახელს-მთელ-პლანეტაზე-გაუთქვამს-“.html

ინტერვიუ საბერძნეთის განვითარებისა და ინვესტიციების მინისტრ ადონის გეორგიადისთან

საბერძნეთი საქართველოს პარტნიორი და მეგობარი ქვეყანაა. ამის დასტურად ისიც საკმარისია, რომ ამ ქვეყანამ შეიფარა და დღემდე ცხოვრობს საქართველოს ათასობით მოქალაქე. „ვერსია“ გთავაზობთ ექსკლუზიურ ინტერვიუს საბერძნეთის განვითარებისა და ინვესტიციების მინისტრ ადონის გეორგიადისთან.

_ ბატონო ადონის, როგორც ერთ-ერთი ყველაზე ძველი კულტურის მქონე საზოგადოების წარმომადგენელს და როგორც პოლიტიკოსს, ევროკავშირის აუცილებლობის გჯერათ, თუ არა? 

_ ევროპა ძველი ბერძნული კულტურის გაგრძელებაა. დიახ, (ზევსის) მიერ ევროპის დაპყრობის მითი ცნობილია. ჩემი პოლიტიკური მრწამსი მხოლოდ საბერძნეთის მრავალსაუკუნოვან ისტორიას უკავშირდება, რომელიც წარმოადგენს ევროპული კულტურის საფუძველს. ამიტომ, როგორც საბერძნეთის მოქალაქეს, ღრმად მწამს ევროკავშირის აუცილებლობა ყველა სფეროში _ ეკონომიკის, საზოგადოების, კულტურის, ცხოვრების წესის, როგორც ინდივიდუალური, ისე საზოგადოების თავისუფლების, გეოპოლიტიკისა და გეოსტრატეგიული მიმართულებით. 

_ როგორია თქვენი მოსაზრება ევროკავშირში საქართველოს გაწევრიანებაზე? 

_ საქართველო ხშირად აღწერილია, როგორც „საუკეთესო“ აღმოსავლეთის პარტნიორებში, ურთიერთობებში დასავლეთ ევროპასა და აღმოსავლეთ ქვეყნებს შორის. საქართველოს სტრატეგიული გზის არჩევანი ევროკავშირში გაწევრიანებაა, მას აქვს გაფორმებული ასოცირების ხელშეკრულება ევროკავშირთან. ჩემი ქვეყანა ყოველმხრივ მხარს უჭერს საქართველოს თანამშრომლობას ევროატლანტიკურ ინსტიტუტებთან _ ევროკავშირსა და ნატოსთან და ასევე, ხელს უწყობს, რომ საქართველომ გააგრძელოს სვლა იმ თანამედროვე რეფორმების გატარებისა და იმპლემენტაციისთვის, რომლებიც უნდა განხორციელდეს, რათა საქართველო კიდევ უფრო მეტად დაუახლოვდეს ევროკავშირს. 

_ თქვენი შეფასებით, რამ განაპირობა კრიზისი საბერძნეთში? 

_ თუ წარსულში მომხდარ ყველა მოვლენასა და სიტუაციას ყურადღებით დავაკვირდებით, საბერძნეთის კრიზისს მხოლოდ ეკონომიკური კი არა, არამედ, ღრმა პოლიტიკური და სოციალური ფესვებიც ჰქონდა. პოპულიზმმა პრობლემა უფრო გაართულა, „რეალობის რეალობისგან“ დაშორებამ კი რეალური მდგომარეობა სწორად და ლოგიკურად ვერ შეწა¬ფასა. რეცესიის ინტენსივობა განპირობებული იყო იმ მყიფე, არამყარი საფუძვლით, რომელზეც დაფუძნდა კეთილდღეობის წლების განმავლობაში არსებული ზრდა, მაგრამ ყველაფერი ეს წარსულშია, 7 ივლისს, საბერძნეთმა ეს ფურცელი გადაშალა. ჩვენ წარსული უკან მოვიტოვეთ და მყარი ნაბიჯებით მივაღწევთ შემდეგ მიზანს _ განვითარება ყველასთვის! 

_ როგორც ცნობილია, საბერძნეთის ეკონომიკა დიდწილად ტურიზმს ეყრდნობა. თქვენი აზრით, რამდენად შესაძლებელია ჩვენს ქვეყნებს შორის, ტურიზმის სფეროში, მთავრობის დონეზე თანამშრომლობა? 

_ ტურიზმი რთულ პერიოდში დაგვეხმარა ჩვენი მოქალაქეების პრობლემების მოგვარებაში და აშკარაა, რომ საბერძნეთს შეუძლია დაეხმაროს, უზრუნველყოს საქართველო თავისი ცოდნის, სიახლეების გაზიარებით, რადგან საქართველო უმშვენიერესი ქვეყანაა, ულამაზესი ბუნებით, მწვანე სივრცით; მას აქვს ყველა ბუნებრივი პოტენციალი ტურიზმის განვითარებისთვის. ის თანდათანობით უფრო და უფრო მეტ ტურისტს იზიდავს. 

საბერძნეთს აქვს გლობალური ტურიზმის პოტენციალი. ჩვენ ტურიზმს აღვიქვამთ, როგორც ეკონომიური ზრდის ბერკეტს (მიგვაჩნია, რომ ტურიზმის ძალა, შესანიშნავი ინსტრუმენტია ეკონომიკური ზრდის მისაღწევად). 

2017 წლიდან, საქართველოს მოქალაქეებისთვის სავიზო რეჟიმის გაუქმება, თავისთავად, იწვევს ტურიზმის ზრდას, ხელს უწყობს ორ ხალხს შორის კომუნიკაციის გაღრმავებას, მაგრამ ასევე, ხელს უწყობს სერიოზული და სტაბილური ბიზნეს-პარტნიორობის მიღწევას. 

ტურიზმის როლს ხალხებსა და საზოგადოებებს შორის ურთიერთგაგებისა და პატივისცემის საქმეში, უდიდესი მნიშვნელობა ენიჭება, ტურიზმი ეხმარება ხალხებს ერთმანეთთან დაახლოებაში, გაცნობასა და პატივისცემაში. ამ დროისთვის, საუკეთესო გამოსავალია ორი ქვეყნის ტურისტული სააგენტოების თანამშრომლობა. 

_ დღეს საქართველო 5-6 ქვეყანას შორისაა მეწარმე ინვესტორების დაბალი დაბეგვრისა და საზოგადოებრივი წესრიგისა და უსაფრთხოების თვალსაზრისით. გაქვთ რამე მოსაზრება, ან შემოთავაზება პირადად, ან როგორც მონაწილე მხარეს, ბერძენი ბიზნესმენების წახალისების მიმართულებით, რათა მათ საქართველოში ინვესტიცია განახორციელონ და რომელ სფეროებში? 

_ დღეისთვის, საქართველოში, ცოტა ბერძნული საინვესტიციო და სავაჭრო კომპანია საქმიანობს და ისინი, ძირითადად, ვაჭრობის სფეროში მუშაობენ (მზა ბეწვი, საკვები, სამშენებლო მასალები). ამასთან, გვინდა გავზარდოთ ბერძნული ბიზნესის არსებობა საქართველოში, რადგან მიგვაჩნია, რომ არსებობს კარგი მუშახელის პოტენციალი, ღირსეული ადამიანები, რომელთაც სურთ, პროფესიონალურად იმუშაონ. 

საქართველოში არსებული სამართლებრივი ჩარჩოები ხელს უწყობს ორ მხარეს შორის საინვესტიციო პროექტების პოპულარიზაციას. ასევე, უნდა წახალისდეს საქმიანი შეხვედრები საქართველოსა და საბერძნეთში. 

ჩვენი პრიორიტეტული სფეროებია სოფლის მეურნეობა, მშენებლობა და ტურიზმი და ჩვენ ველოდებით ინვესტირებას ამ სფეროებში. 

ჩვენ ასევე, დაინტერესებულნი ვიქნებით მჭიდრო თანამშრომლობით განახლებადი ენერგიისა და გარემოს განვითარების სფეროში (ფოტოელექტრული, ქარის ტურბინები, ეკოლოგიურად სუფთა ინდუსტრია და ზოგადად, ეკონომიკური განვითარება), ასევე ნოუ-ჰაუსა და საკონსულტაციო მომსახურებების მიწოდებაში სამშენებლო, სოფლის მეურნეობის, კვების, მსუბუქი მრეწველობის, ტელეკომუნიკაციის, ინფორმაციული ტექნოლოგიის, განათლებისა და ტრენინგების სფეროში. 

საბერძნეთის ბიზნესსაზოგადოება მზადაა, საქართველოს შესთავაზოს თავისი მომსახურება ამ მიმართულებით. ჩვენი მიზანი ორმხრივი ეკონომიკური კავშირების კიდევ უფრო გაღრმავებაა საქართველოსა და საბერძნეთს შორის. 

_ რაც შეეხება კულტურას, თქვენი აზრით, როგორ შეიძლება გაძლიერდეს ბერძნულ-ქართული კულტურული ურთიერთობა? 

_ 1994 წელს, საბერძნეთსა და საქართველოს შორის ხელი მოეწერა კულტურის, მეცნიერებისა და განათლების სფეროში თანამშრომლობის შეთანხმებას. უამრავი შესაძლებლობა არსებობს ჩვენი ორმხრივი კულტურული ურთიერთობების გასაძლიერებლად. მრავალსაუკუნოვანი ისტორიული ელინიზმის თანაარსებობა საქართველოში და ჩვენს ქვეყნებსა და ხალხებს შორის მეგობრული ურთიერთობა საშუალებას გვაძლევს, რომ გაღრმავდეს ჩვენი კულტურული თანამშრომლობა. 

საბერძნეთში მცხოვრები ქართული საზოგადოება კომუნიკაციის ხიდია კულტურული კავშირების გასაძლიერებლად. აღსანიშნავია, რომ ბოლო წლებში, საქართველოში, ტარდებოდა კულტურული ღონისძიებები „არგოსა“ და ოქროს საწმისის თემებზე. თანამშრომლობა უნივერსიტეტებთან, არქეოლოგებთან, ტელევიზიასთან, კულტურულ ასოციაციებთან, მხატვრებთან, მომღერლებთან, სპორტულ გუნდებთან, გარდა ამისა, შესანიშნავია, შეიქმნას პარტნიორი უნივერსიტეტების, სკოლების, ქალაქების, სპორტული გუნდების... ურთიერთობების მშენებლობის გზა საბერძნეთსა და საქართველოს შორის. 

_ რა აზრის ხართ იდეაზე, რომ საქართველოში ბერძნული უნივერსიტეტების ფილიალები გაიხსნას ბერძნულ, ინგლისურ, ან ქართულ ენაზე ბერძენი და ნებისმიერი სხვა ეროვნების სტუდენტებისთვის? 

_ 1997 წლიდნ, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში თანამედროვე ბერძნული, ბიზანტიური და კლასიკური კვლევების სკოლა ფუნქციონირებს, რასაც ძალიან დადებითად ეხმაურებიან ქართველი სტუდენტები, მაგრამ იდეა, რომელსაც ახლა გვთავაზობთ, კიდევ უფრო უკეთესია და შეიძლება, განხილულ იქნას ორმხრივი საგანმანათლებლო პროგრამის კონტექსტში, მოსაზრებების გაცვლით, საგანმანათლებლო პროგრამა ორი მხარისთვის. 

_ რამდენად საინტერესოა საქართველოში დაწყებული ერთობლივი ბერძნულ-ქართული არქეოლოგიური გათხრები? 

_ პირადად მე, ვეთანხმები და ძალიან მოხარული ვარ, რადგან პროფესიით ისტორიკოს-არქეოლოგი გახლავართ. ერთობლივი პროექტების განხორციელება საქართველოში, თანამშრომლობა არქეოლოგიური გათხრების დროს და მუზეუმებს შორის, დასტურია საბერძნეთის კულტურული მემკვიდრეობის არსებობისა საქართველოში, რაც კიდევ უფრო დააახლოებს საბერძნეთსა და საქართველოს. 

დარწმუნებული ვარ, რომ საქართველოს მიწა ჯერ კიდევ ინახავს უდიდეს განძს, რომელთა აღმოჩენა სახელს გაუთქვამს საქართველოს მთელ პლანეტაზე. 

_ რამდენად საინტერესოა იდეა საქართველოსა და საბერძნეთს შორის სამხედრო თანამშრომლობის შესახებ _ ერთობლივი სასწავლებლები, საერთაშორისო სამშვიდობო მისიებში საერთო მონაწილეობა და ა.შ.? 

_ ძალიან კარგი იდეაა და, რაც მთავარია, ძალიან სასარგებლო ორივე ქვეყნისთვის. მინდა გითხრათ, რომ მიმდინარეობს ორმხრივი მოლაპარაკება სამხედრო თანამშრომლობის ხელშეკრულების თაობაზე. როდესაც ხელშეკრულება გაფორმდება, მაშინ შეგვიძლია განვიხილოთ თანამშრომლობის ნებისმიერი შესაძლებლობა და არა _ მხოლოდ სამხედრო, არამედ, მრავალი სხვა მიმართულებითაც. 

_ საბერძნეთსა და საქართველოს აქვთ ერთნაირი ეროვნული პრობლემა _ უცხო ქვეყნების მიერ ოკუპირებული ტერიტორიები. როგორ ფიქრობთ, რა წვლილი შეიძლება შეიტანოს საბერძნეთმა ამ საკითხის გადაწყვეტაში? 

_ საბერძნეთი მხარს უჭერს შეთანხმებას, მშვიდობიანი გზით აფხაზეთისა და ე.წ. სამხრეთ ოსეთის პრობლემების მოგვარების საკითხებში, ჟენევის მოლაპარაკებების კონტექსტში. 

ამასთან, საბერძნეთი მხარს უჭერს საქართველოს სუვერენიტეტს, დამოუკიდებლობასა და ტერიტორიულ მთლიანობას, აგრეთვე პატივს სცემს საერთაშორისო სამართლის პრინციპებსა და გაეროს. 

ზემოაღნიშნული საკითხების მოგვარების ძირითადი პირობა, საერთაშორისო სამართლისა და საერთაშორისო ხელშეკრულებების სრული დაცვაა. 

_ ხართ ნამყოფი საქართველოში დამოუკიდებლად, ან როგორც პოლიტიკოსი _ ოფიციალური ვიზიტით? 

_ სამწუხაროდ, არა, მაგრამ მსურს საქართველო მოვინახულო. თბილისი განსაკუთრებული სილამაზის დედაქალაქია, საქართველო კი მშვენიერი ქვეყანა _ ღრმა ისტორიითა და ტრადიციებით, მდიდარი კულტურული მემკვიდრეობით, უნიკალური არქიტექტურითა და საბერძნეთთან უძველესი კავშირებით.

ნინო ბაჯელიძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) საზოგადოება Wed, 09 Oct 2019 13:10:28 +0400
12 არასრული სტრიქონი http://versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6364-12-არასრული-სტრიქონი.html http://versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6364-12-არასრული-სტრიქონი.html

ჩვენი რუბრიკის ერთგულ მკითხველს, ალბათ, ახსოვს, რომ კახეთის გაღმამხარში მოგზაურობა მაჭის ციხესთან დავასრულეთ (იხ. „ვერსია“ №19.2018წ.). რაკი ამ ძეგლის მოსანახულებლად დღის სინათლეს ვეშურებოდით, სხვა გამოსავალი არ გვრჩებოდა _ გზად მიმავლებს, ლაგოდეხიდან ჩრდილოეთით გადახვევაზე და მის ნაეკლესიართან მისვლაზე უარი უნდა გვეთქვა. 

ასეც მოვიქეცით... 

... მოვიქეცით და შევცდით. არქიტექტორ თამაზ დვალის მიერ გადმოცემული ამ ეკლესიის ორი ფოტო კი დავბეჭდეთ გაზეთში, მაგრამ მისი მთავარი ისტორიული ღირსება უნახავი დაგვრჩა. ვინ იცის, ეს ღირსება კიდევ დიდხანს ვერ გამოვლენილიყო, რომ არა თელაველი ძეგლის მკვლევარების მახვილი თვალი. ორნავიანი ეკლესიის ნანგრევების გასუფთავებისას, მათ ყურადღება მიაქციეს სამხრეთ კარიდან ჩამოვარდნილ დაზიანებულ ბალავარს, რომელიც ზურგშექცევით იწვა. მასზე აღმოჩნდა 12 არასრულსტრიქონიანი, რელიეფური, ქტიტორული წარწერა. 

მკვლევარმა გია გაგოშიძემ ამ დაზიანებულ ასომთავრულ წარწერაში ამოიკითხა სახელები: ადარნასე მეფე, დინარ დედოფალი, აბულალ მეფე და ბაქარ ერისთავი, ასევე რამდენიმე სხვა სიტყვა. ვგონებ, რომ სახელების წაკითხვა ეჭვს არ ბადებს. ადარნასე მეფე (იგივე ადარნასე პატრიკი) და მისი მეუღლე დინარ დედოფალი (წარმოშობით ტაოელი ბაგრატიონი, გურგენ ერისთავის და) X საუკუნის პირველი ნახევრის ჰერეთ-რანის მმართველები არიან, მაგრამ ვინ უნდა იყოს მათ მომდევნოდ დასახელებული აბულალ მეფე ? 

ისტორიიდან ვიცით, რომ ადარნასეს და დინარის ვაჟს, ჰერეთის მომდევნო მეფეს იშხანიკი ერქვა, ხოლო იშხანიკის შემდეგ გამეფდა იოანე სენექერიმი. მაშ, ადარნასესა და სენექერიმს შუა სად არის აბულალის ადგილი ? საერთოდ, ეს სახელი XI საუკუნეში სხვაგანაც გვხვდება: მანგლისის ტაძრის ერთ-ერთ ლაპიდარულ წარწერაში და, რაც ყველაზე საგულისხმოა, „მატიანე ქართლისაის“ იმ მონაკვეთში, რომელიც ბაგრატ III-ის მიერ 1008 წელს, კახეთსა და ჰერეთში ლაშქრობას შეეხება: „ იწყო ბრძოლად ციხეთა და მას ჟამთა აღიღო ქვეყანა ჰერეთისა და განაჩინა მთავრად აბულალ...“ იოლი შესაძლებელია, რომ იმჟამად ბაგრატის მიერ ჰერეთის ერთიან მმართველად გამწესებულ აბულალს ბევრი მეფედაც კი მიიჩნევდა და წარწერაში სწორედ იგია ნაგულისხმევი. მაგრამ, ასეთ შემთხვევაში, როგორღა მოსდევს წარწერაში ეს აბულალი ადარნასესა და დინარას? ადარნასეს მეფობიდან ბაგრატის ჰერეთში შესვლამდე ხომ 80 წელია გასული !?. ეს შეკითხვა წარწერის ამომკითხველსაც აწუხებდა. ამ თემას შედარებით ვრცლად ქვევით დავუბრუნდებით. ნუთუ, აბულალი და იშხანაკი ერთი და იგივე პიროვნებაა (აბულალი _ ძირითადი სახელი, იშხანიკი _ საგვარეულო თიკუნი), რომელმაც ღრმა სიბერემდე იცოცხლა და სენექერიმის შემდეგ, ბაგრატ III-ის წყალობით, მცირე ხნით კვლავ მმართველად მოევლინა ჰერეთს ? 

ლაგოდეხის (ქოჩალოს ხევის) ეკლესიის არასრული, 12 სტრიქონიანი წარწერა დამატებით სინათლესა და სიცხადეს ჰმატებს ჰერეთის ისტორიას. 

როგორც ვიცით, უძველესი ტრადიციის თანახმად, ეთნარქ ჰეროსის შთამომავლები ანუ ეთნიკური ჰერები, ისეთივე ქართველური ფუძისა და ენის მატარებლები არიან, როგორც ეგროსის სახელის ქვეშ ნაგულისხმევი სან-სვანები, ჭანები თუ მეგრელები. ამავე ტრადიციის თანახმად, რანის და მოვაკანის შთამომავლებს წარმოადგენდნენ კავკასიის ალ-ბანელები, რომლებიც ჰერების აღმოსავლეთით (გიშიდან კასპიის ზღვამდე) და სამხრეთით (კამბეჩოვან-ქიზიყიდან სომხეთამდე), მტკვრის ქვედა დინების მარჯვენა სანაპიროზე სახლობდნენ. დღეს, დაახლოებით ძვ. ჰერულ დიალექტზე ინგილოები მეტყველებენ, ალბანურ ენაზე კი ყვარლის რაიონის სოფელ ზინობიანში საუკუნის წინათ შემოხიზნული და გადარჩენილი უდები (უტიები). 

IV საუკუნიდან მოყოლებული, როგორც ჰერები, ისე რან-მოვაკანელნი ქრისტეს სჯულზე მოინათლნენ. საეკლესიო განხეთილების შემდეგ, ჰერები, სხვა ქართველურ ტომებთან ერთად, ბიზანტიური მიმართულების ანუ ქალკედონურ-დიოფიზიტურ რწმენაზე დარჩნენ, რანებმა და მოვაკენელებმა კი სომხურ-მონოფიზიტური რწმენა „აირჩიეს“. მათ შორის მოექცა კამბეჩოვნის ერთი ნაწილიც... მაგრამ ასე დიდხანს ვერ გაგრძელდებოდა. 627-628 წლებში, ბიზანტიის კეისარ ჰერაკლეს მიერ ირანსა და ამიერკავკასიაში ლაშქრობას მონოფიზიტობის წინააღმდეგ დიდი სისხლისღვრა მოჰყვა. 

ამიერკავკასიაში, სწორედ ამ პერიოდში ჩამოყალიბდა აზრი, რომ ყველა, ვინც ქალკედონურ სარწმუნოებას მისდევდა, ქართველი იყო, „ქართულად აზროვნებდა“ და ესე იგი ბიზანტიასაც ერთგულებდა. ამიტომ, როცა ამიერ-კავკასიაში ბიზანტიის მოწინააღმდეგე არაბები (მეტადრე მათი აგრესიული, მესისხლე ტალღა) შემოიჭრნენ, ეს „ქართულად მოაზროვნე“ ხალხი დიდი საშიშროების წინაშე აღმოჩნდა. ამით ისარგებლეს სომხეთის ეკლესიის მესვეურებმა, არაბებთან საერთო ენა გამოძებნეს და ჰერეთსა და ალბანეთზე შეტევა განახორციელეს. ალბანელი ისტორიკოსის მოსე კალანკატუელის თხზულების თანახმად, სომეხთა კათალიკოსმა ელია არჭიშელმა, ალბანეთის კათალიკოსი ნერსე-ბაკური და ქვეყნის მმართველი, მიჰრანიდების დინასტიის უკანასკნელი წარმომადგენელი სპრამა დედოფალი ხალიფა აბდ-ალ-მალაქთან დააბეზღა _ ორთავე პირწავარდნილი ერეტიკოსია (ე.ი. დიოფიზიტია) და შენი მტერიაო. გაერთიანებული ალბანეთის დედოფალიცა და კათალიკოსიც წამებით მოკლეს ბარდავში. ჯაჭვით დაბმული ალბანელების სასჯელის აღსრულებას უშუალოდ ესწრებოდა სომეხთა კათალიკოსი ელია. ამის შემდეგ მიიღეს განკარგულება, რომ ალბანეთისა და მასთან ერთად ჰერეთის ხელისუფლისა და მწყემსმთავრის ხელდასხმა სომეხთა კათალიკოსის კურთხევით მომხდარიყო. არაბი ხალიფისა და სომეხი კათალიკოსის წინაშე მორჩილების საბუთს ხელს აწერს კამბეჩოვანში მცხოვრები ვინმე ვარაზ იოანნიც. იგი, სავარაუდოდ, VI საუკუნეში სომხეთიდან გადმოხვეწილი იმ ასამ და ვარაზვარად ტარონელი ბაგრატიონების შთამომავალია, რომლებიც VI ს-ის II ნახევარში, გვარამ ერისთავის დროს, ხორნაბუჯში დამკვიდრდნენ, სპარსი მოხელე მოკლეს და კამბეჩობნის მმართველები შეიქნენ. 

აი, ასე შეკვეცილად გადმოვეცი ორი ქრისტიანული კონფესიის უმთავრესი იდეოლოგიური და პოლიტიკური დაპირისპირება, რომლის უკან ბიზანტია და სპარსეთი, შემდეგ კი ბიზანტია და არაბული სამყარო იდგნენ. ეს ბრძოლა დიდხანს გარდამავალი უპირატესობით მიმდინარეობდა. მასთან პირდაპირაა დაკავშირებული ლაგოდეხის ტაძრის წარწერაში ნახსენები ადარნასე პატრიკი, დინარ დედოფალი, აბულალ მეფე და ბაქარ ერისთავთ-ერისთავი (სავარაუდოდ მაჭის საერისთავოს პატრონი), ასევე VIII-IX-X-XI საუკუნეთა ქართლის, აფხაზეთის, კახეთის მეფე-მთავრები, ერთიანი საქართველოს მესაჭე ბაგრატ III და სხვანი. უნდა გვახსოვდეს, რომ ჰერეთ-რანი (კამბეჩოვნის ჩათვლით) ცალკე სამეფოდ მაშინ გამოეყო საქართველოს, რაც ქართლის ერისმთავარი (ფაქტობრივად უკანასკნელი გორგასლიან-ხოსროიანი მეფე) ჯუანშერი უმემკვიდროდ გარდაიცვალა. ამ პერიოდიდან _ VIII-IX სს-ის მიჯნიდან იშხანიკ მეფემდე _ ჰერეთ-რანის ტახტის პატრონებს ალბანეთის მონოფიზიტი კათალიკოსები აკურთხებდნენ. დაკარგულის დაბრუნებას „მეფე აფხაზთა“ კონსტანტინე III და კახეთის ქორიკოზი კვირიკე I შეეცადნენ. მათ გარკვეულ წარმატებას მიაღწიეს და ადარნასე მეფეს 3 საკვანძო ციხესიმაგრე (არიში, გავაზანი, ორჭობი) ჩამოართვეს. სავარაუდოდ, ამ ამბებთან და პერიოდთან უნდა იყოს დაკავშირებული ადარნასესთვის ცოლად და თანამოსაყდრედ ტაოელი ქალკედონიკი ქალის _ დინარ ბაგრატიონის დასმა. დინარას გადედოფლება ყოველმხრივ გამართლებული ნაბიჯი შეიქნა _ ჰერეთ-რანს მწვანე შუქი აენთო დაკარგული ტერიტორიების დაბრუნების გზაზე. სამეფომ გაძლიერება დაიწყო... მაგრამ რა მოუვიდა ადარნასეს, რომელიც ნაადრევად გარდაცვლილს ჰგავს ? სამეფო კარის გადატრიალების მცდელობისას ხომ არ მოკლეს იგი დინარის მოწინააღმდეგე მონოფიზიტებმა? მაგრამ თავად დინარი ძლიერი აღმოჩნდა, მცირეწლოვანი იშხანიკი (აბულალი?) ჯერ ქალკედონური წესით მონათლა და სამეფოს თავად გაუძღვა, ხოლო როცა იშხანიკს წლები მოემატა, იგი მეფედ მცხეთელ კათალიკოსს აკურთხებინა. მისი ზეობის ჟამს ჰერეთ-რანი, 150 წლის შემდეგ, ადრინდელ სარწმუნოებრივ გზას, და მასთან ერთად, ქართველურ წიაღს უბრუნდება _ „ქართულად აზროვნებს“. მაგრამ ეს მაინც არ იყო საბოლოო გამარჯვება. 

... X საუკუნის მეორე ნახევარში მდგომარეობა იცვლება და ტახტზე ასულ იოანე სენექერიმს კვლავ ალბანეთის მონოფიზიტური ეკლესია და კათალიკოსი აძლევს კურთხევას, დინარ დედოფლისა და იშხანიკის თავს რა ხდება, უცნო-ბია. უცნობია ისიც, თუ რამდენ ხანს მეფობს სენექერიმი... ჰერეთ-რანი თანდათან სუსტდება და შესაძლოა იგი, ალბანეთის მსგავსად, სომხურმა მონოფიზიტურმა ეკლესიამ საერთოდ მოინელოს კიდეც, რომ ამ დროს ჰერეთში ბაგრატ III არ შევიდეს. იგი ქვეყნის მმართველად აბულალს (ნუთუ, ბაგრატს ღრმად მოხუცი იშხანიკ-აბულალი გამოჰყავს დილეგიდან?) ნიშნავს. არც ეს აღმოჩნდა საბოლოო გამარჯვება: წავა თუ არა ბაგრატი, მეამბოხე ჰერები აბულალს თავიდან მოიცილებენ და მის ნაცვლად ბაგრატ III-ის მოწინააღმდეგეს _ კახეთის ქორიკოზ დავითს მოიწვევენ... თუ ქალკედონობაა, დაე, ასე იყოს, მაგრამ აფხაზთა მეფეს კარის მეზობელი ქორიკოზი და კახეთი ურჩევნიათ... 

ბაგრატი ორი წლის შემდეგ კვლავ ბრუნდება ჰერეთში და მდგომარეობას ისევ თავის სასარგებლოდ ცვლის. ამ დროს ქორიკოზი დავითი გარდაცვლილია და ბაგრატს ჰერეთის ციხეებში თავისი მეომრების ჩაყენება არ უჭირს. იგი მიდის ჰერეთიდან და როგორც მემატიანე წერს, “დაიჭირა დინარ დედოფალი თავისად“. აქ, ალბათ, ის იგულისხმება, რომ ბაგრატს გარდაცვლილი წმინდანი დედოფლის ნეშტი მიაქვს თან (საუკუნოვანი, ნატანჯი ქალის ცოცხლად ყოფნა ამ დროისთვის ნაკლებად სავარაუდოა). 

აი, როგორ ქრონიკებს აცოცხლებს ლაგოდეხის ეკლესიაში აღმოჩენილი არასრული 12-სტრიქონიანი წარწერა. ეს ხომ პირველი ლაპიდარული ძეგლია, რომელიც ჰერეთის მეფეებისა და მით უმეტეს ლეგენდარული, წმინდა დინარ დედოფლის სახელს ინახავს! 

...მაგრამ წარმოიდგინეთ, რომ ეს წარწერა სხვა, არანაკლები ისტორიული ღირსების მატარებელია: კიდევ ერთხელ დასტურდება, რომ ჰერეთ-რანის დამწერლობა ქართული იყო და არა ალბანური (რომელიც ისევ და ისევ ქართველმა მეცნიერმა ილია ტაბაღუამ აღმოაჩინა ეჩმეაძინის სომხური ხელნაწერების დასტაში). ასევე X საუკუნის ქართულ წარწერებს ვხვდებით დავით გარეჯში, ხოლო ხირსის ტაძარში (კამბეჩოვანი), საერთოდაც, IX საუკუნის წარწერაა ნაპოვნი. მაშ, გამოდის, რომ (ათასმეერთედ მტკიცდება) გარეჯის მთელი კომპლესი-მრავალმთის ყველა მონასტერი, რომელიც კახეთსა და ჰერეთშია _ საქართველოს ტერიტორიაა და აქ აზერბაიჯანელთა მიერ ალბანეთის ისტორიულ სამართალმემკვიდრეობაზე (თანაც ფრიად საკამათოზე) საუბარი ანაქრონიზმია. 

და კიდევ: იმავე დავით-გარეჯში, კომპლექს „საბერეებში“, ერთ-ერთი გუმბათიანი ეკლესიის კედელზე, ჯვარცმის ფრესკაზე, ქართულთან ერთად, დიოფიზიტი ბერძენი და სომეხი ბერების წარწერებია შემონახული. ალბანურის კვალს აქაც ვერ ვხედავთ. 

რას ნიშნავს ეს ? იმას, რომ ჩიჩხიტურის, უდაბნოს და ბერთუბნის ქვაბები არათუ არასდროს არ შედიოდა ალბანეთის საზღვრებში, არამედ თვით ალბანელი ბერებიც კი არ ცნობდნენ ამ ტერიტორიას.

გელა ქოქიაშვილი

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) საზოგადოება Wed, 09 Oct 2019 13:10:13 +0400
„საუკეთესო და მიუწვდომელი!“ _ ლაშა ტალახაძემ მსოფლიო ისევ აალაპარაკა http://versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6353-„საუკეთესო-და-მიუწვდომელი-“-_-ლაშა-ტალახაძემ-მსოფლიო-ისევ-აალაპარაკა.html http://versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6353-„საუკეთესო-და-მიუწვდომელი-“-_-ლაშა-ტალახაძემ-მსოფლიო-ისევ-აალაპარაკა.html

კულუარული კონფლიქტი _ რომელ დეპუტატს სურს რაგბის კავშირის პრეზიდენტობა

მართალია, იაპონიაში მსოფლიო სარაგბო ფორუმი მიმდნიარეობს, მაგრამ გულახდილად რომ გითხრათ, მთავარი მოვლენა ქართველთათვის, ძალოსნობის მსოფლიოს ჩემპიონატი იყო. პრინციპში, რაღა ქართველთათვის, ძალოსნობის სამყაროს ერთადერთი კითხვა აწუხებდა _ შეეცდებოდა თუ არა საკუთარი რეკორდების გაუმჯობესებას ადამიანი-მოვლენა, ლაშა ტალახაძე?! იმას, რომ ლაშა, ზედიზედ სამჯერ მოგებული მსოფლიოს ჩემპიონატის შემდეგ, ოქროს მეოთხე მედალსაც სახლში წაიღებდა, კონკურენტებიც არ მალავდნენ, მაგრამ მთავარი იყო რეკორდი და წინა მსოფლიოს ჩემპიონატზე, ნაკრების მთავარი მწვრთნელის, გიორგი ასანიძის მიერ ნათქვამი, ჩვენი მიზანი ორჭიდის ჯამში, ნახევარი ტონის აწევააო, რამდენად იქნებოდა რეალობასთან ახლოს ანუ ლაშამ ნახევარი ტონა, გეგმის მიხედვით, 2020 წლის ოლიმპიადაზე უნდა აწიოს, მანამდე კი ამ წონას უნდა მიუახლოვდეს.

მოკლედ, 27 სექტემბერს, ტაილანდის ქალაქ პატაიაში, ჯვართამაღლებისა და სოხუმის დაცემის დღეს, ფიცარნაგზე ლაშა ტალახაძე გავიდა. ქართველმა ძალოსანმა ატაცში სამივე ცდა გამოიყენა. მან ჯერ 208, შემდეგ კი 215 კილოგრამი ასწია, რითაც მცირე ოქროს მედალი გაინაღდა, თუმცა ლაშა ამაზე არ გაჩერდა, მესამე ცდაზე, 220 კილოგრამი ასწია და ახალი მსოფლიო რეკორდი დაამყარა. 

აღსანიშნავია, რომ მეორე ადგილზე გასულმა, სომეხმა გორ მინასიანმა, 212 კილოგრამი ასწია ანუ აკვრაში ლაშას უკვე 8-ქულიანი უპირატესობა ჰქონდა. აკვრის დრო დადგა და ტალახაძემ ამჯერადაც სამივე ცდა გამოიყენა. გეგმაზომიერად, მან ჯერ 247 კილოგრამი დაძლია, რითაც ორჭიდში მსოფლიოს ჩემპიონობა გაინაღდა და ამან შესაძლებლობა მისცა, რეკორდებზე მშვიდად ეზრუნა. მეორე ცდაზე, ტალახაძემ 255 კილოგრამიც დაძლია, რამაც უკვე აკვრაში ჩემპიონობა მოუტანა ანუ მეორე მცირე ოქროს მედალი. 

მესამე ცდაზე კი ქართველმა ძალოსანმა 264 კილოგრამიც ასწია, კიდევ ერთი რეკორდი დაამყარა და ზედ ორჭიდის მსოფლიო რეკორდიც დაამატა. 

საბოლოო ჯამში, ქართველმა ძალოსანმა, ატაცში 220 კილოგრამის აწევით რეკორდი დაამყარა, აკვრაში 264 კილოგრამით დაამყარა მსოფლიო რეკორდი, ხოლო ორჭიდში 484 კილოგრამი დაუგროვდა, რაც ასევე, მსოფლიო რეკორდია. 

სანუკვარ ნახევარ ტონამდე კი 16 კილოგრამია დარჩენილი, რაც ძალოსნობის საზომებით, ცოტა ნამდვილად არაა, მაგრამ უცხოელი ექსპერტები უკვე ღიად საუბრობენ, რომ ლაშა ყველა დროის, ყველაზე ძლიერი მამაკაცია და მის შესაძლებლობებს საზღვარი არ აქვს. ჰოდა, თუ ის ნახევარ ტონას დაძლევს, მისი რეკორდის მოხსნას, შესაძლოა, საუკუნეები დასჭირდეს. 

და ერთი, არანაკლებ გამორჩეული ამბავი: 2016 წლის ოლიმპიადაზე, ტალახაძის მთავარი მეტოქე ლეგენდარული ირანელი ძალოსანი, ბეჰდად სალიმი იყო. მაშინ სალიმი ამბობდა, რომ მსაჯებმა დაჩაგრეს, თორემ ვიღაც გურჯი ასე მარტივად ვერ მოუგებდა. ახლა კი, როცა ლაშამ ზედიზედ მეოთხედ მოიპოვა მსოფლიოს უძლიერესის ტიტული, სალიმმა ინსტაგრამზე ტალახაძის ვიდეო გამოაქვეყნა და შემდეგი წარწერა დაურთო: „საუკეთესო და მიუწვდომელი. 220 კილოგრამი ატაცში და 264 აკვრაში. გილოცავ, ძმაო...“ 

* * * 

ახლა, რაც შეეხება მორაგბეებს, „ბორჯღალოსნებმა“ მეორე ტურის შეხვედრა ურუგვაისთან გამართეს. თავის მხრივ, ურუგვაელებს ჯგუფში ფიჯი ჰყავდათ სენსაციურად დამარცხებული და ქართველებთან შეხვედრის წინ, დიდ გულზე იყვნენ, მაგრამ შეხვედრის საწყისი წუთებიდანვე გამოჩნდა, რომ მილტონ ჰეიგის გუნდი არც ექსპერიმენტების ჩატარებას აპირებდა და არც რაიმეს დათმობას. 

საბოლოო ჯამში, ქართველმა მორაგბეებმა ხუთი ლელო დადეს და მსოფლიოს თასზე, პირველად მოიპოვეს პრემიალური ქულა. ახლა წინ 3 ოქტომბერი და ფიჯის ნაკრებია, რომელთან გამარჯვების შემთხვევაში, იმის თქმის საფუძველი გვექნება, რომ პროგრამა მაქსიმუმი შესრულებულია. ის, რომ „ბორჯღალოსნები“ ჯგუფში ავსტრალიასა და უელსს ვერ მოუგებდნენ, ისედაც ცხადი იყო. უელსთან უკვე დავმარცხდით (სხვათა შორის, მათთან ავსტრალიამაც წააგო) და ძალიან დიდი ალბათობით, ვერც ავსტრალიასთან გავაწყობთ რამეს. ამიტომ, მსოფლიოს ჩემპიონატის წინ დაანონსებული ორი მოგება და ზედ პრემიალური ქულა, დადებით შედეგად შეფასდება. 

რადგან რაგბიზე ვსაუბრობთ, ისიც ვთქვათ, რომ მიმდინარე წლის ბოლოს, რაგბის კავშირის საპრეზიდენტო არჩევნები გაიმართება და ახლავე, ექსკლუზიურად ვაანონსებთ, რომ ბრძოლა დაუნდობელი იქნება. კავშირის პრეზიდენტობას ერთ-ერთი პარლამენტარი შეეცდება უმრავლესობის სრული მხარდაჭერით და ვნახოთ, ამ საქმიდან რა გამოვა. თუმცა ამაზე მსოფლიოს ჩემპიონატის შემდეგ უფრო დაწვრილებით ვისაუბრებთ, რადგან არ გვსურს, მორაგბეებმა ახლა, თამაშის გარდა, სხვა რამეზეც იფიქრონ. 

* * * 

იმის მიუხედავად, რომ ლამის ნახევარი წელია, გიორგი ჩაკვეტაძე მოედანზე არ გასულა, ევროპულ მედიაში გავრცელებული ინფორმაციით, მისი შეძენა იტალიურ „ნაპოლის“ სურს. ჩაკვეტაძე ბელგიაშია და თავისი გუნდის ექიმების მეთვალყურეობით, მტკივან მუხლს იშუშებს, თუმცა „გენტის“ მესვეურები არ მალავენ, რომ ქართველი შემტევით, ევროპული გრანდები არიან დაინტერესებულნი და მუდმივად აწუხებენ. ვერ გეტყვით, რამდენადად შესაძლებელია ამ ტრანსფერის განხორციელება, რადგან იანვრამდე, გიორგი სრულ რეაბილიტაციას ვერ შეძლებს, შესაბამისად, ძნელია იმის თქმა, როდის ჩადგება ფორმაში და ძალიან საეჭვოა, მხოლოდ შარშანდელი თამაშის გამო, მასში ისეთმა გრანდმა, როგორიც „ნაპოლია“, დიდი თანხა გადაიხადოს, თუმცა ვინ იცის... 

* * * 

4 ან 5 ოქტომბერს, „ინდიანა პეისერსი“, მუმბაიში საჩვენებელ მატჩებს გამართავს. ჰოდა, გადაჭრით შეიძლება ითქვას, რომ ახალ გუნდში, დებიუტი ექნება გოგა ბითაძეს. ზაფხულის დრაფტზე, NBA-ში წასული ბითაძე, ახალ გუნდში თავდაუზოგავად ვარჯიშობს და მას დიდ მომავალს უწინასწარმეტყველებენ. აშშ-ში რეგულარული სეზონი ამ თვეში დაიწყება და იმედია, გოგა NBA-შიც ისეთივე გამორჩეული იქნება, როგორიც ევროპაში იყო. მანამდე კი... 

„გოგა ძალიან კარგად გრძნობს თამაშს, როგორც დაცვაში, ისე შეტევაში. მას შეუძლია სროლა, პასის მიცემა, დრიბლინგი, კარგად ესმის თამაში, მას უბრალოდ, შესაშური საკალათბურთო ტანი აქვს... და ეს ყველაფერი, 20 წლის ასაკში“, _ განაცხადა „ინდიანას“ თავკაცმა. 

* * * 

კარგად მოგეხსენებათ, რომ ქუთაისის „ტორპედოში“ უმძიმესი ფინანსური მდგომარეობაა. რამდენიმე თვეა, ფეხბურთელებს ხელფასი არ აუღიათ, გუნდიდან ინვესტორი წავიდა და კლუბი ქუთაისის მერიას დაუბრუნა, რომელიც თავის მხრივ, სწორედ იმ ინვესტორს ედავება მთლიანი დავალიანების ანუ დაახლოებით, 3 მილიონი ლარის გადახდას. რამდენიმე დღის წინ კი, „ტორპედოს“ ფეხბურთელებს იმედი გაუჩნდათ _ წელს, ევროპა ლიგაზე თამაშის გამო, ქუთათურებს უეფასგან გარკვეული თანხა ერგებათ, რაც სწორედ ახლა უნდა ჩაირიცხოს კლუბის ანგარიშზე და შესაბამისად, სახელფასო დავალიანების ნაწილი უნდა დაფარულიყო, თუმცა... 

„ევროთასების შესარჩევში მოპოვებული თანხა 240 000 ევროა და ეს თანხა კლუბის ანგარიშზე უნდა დაჯდეს. ახლა კი ირკვევა, რომ ეს ფული ფეხბურთელების ხელფასებში არ წავა. კლუბს ბანკის ვალი აქვს, უეფასგან დარიცხული ფული სესხის თანხას გამოაკლდება ანუ პირდაპირ ანგარიშიდან მოიხსნება, ხოლო ფეხბურთელები, კვლავ გაურკვევლობაში დარჩებიან“, _ გვითხრა კლუბის ერთ-ერთმა წარმომადგენელმა. 

* * * 

მიმდინარე კვირაში, პეკინი ტრადიციულ საჩოგბურთო ტურნირს მასპინძლობს, რომლის საპრიზო ფონდიც 3 665 275 დოლარია, მისი შარშანდელი გამარჯვებული კი ქართველი, ნიკოლოზ ბასილაშვილი გახლავთ. შესაბამისად, ნიკამ ტიტული უნდა დაიცვას, სხვა შემთხვევაში, 500 სარეიტინგო ქულას დაკარგავს, რაც მსოფლიო რეიტინგში საგრძნობლად დააზარალებს. არადა, ჩვენებურს ურთულესი ბადე ერგო და გამარჯვებისკენ სავალ გზაზე, ტოპ-ათეულის ჩოგბურთელებთან მოუწევს ჭიდილი. ექსპერტების აზრით, ტრავმისგან ახლადმორჩენილ ნიკას ტიტულის დაცვა ძალიან, ძალიან გაუჭირდება, რადგან ფორმაში შესვლას, უბრალოდ, ვერ მოასწრებს, თუმცა იმედი ვიქონიოთ, რომ ქართველი ამ სიძნელეს დაძლევს და გამარჯვებულისთვის განკუთვნილი 500 სარეიტინგო ქულა და 700 ათასი დოლარი, სწორედ მისი იქნება. 

* * * 

თუ გახსოვთ, გასული სატრანსფერო სეზონის ერთ-ერთი ტრაგიკული მოვლენა არგენტინელი ფეხბურთელის, ემილიანო სალას ისტორია იყო. სალა ფრანგული „ნანტიდან“, „კარდიფში“ გადადიოდა და უელსური გუნდი მასში, კლუბისთვის სარეკორდო, 17 მილიონს იხდიდა. პირველადი შენატანი კი 6 მილიონი უნდა ყოფილიყო... 

21 იანვრის საღამოს, ემილიანო კერძო თვითმფრინავით ნანტში გაემგზავრა, რათა თანაგუნდელებს დაშვიდობებოდა, თუმცა დანიშნულების ადგილამდე ჩასვლას დაახლოებით 1 საათი უკლდა, როდესაც თვითმფრინავი რადარებიდან გაქრა. მოგვიანებით, ის ლა მანშის ფსკერზე იპოვეს და ფეხბურთელის გვამიც აღმოაჩინეს. შესაბამისად, ტრანსფერი არ შედგა, მაგრამ საქმე ისაა, რომ სალას კონტრაქტზე ხელი მოწერილი ჰქონდა ანუ ის უკვე „კარდიფის“ ფეხბურთელად ითვლებოდა, ამიტომ „ნანტი“ დაპირებულ მილიონებს ითხოვს. ფიფამ ეს საქმე განიხილა და უელსურ კლუბს იმ 6 მილიონის გადახდა დააკისრა, რომელიც პირველადი შენატანი უნდა ყოფილიყო. „კარდიფი“ ფიფას გადაწყვეტილებას არ ეთანხმება და მის გასაჩივრებას აპირებს. ბრიტანელთა აზრით, სალას ტრანსფერი ბოლომდე დასრულებული არ იყო, რადგანაც გარდაცვალების დროს, პრემიერლიგის ფეხბურთელად დარეგისტრირებული არ გახლდათ, თუმცა... ის „კარდიფის“ ფეხბურთელად ოფიციალურად ითვლებოდა.

ბათო ჯაფარიძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) საზოგადოება Wed, 02 Oct 2019 12:02:48 +0400
„დიახ, ეს მაფიოზურ-კლანური ინტერესებია!“ http://versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6344-„დიახ,-ეს-მაფიოზურ-კლანური-ინტერესებია-“.html http://versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6344-„დიახ,-ეს-მაფიოზურ-კლანური-ინტერესებია-“.html

როგორ უნდა გახდეთ სტუდენტი უგამოცდოდ და რა კორუფციული ხვრელები იპოვა „ვერსიამ“ სტუდენტების უცხოეთიდან მობილობაში

ალბათ, თქვენც მოგსვლიათ მესიჯი: „გახდი სტუდენტი გამოცდების გარეშე“. ამ შეტყობინებას საქართველოს მოსახლეობა, დიდი ხანია, იღებს. „ვერსია“ იმის გარკვევას შეეცადა, ვინ არის ამ მოკლე ტექსტური შეტყობინების ავტორი და, საერთოდ, რას ნიშნავს სტუდენტად გახდომა გამოცდების გარეშე და, პირველ რიგში, შეტყობინებაში მითითებულ ნომერზე დავრეკეთ, სადაც აგვიხსნეს, რომ აბიტურიენტს ჩააბარებინებენ სომხეთის, ან უკრაინის უნივერსიტეტში, იქ ერთი სემესტრი ისწავლის, რაც 1000 დოლარამდე დაუჯდება და შემდეგ, მობილობის წესით, მხოლოდ უნარ-ჩვევების გამოცდის ჩაბარების შემთხვევაში, სტუდენტს გადმოიყვანენ ნებისმიერ ქართულ აკრედიტებულ სასწავლებელში. 

ამის შემდეგ, „ვერსია“განათლების და მეცნიერების სამინისტროს და გამოცდების ეროვნულ ცენტრს დაუკავშირდა, რომლის საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახურშიც აგვიხსნეს, რომ კანონით, ნებისმიერი უცხო ქვეყნის აკრედიტებული უნივერსიტეტიდან, მობილობის წესით, სტუდენტის ქართულ აკრედიტებულ სასწავლებელში გადმოსვლისთვის ერთი ანუ უნარ-ჩვევების გამოცდის ჩაბარება საკმარისია. ასევე, აგვიხსნეს, რომ აქამდე არც ეს ერთი გამოცდა იყო საჭირო და მობილობის წესი მიხეილ ბატიაშვილმა გაამკაცრა. 

ასეა თუ ისე, ჩნდება კითხვები: ხომ არ არის კანონმდებობაში ისეთი „გასაძრომი“, რასაც მავანი კორუფციული სქემისთვის იყენებს, ან რატომ დგებიან აბიტურინეტები ასეთ არათანაბარ მდგომარეობაში ანუ საქართველოში აბიტურიენტი აბარებს ერთიან ეროვნულ გამოცდებს (სამ და მეტ გამოცდას) უმაღლეს სასწავლებელში მოსახვედრად, ვიღაც კი მიდის, ვთქვათ, უკრაინაში, იქ ირიცხება უნივერსიტეტში და, ერთი სემესტრის შემდეგ, მხოლოდ ზოგადი უნარების ტესტის ჩაბარებით ხდება ნებისმიერი ქართული აკრედიტირებული სასწავლებლის სტუდენტი? 

ამ კითხვებით განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნულ ცენტრსა და პარლამენტის განათლების, მეცნიერებისა და კულტურის კომიტეტს მივმართეთ.

განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრის წარმომადგენელი, დავით კობახიძე განმარტავს, რომ 2019 წლის პირველი იანვრის შემდეგ, ყველა უცხოური სასწავლებელი თავის ქვეყანაში აუცილებლად ავტორიზებული უნდა იყოს: „როდესაც სტუდენტი ასეთი სასწავლებლიდან სწავლის გაგრძელებას საქართველოში გადაწყვეტს, მოუწევს უნარების გამოცდის ჩაბარება. ასევე, უნდა დაამტკიცოს, რომ საზღვარი გად¬მოკვეთა და უცხოეთში ნამდვილად სწავლობდა ანუ ეს არის უცხოეთში მიღებული განათლების აღიარება, თუმცა წლების განმავლობაში, თავდაცვის რეგულაციები არ არსებობდა და სტუდენტები ჩვეულებრივად, მობილობით სარგებლობდნენ, უბრალოდ, საზღვრის კვეთა უნდა დაემტკიცებინათ, რომ უცხოეთში იმყოფებოდნენ 75 დღის განმავლობაში. ამიტომ, ეს წესი გამკაცრდა და უნარების გამოცდა დაემატა“. 

კობახიძის განმარტებითვე, რეგულაციები კიდევ იმიტომ გამკაცრდა, რომ საქართველოშიცაა გახსნილი უცხოური ინსტიტუტების ფილიალები, საქართველოს კანონმდებლობა კი დისტანციურ სწავლებას არ აღიარებს: „ მაგალითად, ჩვენ გვაქვს ქეისები, როდესაც მშობლები შევიდნენ შეცდომაში და არ იცოდნენ, რომ დისტანციურ სწავლებას საქართველოს კანონმდებლობა არ აღიარებს. ზოგ მშობელს არ აქვს საშუალება, რომ გაუშვას შვილი უკრაინაში, ან სომხეთში, იქ შეინახოს, ასწავლოს და ა.შ. ჩვენ ასევე, ვითხოვთ ლექტორების ჩანაწერს, რომ ნამდვილად იქ სწავლობდა და, უკაცრავად, წამოწოლილი არ იყო“. 

ხარისხის მართვის ცენტრში ასევე, განგვიმარტეს, რომ მათი კომპეტენცია არაა იმაზე საუბარი, კანონი აყენებს თუ არა აბიტურიენტებს არათანაბარ პირობებში. ამიტომ ამ კითხვით საკანონმდებლო ორგანოს განათლებისა და მეცნიერების კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილეს, გენადი მარგველაშვილს მივმართეთ:

_ მოდით, თქვენი კითხვა დავყოთ რამდენიმე ნაწილად. პირველი, იმ შემთხვევაში, თუ ახალგაზრდა ნამდვილად სწავლობს საზღვარგარეთ და მას აქვს სურვილი, მობილობით გადმოვიდეს საქართველოში, არ აქვს მნიშვნელობა, რომელ საფეხურზე იქნება, როგორც წესი, სამინისტროსთან არსებული ხარისხის მართვის მიმართულება ვალდებულებას იღებს, შესაბამისობაში მოიყვანოს მისი განათლების დონე ადგილობრივ ხარისხთან და ამის მიხედვით დაუნიშნოს დამატებითი გამოცდა. ეს მიმართულება იმის აღიარების საბუთს იძლევა, რასაც ეს ადამიანი საზღვარგარეთ სწავლობდა და, შესაბამისად, ჩვენთან რას ისწავლის. 

მეორე, რომელიც ჩემთვის ყველაზე უფრო მნიშვნელოვანია და რასაც მოისმენდით განათლების მინისტრისგან, ეს ევროპული ხარისხის განათლებასთან საქართველოს „მიკავშირებაა“. ყველა უნივერსიტეტის დიპლომი, სამომავლოდ, უეჭველად უნდა იყოს გათანაბრებული ევროპულ ხარისხთან ანუ ჩვენი უმაღლესი სასწავლებლები ვალდებულებას იღებენ, სწავლა წარიმართოს იმ თვალსაზრისით, რაც მიღებულია განვითარებულ, ჩვენთვის ყველაზე უფრო მისაღებ ევროპულ ქვეყნებში. 

მესამე, რასაც თქვენ ამბობთ, რომ გადადის ბავშვი და შემდგ, უკან ბრუნდება, თუ ეს არის კორუფციის ელემენტების შემცველი, იმას ვგულისხმობ, რომ ვერ ჩააბარა აქ გამოცდა, წავიდა უცხოეთში, სადაც ჩააბარა ყოველგვარი გამოცდის გარეშე და მობილობის საშუალებით დაბრუნდა უკან, ამას მეც ვეწინააღმდეგები და ალბათ, ნებისმიერი, ნორმალურად მოაზროვნე ქართველიც, მაგრამ თუ იმ ფილტრს გაივლის, რომელსაც ხარისხის აღიარება ჰქვია და იმის შესაბამისად მოუწევს გამოცდის ჩაბარება და შემოწმებული იქნება იმ დონეზე, რა დონეზეც ზუსტად ევროპის განვითარების ხარისხს სჭირდება, რათა ჰქონდეს დიპლომი და იყოს რეალურად მცოდნე და არა _ დიპლომის მქონე, ამის წინააღმდეგი არავინ არ უნდა ვიყოთ. შესაბამისად, საზღვარგარეთიდან დაბრუნებული ნებისმიერი სტუდენტი უნდა გადიოდეს ისეთ ფილტრს, რომ არავის გაუჩნდეს ის კითხვები, რაც თქვენ გაგიჩნდათ და ყველა ნორმალურ ქართველს გაუჩნდება. ამ ფილტრში იგულისხმება მხოლოდ ერთი გამოცდა, ორი, სამი, თუ მეტი, ეს სხვა საკითხია. 

_ საქმეც ისაა, რომ მხოლოდ ერთი _ უნარ-ჩვევების გამოცდის ჩაბარება არაა საკმარისი „ფილტრი“, რომ თუნდაც სხვა ქვეყნიდან გადმოსული ადამიანი საქართველოს აკრედიტებული სასწავლებლის სტუდენტი გახდეს! 

_ თქვენ იცით, უნარ-ჩვევებთან დაკავშირებით რა გადაწყვეტილებაც მიიღო გამოცდების ეროვნულმა ცენტრმა _ უნარების კომპონენტი სავალდებულო აღარ გავხადეთ ანუ აღარ აქვთ ვალდებულება უმაღლეს სასწავლევლებს და შეუძლიათ, ნებაყოფლობით აირჩიონ, ესე იგი, უნარების კომპონენტი უნდა გადავიდეს საგნობრივ გამოცდებში _ მათემატიკაში, ქიმიაში, ბიოლოგიაში. თუ ვიგულისხმებთ, რომ უნარებს ამოწმებენ ქიმიაშიც, ბიოლოგიაშიც და ა.შ., მაშინ ამის საწინააღმდეგო არაფერი უნდა გვქონდეს, მაგრამ მხოლოდ იმ ყბადაღებულ უნარებს, რომელსაც ადრე ვგულისხმობდით, ამას ვეწინააღმდეგები, ცხადია. 

_ სხვათა შორის, აქამდე მობილობით გადმოყვანის დროს გამოცდა არ ბარდებოდა და უნარების გამოცდა მხოლოდ ახლა დაემატა ანუ მობილობის წესი გამკაცრდა... 

_ ბოდიში, რომ გაგაწყვეტინეთ, შეხვედრაზე მაგვიანდება და შევეცადე, ჩემი სუბიექტური მოსაზრება რაც შეიძლება, სწრაფად მეთქვა, მაგრამ ძალიან კარგი იქნებოდა, გადაგვემოწმებინა გამოცდების ეროვნულ და ხარისხის მართვის ცენტრში. პირადად მე გეტყვით, რომ მინახავს ბავშვები, რომლებიც მართლა წავიდნენ ამ მიმართულებით პოლონეთში და როცა დაბრუნდნენ, არ აღიარეს მათი განათლება. მათ ერჩიათ, თავიდან ჩაებარებინათ საქართველოში, ვიდრე ის, რაც გააკეთეს ანუ სინამდვილეში, ერთ წელზე მეტი დაკარგეს. საერთოდ, ჩემი მოსაზრება იქნებოდა, ნებისმიერი აბიტურიენტისთვის მიეცათ დამოუკიდებელი გადაწყვეტილების შესაძლებლობა. არჩევანის უფლება უპირველესი უფლებაა არა მარტო ყბადაღებული პარლამენტის არჩევნების დროს, არამედ პროფესიის არჩევის დროსაც და შესაბამისად, ჩვენ ხშირად ბავშვებს 7 და 8 წელს ვაკარგვინებთ, როცა შედიან იმ პროფესიაზე, რომელიც მათთვის აბსოლუტურად სენსიტიური არაა და სულაც არ აინტერესებთ. ამიტომ ეს გზა, რომელიც კორუფციასთანაა დაკავშირებული და რაღაც კითხვის ნიშნებს ბადებს, ჩემთვის აბსოლუტურად მიუღებელია. 

_ ზუსტად, შესაძლო კორუფციაზე გეკითხებით ანუ ხომ არ არის კანონში ერთგვარი „გასაძრომი“? 

_ თქვენი ნათესავი რომ სწავლობდეს, დავუშვათ, შვეიცარიაში, ქართველი, რომელსაც უწევს გადმოსვლა, რაღაც მეთოდი ხომ უნდა არსებოდეს მისი მიღების? მოკლედ, მკაფიო ფილტრია გასაკეთებელი, ისეთი, რომელიც გამორიცხავს ნებისმიერ კორუფციას. არ არის გამორიცხული, რომ უკვე გაკეთებულიცაა და ამიტომ გთხოვთ, რომ იმ ორ მიმართულებას მიმართოთ. 

„ვერსია“ ამ საკითხზე განათლების ექსპერტ მანანა ნიკოლაიშვილსაც ესაუბრა, რომელიც აღნიშნული კანონის სასწრაფოდ გაუქმებას ითხოვს და აცხადებს, რომ მობილობა მარტივად არ უნდა ხდებოდეს: „ეს კარგა ხანია, ხდება. მეც მყავს ასეთი სტუდენტები, წერა-კითხვის უცოდინრები, რომლებიც ერევნიდან გადმოვიდნენ, თან _ პრესტიჟულ უნივერსიტეტებში. მაფიოზურ-კორუფციულ კლანებზე რომ ვსაუბრობ, ეს პარლამენტის გაკეთებულია, რა თქმა უნდა, მთავრობასა და სამინისტროსთან ერთად. აბა, რას ჰგავს ეს?! ვინ შეიტანა კანონში ასეთი ცვლილება?! ეს ადრე არ იყო, როცა მიიღეს უმაღლესი განათლებისა და ზოგადი განათლების კანონები, არც ერთში ამდაგვარი მუხლი არ იდო. რა თქმა უნდა, არათანაბარ პირობებში აყენებს ბავშვებს და გადმოდიან აბსოლუტურად უვიცები. სასწრაფოდ უნდა ამოიღონ ეგ მუხლი, კომიტეტსაც შეუძლია გააკეთოს ინიცირება. განათლებისა და მეცნიერების კომიტეტმა სასწრაფოდ უნდა დასვას ეს საკითხი და ამოიღონ ეს მუხლი უმაღლესი განათლების კანონიდან, რომ ასე მარტივად არ ხდებოდეს მობილობით გადმოსვლა. დიახ, ეს არის მაფიოზურ-კლანური ინტერესები და ასეთ, ძალიან ბევრ მუხლს შეიცავს ჩვენი კანონმდებლობა. კი ბატონო, გადმოვიდეს უცხო ქვეყნიდან სტუდენტი, მაგრამ უცხო ქვეყანაში უნდა ჰქონდეს ჩაბარებული გამოცდები!“

თათია გოჩაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) საზოგადოება Wed, 25 Sep 2019 11:13:27 +0400
ახალი სკანდალი ჭიდაობაში: გეგეშიძემ დათუნაშვილს მსოფლიო ჩემპიონატზე სერბეთის სახელით გამოსვლის უფლება არ მისცა! http://versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6340-ახალი-სკანდალი-ჭიდაობაში-გეგეშიძემ-დათუნაშვილს-მსოფლიო-ჩემპიონატზე-სერბეთის-სახელით-გამოსვლის-უფლება-არ-მისცა.html http://versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6340-ახალი-სკანდალი-ჭიდაობაში-გეგეშიძემ-დათუნაშვილს-მსოფლიო-ჩემპიონატზე-სერბეთის-სახელით-გამოსვლის-უფლება-არ-მისცა.html

ტოჩინოშინის მარცხი _ რამდენი ათასი ლარია აკი ბაშოზე გამომუშავებული 104 კენშო

ნამდვილად ვერ გეტყვით, არსებობს თუ არა სტატისტიკა, მაგრამ სერიოზული ეჭვი გვაქვს ერთ სულ მოსახლეზე მსოფლიოს ჩემპიონები რომ დავიანგარიშოთ, საქართველო მოწინავე ათეულში უეჭველად მოხვდება. ქვეყანაში, რომლის 20% ოკუპირებულია, ხელისუფლება ბევრს აკეთებს სპორტისთვის, მაგრამ იდეალურობამდე ჯერ კიდევ შორია, რადგან ისეთ გიგანტებს ეჭიდავება, როგორებიც რუსეთი, აშშ, ჩინეთი და სხვა დიდი ქვეყნები არიან.

დღეის მდგომარეობით, მიმდინარე წელს, მსოფლიოს 5 ჩემპიონი უკვე გვყავს და ძალიან, ძალიან დიდი ალბათობით, 27 სექტემბერს, კიდევ ერთი მსოფლიოს ჩემპიონი გვეყოლება. ამ დღეს ფიცარნაგზე ჩვენი გოლიათი, ლაშა ტალახაძე გადის და, როგორც სპეციალისტები ამბობენ, ეს ბიჭი უკვე მეტოქეებს კი არა, საკუთარ თავს ეჯიბრება და 27-შიც, თავისივე რეკორდებს შეუტევს. საინტერესო კიდევ ის არის, რომ ტალახაძე მძიმე წონაში გამოდის ანუ იმის იქეთ წონა აღარაა და ოფიციალურად, პლანეტის უძლიერესი მამაკაცია. 

 

იგივე ითქმის თავისუფალი სტილით მოჭიდავე გენო პეტრიაშვილზე, რომელიც მსოფლიოს ჩემპიონი, ზედიზედ მესამედ, უმძიმეს წინაში გახდა ანუ გენოს ჭიდაობაში არცერთ წონაში ბადალი არ ჰყავს. მსოფლიოს ჩემპიონის ოქროს მედალი წელს, პირველმა ძიუდოისტმა ლუხუმ ჩხვიმიანმა მოიპოვა, შემდეგ ბერძნულ-რომაული სტილით მოჭიდავეები, ნუგზარ წურწუმია და ლაშა გობაძე მიჰყვნენ, მერე იყო ბექა ლომთაძე და გენო პეტრიაშვილის ტრიუმფი, ხოლო 27-ში, როგორც გითხარით, ლაშა ტალახაძემ უნდა დააკვრევინოს საქართველოს ჰიმნი. 

სხვათა შორის, ძალოსნობის მსოფლიოს ჩემპიონატზე მცირე ოქროს მედალი ატაცში მოიპოვა, როცა 172 კილოგრამი დაძლია, თუმცა ორჭიდის ჯამში, ეს შედეგი ბრინჯაოს მედლისთვის ეყო. 

რადგან ჭიდაობაზე ვსაუბრობთ, ბარემ, ისიც ვთქვათ, რომ ზურაბ დათუნაშვილი, რომელსაც ჭიდაობის ფედერაციის პრეზიდენტთან, გეგა გეგეშიძესთან კონფლიქტი მოუვიდა და ნაკრებიდანაც წავიდა, მსოფლიოს ჩემპიონატზე, სერბეთის სახელით უნდა გამოსულიყო, მაგრამ... 

„ყაზახეთის დედაქალაქ ნურსულთანში, დღეს დასრულდა ჭიდაობაში მსოფლიოს ჩემპიონატი. საქართველოს მოჭიდავეთა ნაკრებებს, განსაკუთრებით კი, თითოეულ ჩემპიონსა და მედალოსანს ვულოცავ მსოფლიო ჩემპიონატზე წარმატებულ გამოსვლას. ბიჭებს, ვინც უკვე შეძლეს ოლიმპიური ლიცენზიის აღება, ვულოცავ, ხოლო დანარჩენებს ვუსურვებ მომავალში წარმატებას. მოგეხსენებათ, წლევანდელ მსოფლიო ჩემპიონატს ოლიმპიური ლიცენზიების გათამაშების გამო, განსაკუთრებული დატვირთვა ჰქონდა და მეც, მთელი წლის განმავლობაში, მიუხედავად პრობლემებისა, განსაკუთრებით ვემზადებოდი. მაისის თვიდან მზადებას გავდიოდი სერბეთის ნაკრებთან ერთად და სერბული მხარისგან იყო სურვილი და სრული მზაობა, მათი ქვეყნის სახელით მეასპარეზა მსოფლიო ჩემპიონატზე. საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტის პრეზიდენტმა, ლერი ხაბელოვმაც წერილობითი თანხმობა მისცა სერბულ მხარეს ჩემი სერბეთის სახელით ასპარეზობაზე, თუმცა აღნიშნული მაინც ვერ მოხერხდა, რადგან ქართული მხარისგან მაინც მოხდა ხელის შეშლა, კერძოდ, საქართველოს ჭიდაობის ფედერაციის პრეზიდენტმა, გეგა გეგეშიძემ უარი განუცხადა სერბულ მხარეს, მოეცა ჩემთვის მსოფლიო ჩემპიონატზე ასპარეზობის უფლება. ჩემთვის სამწუხაროა, რომ საქართველოს ჭიდაობის ფედერაციის პირადი ინტერესების გამო, ზედიზედ მეორე მსოფლიო ჩემპიონატის გამოტოვება მომიწია, თუმცა იმედს ვიტოვებ, რომ სპორტულ კარიერას გავაგრძელებ და ჩემი მიზნების ასრულებისთვის ბრძოლის საშუალება კვლავ მომეცემა. მადლობა ყველას, ვინც ამ ხნის განმავლობაში მგულშემატკივრობდით და ინტერესდებოდით ჩემი მომავლით“, _ ეს განცხადება დათუნაშვილმა ოფიციალურად გაავრცელა. 

* * * 

იაპონიაში აკი-ბაშო დასრულდა. სამწუხაროდ, ტურნირი წარუმატებელი გამოდგა ქართველი ოძეკისთვის. ლევან გორგაძემ უარყოფითი ბალანსი დააფიქსირა, რაც იმას ნიშნავს, რომ მომდევნო ტურნირზე, რომელიც 2 თვეში გაიმართება, ის ოძეკი აღარ იქნება, თუმცა თუ დეკემბერში ლევანი 15-დან, მინიმუმ, 10 შეხვედრას მოიგებს, ოძეკის ტიტულს დაიბრუნებს, რაც ერთხელ უკვე მოახერხა. ორთვიანი პაუზა კი ქართველმა გოლიათმა ტრავმის მოსარჩენად უნდა გამოიყენოს _ ფეხზე ქრონიკული ტრავმა რომ არა, ტოჩინოშინი ოძეკობას ასე მარტივად არ დაკარგავდა. 

რაც შეეხება გამომუშავებულ თანხას, ლევანმა აკი ბაშოზე 104 კენშო მიიღო, რაც ჯამში, დაახლოებით, 170 ათასი ლარია. 

მეორე ქართველმა სუმოისტმა გაგამარუმ, პროგრამა მინიმუმი შეასრულა და მართალია, მანაც უარყოფითი ბალანსი დააფიქსირა, საჭირო 6 შეხვედრა მოიგო და ელიტარულ სუმოისტთა შორის ადგილის შენარჩუნება მოახერხა. 

* * * 

იაპონიაში მიმდინარე მორაგბეთა მსოფლიოს ჩემპიონატზე, პირველი შეხვედრა გამართა საქართველოს ნაკრებმა. ბორჯღალოსნებმა უელსთან ვერაფერი გააწყვეს და 43:14 დამარცხდნენ. იმის იმედი, რომ ჩვენი გუნდი უელსს მოუგებდა, არავის ჰქონდა და მეტოქისთვის დადებული 2 ლელოც არაა პატარა საქმე, თუმცა მილტონ ჰეიგის გუნდის მთავარი მიზანი, იაპონიაში ჯგუფურ ეტაპზე, ორი შეხვედრის მოგებაა. ქართველებმა ჯგუფში ფიჯი და ურუგვაი უნდა დაამარცხონ, ავსტრალიას კი... ავსტრალია ტურნირის მოგების ერთ-ერთი ფავორიტია და მათთან იმაზე მეტად გაგვიჭირდება, ვიდრე უელსთან. საქართველო ურუგვაის 29 სექტემბერს ხვდება, ფიჯის _ 3 ოქტომბერს. 

* * * 

2015 წლის შემდეგ პირველად, უზბეკეთის ყველაზე ტიტულოვანი გუნდი, ტაშკენტის „ფახთაქორი“ ქვეყნის ჩემპიონი გახდა. „ფახთაქორის“ მთავარი მწვრთნელი შოთა არველაძეა, რომელიც უზბეკეთში 2017 წლიდან მუშაობს და ეს მისი პირველი ტიტულია. როგორც უზბეკური მედია წერდა, არველაძეს მათი ეროვნული ნაკრების მთავარ მწვრთნელადაც მოიაზრებდნენ, მაგრამ „ფახთაქორის“ მესვეურებს სხვა გეგმები აქვთ, კლუბის განვითარებაზე სერიოზულად ზრუნავენ და ამიტომ, შოთას დათმობას არ აპირებენ. 

* * * 

ზაქარია ბეგლარიშვილი, რომელიც წლების განმავლობაში ესტონეთში თამაშობდა, ახლა კი ფინეთს მიაშურა, ესტონეთის მოქალაქე გახდა. ის 2018 წელს, ესტონეთის ჩემპიონატის საუკეთესო ფეხბურთელად დასახელდა, გოლებიც სისტემატიურად გაჰქონდა და გულშემატკივრის არაერთი განცხადებისა თუ თხოვნის მიუხედავად, მას ეროვნულ ნაკრებში გამოძახება არ აღირსეს. ახლა კი, ესტონეთის მოქალაქე ბეგლარიშვილს, იქაურ ეროვნულ გუნდში უხმობენ და თავად ფეხბურთელიც არაა წინააღმდეგი, იმ ქვეყნის ღირსება დაიცვას, სადაც 10 წელი ითამაშა. მოგეხსენებათ, ფიფას წესების მიხედვით, თუ რომელიმე ფეხბურთელი ნებისმიერ ასაკში კონკრეტული ქვეყნის ეროვნული ნაკრების მაისურს ოფიციალურ მატჩში მოირგებს, კარიერის განმავლობაში სხვა ქვეყნის სახელით ვეღარ ითამაშებს. 

* * * 

ვერ გეტყვით, ბოლოს როდის იყო ქართული ფარიკაობა ასეთი წარმატებული, მაგრამ ფაქტია, რომ დღეის მდგომარეობით, ურიგო სიტუაცია ნამდვილად არ გვაქვს. ბულგარეთის ქალაქ პლოვდივში მიმდინარე მსოფლიო თასზე, საქართველოს ნაკრები სამი მოფარიკავეთი წარსდგა და მაია გუჩმაზოვამ, საბა ლობჟანიძემ და ლიკა ჯიჯეიშვილმა, ოქროს მედლები ერთი-მეორის მიყოლებით მოიგეს. რადგან ფარიკაობაზე ვსაუბრობთ, გეტყვით, რომ სამხრეთ კორეაში, ეტლით მოსარგებლეთა შორის, მსოფლიოს ჩემპიონატი ჩატარდა. საქართველოს ქალთა ნაკრებმა ფინალამდე დამაჯერებლად იარა, ფინალში კი ჩინელებთან დამარცხდა და ვერცხლის მედალს დასჯერდა. საქართველოს ნაკრების ღირსებას ჩემპიონატზე ირმა ხეცურიანი, ნინა თიბილაშვილი და გვანცა ზადიშვილი იცავდნენ. 

* * * 

მილანის ლა სკალაში, The Best FIFA Football Awards-ის ცერემონიალი ჩატარდა და ფიფამ საუკეთესოები დაასახელა. მსოფლიოს საუკეთეს ოფეხბურთელად ლიონელ მესი დასახელდა და ეს იმის მიუხედავად, რომ გასულ წელს, მესის ესპანეთის ჩემპიონატის გარდა, არაფერი მოუგია. როგორც ბოლო წლებში დამკვიდრდა, მესის შემდეგ, საუკეთესოდ კრიშტიანუ რონალდუ დაასახელეს. რაც შეეხება საუკეთესო მწვრთნელს, რა ძნელი მისახვედრია, რომ ეს ტიტული ჩემპიონთა ლიგის მომგები გუნდის, „ლივერპულის“ თავკაცს, იურგენ კლოპს ერგო. ფიფა წლის საუკეთესო ფეხბურთელს 1991 წლიდან ავლენს, მესიმ კი აღნიშნული ჯილდო ისტორიაში მეექვსედ მოიგო, რაც სარეკორდო მაჩვენებელია. არგენტინელმა კრიშტიანუ რონალდუს გადაასწრო, რომელიც საღამოს არ ესწრებოდა (როგორც ჩანს, ინფორმაციამ გაჟონა, რომ რონალდუ ჯილდოს ვერ მიიღებდა). ამიტომაც წლის საუკეთესო თერთმეტეული, დარბაზში 10 კაცით იყო წარმოდგენილი. გასული წლის ფიფას სიმბოლური ნაკრები კი ასე გამოიყურება: ალისონი (ლივერპული), ვირჯილ ვან დეიკი (ლივერპული), მატიას დე ლიხტი (აიაქსი/იუვენტუსი), მარსელო (რეალი), სერხიო რამოსი (რეალი), ედენ აზარი (ჩელსი/რეალი), ფრენკი დე იონგი (აიაქსი/ბარსელონა), ლუკა მოდრიჩი (რეალი), კილიან მბაპე (პსჟ), ლეო მესი (ბარსელონა), კრიშტიანო რონალდო (იუვენტუსი). 

კატალონიურ „ბარსელონაში“, შესაძლოა, ლეგენდა დაბრუნდეს. „ბარსამ“ სეზონი ძალიან უღიმღამოდ დაიწყო და უკვე ალაპარაკდნენ, მთავარი მწვრთნელის, ერნესტო ვალვერდეს გაშვებაზე, მის ნაცვლად კი გულშემატკივრებს „ბარსას“ ლეგენდარული კაპიტანი, მსოფლიოსა და ევროპის ჩემპიონი, ხავი ერნანდესი სურთ. თავად ხავიმ განაცხადა, რომ მზად არის, „ბარსა“ ჩაიბაროს და ის ამისთვის უკვე საკმაოდ გამოცდილია.

ბათო ჯაფარე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) საზოგადოება Wed, 25 Sep 2019 11:13:08 +0400
როგორ ისჯება ფსიქიკური პრობლემების მქონე ადამიანი დანაშაულის ჩადენის დროს http://versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6335-როგორ-ისჯება-ფსიქიკური-პრობლემების-მქონე-ადამიანი-დანაშაულის-ჩადენის-დროს.html http://versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6335-როგორ-ისჯება-ფსიქიკური-პრობლემების-მქონე-ადამიანი-დანაშაულის-ჩადენის-დროს.html

„იმის თქმა, რომ ავადმყოფები გამოვარდნენ ქუჩაში და მოქალაქეებს აზიანებენ, არ შეიძლება!“ _ რა პრობლემებია ფსიქიკური ჯანმრთელობის პროგრამაში

ბოლო დროს, ფსიქიკური პრობლემების მქონე ადამიანი არაერთ უბედურ შემთხვევაში ფიგურირებს. მაგალითისთვის, პეკინის ქუჩაზე მომხდარი შემთხვევა გავიხსენოთ, რა დროსაც შიზოფრენიის დიაგნოზის მქონე ქალმა, ბავშვი სახეში დანით დაჭრა და მიიმალა. ამ მოვლენების ფონზე, საექსპერტო საზოგადოება ხმამაღლა ალაპარაკდა, რომ ფსიქიატრიის სფეროში, 2011 წელს დაწყებულმა რეფორმამ შედეგი ვერ გამოიღო. „ვერსია“ დაინტერესდა, რა პრობლემებია დღეს ფსიქიკური პრობლემების მქონე ადამიანების რეაბილიტაციისა და მკურნალობის მხრივ. ასევე, საინტერესოა, როგორ მოქმედებს კანონი ფსიქიკური პრობლემების მქონე ადამიანების მიმართ და რა უნდა გაკეთდეს იმისთვის, რომ ასეთ ადამიანებზე, ერთი მხრივ, სახელმწიფომ იზრუნოს და, მეორე მხრივ, ისინი გარშემომყოფებისთვის უსაფრთხონი იყვნენ. როგორც გავარკვიეთ, ფსიქიკური პრობლემების მქონე ადამიანებზე არ ვრცელდება სისხლის სამართლის კოდექსი ანუ მათ, დანაშაულის ჩადენის შემთხვევაში, ციხეში კი არ სვამენ, არამედ სამკურნალო დაწესებულებაში ათავსებენ. იმას კი, თუ რამდენ ხანს იქნება საჭირო სტაციონარული მკურნალობა, მოსამართლე წყვეტს. 

რა მექანიზმით უნდა გაკონტროლდეს ფსიქიკური პრობლემების მქონე ადამიანთა მკურნალობა მაშინ, როცა ისინი საავადმყოფოში არ იმყოფებიან და საზოგადოებაში ცხოვრებას ინტეგრირებულად აგრძელებენ? „ვერსია“ ფსიქიატრ გიორგი გელეიშვილს ესაუბრა:

_ სტატისტიკა რომ ვნახოთ, ადამიანები, რომელთაც ფსიქიკური პრობლემები აქვთ, დანაშაულს გაცილებით იშვიათად ჩადიან, ვიდრე ისინი, რომლებსაც ფსიქიატრიული დიაგნოზი არ აქვთ. ამასთან, მაგალითად, შიზოფრენიის დიაგნოზის მქონე ადამიანის მიერ ჩადენილი დანაშაული იმდენად აბსურდულია, რომ მისი ქცევა, როგორც წესი, ჩანს ანუ ეს ადამიანი ვერ ფარავს თავის კვალს და ამ დროს მოტივი ანგარება, ან სხვა პირადი სარგებელი კი არა, არამედ ავადმყოფური მდგომარეობაა. ამიტომ, იმის თქმა, რომ ავადმყოფები გამოვარდნენ ქუჩაში და მოქალაქეებს აზიანებენ, არ შეიძლება, თუმცა ასეთი შთაბეჭდილება იქმნება, რაც არასწორია. 

რაც შეეხება რეფორმას, ფსიქიკური ჯანმრთელობის პროგრამაში პირველი ცვლილება ანუ ახალი ტიპის სერვისები, 2011 წლის ივნისში დაინერგა. როგორ მიდის ეს რეფორმა, მნიშვნელოვნად დამოკიდებულია იმ ადამიანებზე, რომლებიც ჯანდაცვის სამინისტროში არიან. ძალიან სწრაფად იცვლებიან სამინისტროს ხელმძღვანელი პირები და იქ მყოფი სხვა პირებიც. ხშირად იქმნება ასეთი სურათი _ მოდის ახალი კადრი, იწყებს მუშაობას, მაგალითად, პროფესიული თემი, ან სერვისის მომხმარებელთა ოჯახის წევრები იწყებენ ახალ მინისტრის მოადგილესთან შეხვედრებს. უხსნიან, რა საჭიროებებია, ის აზრზე მოდის, შეიძლება, მოასწროს რაღაცის გაკეთება, გაივლის ერთი წელი და მერე ხსნიან. შემდეგ მოდის ახალი, რომელსაც დრო სჭირდება, რომ გაერკვეს და ა.შ. ანუ თანმიმდევრული რეფორმა ჯანდაცვის სამინისტროს მხრიდან, საკმაოდ გაჭიანურებულია. ძირითადად, მინისტრის მოადგილეს ხვდება პროფესიული თემი, რადგან 2012 წლის შემდეგ, ჯანდაცვის მინისტრი არც პროფესიულ თემს შეხვედრია და არც _ უშუალოდ სერვისის მომხმარებელს. 

2014 წელს, მთავრობამ დაამტკიცა 2015-2020 წლების ფსიქიკური ჯანმრთელობის განვითარების სტრატეგია, თუ როგორ უნდა განვითარდეს სერვისები. მანამდე, ძალიან ბევრი ადამიანი, ერთი წლის მანძილზე ვმუშაობდით _ ქართველები, ასევე უცხო ქვეყნის მსოფლიო ორგანიზაციის საუკეთესო ექსპერტები ჩამოდიოდნენ, რომ ვინმეს არ ეთქვა, ქართველები თავის თავზე ირგებენ რაღაცებსო, ისინი იყვნენ ჩართულნი ყველა ეტაპზე. ჩვენი დაწერილი გეგმა ჯანდაცვის სამინისტრომ შეკვეცა, ცოტა გაამარტივა და, ასე თუ ისე, რაღაც ფორმით მიიღო. ამ გეგმის მიხედვით, რაღაცები ნამდვილად კეთდება: 2015 წლიდან მოყოლებული, გაჩნდა ახალი სერვისები, დაფინანსდა 3 მობილური ჯგუფი, ხოლო შარშან და წელს, ახალი სერვისებიც დაემატა. სათემო სერვისებზე იყო აქცენტი, მაგრამ ჩემი აზრით, ყველაფერ ამას ორი ნაკლი აქვს _ ახალი სერვისი რომ იქმნება, აუცილებლად სჭირდება სუპერვიზია და მონიტორინგი. ადამიანს, რომელიც დღეს იწყებს მუშაობას, დამხმარე სჭირდება, ვისაც მიმართავს კითხვით, ან ის ვიღაც ადგილზე ჩავა და დაეხმარება, რომ სწორად იმუშაოს. წარმოიდგინეთ, 5 მილიონს ამატებ დაფინანსებას და ერთ თეთრს არ დებ მონიტორინგსა და სუპერვიზიაში. 

_ სუპერვიზია რას ნიშნავს? 

_ მაგალიათად, რომელიმე რეგიონში დაიწყო მუშაობა ახალმა მობილურმა გუნდმა, მას გამოუყვეს ბიუჯეტი, ამ ხალხს, რომელიც დღეს, ახალი მეთოდოლოგიით იწყებს მუშაობას, უამრავი კითხვა აქვს. მხოლოდ სახელმწიფო პროგრამის წაკითხვა საკმარისი არაა, მათ კითხვებს ვიღაცამ უნდა უპასუხოს და ძირითადად, ეს არის ქართველი, ან უცხოელი ექსპერტი, რომელსაც მეტი გამოცდილება აქვს. ეს შეიძლება, დისტანციურადაც მოხდეს, მაგრამ უკეთესია, თუ გამოცდილი სპეციალისტი ადგილზე ჩავა და იქ დაეხმარება გუნდს, რომ სწორად აეწყოს სერვისი. 

პირველი ერთი წელი რთულია, მაგრამ შემდეგ, როდესაც სწორ ლიანდაგზე დგება გუნდი, უკვე იცის, როგორ იმუშაოს. თავიდან ვატარებთ ტრენინგებს, მაგრამ ერთ-კვირიანი ტრენინგი არ იძლევა იმდენ ცოდნას, რომ პრაქტიკულად, ყველა კითხვაზე მიიღონ პასუხი. პერიოდულად, რეგიონებში ჩასვლა და დახმარება საჭიროა. 

_ საზოგადოებას ისიც განუმარტეთ, რას ნიშნავს სათემო სერვისი და რამდენად მნიშვნელოვანია მისი დანერგვა? 

_ გარდა კრიზისული მდგომარეობისა, როცა აუცილებელია სტაციონირება, სათემო სერვისის შემთხვევაში, ადამიანი თავის ოჯახშია. შეიძლება, სახლი არ აქვს და ფარდულში ცხოვრობს, მაგრამ იქ არის, სადაც მისთვის ჩვეული გარემოა და საზოგადოებასთან მაქსიმალურად ინტეგრირებულია. 

_ ბატონო გიორგი, რამდენად კარგად უწევენ შესაბამისი უწყებები ასეთ ადამიანებს მონიტორინგს? პეკინის ქუჩაზე მომხდარი შემთხვევა რომ გავიხსენოთ, დამნაშავეს დაუდასტურდა შიზოფრენიის დიაგნოზი, მაგრამ მონიტორინგის ქვეშ რომ ყოფილიყო, ასეთ დანაშაულს ჩაიდენდა? კი ბატონო, კანონი ამ ადამიანების დაპატიმრებას კრძალავს, მაგრამ რამდენად აკონტროლებს, რომ ისინი უსაფრთხონი იყვნენ? 

_ ზოგს ჰგონია, რომ თუ მეტი ადამიანი იქნება ჩაკეტილი ინსტიტუციაში, მით უფრო უსაფრთხოდ ვიცხოვრებთ, მაგრამ ასე არ არის. თუნდაც უსაფრთხოებისთვის უკეთესია, როცა კარგად არის განვითარებული თემში მკურნალობის სამსახური. ის ადამიანი, ვინც 2016 წელს იწვა საავადმყოფოში და დაესვა შიზოფრენიის დიაგნოზი, გამოეწერა და ამის შემდეგ, არცერთხელ აღარ მისულა, თუ ექიმი, ან რომელიმე სერვისი არ მოიკითხავს, ყურადღებას არ მიაქცევს. რისკი იმისა, რომ მას ფსიქიკური მდგომარეობა მკურნალობისა და რეაბილიტაციის გარეშე, კვლავ გაუმწვავდება და შესაძლოა, ასეთი რამ ჩაიდინოს, უფრო მაღალია. 

სპეციალისტები სათემო სერვისების განვითარების აუცილებლობაზე, მარტო საექიმო პოზიციიდან არ ვლაპარაკობთ ხოლმე. რაც უფრო განვითარებულია ეს სერვისი, მით უფრო ნაკლებია ქვეყანაში ისეთი ადამიანი, რომელსაც აქვს ფსიქიკური პრობლემა და უყურადღებოდაა. საუკეთესო შემთხვევაში, არც ერთი ადამიანი არ უნდა იყოს უყურადღებოდ. 

_ რა რეკომენდაციას უწევთ ჯანდაცვის სამინისტროს და კონკრეტულად, იმ ჯგუფს, რომელიც ამ საკითხზე მუშაობს? 

_ შარშან და შარშანწინ, ძალიან კარგად გაზარდეს ბიუჯეტი და სახელმწიფოს ფარგლებში, ახალმა მობილურმა გუნდებმა დაიწყეს ფუნქციონირება. ვფიქრობ, აუცილებელია ბიუჯეტის ერთი პროცენტი მაინც დაიხარჯოს იმაზე, რათა დავრწმუნდეთ, რომ სახსრები, რაც ახალ სერვისებზე გამოიყო, ნამდვილად ეფექტურად იხარჯება, თუ არა. აქ არ ვგულისხმობ რომელიმე სერსვისში პერსონალის დასჯას, ან თითის დაქნევას, ვგულისხმობ მათ მხარდაჭერას, რომ ნამდვილად სწორად და ეფექტურად იმუშაონ. 

ამასთან, ქვეყანა სათემო სერვისებით სრულად უნდა დაიფაროს ანუ გაგრძელდეს ის, რაც ბოლო წლებში, ეტაპობრივად მიმდინარეობს. არის რეგიონები, მაგალითად, ქარელი, გორი და კასპი, სადაც სათემო სერვისები საერთოდ არ არის. სათემო ამბულატორია კი აქვთ, მაგრამ მხოლოდ ორი ექიმი მუშაობს და გორიდან ფარავენ მთელ შიდა ქართლს. 

პრობლემაა ისიც, რომ რეგიონებში, ადამიანური რესურსი არ არსებობს. მაგალითად, კახეთში _ დედოფლისწყაროში, სიღნაღსა და ლაგოდეხშიც არ არის მობილური გუნდი, რაც ნიშნავს, რომ ამხელა მუნიციპალიტეტები, მხოლოდ კაბინეტის იმედად არიან დარჩენილნი. კაბინეტში კი ან მივა პაციენტი, ან _ არა. ამისთვის არის სერვისი, რომელიც თავად მიდის პაციენტთან და, ადრე თუ გვიან, მიიყვანს იმ მდგომარეობამდე, რომ ის დაიწყებს სერვისში სიარულს ანუ მთელ საქართველოს ფსიქიატრიულში ვერ დავაწვენთ. მიმაჩნია, რომ როგორც ამ ადამიანების ჯანმრთელობისთვის, ისე მათი ოჯახებისა და ზოგადად, უსაფრთხოებისთვის, სწორი მიმართულება სათემო სერვისების შემდგომი გაძლიერებაა, ოღონდ სუპერვიზიისა და მონიტორინგის მექანიზმის ამუშავებით.

თათია გოჩაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) საზოგადოება Wed, 18 Sep 2019 12:56:32 +0400
ქართველი ძიუდოისტების პატარა სასწაული და ამერიკელების სირცხვილი http://versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6331-ქართველი-ძიუდოისტების-პატარა-სასწაული-და-ამერიკელების-სირცხვილი.html http://versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6331-ქართველი-ძიუდოისტების-პატარა-სასწაული-და-ამერიკელების-სირცხვილი.html

ქუთაისის „ტორპედოს“ ფეხბურთელები უხელფასობის გამო გარბიან

ჩვენთვის გასული კვირის მთავარი სპორტული მოვლენა, ყაზახეთში მიმდინარე მსოფლიოს ჩემპიონატი იყო. ბერძნულ-რომაული სტილით მოჭიდავეთა შორის, მსოფლიოს ჩემპიონი ბოლოს 12 წლის წინ გვყავდა, როცა ოქროს მედლები რამაზ ნოზაძემ და დავით ბედინაძემ მოიპოვეს. შესაბამისად, ამხელა წყვეტა, როგორც გულშემატკივარს, ისე მოჭიდავეებსაც აწუხებდათ.

ჩემპიონატის დაწყების წინ, ნაკრების მწვრთნელმა, გიორგი იანტბელიძემ ხამამაღალი განაცხადი გააკეთა და აღნიშნა, რომ მსოფლიოს ჩემპიონატს ოქროს მედლის გარეშე არ დატოვებდნენ. არავინ მალავდა, რომ მთავარი იმედი უმსუბუქეს, -55 კილოგრამში მოასპარეზე ნუგზარ წურწუმია იყო. ხობელი ფალავანი, მართლაც, საოცრებებს აკეთებს, შეიძლება ითქვას, მოვლენაა სპორტის ამ სახეობაში და საბედნიეროდ, ეს დაამტკიცა კიდეც. 

ნუგზარმა მთელი ჩემპიონატი დამაჯერებლად ჩაატარა და ყველაზე გამოსარჩევი მაინც ფინალი იყო, სადაც ის მასპინძელთა წარმომადგენელს შეხვდა. დარბაზის მხარდაჭერით შეგულიანებული მეტოქე, პირველივე წამებზე შეტევაზე გადავიდა, მაგრამ წურწუმიამ კონტრილეთზე დაიჭირა და 59 წამში, აშკარა უპირატესობით ანუ 8:0 დაამარცხა და ოქროს მედალი მოიპოვა. 

ისიც ვთქვათ, რომ ყაზახეთის ნაკრების მთავარი მწვრთნელი, მსოფლიოს ორგზისა და ოლიმპიური ჩემპიონი გიორგი წურწუმიაა, თუმცა რატომღაც გვგგონია, რომ ფინალში თავისი მოგვარის წარმატება აუცილებლად გაახარებდა. 

სიტყვა შეასრულა ლაშა გობაძემ: -82 კილოში, ლაშა ერთ-ერთი ფავორიტი იყო. აკი, თქვა კიდეც ტურნირამდე, შარშან აღებულ ბრინჯაოს მედალს, წელს ოქროში გადავცვლიო და „გადაცვალა“ კიდეც. რაც მთავარია, ორივე ქართველმა, მსოფლიოს უძლიერესი ფალავნის ტიტულთან ერთად, 2020 წლის ოლიმპიადის ლიცენზიაც გაინაღდა და მთავარ ტურნირზე, ორივე უპირველესი ფავორიტის რანგში მიდის. 

* * * 

პატარა სასწაული მოახდინა ძიუდოისტთა ახალგაზრდულმა ნაკრებმა. ფინეთში გამართულ ევროპის ჩემპიონატზე, შვიდი წონითი კატეგორიიდან, ქართველმა ვაჟებმა ოქროს ხუთი მედალი მოიპოვეს. -81 კილოგრამში, სულაც ქართული ფინალი შედგა და ტატო გრიგალაშვილმა, თანაგუნდელ ვლადიმერ ახალკაცს, ოქროს მედალი არ დაანება. ტატოს გარდა, ჩემპიონები გიორგი თუთაშვილი, ლაშა ბექაური, ილია სულამანიძე და გელა ზაალიშვილი გახდნენ. 

გოგონათა შორის კი ოქროს მედალი ეთერ ლიპარტელიანმა მოიპოვა, რაც არანაკლებ მნიშვნელოვანია. ქალთა ძიუდოს ნაკრები რომ გვყავდეს, დიდ ტურნირებზე, გუნდურ პირველობებშიც მივიღებთ ხოლმე მონაწილეობას და გუნდური პირველობისთვისაც ვიბრძოლებთ. მას შემდეგ, რაც ეს ტურნირი შერეული სისტემით ტარდება, ქალთა ნაკრების არარსებობის გამო, მასში მონაწილეობას ვეღარ ვახერხებთ. არადა, საქართველოს ძიუდოისტთა ნაკრები, გუნდურ პირველობაში ევროპისა და მსოფლიოს არაერთგზის ჩემპიონია. 

* * * 

მსოფლიოს საკალათბურთო ჩემპიონატი ესპანეთმა მოიგო. ფინალში პირენეელებმა, არგენტინის ნაკრები დაამარცხეს და რაც მთავარია, სპეციალისტები ერთხმად შეთანხმდნენ, რომ ფინალში ჩემპიონატის ორი უძლიერესი გუნდი მოხვდა. საკალათბურთო პირველობის მთავარი მოვლენა კი ფინალური მატჩი კი არა, მეოთხედფინალი იყო, სადაც აშშ, საფრანგეთმა დაამარცხა და ტურნირს გამოთიშა. 

„დრიმ თიმის“ 13-წლიანი ჰეგემონია დაემხო, რაც იმას ნიშნავს, რომ ამერიკელებმა ტურნირებს უფრო მეტი ყურადღება უნდა მიაქციონ, NBA-ს ვარსკვლავები წაიყვანონ და არა _ მესამე, მეოთხე კლასის მოთამაშეები. სწორედ ასეთი კალათბურთელებით დაკომპლექტებული გუნდით იყო ჩასული აშშ მსოფლიოზე და პირველობას ცალი ხელით გეგმავდა, თუმცა ¼-ფინალში საფრანგეთთან წაგებას, მე-5 მე-8 ადგილებისთვის სერბეთთან მარცხიც მიჰყვა და ოკეანის გაღმელები, სამშობლოში შერცხვენილები დაბრუნდნენ. 

* * * 

იაპონიაში მიმდინარე აკი ბაშოს სტარტზე, ორივე ქართველი უმძიმეს მდგომარეობაში იყო. ლევან გორგაძეს, იგივე ტოჩინოშინს, ოძეკის ტიტულის დაკარგვის შანსი აქვს და დადებითი ბალანსი სჭირდება. ქვედა დივიზიონში მოასპარეზე თეიმურაზ ჯუღელს, იგივე გაგამარუს კი ამ დივიზიონიდან გავარდნის საფრთხე ემუქრება და მას, მინიმუმ, 6 ბრძოლის მოგება მართებს. ყველაზე ცუდი ის არის, რომ ორივე ჩვენებური ტრავმით ასპარეზობს და კვირის ბოლოს გაირკვევა, რა და როგორ მოხდება. ჯერჯერობით, ორივე ქართველს უარყოფითი ბალანსი აქვს და ტურნირის დასრულებამდე ანუ კვირის ბოლომდე, მათ მაქსიმალური კონცენტრაცია მართებთ. 

* * * 

შოთა არველაძე უზბეკეთის ყველაზე ტიტულოვან კლუბ „ფახთაქორს“ რომ თავკაცობს, კარგად მოგეხსენებათ, მისი ძმა, აჩი კი ამავე კლუბის სპორტული დირექტორია. 19 შეხვედრაში, „ფახთაქორმა“ 17 მატჩი მოიგო, 2 ფრედ დაასრულა და ერთიც არ წაუგია. უახლოეს მდევარს, ის 17 ქულით უსწრებს და საკმარისია, დარჩენილ 7 ტურში 4 ქულა აიღოს, რომ პირველ ადგილს ვერავინ შეეცილება. შესაბამისად, ლოგიკურიც არის, რომ შოთა ჩემპიონატის საუკეთესო მწვრთნელად აღიარეს და... როგორც უზბეკური პრესა წერს, გულშემატკივრებსა და ფედერაციას ძალიან სურთ, რომ ქართველი სპეციალისტი ეროვნული გუნდის მთავარ მწვრთნელად იხილონ. 

უზბეკეთის ნაკრები მწვრთნელის გარეშე მას შემდეგ დარჩა, რაც რამდენიმე დღის წინ, ჩვენთვის კარგად ნაცნობი, არგენტინელი ექტორ რაულ კუპერი თანამდებობიდან გაუშვეს. 

გახსოვთ, ალბათ, თავის დროზე, კუპერი საქართველოს ნაკრებსაც თავკაცობდა, მაგრამ უზბეკების არ იყოს, შედეგი ვერც აქ აჩვენა. რას იზამს შოთა, ჯერჯერობით, უცნობია, თუმცა „ფახთაქორი“ აზიის ჩემპიონთა ლიგაზე აპირებს პირველობის მოპოვებას და ამის გაკეთება არველაძის გარეშე, ძალიან გაუჭირდება. 

* * * 

საჩოგბურთო სამყაროში ახალი ტურნირი, ATP CUP მოიფიქრეს და ერთმანეთს ნაკრებებს გააჯიბრებენ. ტურნირში მონაწილეობას 24 ნაკრები მიიღებს და ძლიერი ჩოგბურთელების დასაინტერესებლად, ჩოგბურთის მამებმა მსუყე საპრიზო ფონდი _ 23 მილიონი დოლარი და დიდი სარეიტინგო ქულები დააწესეს. წილისყრა ავსტრალიაში, ცნობილი ოპერის შენობაში გაიმართა და საქართველოს ნაკრებს, რომელიც ტურნირზე მე-14 ნომრადაა განთესილი, მეტოქედ ესპანეთი და იაპონია ერგო (ჯგუფის მესამე წევრის ვინაობა მოგვიანებით გაირკვევა). ესპანელებს მონაწილეთა შორის, რაფაელ ნადალი უწერიათ, რაც იმას ნიშნავს, რომ ქართულ გუნდს, რომელიც ნიკოლოზ ბასილაშვილითა და ალექსანდრე მეტრეველითაა დაკომპლექტებული (ამ ეტაპზე), ძალიან გაუჭირდება. პირველ შეხვედრას ჩვენები 2020 წლის 4 იანვარს გამართავენ. 

რაც შეეხება წესებს, 24 ნაკრები ექვს, ოთხ-გუნდიან ჯგუფში განაწილდა. თითო ქალაქში, 2 ჯგუფის თამაშები გაიმართება. ფინალს კი, სადაც 8 ნაკრები გადის – 6 ჯგუფის გამარჯვებული და 2 საუკეთესო მეორეადგილოსანი – სიდნეი უმასპინძლებს. ფორმატი ასეთია, მატჩი შედგება 3 შეხვედრისგან, 2 ერთეულთა და 1 წყვილთა თანრიგში. 

* * * 

მოგეხსენებათ, ქუთაისის „ტორპედო“ უმძიმეს დღეშია. ფეხბურთელებს რამდენიმე თვეა, ხელფასი არ აუღიათ, გუნდიდან, პრაქტიკულად, ყველა წამყვანი მოთამაშე წავიდა. საუბარია იმაზეც, რომ „ტორპედო“, შესაძლოა, მთავარმა მწვრთნელმა, კახა ჩხეტიანმაც დატოვოს, რადგან იძულებულია, გუნდი ბავშვებით დააკომპლექტოს. ასე იყო ეროვნულ ლიგაში გამართულ ბოლო ტურშიც. ქუთათურები მოქმედ ჩემპიონს, პირველობისთვის მებრძოლ „საბურთალოს“ შეხვდნენ და ბედისა თუ უბედობის გამო, ჩხეტიანი იძულებული გახდა, კარში 16 (!!!) წლის მეკარე, დავით ასათიანი ჩაეყენებინა. ჰოდა, ეს ბიჭი შეხვედრის გმირი გახდა. მოქმედ ჩემპიონებს ურთულესი ბურთები ხომ აუღო და მაშინ, როცა შეხვედრა ფრედ – 1:1 უნდა დამთავრებულიყო, ბოლო წუთზე, მსაჯმა „ტორპედოს“ კარში პენალტი დანიშნა და... ასათიანმა 11-მეტრიანიც მოიგერია. 

მოკლედ, ყურადღებაა ამ ბავშვზე მისაქცევი, რადგან 16 წლის ბიჭმა გამოცდილი მეკარესავით ითამაშა და გუნდს ქულა გადაურჩინა. ცნობისთვის, ასათიანის ფოტო ინტერნეტში, ჯერ არ იძებნება... 

* * * 

18 სექტემბერს, ჩემპიონთა ლიგის ახალმა სეზონმა აიღო სტარტი. რა თქმა უნდა, წინ თვალსასეირო მატჩები გველის. მოქმედი გამარჯვებული „ლივერპული“, ტურნირის მოგების ერთ-ერთი უპირველესი ფავორიტია, თუმცა ინგლისური კლუბის გულშემატკივრები არ მალავენ, რომ ლიგის მოგებაზე მეტად, ეროვნულ ჩემპიონატში სურთ გამარჯვება, რადგან ბოლოს პრემიერლიგის ოქროს მედლებს, მერსისაიდული გუნდი 1990 წელს შესწვდა და მას შემდეგ, ლამის მთელი ცხოვრება გავიდა. გუნდის თავკაცი იურგენ კლოპი ამბობს, რომ პრემიერლიგა მთავარი პრიორიტეტია და ამას ამტკიცებს კიდეც – საწყისი ხუთი ტურის შემდეგ, ინგლისის ჩემპიონატს ქულათა მაქსიმუმით, სწორედ „ლივერპული“ ლიდერობს.

ბათო ჯაფარიძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) საზოგადოება Wed, 18 Sep 2019 12:56:16 +0400