ეკონომიკა - ვერსია - ვერსია http://versia.ge Thu, 27 Feb 2020 17:54:18 +0400 Joomla! - Open Source Content Management en-gb მესტიის ბიუჯეტიდან ასეულობით ათასი ლარი გაიფლანგა! http://versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6581-მესტიის-ბიუჯეტიდან-ასეულობით-ათასი-ლარი-გაიფლანგა.html http://versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6581-მესტიის-ბიუჯეტიდან-ასეულობით-ათასი-ლარი-გაიფლანგა.html

რა დარღვევები გამოავლინეს სახელმწიფო აუდიტორებმა

სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა მესტიის მუნიციპალიტეტი შეამოწმა. ესაა 2017-2018 წლების ბიუჯეტებით გათვალისწინებული პროგრამების შესაბამისობის აუდიტი. სახელმწიფო აუდიტორებმა მესტიის მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტების გადასახდელები, მთლიანობაში 24 307 800 ლარი, შეისწავლეს და საკმაოდ სერიოზული დარღვევები გამოავლინეს. მაგალითად, სხვადასხვა ინფრასტრუქტურული პროექტების მშენებლობა-რეკონსტრუქციის დროს, მესტიის მუნიციპალიტეტის შესაბამისი სამსახურის წარმომადგენლები არ აკონტროლებდნენ სამშენებლო პროცესს, რაც თურმე, დარღვევებით მიმდინარეობდა. თუმცა ყველაზე მნიშვნელოვანი ისაა, რომ დარღვევების შემთხვევაშიც კი, მუნიციპალიტეტი კომპანიებს არ აჯარიმებდა!

დარღვევები ინფრასტრუქტურულ პროექტებში 

სახელმწიფო აუდიტის შედეგად გამოვლინდა, რომ მესტიის მუნიციპალიტეტმა, 2017-2018 წლებში, ინფრასტრუქტურული პროექტების განსახორციელებლად გაფორმებული 74 ხელშეკრულებიდან, ობიექტების მიწოდების ვადები 30 ხელშეკრულებისთვის გაზარდა, რომელთა ჯამური ღირებულება 7 341 700 ლარი ანუ ხელშეკრულებების ჯამური ღირებულების 65%-ია. სახელმწიფო აუდიტორებმა გაარკვიეს, რომ მიწოდების დროის მინიმალური ზრდა – 24, ხოლო მაქსიმალური _ 649 დღეა, მათ შორის, 5 ხელშეკრულებისთვის, ვადა ერთ წელზე მეტი პერიოდით გაზარდეს. აღსანიშნავია, რომ 30 შემთხვევიდან, 16 ხელშეკრულების ფარგლებში, მიმწოდებლებმა ვერც გაზრდილ ვადებში შეძლეს სამუშაოების დასრულება. 

,,ვადების ცვლილებების მიზეზებად, ძირითადად, დასახელებულია სახარჯთაღრიცხვო ხარვეზები, არახელსაყრელი კლიმატური პირობები და მდინარეების ადიდება. არადა, მოსალოდნელი რთული კლიმატური პირობებისა და საშუალო სტატისტიკური ნალექიანი ამინდების შესახებ, ხელშეკრულების გაფორმების მომენტისთვის ცნობილი იყო, როგორც შემსყიდველის, ასევე მიმწოდებლისთვისაც. ამდენად, ეს ფაქტი ცვლილების საფუძველი არ უნდა გამხდარიყო. ამასთან, რიგ შემთხვევებში, შესასრულებელი სამუშაოების არაარსებითი ცვლილება, ვადების გასაზრდელად გამოიყენეს. შესაბამისად, სამუშაოების დასრულების ვადები, მიმწოდებელ კომპანიებს, ძირითადად, დაუსაბუთებლად, სავარაუდოდ, იმ მიზნით გაუზარდეს, რომ მოგვიანებით, არ დაეჯარიმებინათ'', _ ვკითხულობთ აუდიტის დასკვნაში. 

მაგალითად, ცხუმარის ტერიტორიულ ერთეულში, საბავშო ბაღის მშენებლობის სამუშაოების შესყიდვის მიზნით, 2018 წლის 22 ოქტომბერს, მესტიის მუნიციპალიტეტმა ხელშეკრულება გააფორმა შპს „ნევ სტაილ ბილდინგთან“. ამ ხელშეკრულების ღირებულება 377 800 ლარი იყო. სამუშაოები 2019 წლის 2 თებერვალს უნდა დასრულებულიყო, მაგრამ ეს სამუშაოები, კომპანიამ ხელშეკრულებით დადგენილ ვადაში ვერ დაასრულა. როგორც აუდიტორებმა გაარკვიეს, 2019 წლის 15 სექტემბრამდე, შპს ,,ნევ სტაილ ბილდინგს'', მუნიციპალიტეტმა მიწოდების ვადა ორჯერ გაუხანგრძლივა, ვადის ცვლილების მოტივად კი დამატებითი სამუშაოები და ზამთრის პერიოდში შეფერხება მიუთითა. ამასთან, ხელშეკრულების ცვლილების დოკუმენტებით, არც დამატებით შესასრულებელი სამუშაოები განუსაზღვრავთ და არც ხელშეკრულების ღირებულება გაუზრდიათ. 

,,2019 წლის ივლისში, აუდიტის ჯგუფმა რამდენჯერმე დაათვალიერა საბავშვო ბაღის მშენებლობის პროცესი. მონიტორინგის შედეგად დადგინდა, რომ დათვალიერების მომენტისთვის, კომპანია ამ ობიექტზე სამშენებლო სამუშაოებს არ აწარმოებდა! ამდენად, სამუშაოები, ფაქტობრივად, მიმწოდებლის მიზეზით შეფერხდა, მაგრამ მესტიის მუნიციპალიტეტმა, მიწოდების ვადის გასაზრდელად, სუბიექტური და დაუსაბუთებელი გარემოებები გამოიყენა, რის გამოც მიმწოდებელი, ხელშეკრულებით განსაზღვრული საწყისი ვადის დარღვევისთვის არ დააჯარიმა!'' 

გარდა ამისა, 2018 წელს, ტენდერის საშუალებით შესყიდული ლატალის ტერიტორიულ ერთეულში, საბავშვო ბაღის სამშენებლო სამუშაოებსაც შპს ,,ნევ სტაილ ბილდინგი'' ასრულებდა. ამ ტენდერის ღირებულება 360 000 ლარი იყო. ხელშეკრულება 2019 წლის 22 იანვარს გაფორმდა, რომლის მიხედვით, სამუშაოები 2019 წლის 22 ივლისს უნდა დასრულებულიყო. აუდიტის მიმდინარეობისას, კომპანიას მხოლოდ 177 600 ლარის სამუშაოები ჰქონდა შესრულებული. სახელმწიფო აუდიტორების მტკიცებით, ახალი ხელშეკრულების გაფორმების მომენტისთვის, მესტიის მუნიციპალიტეტში უკვე იცოდნენ, რომ ეს კომპანია წინა ხელშეკრულებით განსაზღვრულ, ცხუმარის ბაღის აშენების ვალდებულებას ვერ ასრულებდა. ამის მიუხედავად, მუნიციპალიტეტმა ლატალის ბაღის მშენებლობის პროცესზე სათანადო კონტროლი არ დააწესა და მიმწოდებლის დაჯარიმების ან/და ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ გადაწყვეტილება არ მიიღო! 

აუდიტის შედეგად ისიც გაირკვა, რომ სოფელ ვიჩნაშისა და სოფელ დავბერის, ასევე, სოფელ ადიშისა და სოფელ ბოგრეშის ხიდების რეკონსტრუქციის სამუშაოების შესყიდვის მიზნით, 2017 წლის 20 სექტემბერს, მესტიის მუნიციპალიტეტმა ხელშეკრულებები გააფორმა შპს „კოშკთან“, ჯამური ღირებულებით _ 237 600 ლარი. ეს სამუშაოები 20 ნოემბერს უნდა დასრულებულიყო. 2017 წლის 29 სექტემბერს, ხელშეკრულების გაფორმებიდან 9 დღის შემდეგ, შპს „კოშკმა“ ქვეკონტრაქტორად, შპს „სუბარ კომპანი“ აიყვანა. შეთანხმების შესაბამისად, სამუშაოების დასრულების ვადად 2018 წლის 30 ივლისი განისაზღვრა. არადა, შპს „კოშკისთვის“ ხელშეკრულებით დადგენილ ვადას, ეს პერიოდი 313 დღით აღემატება. სავარაუდოდ, შპს „კოშკს“, მუნიციპალიტეტისგან მიწოდების ვადის გაზრდის გარანტია ჰქონდა, რაც აუდიტის პროცესში, დადასტურდა კიდეც: 

,,2017 წლის 30 ოქტომბერს, არახელსაყრელი კლიმატური პირობებისა და სახარჯთაღრიცხვო დოკუმენტაციის ცვლილების მოტივით, მუნიციპალიტეტმა აღნიშნული მომსახურების მიწოდების ვადა 2018 წლის 15 ივლისამდე გაზარდა. საბოლოოდ, ხელშეკრულებების ცვლილებების საფუძველზე, სოფელ ადიშისა და სოფელ ბოგრეშის ხიდების რეკონსტრუქციის ვადა 2018 წლის 30 ნოემბრამდე _ 375 დღით გადასწიეს, ხოლო სოფელ ვიჩნაშისა და სოფელ დავბერის ხიდების სარეკონსტრუქციო ვადა 2019 წლის 30 აგვისტომდე _ 648 დღით. 2019 წლის ივლისში, აუდიტის ჯგუფმა ადგილზე დაათვალიერა ობიექტები. სოფელ ვიჩნაშში, სამუშაოების მხოლოდ მცირე ნაწილი იყო შესრულებული, თუმცა ამ ობიექტზე მშენებლობა არ მიმდინარეობდა''. 

აქედან გამომდინარე, სახელმწიფო აუდიტორებმა დაასკვნეს, რომ მესტიის მუნიციპალიტეტი სათანადოდ არ აკონტროლებდა ხელშეკრულებით განსაზღვრული პირობების დაცულობას და სამუშაოების დროულად დასასრულებლად, საკმარის ღონისძიებებს არ ატარებდა. ძირითად შემთხვევებში, მიწოდების ვადები გაზრდილია დაუსაბუთებლად, სათანადო არგუმენტაციის გარეშე. 

დაურიცხავი ჯარიმები 

სახელმწიფო აუდიტორებმა გაარკვიეს, რომ 2017-2018 წლებში, მუნიციპალიტეტის მიერ განხორციელებული 74 სამშენებლო სამუშაოდან, 31 ხელშეკრულებისთვის, მიმწოდებლებმა სამუშაოები განსაზღვრულ ვადებში ვერ დაასრულეს. ხელშეკრულების პირობების შესაბამისად, მესტიის მუნიციპალიტეტი ვალდებული იყო, რომ სამუშაოების დაგვიანებისთვის, საჯარიმო სანქციები გამოეყენებინა. აუდიტის ჯგუფმა პირგასამტეხლოს დარიცხვის მდგომარეობა შეისწავლა და გამოავლინა, რომ 31-დან 15 ხელშეკრულებისთვის, ვადების დარღვევის მიუხედავად, მუნიციპალიტეტს საჯარიმო სანქცია არ გამოუყენებია. სამუშაოების ვადაგადაცილება 59 დღემდე მერყეობს, ხოლო მიმწოდებლებზე დაურიცხავი პირგასამტეხლოს ჯამური თანხა 23 000 ლარია. 

ახლა ვნახოთ, კონკრეტულად, რა შემთხვევებში არ გამოიყენა მესტიის მუნიციპალიტეტმა საჯარიმო სანქციები. მუნიციპალიტეტმა, შპს „თი ემ“-ისგან, სოფელ ლენჯერსა და სოფელ ფარში, ახალი საბავშვო ბაღების მშენებლობა შეისყიდა. ხელშეკრულება 2016 წლის 15 სექტემბერს გაფორმდა, რომლის ღირებულება 600 600 ლარი იყო. ხელშეკრულების პირობების შესაბამისად, სამუშაოები 2017 წლის 1 ნოემბერს უნდა დასრულებულიყო. მიმწოდებელმა შესრულებული სამუშაოების აქტი 19 დეკემბერს ანუ 48 დღის დაგვიანებით წარადგინა. მუნიციპალიტეტმა ხელშეკრულებით განსაზღვრული სანქციები არ გამოიყენა და მიმწოდებელს არ დაარიცხა პირგასამტეხლო _ 5 800 ლარის ოდენობით. 

,,ვადების დარღვევით შესრულებულ სამუშაოებზე, მესტიის მუნიციპალიტეტის შესაბამის სამსახურებს, საჯარიმო სანქცია გაანგარიშებული ჰქონდათ მხოლოდ 16 ხელშეკრულებისთვის _ 29 300 ლარის ოდენობით. მათ შორის, ორი ხელშეკრულების ფარგლებში, საჯარიმო თანხები 12 200 ლარით ნაკლები ოდენობით დაარიცხეს. გარდა ამისა, მიმწოდებლების მიერ ხელშეკრულების არაჯეროვანი შესრულების შემთხვევაში, მუნიციპალიტეტი არ ატარებდა საკმარის ღონისძიებებს კუთვნილი თანხების ამოსაღებად. კერძოდ, 2017-2018 წლებში დარიცხული 29 300 ლარის საჯარიმო სანქციებიდან, მხოლოდ 9 500 ლარის ჯარიმა გადაიხადეს 4 ხელშეკრულებისთვის''. 

ჯარიმის გადაუხდელობის ანუ ხელშეკრულების პირობის შეუსრულებლობის გამო, მესტიის მუნიციპალიტეტი ვალდებული იყო, სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოსათვის მიემართა, რათა ამ უკანასკნელს, მიმწოდებლები ე.წ. შავ სიაში შეეყვანა, თუმცა მუნიციპალიტეტს სააგენტოსთვის არ მიუმართავს. მეტიც, სახელმწიფო აუდიტორებმა ისეთი შემთხვევებიც გამოავლინეს, როცა მუნიციპალიტეტმა ხელშეკრულება გააფორმა მიმწოდებელთან, რომელსაც წინა ხელშეკრულებების ფარგლებში დარიცხული საჯარიმო სანქციებიც კი გადაუხდელი ჰქონდა! 

შედეგად, სახელმწიფო აუდიტორებმა დაასკვნეს, რომ ხელშეკრულებების შესრულების პროცესში, მესტიის მუნიციპალიტეტში კონტროლის მექანიზმები დანერგილი არ ყოფილა. ამის გამო, მუნიციპალიტეტმა სამუშაოების მიწოდების ვადების დარღვევები სრულად ვერ გამოავლინა და შესაბამისად, საჯარიმო სანქციებიც სწორად ვერ გაიანგარიშა. არადა, ხელშეკრულებით განსაზღვრული პირობების დაცვის შემთხვევაში, მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტი, დამატებით, 35 000 ლარის შემოსავალს მიიღებდა. 

დარღვევები სამუშაოების გეგმა-გრაფიკში 

2017-2018 წლებში განხორციელებული 74 ინფრასტრუქტურული პროექტიდან, გეგმა-გრაფიკის წარდგენა, მხოლოდ 27 შესყიდვის სატენდერო დოკუმენტაციით იყო გათვალისწინებული. მუნიციპალიტეტის მერიის წარმომადგენლებმა, სახელმწიფო აუდიტორებს ვერ განუმარტეს,Yთუ რატომ მოითხოვეს გეგმა-გრაფიკი სხვა ტენდერებისთვის. აღსანიშნავია, რომ სატენდერო კომისია, რიგ შემთხვევებში, თავისსავე პირობას არღვევდა. კერძოდ, სატენდერო დოკუმენტაციის შესაბამისად, პრეტენდენტის მიერ გეგმა-გრაფიკის წარმოუდგენლობა, შემსყიდველი ორგანიზაციის მიერ განიხილებოდა, როგორც ხელშეკრულების გაფორმებაზე უარის თქმა და გამოიწვევდა დისკვალიფიკაციას. მიუხედავად ამისა, 8 ტენდერის შემთხვევაში, კომისიამ პრეტენდენტები არ დააჯარიმა და ხელშეკრულებები გეგმა-გრაფიკის წარდგენის გარეშე გააფორმა. 

სახელმწიფო აუდიტორებმა გაარკვიეს, რომ გეგმა-გრაფიკების მიხედვით, სამუშაოების მიმდინარეობის კონტროლის მექანიზმის არარსებობას, რიგ შემთხვევებში, ხელშეკრულების პირობების შესრულების შემოწმების სირთულე და პროექტის ჩაბარების ვადის მრავალჯერადად გადაწევა მოჰყვა. კერძოდ, რვა ხელშეკრულებიდან, დადგენილ ვადაში, მხოლოდ ორი სამუშაო დასრულდა, ერთი სამუშაოს შესრულება დაგვიანდა, ხუთი ხელშეკრულების მიწოდების ვადა გაიზარდა, მათ შორის, ერთი _ შეწყდა. 

,,დანარჩენი 19 ხელშეკრულება, სამუშაოების შესრულებას ითვალისწინებდა მიმწოდებლების მიერ შედგენილი თანხობრივი და კალენდარული გეგმა-გრაფიკის შესაბამისად. დოკუმენტაციის მიხედვით, მესტიის მუნიციპალიტეტმა, 9 ხელშეკრულებისთვის მიწოდების ვადები გაზარდა ისე, რომ გეგმა-გრაფიკების პარამეტრები არ შეუცვლია. ამის გამო, დასარიცხი საჯარიმო თანხების მოცულობის დადგენა შეუძლებელია, რადგან სამუშაოების დაგეგმილი და ფაქტობრივი შესრულების ყველა პერიოდი ვერ შედარდა. ინფრასტრუქტურული პროექტების დანარჩენი 10 ხელშეკრულებისათვის, რომელთა საერთო ღირებულება 1 654 300 ლარია, გეგმა-გრაფიკი ყველა შემთხვევაში დაირღვა, თუმცა მუნიციპალიტეტს, არცერთ შემთხვევაში, საჯარიმო სანქცია არ გამოუყენებია, რაც 360 000 ლარზე მეტია!'' 

ისევ მესტიის მუნიციპალიტეტსა და შპს ,,ნევ სტაილ ბილდინგს'' შორის გაფორმებული ხელშეკრულება განვიხილოთ, რომლითაც ლატალის ტერიტორიულ ერთეულში, საბავშვო ბაღი უნდა აშენებულიყო. ხელშეკრულება 2019 წლის 22 იანვარს გაფორმდა, სამუშაოები კი იმავე წლის 22 ივლისს უნდა დასრულებულიყო. სახელმწიფო აუდიტორების მტკიცებით, გეგმა-გრაფიკის თანახმად, 2019 წლის მაისის ბოლოსთვის, შპს ,,ნევ სტაილ ბილდინგს'' 238 200 ლარის ღირებულების სამუშაოები უნდა შეესრულებინა, თუმცა ფაქტობრივად, მხოლოდ 58 200 ლარის სამუშაო შეასრულა. მესტიის მუნიციპალიტეტს სათანადოდ არ გაუკონტროლებია გეგმა-გრაფიკის პერიოდების დაცულობა. შედეგად, აუდიტის მიმდინარეობის პერიოდში, მიმწოდებელს 144 000 ლარზე მეტი საჯარიმო სანქცია არ დააკისრა. 

 

აქედან გამომდინარე, სახელმწიფო აუდიტორებმა დაასკვნეს, რომ სამუშაოების მიწოდების გეგმა-გრაფიკის დაცულობა მესტიის მუნიციპალიტეტში ფორმალურ ხასიათს ატარებს, რადგან გეგმა-გრაფიკის დარღვევისთვის, არცერთი მიმწოდებული არ დაუჯარიმებიათ. არადა, ხელშეკრულებით განსაზღვრული უფლებამოსილების გამოყენების შემთხვევაში, მესტიის მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტი, დამატებით, 360 000 ლარზე მეტ შემოსავალს მიიღებდა! 

შრომითი ანაზღაურება და ავტომობილები 

2018 წელს, მესტიის მუნიციპალიტეტის საკრებულომ, შრომითი ხელშეკრულებებით დასაქმებულების რაოდენობა 41 ერთეულით განსაზღვრა. მას შემდეგ, რაც დაქირავებულთა რაოდენობა შეისწავლეს, სახელმწიფო აუდიტორებმა გაარკვიეს, რომ მესტიის მუნიციპალიტეტის მერია, საკრებულოს მიერ დადგენილ ზღვარს არ იცავდა და შრომითი ხელშეკრულებით, ერთდროულად, 41-ზე მეტი მოსამსახურე ჰყავდა დაქირავებული. მაგალითად, იანვარში, შრომის ანაზღაურება 61 დაქირავებულს გადაუხადეს, ხოლო თებერვალში – 63-ს. 

2017-2018 წლებში, საკრებულოს არათანამდებობის პირებზე, ხარჯების ასანაზღაურებლად, მესტიის მუნიციპალიტეტმა 119 900 ლარი ხარჯების დადასტურების გარეშე გასცა, აქედან 2017 წელს _ 75 600 ლარი, ხოლო 2018 წელს _ 44 300 ლარი. მუნიციპალიტეტის წარმომადგენლებმა, სახელმწიფო აუდიტორებს, საკრებულოს წევრების ხარჯების დასადასტურებელი დოკუმენტები ვერ წარუდგინეს. გარდა ამისა, უმრავლეს შემთხვევაში, საკრებულოს წევრებზე, ყოველთვიურად გაცემულია ფიქსირებული თანხა, ლიმიტის მაქსიმალური ოდენობა _ 390 ლარი. არადა, სახელმწიფო აუდიტორების მტკიცებით, ნაკლებად სარწმუნოა, რომ საკრებულოს წევრებს, რომლებიც მუნიციპალიტეტის სხვადასხვა ადმინისტრაციულ ერთეულებს წარმოადგენენ, ზუსტად იდენტური დანახარჯები ჰქონოდათ და ყოველთვიური დანახარჯებიც, ძირითადად, უცვლელი ყოფილიყო. 

აუდიტის შედეგად, დარღვევები გამოვლინდა მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში არსებული ავტომობილების ტექნიკური მომსახურების ნაწილშიც. კერძოდ, 2017 წელს, მესტიის მუნიციპალიტეტმა ეს მომსახურება ტენდერის საშუალებით შეისყიდა. შესაბამისი ხელშეკრულება შპს ,,თეგეტა მოტორსთან'' გაფორმდა, რომლის ღირებულება 67 900 ლარია. სატენდერო პროცესისა და ხელშეკრულების შესრულების შესწავლის შედეგად, სახელმწიფო აუდიტორებმა შემდეგი ხარვეზები გამოავლინეს: 

,,სატენდერო პირობები ითვალისწინებდა მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში არსებული 6 ავტომანქანის ტექნიკურ მომსახურებას. პრეისკურანტის მონაცემების შესაბამისად, სატენდერო კომისიამ, თითოეული დაზიანების შესაკეთებლად, სამი ავტომობილისთვის საგარანტიო ვადის, ან გარბენის მითითება მოითხოვა. შპს „თეგეტა მოტორსმა“, ტექნიკური დოკუმენტაცია საგარანტიო მონაცემების გარეშე წარადგინა, რაც სატენდერო პირობებს არ შეესაბამებოდა. კერძოდ, შეთავაზება არსებითად ცვლიდა მომსახურების მიწოდების ხარისხობრივ მხარეს და აუარესებდა შემსყიდველის პირობებს. მიუხედავად ამისა, კომისიას არსებული ხარვეზის შესახებ არ უმსჯელია და ამ ნაწილში, პრეტენდენტის ტექნიკური დოკუმენტაციის დაზუსტება არ მოუთხოვია''. 

ხელშეკრულების შესრულების პროცესში გამოიკვეთა, რომ სატენდერო კომისიის არასწორ გადაწყვეტილებას, თანხების არაეკონომიური ხარჯვა მოჰყვა. მგალითად, ავტომანქანაზე TOYOTA LC PRADO, 2017 წლის 24 თებერვლის მდგომარეობით, შეკეთებულია გადაცემათა კოლოფი, რაშიც მუნიციპალიტეტმა 8 000 ლარი გადაიხადა. ამ პერიოდში, ავტომანქანის გარბენი 281 390 კმ იყო; 2017 წლის 24 ივლისს (გარბენი _ 300 583 კმ, სხვაობა _ 19 193 კმ), დეტალი ისევ შეკეთდა და 6 200 ლარი დაიხარჯა; 2018 წლის 12 აპრილს (გარბენი _ 335 186 კმ, სხვაობა _ 34 603 კმ), გადაცემათა კოლოფის დამატებითი შეკეთება 8 700 ლარით აანაზღაურეს. მთლიანობაში, ამ ავტომანქანის კონკრეტული მექანიზმის შეკეთების ფასი 22 900 ლარია, მუნიციპალიტეტმა კი დაზიანების საგარანტიო შეკეთების უფლება არ გამოიყენა; იმავე ავტომობილის გამანაწილებელი კოლოფის შეკეთებაზე, 2017 წლის 27 აპრილს, 2 100 ლარი გადაიხადეს. 36 450 კმ-ის გარბენის შემდეგ, ნოემბერში, ამ დეტალის განმეორებითი შეკეთების ღირებულება 2 300 ლარი დაჯდა. 

წარმომადგენლობითი ხარჯები 

2017-2018 წლებში, მესტიის მუნიციპალიტეტმა, წარმომადგენლობითი ხარჯების სახით, 128 000 ლარი დახარჯა, აქედან, 2017 წელს – 91 000 ლარი, ხოლო 2018 წელს – 37 000 ლარი. როგორც სახელმწიფო აუდიტორებმა გაარკვიეს, ამ მუხლით დაფინანსდა „სვანეთობის“, სხვადასხვა ქვეყნის დელეგაციების, სპორტული ღონისძიებების მონაწილეების, სხვა სტუმრების სასტუმროსა და კვების ხარჯები, გარდა ამისა, სტუმრებისთვის შეიძინეს საჩუქრები და სუვენირები. 

მესტიის მუნიციპალიტეტის წარმომადგენლებმა, სახელმწიფო აუდიტორებს ვერ წარუდგინეს შესაბამისი დოკუმენტები მიღებული სტუმრების რაოდენობისა და ეტიკეტის შესაბამისად დამხვედრი მხარის შემადგენლობის შესახებ. ძირითადად, თანხა ანაზღაურებულია მხოლოდ მიღება-ჩაბარების აქტებისა და სასაქონლო ზედნადებების საფუძველზე. ზოგ შემთხვევაში, ხელშეკრულებებით განსაზღვრული არ არის შესყიდვის ობიექტის დასახელება და რაოდენობა, ერთეულის ფასი, მომსახურების ღირებულების გაანგარიშების წესი და სხვა. 

,,გარდა ამისა, მესტიის მუნიციპალიტეტმა ვერ დაადასტურა 5 500 ლარის ხარჯვის მიზნობრიობა. კერძოდ, 7 ხელშეკრულების შემთხვევაში, უცნობია, ვის გაუწიეს სასტუმროსა და კვების ობიექტის მომსახურება და ვის გადასცეს წარმომადგენლობითი ხარჯების მუხლით შესყიდული საჩუქრები. მაგალითად, 2018 წლის 14 სექტემბერს, მესტიის მუნიციპალიტეტმა გამარტივებული შესყიდვის ხელშეკრულება გააფორმა, რომლის ღირებულება 2 900 ლარი იყო. ხელშეკრულების საგანია საჩუქრებისა და ჯილდოების მიწოდება, თუმცა არ არის განსაზღვრული, კონკრეტულად რა რაოდენობისა და რა სახის ნივთებია გათვალისწინებული. 24 სექტემბერს, მიმწოდებელს სრულად აუნაზღაურეს სახელშეკრულებო ღირებულება, მაგრამ მუნიციპალიტეტმა ვერ წარმოადგინა ინფორმაცია, რა ჩაიბარა მიმწოდებლისგან, ან როგორ გამოიყენა მიღებული პროდუქტი''. 

შესაბამისად, სახელმწიფო აუდიტორებმა დაასკვნეს, რომ წარმომადგენლობითი ხარჯები, რიგ შემთხვევაში, მესტიის მუნიციპალიტეტმა შესაბამისი დოკუმენტური დასაბუთების გარეშე გასწია. მათივე მტკიცებით, ყველაფერი ეს, საბიუჯეტო რესურსების არაეკონომიური ხარჯვის რისკებს შეიცავს. რაც მთავარია, მუნიციპალიტეტში, შესყიდვის პროცესის საჯაროობა და გამჭვირვალობა უზრუნველყოფილი არაა!

მაია მიშელაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 26 Feb 2020 13:03:19 +0400
გაძვირდება თუ არა პური http://versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6567-გაძვირდება-თუ-არა-პური.html http://versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6567-გაძვირდება-თუ-არა-პური.html

მალხაზ დოლიძე: „წისქვილკომბინატებში ფქვილი გაიაფდა, საერთაშორისო ბაზარზე ხორბლის ფასი არ შეცვლილა, დენი, გაზი და წყალი არ გაძვირებულა და მე გეკითხებით, პური რატომ უნდა გაძვირდეს?!“

რამდენიმე დღეა, სოციალურ ქსელში დიდი აჟიოტაჟია ატეხილი, რომ პური, შესაძლოა, 15-20 თეთრით გაძვირდეს. ეს ინფორმაცია მედისაშუალებებმაც აიტაცეს და მოსახლეობაც აქოთქოთდა. ,,ვერსიამ'' ინფორმაცია ჯერ ხორბლისა და ფქვილის მწარმოებელთა ასოციაციაში, შემდეგ კი პურის მრეწველთა კავშირში გადაამოწმა.

თავდაპირველად, საქართველოს ხორბლისა და ფქვილის მწარმოებელთა ასოციაციას დავუკავშირდით. ეს იმიტომ, რომ პურის მთავარი ნედლეული ხორბალი და ფქვილია. თუ ამ ორი პროდუქტის ფასი გაიზრდება, მხოლოდ მაშინ შეიძლება ვივარაუდოთ, რომ შესაძლოა, პური გაძვირდეს. დაუკვირდით, შესაძლოა და არა აუცილებელი, რადგან ასეც რომ იყოს, პურის ცხობას ფქვილისა და ხორბლის გარდა, დენი, წყალი და გაზი, სხვაგვარად, ენერგომატარებლები სჭირდება. ეს იმას ნიშნავს, რომ ხორბალი და ფქვილი უმნიშვნელოდაც რომ გაძვირდეს, პურის კეთილსინდისიერი მწარმოებელი მაშინვე კი არ გააძვირებს პროდუქტს, ენერგომატარებლების კალკულაციასაც გადახედავს და თუ ამ ნაწილში არაფერი იცვლება, გაძვირებულ ხორბალსა და ფქვილს, ენერგომატარებლების ფასით დააბალანსებს, მომხმარებლებს კი უმთავრეს პროდუქტს არ გაუძვირებს! ალბათ, მიხვდით, სადაა ძაღლის თავი დამარხული?! 

საქართველოს ხორბლისა და ფქვილის მწარმოებელთა ასოციაციის აღმასრულებელმა დირექტორმა, ლევან სილაგავამ ,,ვერსიას'' განუმარტა, რომ ხორბლისა და ფქვილის ფასი არ გაძვირებულა. პირიქით, გაგიკვირდებათ და, ბოლო 10 დღეში, 1 ტომარა ფქვილი 2-3 ლარით გაიაფებულა კიდეც: 

,,რამდენიმე წისქვილკომბინტში, 1 ტომარა ფქვილი (50 კგ), ბოლო 10 დღესთან შედარებით, 2 ლარით გაიაფდა. ფასის კლების მიზეზი, საერთაშორისო ბაზარზე, ხორბლის სტაბილური ფასი და ქვეყნის შიგნით, ეროვნული ვალუტის _ ლარის კურსის სტაბილურობა გახლდათ. ხორბლისა და ფქვილის ფასიდან გამომდინარე, ის ინფორმაცია, რაც მითხარით, ჩემთვის მოულოდნელია, თუმცა პურის ფასთან დაკავშირებით, უმჯობესია, ინფორმაცია პურის მწარმოებლებთან გადაამოწმოთ''. 

ლევან სილაგავამ ,,ვერსიას'' ისიც დაუზუსტა, რომ წისქვილკომბინატებში, პირველი ხარისხის 1 ტომარა (50 კგ) ფქვილის ფასი, 10 დღის წინ, 50 ლარი იყო, ახლა კი 48 ლარია. რაც შეეხება ხორბალს, ფოთში 1 ტონა ხორბლის შემოტანა, დაახლოებით 232 აშშ დოლარის ეკვივალენტია ლარში. 

Facebook-ზე აგორებული ჭორი, ,,ვერსიამ'' პურის მრეწველთა კავშირში გადაამოწმა. ამ კავშირის თავმჯდომარე, იმავდროულად, თბილისის ერთ-ერთი უმსხვილესი, მე-4 ქარხნის დირექტორი მალხაზ დოლიძეა, რომელმაც დაგვარწმუნა, რომ პური 10 ან 15 თეთრით კი არა, უახლოეს მომავალში, საერთოდ არ გაძვირდება: 

,,ამ დღეებში, ზუგდიდში, ერთ-ერთი თონის მფლობელმა პური 10 თეთრით გააძვირა და ამაზე ერთი ამბავი ატყდა. დამიჯერეთ, ხალხო, საგანგაშო სიტუაცია არ არის, რადგან საქართველოში პური არ გაძვირდება! თბილისში, დაახლოებით, 400 ტონა პური ცხვება, რუსთავში _ 100 ტონა, ქუთაისში _ 200 ტონა, ბათუმში _ 200 ტონა, დანარჩენ რეგიონებში _ 200 ტონა... საქართველოში, ყოველდღიურად, დაახლოებით, 1 200 ტონა პური ცხვება, რაც შეეხება მწარმოებლებს, თბილისში პურის 800 მწარმოებელია, რეგიონებში _ 200, ხოლო საქართველოში _ 1 000. ახლა თავად განსაჯეთ, რა გავლენას მოახდენდა ზუგდიდის ერთი თონის მფლობელის გადაწყვეტილება, რომელმაც წინა კვირას, პურის ფასი 10 თეთრით გაზარდა? როგორც იცით, პურის ქარხნები და მსხვილი მეწარმეები ფქვილს წისქვილკომბინატებიდან ყიდულობენ, სადაც 1 ტომარა (50 კგ) ფქვილი არ გაძვირებულა, არც საერთაშორისო ბაზარზე შეცვლილა ხორბლის ფასი. რაც მთავარია, დენი, გაზი და წყალი არ გაძვირებულა, ახლა მე გეკითხებით, პური რატომ უნდა გაძვირდეს?!'' 

კეთილი და პატიოსანი, მაგრამ ,,ვერსია'' დაინტერესდა, რაღა მაინცდამაინც ზუგდიდის ერთ-ერთი თონის მფლობელმა გააძვირა პური, თანაც 10 თეთრით და თან ისე, რომ ამ ფაქტს რამდენიმე ტელევიზიაც კი გამოეხმაურა სპეციალური სიუჟეტით, რაც მალხაზ დოლიძემ ასე აგვიხსნა: 

,,იცით, რაშია საქმე? პატარ-პატარა საცხობებს ფქვილის საკუთარი მიმწოდებლები ჰყავთ.Pპურის ქარხნებისა და მსხვილი მწარმოებლებისგან განხვავებით, ისინი ფქვილს ბაზარში ყიდულობენ და ამ საცხობებს, მათ შორის, თონეებსაც ამარაგებენ. ბაზარში კი, ხომ იცით, რა სიტუაციაა? ზოგი ვაჭარი ფქვილს 1-2 ლარით, ზოგი _ 5 ლარით აძვირებს. გიმეორებთ, პურის, როგორც სახალხო პროდუქციის ფასი არ გაიზრდება! 

ყველაზე მნიშვნელოვანი ის არის, რომ ახალი წლის წინ, ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა საქართველოს 27 000 ტონა ხორბალი გადასცა მსხოლოდ იმის გამო, რომ რუსეთმა ხორბალზე დამატებითი გადასახადი დაგვიწესა. ამერიკა ჩვენი მეგობარი და სტრატეგიული პარტნიორია და ასეთი საჩუქარი გაგვიკეთა, ახლა კიდევ ველოდებით 30 000 ტონა ხორბალს. ამას იმიტომ გეუბნებით, რომ წისქვილკომბინატებს ხორბლის საკმარისი მარაგი აქვთ''.

მაია მიშელაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 19 Feb 2020 13:27:06 +0400
უმძიმესი რეალობა _ საქართველოს მოსახლეობის უმეტესობა შიმშილის ზღვარზეა! http://versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6563-უმძიმესი-რეალობა-_-საქართველოს-მოსახლეობის-უმეტესობა-შიმშილის-ზღვარზეა.html http://versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6563-უმძიმესი-რეალობა-_-საქართველოს-მოსახლეობის-უმეტესობა-შიმშილის-ზღვარზეა.html

საგანგაშო კვლევა: 1 800 000 ადამიანს 19 მილიარდი ლარის სესხი აქვს აღებული!

საქართველოს სრულწლოვანი მოსახლეობის 66% სამომხმარებლო სესხით სარგებლობს. სხვაგვარად რომ ვთქვათ, ქვეყნის ორი მესამედი ვალით ცხოვრობს, რაც იმას ნიშნავს, რომ ქვეყანაში ეკონომიკური კრიზისია. მძიმე ეკონომიკური ფონის გამო, დასაქმებული მოსახლეობის აბსოლუტური უმრავლესობა პრობლემის გადაჭრას სწრაფი სამომხმარებლო სესხით ცდილობს. საბოლოოდ, კიდევ უფრო მძიმე მდგომარეობაში ვარდება, რადგან ბანკიდან, ან სხვა საფინანსო ინსტიტუტიდან ერთხელ უკვე აღებულ ვალს ახალ ვალს უმატებს, მერე ამ ვალს ვეღარ ისტუმრებს და პრობლემურ მსესხებელთა რაოდენობა გეომეტრიული პროგრესიით იზრდება.

არასამთავრობო ორგანიზაცია ,,თავისუფლებისა და დემოკრატიის ფონდმა'' ახალი კვლევა გამოაქვეყნა. საქართველოს ეროვნული ბანკიდან გამოთხოვილი ინფორმაციით ირკვევა, რომ საქართველოში 1 800 000 სრულწლოვან ადამიანს, დაახლოებით, 19 მილიარდი ლარის ოდენობის სესხი აქვს აღებული, რაც ცალსახად იმას ნიშნავს, რომ ქვეყნის მოსახლეობის 66% საბანკო ვალით ცხოვრობს, ხოლო ერთი ადამიანის სესხის საშუალო მოცულობა, დაახლოებით, 10 000 ლარია. 

,,თავისუფლებისა და დემოკრატიის ფონდში'' განმარტავენ, რომ სამომხმარებლო სესხის ასეთი მაღალი მაჩვენებელი არაფერზე მიუთითებს, მაგრამ მთავარი პრობლემა სესხის მიზნობრიობაა. ქვეყნის სრულწლოვანი მოსახლეობის 66% სამომხმარებლო სესხით სარგებლობს, რაც ძირითადად, მოხმარებას ხმარდება და არა _ წარმოებას. 

„ამ შემთხვევაში, მთავარი პრობლემა სესხის მიზნობრიობაა. საქართველოში 2 700 000 სრულწლოვანი ადამიანია, რომელთა 66%-ს სამომხმარებლო სესხი აქვს აღებული. ხშირად გვედავებიან და გვიმტკიცებენ, რომ სესხი კარგია, მაგრამ ავიწყდებათ, რომ მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ეს სესხი ეკონომიკური დოვლათის შექმნას უნდა მოხმარდეს. საქართველოში 760 000 პენსიონერია და მათგან ყოველი მეორე თუ არა, ყოველი მესამე სარგებლობს საპენსიო სესხით, რასაც ძირითადად, წამლებისა და საკვებისთვის იყენებს. მეტიც, ყოველ მეოთხე მსესხებელს, ვადაგადაცილება უფიქსირდება, რაც ნიშნავს, რომ სესხის დაფარვას ვერ ახერხებს. გარდა ამისა, პრობლემაა ისიც, თუ როგორ იზრდება ბანკებისთვის ვადაგადაცილებულ სესხებზე ჯარიმებიდან და საურავებიდან მიღებული შემოსავლები. 2017 წელს, ეს მაჩვენებელი 77 მილიონი იყო, 2019 წელს _ 85 მილიონი. ეს ნიშნავს, რომ ადამიანებს სესხის გადახდა უფრო და უფრო უჭირთ. 2018 წელს, უფრო მეტ ადამიანს ჰქონდა ვადაგადაცილება სესხებზე, ვიდრე 2019 წელს, მაგრამ მათი რაოდენობა იმიტომ კი არ შემცირდა, რომ ეკონომიკური მდგომარეობა გაუმჯობესდა, არამედ, 2018 წლის ბოლოს, სესხების განულების პროგრამის საშუალებით, ვადაგადაცილებული სესხები ჩამოაწერეს“, _ განმარტავენ კვლევის ავტორები. 

ერთი წლის წინ, საქართველოს ეროვნულის ბანკის რეგულაციების შედეგად, სამომხმარებლო სესხების აღება გამკაცრდა. იმდენადაც კი, რომ საზოგადოების ცნობადი სახეები სოციალურ ქსელში სარკასტულად ხუმრობდნენ _ ტექნიკის მაღაზიებში, სხვადასხვა საყოფაცხოვრებო ნივთს განვადებითაც კი ვეღარ ვყიდულობთო. რეალურად, საბანკო რეგულაციების შემოღების ერთადერთი მიზანი ის იყო, რომ ბანკებს თუ სხვა საფინანსო ინსტიტუტებს, პოტენციური მსესხებლის საკრედიტო ისტორია გულდასმით შეესწავლათ და მხოლოდ დადასტურებული შემოსავლების შემთხვევაში გაეცათ სამომხმარებლო სესხი. 

ასეა თუ ისე, ცოტა უცნაურია, რომ მკაცრი საბანკო რეგულაციების ფონზე, საქართველოს მოსახლეობის 66%-ს, დაახლოებით, 19 მილიარდი ლარის სესხი აქვს. ,,თავისუფლებისა და დემოკრატიის ფონდის'' ამ კვლევაზე, ,,ვერსიას'' ,,საზოგადოება და ბანკების'' ერთ-ერთი დამფუძნებელი, გიორგი კეპულაძე ესაუბრა. 

_ გიორგი, საბანკო რეგულაციების გამკაცრების ფონზე, საქართველოში მცხოვრებ 1 800 000 ადამიანს, 19 მილიარდი ლარის სესხი ჰქონია, როგორ ხსნით ამ უცნაურ ტენდენციას? 

_ აუცილებლად უნდა გავითვალისწინოთ, რომ ეს არის მთლიანი საფინანსო სექტორის ვალდებულებები ანუ აქ მხოლოდ საბანკო სესხები არ იგულისხმება. ზოგადად, სამომხმარებლო სესხების რაოდენობრივი ზრდა, ონლაინსესხების მასობრიობამ გამოიწვია _ ბევრ ადამიანს მცირე ზომის პატარა სესხი აქვს. მიუხედავად იმისა, რომ 2018 წლის ბოლოს, 600 000-ზე მეტ ადამიანს, რომლებსაც პრობლემური ანუ ვადაგადაცილებული სესხები ჰქონდა, ეს ვალდებულება ჩამოაწერეს, 2019 წლის მონაცემებით, 111 000-ზე მეტ ახალ მსესხებელს ახალი ვადაგადაცილება გააჩნდა, დღეს კი მათი რაოდენობა 472 000-ია ანუ ყოველ მეოთხე მსესხებელს პრობლემა აქვს. 

რა თქმა უნდა, მთავარი მიზეზი სიღარიბე და ქვეყნის დაბალი ეკონომიკური განვითარებაა, სწორედ ამის გამოა, რომ მოქალაქეების ნაწილს, თვიდან თვემდე თავის გასატანად გარკვეული ოდენობის სესხი სჭირდება, რაც თავისთავად, მსესხებელთა რაოდენობას ზრდის. ვფიქრობ, მთავრობამ ამ პრობლემის წინააღმდეგ სერიოზულად უნდა იბრძოლოს, სულ მცირე, ამ ადამიანებს იმის საშუალება მაინც უნდა ჰქონდეთ, რომ ცხოვრების ელემენტარული პირობები დაიკმაყოფილონ. 

აქვე, ისიც უნდა აღვნიშნოთ, რომ შარშან ძალიან მაღალი ინფლაცია იყო _Pსაშუალოდ 7%, მაგრამ მთავარი პროდუქცია, რასაც მოვიხმართ და ეს სურსათია, დაახლოებით, 15%-20%-ით გაძვირდა. ამან გაზარდა ხარჯები და შესაბამისად, ადამიანებს, რომლებსაც სესხები ჰქონდათ აღებული, სურსათის გაძვირების გამო, სესხების მომსახურების ფული აღარ დარჩათ! 

_ რეალობა ასეთია: მძიმე ფინანსური მდგომარეობიდან გამომდინარე, პრობლემის მოგვარებას ხალხი ახალი სესხის აღებით ცდილობს, ალბათ, ამიტომაცაა ბევრი ვადაგადაცილებული სესხი, არ მეთანხმებით? 

_ სამწუხაროდ, ჩვენთან დანაზოგების სისტემა და ზოგადად, თანხის დაზოგვის კულტურა კარგად განვითარებული არაა. ,,შავი დღისთვის'' გადადებული ფული ბევრ ოჯახს, სამწუხაროდ, აღარ აქვს. შესაბამისად, ისინი ყოველთვიურად არიან მობილიზებულნი, რათა როგორმე თავი გაიტანონ და ხშირ შემთხვევაში, ვალზე ვალს ამატებენ, რაც კარგი ცხოვრებიდან არ არის გამოწვეული. მიზეზი ისაა, რომ ამ ადამიანებს სხვა საშუალება, უბრალოდ, აღარ დარჩათ, რაც გასაყიდი ჰქონდათ _ გაყიდეს, ვალის აღების რა შესაძლებლობაც ჰქონდათ _ უკვე აიღეს და ერთი შანსიღა დარჩათ _ როგორღაც შემორჩენილი ძვირფასი ნივთის დალომბარდების, ან ონლაინსესხის აღების. შესაბამისად, ქვეყანაში ვალის ტვირთი და ჭარბვალიანობა გაიზარდა და მიუხედავად იმისა, რომ 2018 წლის ბოლოს, ამდენ ადამიანს ვადაგადაცილებული სესხები ჩამოაწერეს, მაინც დარჩნენ ისინი, რომლებსაც უკვე მიმდინარე სესხებზე უფიქსირდებათ ვადაგადაცილება. 

მას, ვისაც 2018 წლის ბოლოს ვალი ჩამოაწერეს, პარალელურად, გარკვეული საბანკო სესხი მაინც ჰქონდა დარჩენილი, რომელსაც ვერ იხდიდა, მაგრამ სავარაუდოდ, არც ჩამოწერას ექვემდებარებოდა. ამიტომაც ვამბობ, რომ ვალების ჩამოწერით, ამ ადამიანების რაოდენობა მნიშვნელოვნად მაინც არ შემცირებულა. ყოფილი პრემიერი, მამუკა ბახტაძე, პირდაპირ ატყუებდა მოსახლეობას, როდესაც ჰპირდებოდა, რომ 2019 წლის 1 იანვრიდან, ისინი ახალ ცხოვრებას დაიწყებდნენ და თუ დასჭირდებოდათ, ბანკიდან სესხს უპრობლემოდ აიღებდნენ. როგორც გითხარით, ამ ადამიანებს სხვა ვალდებულებებიც ჰქონდათ და ამის გამო, დღესაც პრობლემა აქვთ. შესაბამისად, ვადაგადაცილებული სესხების ჩამოწერა პოპულისტური ნაბიჯი იყო, რაც ბევრი საერთაშორისო ორგანიზაციის შეფასებით, ამომრჩევლების ირიბ მოსყიდვად შეფასდა. რეალურად, ამან ეკონომიკური შეღავათი არ მოგვიტანა, რადგან მართალია, ადამიანებს სესხები ჩამოაწერეს, რაც მცირეოდენი შეღავათია, მაგრამ აქტიურ ეკონომიკურ პროცესში მაინც ვერ ჩაერთნენ _ სესხის აღებას ვერ ახერხებენ! 

სხვათა შორის, იმ ადამიანების უმრავლესობა, რომლებსაც 2018 წლის დეკემბერში, ვადაგადაცილებული სესხები ჩამოაწერეს, კომერციული ბანკებისა და სხვა საფინანსო ინსტიტუტებისთვის ძალიან დიდხანს, ისევ ცუდი მსესხებლები იქნებიან. ყველამ იცის, რომ მათ საკუთარი სურვილით კი არ გადაიხადეს დავალიანება, არამედ, ვიღაცამ გადაუხადა და ეს ინფორმაცია დამალული არ ყოფილა _ საჯარო ფაქტი იყო. ამიტომაც, ეს ადამიანები ბანკებისთვის სარისკო მსესხებლები არიან და კიდევ კარგა ხნის განმავლობაში, მათ სესხების აღება ძალიან გაუჭირდებათ. 

_ ისევ ,,თავისუფლებისა და დემოკრატიის ფონდის'' კვლევას დავუბრუნდეთ. მესმის, ძალიან ძნელია, ადამიანთა იმ კატეგორიას ვურჩიოთ, ვალზე ვალი არ დაიმატონ, რომლებსაც კონკრეტულ მომენტში ფინანსური პრობლემა შეექმნათ და მართალია, სესხი უკვე აქვთ, მაგრამ ისევ ბანკს, ან ონლაინ-საკრედიტო ორგანიზაციას მიმართავენ, რათა 300-500 ლარის სესხი აიღონ. ამის მიუხედავად, მაინც უნდა გკითხოთ, რა არის გამოსავალი? 

_ საბოლოო ჯამში, გრძელვადიან პერსპექტივაში, გამოსავალი ისაა, რომ ცხოვრების დონე ამაღლდეს, სიღარიბე ნელ-ნელა მაინც დავძლიოთ, რათა ადამიანთა უმრავლესობისთვის, ფულის სესხება გადარჩენის ერთადერთი გამოსავალი არ იყოს! ძალიან მნიშვნელოვანია ფინანსური განათლების დონის ამაღლება, რაზეც ერთდროულად უნდა იზრუნოს, როგორც სახელმწიფომ და კომერციულმა ბანკებმა, ასევე ჩვენ _ არასამთავრობო ორგანიზაციებმაც. 

როდესაც ადამიანები, საკუთარი გადაწყვეტილებით, ვალზე ვალს ამატებენ, ან ამ დროს, ვიღაცა ლომბარდში მიდის, რათა თავისი ოჯახიდან ბოლო ოქროს ნივთი ჩააბაროს, მან ყველაზე უკეთ იცის, რომ კარგა ხანს, ვერც ამ ნივთს დაიბრუნებს უკან და ვერც სესხს გაისტუმრებს. თუმცა, ამის მიუხედავად, იმდენად უჭირს, რომ სხვა არჩევანი და გამოსავალი, უბრალოდ, არ დარჩა. სამწუხაროდ, შესაძლოა, საკმარისი ფინანსური განათლებაც არ აქვს, რათა დათვალოს, რამდენად ძვირი უჯდება ეს ნაბიჯი საბოლოოდ, რამდენად დამაზიანებელია მისი ოჯახისა და ფინანსებისთვის ვალზე ვალის დამატება. 

ფინანსური განათლების დონის ამაღლების გარდა, მოსაფიქრებელია სქემა, რათა კომერციულ ბანკებსა და საფინანსო ინსტიტუტებში, რისკების მენეჯმენტი და რისკების შეფასების სტრუქტურა კიდევ უფრო მეტად დაიხვეწოს. იმედი მაქვს, იმ რეგულაციებს, რაც საბანკო და საფინანსო სექტორში შარშან შემოვიდა, საშუალოვადიან პერსპექტივაში ისეთი შედეგი ექნება, რომ ქვეყანაში ჭარბვალიანობა აღარ გაიზრდება.

მაია მიშელაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 19 Feb 2020 13:26:53 +0400
საბიუჯეტო თანხების უმიზნო ფლანგვა http://versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6556-საბიუჯეტო-თანხების-უმიზნო-ფლანგვა.html http://versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6556-საბიუჯეტო-თანხების-უმიზნო-ფლანგვა.html

რა სკანდალური დარღვევები აღმოაჩინა სახელმწიფო აუდიტმა მცხეთის მუნიციპალიტეტში 

სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა მცხეთის მუნიციპალიტეტის აუდიტის ანგარიში გამოაქვეყნა. ესაა 2017-2018 წლების ბიუჯეტებით გათვალისწინებული პროგრამების ხარჯვის შესაბამისობის აუდიტი, სადაც უამრავი დარღვევა დაფიქსირდა. მაგალითად, ინფრასტრუქტურულ პროექტებში აუდიტორებმა სისტემური ხარვეზები დააფიქსირეს და ისიც გაარკვიეს, რომ მცხეთის მუნიციპალიტეტი დაუსრულებელ პროექტებსაც კი იბარებდა. აღარაფერს ვამბობთ, დაუსაბუთებლად გაცემულ ხელფასსა და პრემიებზე, ნორმაზე მეტ ავტომობილებსა და წარმომადგენლობით ხარჯებზე, რის გამოც სახელმწიფო აუდიტორებმა დაასკვნეს, რომ მცხეთის მუნიციპალიტეტი საბიუჯეტო სახსრებს არარაციონალურად და არაეკონომიურად ხარჯავდა. 

საქართველოს პარლამენტში მცხეთის მაჟორიტარი დეპუტატი დიმიტრი ხუნდაძეა. დიახ, ის დიმიტრი ხუნდაძე, რომელმაც რამდენიმე კოლეგა მაჟორიტარ დეპუტატთან ერთად, ლამის შიდა პარტიული განხეთქილება გამოიწვია, როდესაც პროპორციულ საარჩევნო სისტემაზე გადასვლა გააპროტესტა. სიტუაცია ისე დაიძაბა, რომ ,,ქართულმა ოცნებამ'' საარჩევნო სისტემის 2020-ში შეცვლა გადაიფიქრა, მაგრამ საპარლამენტო უმრავლესობა რამდენიმე დეპუტატმა მაინც დატოვა, აქეთ ოპოზიციაც აბობოქრდა... ყველაფერი ეს იმიტომ გავიხსენე, რომ ზუსტად იმ პერიოდში, როდესაც დიმიტრი ხუნდაძე აქტიურად აპროტესტებდა პროპორციულ საარჩევნო სისტემას, ,,ვერსიასთან'' ინტერვიუში, ჩემს კოლეგას შესთავაზა, მცხეთაში წამობრძანდით და ყველა იმ ინფრასტრუქტურულ პროექტს გაჩვენებთ, რაც ამ პერიოდში გაკეთდაო. ახლა, როდესაც სახელმწიფო აუდიტის დასკვნას გავეცანი, ლოგიკური კითხვა მიჩნდება: კი, მაგრამ, რა უნდა დაეთვალიერებინა, ბატონო დიმიტრი, ჩემს კოლეგას, დაუსრულებელი ინფრასტრუქტურული პროექტები _ ხარვეზებით გარემონტებული კულტურის სახლი და სპორტკომპლექსი, თუ წყალმომარაგების ის სისტემა, რის გამოც მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფლების უმრავლესობას წყალი ახლაც გრაფიკით მიეწოდება, თანაც დაბინძურებული, რომელიც სტანდარტებს არ შეესაბამება და კრიტიკას ვერ უძლებს?!

ინფრასტრუქტურული პროექტები 

2017-2018 წლებში, მცხეთის მუნიციპალიტეტში განხორციელებული ინფრასტრუქტურული პროექტების შესყიდვის შესწავლისას, სახელმწიფო აუდიტორებმა სისტემური ხარვეზები გამოავლინეს. კერძოდ, მუნიციპალიტეტი გაფორმებულ ხელშეკრულებებში, დამატებითი სამუშაოების შესრულების მიზნით, შესყიდვის ღირებულებას 10%-ის ფარგლებში ზრდიდა. 

აუდიტის შედეგად გაირკვა, რომ 2017-2018 წლებში, მუნიციპალიტეტმა 19 985 100 ლარის ინფრასტრუქტურული პროექტები შეისყიდა. მათგან, 10 273 700 ლარის ღირებულების 17 ხელშეკრულებაში ცვლილებები შეიტანეს, რის გამოც სახელშეკრულებო ღირებულება 10%-ის ფარგლებში _ 949 300 ლარით გაზარდეს: 

,,კერძოდ, აღნიშნული 17 ხელშეკრულების ფარგლებში განსახორციელებელი პროექტებიდან, 704 300 ლარის შესასრულებელი სამუშაოები ამოიღეს, ხოლო 1 653 600 ლარის სამუშაოები პირიქით _ დაუმატეს. მაგალითად, ხელშეკრულებებს 1 100 000 ლარის ღირებულების სამუშაოები დაემატა, რომლებიც პირველადი ხარჯთაღრიცხვით გათვალისწინებული არ ყოფილა. მუნიციპალიტეტმა ვერ წარმოადგინა 1 100 000 ლარის სამუშაოების ფასების განსაზღვრის ამსახველი მტკიცებულებები. მეტიც, მცხეთის მუნიციპალიტეტის მიერ განხორციელებული ცვლილებები სისტემატურ ხასიათს ატარებდა. ხელშეკრულების ზრდის ფარგლებში, მიმწოდებლები დამატებით ასრულებდნენ ისეთ სამუშაოებს, რომელთა განსაზღვრაც წინასწარ შეიძლებოდა, ან შესაძლებელი იყო ამ სამუშაოების ახალი ტენდერის საშუალებით შესყიდვა. აღსანიშნავია, რომ დამატებული სამუშაოების ძირითადი ნაწილის ერთეულის ფასები, მუნიციპალიტეტისა და მიმწოდებლის შეთანხმებით დგინდებოდა, რაც საბიუჯეტო სახსრების არაეკონომიური ხარჯვის რისკს წარმოშობდა'', _ ვკითხულობთ აუდიტის დასკვნაში. 

აქედან გამომდინარე, სახელმწიფო აუდიტორებმა დაასკვნეს, რომ მცხეთის მუნიციპალიტეტში არასწორი პრაქტიკაა დამკვიდრებული, რადგან სამშენებლო სამუშაოების შესყიდვის დაგეგმვისას, შესასრულებელ სამუშაოებს არ ითვალისწინებდნენ. ახალი სამუშაოების შესყიდვის მიზნით, მუნიციპალიტეტი სისტემატურად, დაუსაბუთებლად ზრდიდა სახელშეკრულებო ღირებულებას 10%-ის ფარგლებში, თუმცა აუდიტის ჯგუფმა საკმარისი და შესაფერისი აუდიტორული მტკიცებულებები ვერ მოიპოვა, რაც მუნიციპალიტეტის მიერ, სახელშეკრულებო ღირებულების ზრდის აუცილებლობას დაადასტურებდა. შედეგად, 2017-2018 წლებში, მცხეთის მუნიციპალიტეტმა არაკონკურენტულ გარემოში, ერთ მილიონ ლარზე მეტი ღირებულების სამუშაოები შეისყიდა და ფინანსური რესურსის რაციონალურ-ეკონომიური ხარჯვის შესაძლებლობა არ გამოიყენა! 

სპორტული კომპლექსი და კულტურის სახლი 

2013 წელს, მცხეთის მუნიციპალიტეტმა, ხოლო 2014 წელს, ქალაქ მცხეთის მერიამ კონკურსის საშუალებით, კულტურის სახლისა და სპორტულ-გამაჯანსაღებელი კომპლექსის სამშენებლო სამუშაოების საპროექტო დოკუმენტაცია შეისყიდა. ორივე ხელშეკრულების ღირებულება ჯამში, 190 000 ლარი იყო, აქედან კულტურის სახლი _ 55 000 ლარი, სპორტული კომპლექსი _ 135 000 ლარი. კულტურის სახლისა და სპორტული კომპლექსის საპროექტო- სახარჯთაღრიცხვო დოკუმენტაციას ექსპერტიზის დადებითი დასკვნები ახლავს. ამის მიუხედავად, აუდიტის ჯგუფის მიერ მოპოვებული მტკიცებულებების საფუძველზე, პროექტსა და ხარჯთაღრიცხვებში სერიოზული ხარვეზები დაფიქსირდა: 

,,პროექტების ჩაბარების პროცესში, მცხეთის მუნიციპალიტეტმა ხარვეზები ვერ გამოავლინა და სრულად აანაზღაურა მომსახურების ღირებულება _ 190 000 ათასი ლარი. ამის შემდეგ, ხარვეზიანი ხარჯთაღრიცხვებით, სპორტული კომპლექსისა და კულტურის სახლის სამშენებლო სამუშაოების შესყიდვაზე, ტენდერები გამოაცხადა. ხარვეზების გამო, სამუშაოების მიმდინარეობის პროცესში, ხარჯთაღრიცხვებში მნიშვნელოვანი კორექტირებები შეიტანეს. კერძოდ, კულტურის სახლის საპროექტო-სახარჯთაღრიცხვო დოკუმენტაციაში ისეთი ცვლილებები განახორციელეს, რომ მშენებლობის ღირებულება გაზარდეს, რის გამოც მუნიციპალიტეტმა, ადგილობრივი ბიუჯეტიდან დამატებით 34 000 ლარი გადაიხადა''. 

სახელმწიფო აუდიტორებმა გაარკვიეს, რომ კულტურის სახლისა და სპორტული კომპლექსის სამშენებლო სამუშაოების პროექტების ჩაბარების ეტაპზე, მუნიციპალიტეტში შესაბამისი კონტროლის მექანიზმები არ არსებობდა. მეტიც, ხარვეზების გამოვლენის მიუხედავად, მუნიციპალიტეტს პროექტების ავტორების მიმართ, შესაბამისი სამართლებრივი ღონისძიებებიც კი არ გაუტარებია. 

სახელმწიფო აუდიტორებმა დაასკვნეს, რომ სამუშაოების შესრულების გეგმა-გრაფიკის დარღვევის გამო, ქალაქ მცხეთის მერიამ მიმწოდებელი არ დააჯარიმა და დაახლოებით, 306 100 ლარის სანქცია არ დააკისრა. ხელშეკრულების ღირებულების გაზრდითა და ხარჯთაღრიცხვაში შეტანილი ცვლილებების შედეგად, მილიონ ლარზე მეტი ღირებულების სამუშაოები მუნიციპალიტეტმა არაკონკურენტულ გარემოში შეისყიდა, რის გამოც ეკონომიის მიღების შესაძლებლობა შეიზღუდა. გარდა ამისა, მერიამ საექსპერტო მომსახურებაც კი შეისყიდა, მაგრამ ვერ გამოიყენა და 23 600 ლარი, არაეფექტიანად დახარჯა! 

დაზიანებული ინფრასტრუქტურული პროექტები 

2017-2018 წლებში, მცხეთის მუნიციპალიტეტმა სხვადასხვა მიმწოდებელთან გაფორმებული ხელშეკრულების ფარგლებში, რამდენიმე ინფრასტრუქტურული პროექტის სამშენებლო-სარეაბილიტაციო სამუშაო შეისყიდა. სახელმწიფო აუდიტორებმა გაარკვიეს, რომ საექსპერტო დასკვნის საფუძველზე, სამუშაოების მიღება-ჩაბარებას გამგებლის ბრძანებით შექმნილი კომისია ახორციელებდა. მიმწოდებლებთან გაფორმებული ხელშეკრულებები შესრულებული სამუშაოების ხარისხის გარანტიას ითვალისწინებდა, რაც ნიშნავს, რომ სამუშაოების ჩაბარებიდან გარკვეული პერიოდის განმავლობაში, მიმწოდებელი ვალდებულია საკუთარი ხარჯებით აღმოფხვრას ხარვეზები. 

აუდიტის შედეგად გამოვლინდა, რომ განხორციელებული კაპიტალური პროექტების ნაწილი საგარანტიო პერიოდში დაზიანდა და მოსახლეობა მატერიალური სიკეთით ვერ სარგებლობს, ხოლო მუნიციპალიტეტს არ მიუმართავს შემსრულებლისთვის, რათა ამ უკანასკნლეს ხარვეზები აღმოეფხვრა. 

ახლა ვნახოთ, კონკრეტულად რომელი ინფრასტრუქტურული პროექტები დაზიანდა მცხეთის მუნიციპალიტეტში: 

დაბა ქსნის კანალიზაციის სისტემა _ 2010 წელს, საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდსა (მგფ) და მცხეთის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს შორის, დაბა ქსნის კანალიზაციის სისტემის რეაბილიტაციაზე, საინვესტიციო დაფინანსების ხელშეკრულება გაფორმდა. შესრულებული სამუშაოების ღირებულება 1 242 700 ლარი იყო. 

სახელმწიფო აუდიტორებმა გაარკვიეს, რომ მცხეთის მუნიციპალიტეტის გამგეობამ, ქსნის კანალიზაციის სისტემა 2011 წელს ჩაიბარა. ობიექტის ექსპლუატაციასა და მოვლა-პატრონობაზე პასუხისმგებელი მუნიციპალიტეტი იყო. საკანალიზაციო სისტემა ქსნის სასჯელაღსრულების დაწესებულებას, მინის ტარის საწარმოსა და მოსახლეობის ნაწილს უნდა მომსახურებოდა. პროექტის მიხედვით, საკანალიზაციო სისტემა მოიცავდა საკანალიზაციო ქსელსა და გამწმენდ ნაგებობას, რომლის ფუნქცია, მდინარე მტკვარში ჩამდინარე საკანალიზაციო წყლების გაწმენდა იყო: 

,,შესწავლით გაირკვა, რომ საკანალიზაციო წყლების გამწმენდი ნაგებობა არ ფუნქციონირებს, გაუწმენდავი წყლები კი პირდაპირ, მდინარე მტკვარში ჩაედინება, რაც საფრთხეს უქმნის გარემოსა და მოსახლეობას. მუნიციპალიტეტის პასუხისმგებელი პირების განმარტებით, ქსნის საკანალიზაციო სისტემის გამწმენდი ნაგებობა 2012 წელს გაიძარცვა და ამის შემდეგ აღარ უმუშავია''. 

მართალია, საკანალიზაციო სისტემის გამწმენდი ნაგებობის გაძარცვის შესახებ სამართალდამცავ ორგანოს აცნობეს, მაგრამ სახელმწიფო აუდიტორების მტკიცებით, მცხეთის მუნიციპალიტეტს დამატებით, სხვა სახის ღონისძიება არ გაუტარებია. ამ პროექტზე მუნიციპალიტეტმა 1 206 900 ლარი დახარჯა. 

მინისტადიონი სოფელ ძეგვში _ 2017 წლის 17 ივლისს, მცხეთის გამგეობასა და შპს „გზამშენ 7“-ს შორის, სოფელ ძეგვში, მინისტადიონის სამშენებლო სამუშაოებზე ხელშეკრულება გაფორმდა, რომლის ღირებულება 52 100 ლარი იყო. ეს ობიექტი მუნიციპალიტეტმა 2018 წლის თებერვალში ჩაიბარა. სამუშაოების საგარანტიო ვადა ერთ წელი იყო, რომლის განმავლობაში მიმწოდებელს გამოვლენილი ხარვეზები უნდა გაესწორებინა: 

,,2019 წლის 20 თებერვალს, აუდიტის ჯგუფმა, მცხეთის მერიის წარმომადგენლებთან ერთად, შესრულებული სამუშაოები დაათვალიერა. აღმოჩნდა, რომ სპორტული მოედანი დაზიანებულია, მაგრამ ამის მიუხედავად, მუნი ციპალიტეტის შესაბამისმა პასუხისმგებელმა პირებმა, არ მიმართეს მიმწოდებელს, რათა საგარანტიო ვადაში, ეს ხარვეზები აღმოეფხვრა''. 

სახელმწიფო აუდიტორების მტკიცებით, ზემოთ ჩამოთვლილი ინფრასტრუქტურული ობიექტების დაზიანების მიზეზი შეიძლება იყოს უხარისხოდ შესრულებული სამუშაოები, ან მათი არასათანადო ექსპლუატაცია. 

მოსახლეობის წყალმომარაგება 

2017-2018 წლებში, მცხეთის მუნიციპალიტეტში წყლის სისტემის რეაბილიტაციისა და ექსპლუატაციის ქვეპროგრამა პრიორიტეტად იყო მიჩნეული. ქვეპროგრამის ფარგლებში, მუნიციპალიტეტის სოფლების დაქსელვა და არსებული წყლის რეზერვუარების გაწმენდა-შეკეთება, ასევე დეზინფექცია და რეაბილიტაცია დაგეგმეს. გარდა ამისა, ქვეპროგრამით გათვალისწინებული იყო სოფლის მოსახლეობისთვის სასმელი წყლის მიწოდება, არსებული მატერიალურ-ტექნიკური ბაზის მოვლა-პატრონობა; სასმელი წყლის ჭაბურღილების მოწყობა; მუნიციპალიტეტის სოფლებში, სასმელი წყლის მაგისტრალების სარემონტო სამუშაოები და გამრიცხველიანება. 

მოსახლეობის წყალმომარაგებას მცხეთის მუნიციპალიტეტი, მის მიერ დაფუძნებული, შპს „მცხეთის სოფწყალის“ საშუალებით ახორციელებდა. წესდებით, საწარმოს საქმიანობის სფეროდ მოსახლეობისთვის ხარისხიანი წყლის მიწოდება, არსებული მატერიალურ-ტექნიკური ბაზის მოვლა-პატრონობა, სოფლებში არსებული სასმელი წყლის მაგისტრალზე მიმდინარე სარემონტო სამუშაოები, რეზერვუარების რეცხვა-დასუფთავება და დეზინფექცია განისაზღვრა. 2017 წელს, შპს „მცხეთის სოფწყალმა“ მუნიციპალიტეტიდან სუბსიდიის სახით, 544 000 ლარი, ხოლო 2018 წელს – 770 000 ლარი მიიღო. 

სახელმწიფო აუდიტორებმა, წყალმომარაგების პროცესის შესწავლით გაარკვიეს, რომ მუნიციპალიტეტი პრიორიტეტების დოკუმენტით განსაზღვრულ ვალდებულებებს არ ასრულებდა: ,,კერძოდ, სისტემის მოწყობა-რეაბილიტაციის მიზნით განხორციელებული ინფრასტრუქტურული პროექტები არასაკმარისია და ვერ უზრუნველყოფდა სასმელ წყალზე მოსახლეობის უმეტესი ნაწილის ყოველდღიური მოთხოვნილების დაკმაყოფილებას; 2017-2018 წლებში, აბონენტების გამრიცხველიანება არ დაფინანსებულა; მუნიციპალიტეტი ვერ უზრუნველყოფდა მოსახლეობის მიერ მოხმარებული სასმელი წყლის გადასახადის ამოღებას''. 

აუდიტის შედეგად ისიც გაირკვა, რომ შპს „მცხეთის სოფწყალი“, სისტემატურად აწვდიდა ინფორმაციას მუნიციპალიტეტს მოსახლეობის წყალმომარაგების კუთხით არსებული რთული მდგომარეობის შესახებ. კერძოდ, წერილებში ხაზგასმული იყო შემდეგი პრობლემები: საჭირო იყო წყლის დამატებითი შემკრებების, ჭაბურღილების, სანიტარული ზონებისა და საქლორატოროს მოწყობა, წყალსადენის შიდა ქსელის განვითარება; წყლის დებეტის შემცირების გამო, რეზერვუარებში არ იყო წყლის საკმარისი რაოდენობა და მოსახლეობა არსებული ხევებიდან თვითნებურად მოიხმარდა სასმელად უვარგის, დაბინძურებულ წყალს; წყლის მისაწოდებლად გამოყენებული იყო უვარგისი ფოლადის მილები; ზოგიერთი ჭაბურღილიდან მიღებული წყალი, ლაბორატორიული სინჯების მიხედვით, არ ექვემდებარებოდა დამუშავებას და არ უნდა გამოყენებულიყო სასმელად; ჭაბურღილიდან მიღებულ წყალს მოჰყვებოდა გოგირდის გემო და სუნი, რასაც ჰიდრო-გეოლოგიური გამოკვლევა სჭირდებოდა. 

,,შპს „მცხეთის სოფწყალი“ მიმართავდა მუნიციპალიტეტს მიკრობიოლოგიური და ქიმიური გამოკვლევებისათვის საჭირო ლაბორატორიის უქონლობის შესახებ, რის გამოც ვერ ხერხდებოდა წყლის ხარისხის ყოველდღიური კონტროლი. კერძოდ, როგორც სასმელი წყლის მიმწოდებელ სამსახურს, შპს-ს ევალებოდა, კვლევისათვის აუცილებელი ლაბორატორია ჰქონოდა. მიუხედავად ამისა, 2017-2018 წლებში, მუნიციპალიტეტს საჭირო მოწყობილობების შესყიდვა არ დაუფინანსებია. შექმნილი მდგომარეობის მიუხედავად, მუნიციპალიტეტს არ გაუტარებია საკმარისი ღონისძიებები არსებული პრობლემების მოსაგვარებლად. მათ შორის, 2017-2018 წლებში, 8 სოფელში წყალმომარაგების გაუმჯობესების ღონისძიებები არ დაფინანსებულა, თუმცა მუნიციპალიტეტს ანგარიშზე გააჩნდა არსებითი მოცულობის თავისუფალი ფულადი ნაშთები. შედეგად, აუდიტის მიმდინარეობის პროცესში, მუნიციპალიტეტის 59 სოფლიდან, სათანადოდ გაწმენდილ წყალს 33 სოფლის მოსახლეობა იღებდა, ხოლო 26 სოფელში, ხარისხიანი წყლის მიწოდების პრობლემა დღემდე მოუგვარებელია''. 

სსიპ „სურსათის ეროვნული სააგენტოს“, შპს „მცხეთის სოფწყალის“, ააიპ „თვითმმართველი თემის მცხეთის მუნიციპალიტეტის სკოლამდელი აღზრდის დაწესებულებათა გაერთიანების“ წერილებზე დაყრდნობით, სახელმწიფო აუდიტორებმა გაარკვიეს, რომ რიგ შემთხვევებში, მოსახლეობისა და ორგანიზაციებისთვის მიწოდებული სასმელი წყლის სინჯები, საქართველოს მთავრობის სამართლებრივი აქტით განსაზღვრულ ნორმებს არ შეესაბამებოდა. მათ შორის, 2017 წელს _ 17-დან 9 საბავშვო ბაღსა და 2018 წელს _ 24-დან 10 საბავშვო ბაღს, მიკრობულად დაბინძურებული სასმელი წყალი მიეწოდებოდა! მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფლებიდან, გამრიცხველიანებულია მხოლოდ 9 სოფელი, მათ შორის, 5 სოფელი ნაწილობრივ. აუდიტორებმა დაასკვნეს, რომ 2017- 2018 წლებში, მუნიციპალიტეტის მიერ განხორციელებული წყალმომარაგების პროექტები მრიცხველების მოწყობას არ ითვალისწინებდა. ამას მოსახლეობის მიერ, სასმელი წყლის გაუფრთხილებელი, უკონტროლო ხარჯვა მოჰყვა, რაც წყლის დეფიციტისა და გრაფიკით მიწოდების ერთ-ერთი მიზეზია. 

,,2017-2018 წლებში, შპს „მცხეთის სოფწყალი“, მოხმარებული წყლის გადასახადს არ იღებდა მოსახლეობიდან, მათ შორის, არც გამრიცხველიანებული აბონენტებიდან, რადგან შესაბამისი ლიცენზია არ გააჩნდა! ლიცენზიის ფარგლებში, კომპანია წყალმომარაგებას ახორციელებდა და ემსახურებოდა 8 სოფელს. 2015 წელს, საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელ ეროვნულ კომისიას მიმართა, რათა სამოქმედო არეალიდან ჯერ 7 სოფელი ამოეღო, ხოლო შემდეგ _ ლიცენზია შეეჩერებინა. მიზეზად მიუთითა ის, რომ მძიმე ფინანსური მდგომარეობის გამო, ლიცენზიის პირობების შესრულებას და ხარისხიანი წყლის მიწოდებას ვერ უზრუნველყოფდა''. 

აქედან გამომდინარე, სახელმწიფო აუდიტორებმა დაასკვნეს, რომ მართალია, 2017-2018 წლებში, სასმელი წყლით მოსახლეობის უზრუნველყოფა მინიციპალიტეტის პრიორიტეტი იყო, მაგრამ გაწეული ხარჯის მიუხედავადაც კი, მნიშვნელოვანი და სერიოზული პრობლემები დღემდე მოუგვარებელია: სასმელი წყლის მიწოდებას არალიცენზირებული პირი ახორციელებს, მოსახლეობის უმეტეს ნაწილს წყალი მიეწოდება გრაფიკით, წყლის ხარისხი ზოგ შემთხვევაში არ შეესაბამება მოთხოვნილ სტანდარტებს. არალიცენზირებული პირი წყლის გადასახადს არ კრეფს, რის გამოც საბიუჯეტო სახსრები არაეკონომიურად და არაპროდუქტიულად იხარჯება. მუნიციპალიტეტმა არსებული თავისუფალი ფულადი რესურსი არ მიმართა აღნიშნული პრობლემების გადასაჭრელად! 

ხელფასი და ავტომობილები 

2017-2018 წლებში, მცხეთის მუნიციპალიტეტში, საკრებულოს წევრებზე, საკრებულოს თანამდებობის პირების გარდა, ხარჯები გაიცემოდა მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ დამტკიცებული წესის მიხედვით. 

,,დადგენილების შესაბამისად, 2017 წელს, საკრებულოს კომისიის სხდომებსა და დროებითი სამუშაო ჯგუფების მუშაობაში მონაწილეობის მისაღებად, მცხეთის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს წევრებს ხარჯების ასანაზღაურებლად, თვეში 412.5 ლარი, ხოლო მცხეთის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს წევრებს _ 397.5 ლარი დაუწესდათ. 2018 წელს, მცხეთის მუნიციპალიტეტის წარმომადგენლობითი ორგანოს მიერ დამტკიცებული წესის მიხედვით, საკრებულოს დეპუტატების ხარჯების ასანაზღაურებლად _ 397.5 ლარი განსაზღვრეს''. 

აუდიტის შედეგად გაირკვა, რომ 2017-2018 წლებში, მუნიციპალიტეტის საკრებულოს არათანამდებობის პირებმა, ხარჯების ანაზღაურების სახით, ჯამში 120 000 ლარი აიღეს. არადა, ამ ხარჯების დამადასტურებელი დოკუმენტური მტკიცებულებები, სახელმწიფო აუდიტორებს ვერ წარუდგინეს, რის გამოც აუდიტორებმა დაასკვნეს: ,,2017-2018 წლებში, მცხეთის მუნიციპალიტეტმა, საკრებულოს არათანამდებობის პირებზე ხარჯების ასანაზღაურებლად, 120 000 ლარი შესაბამისი დოკუმენტური დადასტურების (საფუძვლის) გარეშე, საბიუჯეტო პროცესთან დაკავშირებული მარეგულირებელი საკანონმდებლო ნორმების შეუსაბამოდ გასცა''. 

სახელმწიფო აუდიტორებმა ისიც გაარკვიეს, რომ მთავრობის დადგენილებით გაცემული რეკომენდაციის შესაბამისად, მცხეთის მუნიციპალიტეტში, სამსახურებრივი უფლებამოსილების განსახორციელებლად საჭირო ავტოპარკის გადანაწილების წესი შემუშავებული არ არის. არადა, მთავრობის დადგენილების თანახმად, საშტატო რიცხოვნობიდან გამომდინარე, მცხეთის გამგეობისთვის 2017 წელს, სამსახურებრივი უფლებამოსილების განსახორციელებლად რეკომენდებული იყო 6 ერთეული სამორიგეო ავტომანქანა, ხოლო 2018 წელს, მცხეთის მერიისთვის _ 7 ერთეული სამორიგეო ავტომანქანა. მართალია, საქართველოს მთავრობის დადგენილება მუნიციპალიტეტებისთვის სარეკომენდაციო ხასიათისაა, მაგრამ სახელმწიფო აუდიტორების მტკიცებით, საბიუჯეტო სახსრების რაციონალური და გონივრული ხარჯვიდან გამომდინარე, მისი შესრულება პრიორიტეტული უნდა იყოს. 

აუდიტის შედეგად გაირკვა, რომ 2017 წელს, მცხეთის გამგეობა, საკუთრებაში არსებულ 11 ავტომობილსა (2 _ განპიროვნებული, 9 _ სამორიგეო ავტომობილი) და თანამშრომლების მფლობელობაში არსებულ 43 ავტომობილს იყენებდა, რისთვისაც მთლიანობაში, 168 700 ლარის ღირებულების 93 100 ლიტრი საწვავი გახარჯეს. აუდიტორებისთვის წარდგენილი მონაცემების მიხედვით, კერძო საკუთრებაში არსებული 43 ავტომობილიდან, მუნიციპალიტეტის საჯარო მოსამსახურეების საკუთრებაში 18 ერთეული არ ირიცხება! 

2018 წელს, მცხეთის მერია საკუთრებაში არსებულ 16 (2 _ განპიროვნებული, 14 _ სამორიგეო ავტომობილი) და თანამშრომლების მფლობელობაში არსებულ 50 ავტომანქანას იყენებდა, რისთვისაც მთლიანობაში, 228 900 ლარის ღირებულების 106 000 ლიტრი საწვავი გაიხარჯა. კერძო საკუთრებაში არსებული 50 ავტომობილიდან, მუნიციპალიტეტის საჯარო მოსამსახურეების საკუთრებაში 31 ერთეული არ ირიცხება! 

წარმომადგენლობითი ხარჯი 

2017-2018 წლებში, მუნიციპალიტეტის „წარმომადგენლობითი ხარჯების“ სახით, 292 700 ლარი დაიხარჯა, აქედან 2017 წელს _ 137 200 ლარი, ხოლო 2018 წელს _ 155 500 ლარი. 

სახელმწიფო აუდიტორებმა გაარკვიეს, რომ ამ მუხლიდან, მუნიციპალიტეტმა სხვადასხვა მომსახურება შეისყიდა, კერძოდ: მცხეთაში გამართულ ღონისძიებებზე მოწვეული სტუმრების გამასპინძლება, საკვები პროდუქტებისა და სასტუმროს მომსახურება, საახალწლო ღონისძიებები და სხვა. 

„წარმომადგენლობითი ხარჯების“ მუხლის შესწავლით, აუდიტორებმა გამოავლინეს, რომ მუნიციპალიტეტში, შიდა ინსტრუქცია/წესი არაა შემუშავებული, რომელიც ამ მუხლიდან კვებით მომსახურებაზე თანხების რაციონალურად, ეკონომიურად და გამჭვირვალედ ხარჯვას უზრუნველყოფდა. 

შედეგად, 2017-2018 წლებში, მცხეთის მუნიციპალიტეტმა სტუმრების გამასპინძლების მიზნით, კვების მომსახურებაზე 82 700 ლარი დახარჯა, მათ შორის, 2017 წელს _ 37 000 ლარი, ხოლო 2018 წელს _ 45 700 ლარი, რისთვისაც ხელშეკრულებები სხვადასხვა კვების ობიექტებთან გააფორმა. 

სახელმწიფო აუდიტორებისთვის წარდგენილი დოკუმენტაციის მიხედვით, მიმწოდებლებზე მომსახურების ღირებულება ანაზღაურებულია მიღება-ჩაბარების აქტის საფუძველზე, რომელშიც მხოლოდ მომსახურების დასახელება და ღირებულებაა მითითებული, ხოლო მომსახურების მიმღებ პირთა რაოდენობა არ მიუთითებიათ. გარდა ამისა, 2017 წელს, ოთხ შემთხვევაში, აუდიტორებმა ღონისძიებების იდენტიფიცირება ვერA შეძლეს, არადა, სწორედ ამ ღონისძიებების კვებითი მომსახურებისთვის, მცხეთის მუნიციპალიტეტმა 3 500 ლარი დახარჯა!

მაია მიშელაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 12 Feb 2020 13:03:03 +0400
ხელისუფლება „რიყის დოქებს“ 95 მილიონად ყიდის! http://versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6545-ხელისუფლება-„რიყის-დოქებს“-95-მილიონად-ყიდის.html http://versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6545-ხელისუფლება-„რიყის-დოქებს“-95-მილიონად-ყიდის.html

რა დანიშნულება მიენიჭება ობიექტს, რომლის მშენებლობაც წინა ხელისუფლებას 75 მილიონი დაუჯდა

უახლოეს პერიოდში, საპრივატიზაციო ნუსხას ე.წ. რიყის დოქებიც დაემატება. ყოველ შემთხვევაში, ასეთი გადაწყვეტილება საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრმა, ნათია თურნავამ მიიღო. პროგრამის _ „100 საინვესტიციო შეთავაზება ბიზნესს“ ქონების პრივატიზაციის ფარგლებში, ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს ე.წ. რიყის დოქები, აუქციონზე გამოაქვს. ნათია თურნავას ინფორმაციით, თბილისის ცენტრში, 15 000 კვ.მეტრზე განთავსებული ობიექტი არსებული წესით, სამხარაულის ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს მიერ შეფასდა და მისი ფასი 95 მილიონი ლარით განისაზღვრა.

ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრის, ნათია თურნავას განცხადებით, ე.წ. რიყის დოქების ობიექტს გარკვეული მომზადება დასჭირდა, რადგან თავის დროზე, მისი მშენებლობა საკმაოდ ძვირი დაჯდა. 

,,სამწუხაროდ, დღემდე ამ ობიექტმა, მიუხედავად იმისა, რომ მის შექმნაში საკმაოდ დიდძალი თანხა დაიხარჯა, ვერ იპოვა თავისი ფუნქცია, არადა, ის ძალიან თვალსაჩინო ადგილას არის განთავსებული _ თბილისის შუაგულში, ჩვენი ტურისტებისთვის ერთ-ერთ ყველაზე საინტერესო ადგილას, სადაც ბევრი ვიზიტორი სტუმრობს ჩვენს ქალაქსა და ამ უბანს“, _ აღნიშნა თურნავამ. 

მინისტრის თქმითვე, გამჭვირვალე აუქციონის გზით, შესაძლებელი იქნება გატესტვა, თუ რამდენად რეალურია და ობიექტურია ეს ფასი ანუ სამხარაულის ექსპერტიზის ბიუროს მიერ განსაზღვრული 95 მილიონი ლარი, დღევანდელი საბაზრო მოთხოვნების მიმართ. 

„ჩვენი ამოცანაა, რომ სწორედ ღია, საჯარო აუქციონის გზით, ბიზნესთან თანამშრომლობით, საბოლოო ჯამში, თავისი სწორი გამოყენება ვუპოვოთ ე.წ. რიყის დოქებს. ჩვენ იმედი გვაქვს, რომ ამ ობიექტით დაინტერესებული ბიზნეს-ჯგუფები მოიძებნებიან“, _ განაცხადა მინისტრმა. 

რაც შეეხება პრივატიზების შემთხვევაში ობიექტის ფუნქციასა და დანიშნულებას, ნათია თურნავას თქმით, ბიზნესმა ამის შესახებ თავად უნდა იმსჯელოს, თუმცა მინისტრის განცხადებით, ეს არ ნიშნავს, რომ ამ ამდგილას, ნებისმიერი ობიექტის განთავსება შეიძლება, რადგან არსებობს თბილისის გენერალური განაშენიანების გეგმა, რომელიც ამ ტერიტორიაზე გარკვეული ტიპის მშენებლობებს ზღუდავს. შესაბამისად, აქცენტი ე.წ. რიყის დოქების კომერციულ და მიზანშეწონილ გამოყენებაზე გაკეთდება: „ჩვენ წინასწარ არ ვკარნახობთ ბიზნესს, თუ რა დანიშნულება შეიძლება ჰქონდეს ამ ობიექტს, თუმცა ვვარაუდობთ, რომ უფრო ცერემონიული ტიპის ობიექტი უნდა იყოს, მაგრამ ამ გადაწყვეტილებას ბიზნესს ვუტოვებთ და წინადადებებსაც ბიზნესიდან ველოდებით“. 

შეგახსენებთ, რომ ძველ თბილისში, რიყის ტერიტორიაზე, ე.წ. დოქების მშენებლობა წინა ხელისუფლების დროს დაიწყო. თავდაპირველად, ეს ერთგვარი ამფითეატრი უნდა ყოფილიყო, მაგრამ მოგვიანებით, როდესაც 2012 წლის 1 ოქტომბრის საპარლამენტო არჩევნების შედეგად, ხელისუფლება შეიცვალა, მშენებლობაც შეჩერდა. კიდევ უფრო მოგვიანებით, გაჩნდა იდეა, რომ ,,რიყის დოქების'' შენობაში, ღვინის მუზეუმი განთავსებულიყო. 

ობიექტის მშენებლობა, რომელზეც სააკაშვილის პრეზიდენტობის დროს, დაახლოებით, 75 მილიონი ლარი დაიხარჯა, 2012 წელს დასრულდა. იმის მიუხედავად, რომ დიდი ხნის მანძილზე, შენობა უფუნქციოდ იყო, 2016 წელს, მსოფლიოს საუკეთესო და ორიგინალური ნაგებობების ათეულში მაინც მოხვდა. 

ჯერ კიდევ შარშან, თბილისის მერი, კახა კალაძე აცხადებდა, რომ ,,რიყის დოქების'' შეძენით, რამდენიმე ინვესტორი დაინტერესდა. თუმცა რამდენიმე თვის შემდეგ, დედაქალაქის მერმა დააზუსტა, რომ ინვესტორები ამ ობიექტის სიმბოლურ ფასად _ 1 ლარად მიღებაზე უარს აცხადებდნენ. 

კახა კალაძემ აღნიშნა, რომ ის რამდენჯერმე შეხვდა ბიზნესმენებს და ფართის 1 ლარად გადაცემა ერთადერთი პირობით შესთავაზა _ პროექტი დაესრულებინათ და მოეწესრიგებინათ, მაგრამ უშედეგოდ. 

„როდესაც ნახეს, თუ რა ხარჯებთან იყო დაკავშირებული, ყველამ უარი განაცხადა. სამუშაოების დასრულებას, დაახლოებით, 18-20 მილიონი სჭირდება. შესაბამისად, ასეთი პროექტების განხორციელება ბიზნესისთვის რთულია. ერთია, რასაც გარედან ვხედავთ, მაგრამ სულ სხვაა ის, რაც შენობის შიგნითაა _ ესაა დაუმთავრებელი, ოთხსართულიანი შენობა, სადაც ძალიან დიდი სიბინძურეა. შესაბამისად, მას ერთიანი მიდგომა სჭირდება, რაც საკმაოდ დიდ თანხებთანაა დაკავშირებული“, _ განაცხადა კალაძემ.

მაია მიშელაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 05 Feb 2020 12:40:44 +0400
როგორ დაეპატრონა დავით ბეჟუაშვილი უკრაინულ პორტს http://versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6543-როგორ-დაეპატრონა-დავით-ბეჟუაშვილი-უკრაინულ-პორტს.html http://versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6543-როგორ-დაეპატრონა-დავით-ბეჟუაშვილი-უკრაინულ-პორტს.html

ტენდერის სკანდალური და ექსკლუზიური დეტალები

უკრაინაში, ხერსონის პორტის ტენდერი დასრულდა. პორტის მართვის უფლება 30-წლით, ქართულ- შვეიცარიულმა კომპანია LLC RISOIL-KHERSON-მა მოიპოვა, _ ეს ინფორმაცია ,,ბიზნეს მედია ჯგუფმა'' გაავრცელა. სააგენტოს ცნობით, ხერსონის პორტის ტენდერში გამარჯვებული კომპანიის მფლობელი ბიზნესმენი და ექსდეპუტატი დავით ბეჟუაშვილია, რომელიც ექსპრეზიდენტ სააკაშვილის უახლოესი გარემოცვის წარმომადგენელია. უფრო ზუსტად, RISOIL-KHERSON-ს, შპს „საქართველოს ინდუსტრიულ ჯგუფთან“ (GIG) აფილირებული კომპანია PETROL OIL AND CHEMICALS-ი და შვეიცარიული კომპანია RISSOIL S.A. ფლობენ. უკრაინის ანტიკორუფციულ სააგენტოზე დაყრდნობით, ,,ვერსიამ'' ამ ტენდერის საკმაოდ სკანდალურ დეტალებს მიაკვლია.

დავიწყოთ იმ სიახლით, რომელიც პარასკევს, 31 იანვარს, უკრაინის დედაქალაქ კიევში გამართულ პრეზენტაციაზე გახდა ცნობილი და რომელსაც ადგილობრივი მთავრობის წევრებთან ერთად, ,,საქართველოს ინდუსტრიული ჯგუფის'' ერთ-ერთი დამფუძნებელი, დავით ბეჟუაშვილიც ესწრებოდა. ,,ბიზნეს მედია ჯგუფის'' ინფორმაციით, საზღვაო-სავაჭრო ნავსადგურების 30-წლიანი მართვის უფლების მოპოვებაზე, უკრაინამ ტენდერი პირველად გამოაცხადა. გამოცემის ცნობითვე, ეს უკრაინის ისტორიაში ყველაზე მსხვილი ქართული ინვესტიციაა. 

უკრაინის მთავრობის წევრთა განცხადებით, ტენდერის საკონკურსო პროცესი სამართლიანად და გამჭვირვალედ ჩატარდა, შერჩევის მთავარი პრინციპი კი გამარჯვებული ინვესტორის რეპუტაცია, მათი მხრიდან წარდგენილი საუკეთესო საინვეტიციო წინადადებები და ბიზნესგამოცდილება იყო. თავის მხრივ, ინვესტორი კომპანია ხერსონის პორტის განვითარებაში 15 მილიონი დოლარის ინვესტიციას გეგმავს და ინფრასტრუქტურის მოწყობა-განვითარებასაც აპირებს. ხერსონის პორტის პროექტის ინვესტიციის საერთო მოცულობა 300 მილიონი გრივნა იქნება. 

2019 წლის დეკემბრის დასაწყისში ანუ მაშინ, როდესაც ხერსონის პორტის ტენდერში მონაწილეობის მისაღებად რამდენიმე საერთაშორისო, ასევე უკრაინულმა კომპანიამ ინტერესი გამოხატა და მათ შორის, RISOIL-KHERSON-მაც, უკრაინის ანტიკორუფციული სააგენტო 368.მედია, საკმაოდ სკანდალურ სტატიას აქვეყნებს სათაურით: ,,ქართული დესანტი: სააკაშვილის მოკავშირე პორტებისა და ენერგეტიკის გაკონტროლებას ცდილობს (Грузинский десант: соратник Саакашвили пытается взять под контроль порты и энергетику)''. სწორედ ამ სტატიაშია აღწერილი ხერსონის პორტის ტენდერის სკანდალური დეტალები და ამ ტენდერის ერთ-ერთი, პოტენციური მონაწილის, ქართველი ოლიგარქის, დავით ბეჟუაშვილის ბიზნესინტერესები არა მარტო საქართველოსა უკრაინაში, არამედ, მთელ პოსტ-საბჭოთა სივრცეშიც კი. 

,,ხერსონის პორტის კონცესიაში (ესაა უცხოური კაპიტალის დაბანდების ანუ ინვესტიციის მიზნით, სახელმწიფოს მიერ გაფორმებული გრძელვადიანი საიჯარო ხელშეკრულება განახლებადი და განუახლებადი ბუნებრივი რესურსების ექსპლუატაციასა და მასთან დაკავშირებულ სხვა სამეურნეო საქმიანობაზე, _ ავტ.) მონაწილეობენ კომპანიები საეჭვო ინვესტორებით'', _ წერს უკრაინული სააგენტო და მკითხველებს ,,ქართველ ოლიგარქს'', დავით ბეჟუაშვილს აცნობს. 

უკრაინული მედიის ცნობით, მიხეილ სააკაშვილის მმართველობის პერიოდში, კანონები სპეციალურად დავით ბეჟუაშვილის ბიზნესისთვის იქმნებოდა. მაგალითად, „კასპიცემენტის“ თანამშრომლების აქციები, ბეჟუაშვილმა, მეწარმეობის შესახებ კანონში ცვლილებების შედეგად მოიპოვა. სააქციო საზოგადოება „კასპიცემენტი“, შპს „კასპიცემენტად“ გადააქცია, რომელსაც დავით და გელა ბეჟუაშვილების მამა, რობერტ ბეჟუაშვილი ხელმძღვანელობდა. საბოლოოდ, ეს საწარმო სომხეთში გადაიტანეს და ამ ბრენდის ქვეშ, ჯერ სომხური ცემენტის წარმოება, შემდეგ კი მისი საქართველოში ჩამოტანა დაიწყეს. გარდა ამისა, ქართული კომპანიების _ შპს „ციდასა“ და „ბადაგონის“ მფლობელები, ბეჟუაშვილს მათი წარმოების მითვისების მცდელობებშიც კი ადანაშაულებენ, _ წერს უკრაინული მედია. 

გამოცემისვე ცნობით, დავით ბეჟუაშვილმა უკრაინაში საქმიანობა, სააკაშვილის ხელისუფლებაში მოსვლისას დაიწყო. ოფშორში რეგისტრირებული კომპანია LURAQ INVESTMENTS LIMITED-ის საშუალებით, კერძო საააქციო საზოგადოება „ინდარის“ აქციების 30%-ზე ოდნავ ნაკლები შეიძინა, თუმცა „უკრმედპრომის“ 70%-იც მასვე ეკუთვნის. უკრაინული სააგენტოს ცნობით, 2017 წელს, ამ ქვეყნის უსაფრთხოების სამსახურის გახმაურებულ გამოძიებაში ,,ინდარიც'' ფიგურირებდა _ საქმე ეხებოდა 490 მილიონი გრივნის მითვისებასა და არამიზნობრივ ხარჯვას, უფრო ზუსტად, ფარმაცევტული პროდუქციის ნედლეულის გაზრდილ ფასში შეძენას. „ინდარის'' გარდა, ამ საქმეში ფიგურირებდა შპს MBB INSTRUMENTS-ი, შპს „ნიმფა“, „რიდანი“ და საერთშორისო ფინანსური კორპორაცია ,,რიდან ინჟინერინგი'', რომელიც უკრაინული მედიის ცნობით, ,,ინდარის'' მმართველს, ლუბოვ ვიშნევსკას უკავშირდებოდა. სხვათა შორის, ბეჟუაშვილის უკრაინაში საქმიანობაც ვიშნევსკასთან ყოფილა დაკავშირებული, რადგან ქართველი ბიზნესმენის ერთ-ერთი ფირმა, კერძოდ შპს „უკრაინული ენერგეტიკული კომპანია“, ვიშნევსკას მამას, ვიქტორ ვიშნევსკას ეკუთვნოდა. 

გარდა ამისა, ბეჟუაშვილის ფირმა SAQNAKHSHIRI GIG GROUP-ი, უკრაინის მიერ არაკონტროლირებადი ტერიტორიიდან _ დონბასიდან ნახშირის შემოტანის სკანდალში იყო გარეული. 2017 წლის გაზაფხულზე, როცა ბიზნესმენმა, ვიტალი კროპაჩევმა უკრაინაში ქვანახშირის მრეწველობა გაანადგურა, ბეჟუაშვილის SAQNAKHSHIRI GIG GROUP-მა, „ცენტრენერგო“-ს ტენდერი მოიგო, რაც 1.8 მილიარდ გრივნად, 700 ათასი ტონა ანტრაზიტის ქვანახშირის შემოტანას გულისხმობდა ტრიპოლისა და ზმიევსკის თბოელექტროსადგურებისთვის. ბეჟუაშვილის კომპანიის წარმომადგენლებმა ოფიციალური პირობა დადეს, რომ უკრაინაში ქართულ ქვანახშირს შეიტანდნენ, რადგან SAQNAKHSHIRI GIG GROUP-ი, ტყიბულის შახტებს ფლობს. გაირკვა, რომ ბეჟუაშვილის კომპანიას საკუთარი ანტრაზიტის ქვანახშირი არ ჰქონდა, მაგრამ გარკვეულწილად, უნგრულ ოფშორულ კომპანია BREMER INTERNATIONAL LIMITED-თან აღმოჩნდა კავშირში, რომელსაც რუსეთის ტერიტორიის გავლით, დონეცკისა და ლუგანსკის შახტებიდან შეჰქონდა უკრაინაში ანტრაზიტის ქვანახშირი. 

ევროპელ კრედიტორებთან სკანდალის შემდეგ, პრეზიდენტ პეტრო პოროშენკოს გარემოცვამ შეთანხმება გააუქმა. ამას GIG GROUP-ისთვის ხელი არ შეუშლია, რომ კროპაჩევთან ერთად, „ცენტრენერგოს“ პრივატიზაცის კონკურსში მიეღო მონაწილეობა, რომელიც გააუქმეს. მიუხედავად იმისა, რომ უკრაინაში, ბეჟუაშვილის ყოფილი ლობისტის, კროპაჩევის ძალები შესუსტდა, ქართველი ოლიგარქი ამ ქვეყანაში საკუთარი ბიზნესის შექმნა-გაფართოვებას მაინც ცდილობს. ვიქტორ ვიშნევსკას „უკრაინული ენერგეტიკული კომპანიისა'' და „ინდარის“ 30%-იანი წილის გარდა, ბეჟუაშვილმა ოფშორული კომპანია LURAQ INVESTMENTS LIMITES-ის დახმარებით, ენერგიის მწარმოებელი კომპანია შპს Украинские энергетические решения 2018-ის საწესდებო კაპიტალში, 70% მოიპოვა. 

2019 წელს, ბეჟუაშვილმა ამავე ოფშორზე დაარეგისტრირა შპს ,,ხერსონ ოილი და გაზი'', ასევე შპს ,,პეტრო ოილი და ჩემიკალსი'', რომლებიც სავაჭრო დოკუმენტებით, ტვირთბრუნვით, ნავთობროდუქტების გადამუშავებითა და მოპოვებით არიან დაკავებულნი. სწორედ ეს კომპანიები მონაწილეობდნენ ხერსონის ნავთობგადამამუშავებელი კომპლექსის შესაძენად გამართულ აუქციონში. ამ აუქციონზე, ბეჟუაშვილის კომპანიას კროპაჩევი უწევდა ლობირებას, მაგრამ საბოლოოდ, კომპანია „ვარუნა-ვესტმა“ გაიმარჯვა. 

საინტერესოა, რომ ბეჟუაშვილის ბიზნეს-პარტნიორად და ბოლო ორი ახალი საწარმოს ხელმძღვანელად, „საქართველოს რკინიგზის“ ყოფილი გენერალური დირექტორი, ირაკლი ეზუგბაია სახელდება, რომელსაც საქართველოში 40 მილიონი დოლარის თაღლითურად მითვისებაში ედება ბრალი. უკრაინაში ეზუგბაიაც სააკაშვილის წყალობით მოხვდა და არაოფიციალურად, ოდესის საბაჟოს ყოფილი ხელმძღვანელის, იულია მარუშენსკის მუშაობას კურირებდა. გარდა ამისა, გაუხმაურებელი ინფორმაციით, ეზუგბაია სააკაშვილის შუამავალი ყოფილა უკრაინელ ბიზნესმენებს შორის, სხვადასხვა საკითხების მოგვარებაში, მათ შორის, ოდესის ოლიგარქთან, ბორის კაუფმანთანაც კი. 

ხერსონის პორტთან დაკავშირებით, ბეჟუაშვილი მოვლენების მიღმა არ დარჩენილა. PERTO OIL AND CHEMICALS-ის საშუალებით, ბეჟუაშვილი 2019 წელს, RISOIL KHERSON-ის დამფუძნებლების შემადგენლობაში შევიდა და ფირმის საწყისი კაპიტალის 60% მოიპოვა, ხოლო 40% _ შვეიცარიულ ბიზნეს ჯგუფს, RISOIL S.A.-ს ეკუთვნის. დგას თუ არა ამ გარიგების უკან სკანდალური ბიზნესმენი, ვიტალი კროპაჩევი, ჯერჯერობით უცნობია, _ წერს უკრაინული სააგენტო.

მაია მიშელაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 05 Feb 2020 12:40:37 +0400
რა სარგებელს მოუტანს დავოსის მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმი საქართველოს http://versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6535-რა-სარგებელს-მოუტანს-დავოსის-მსოფლიო-ეკონომიკური-ფორუმი-საქართველოს.html http://versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6535-რა-სარგებელს-მოუტანს-დავოსის-მსოფლიო-ეკონომიკური-ფორუმი-საქართველოს.html

როგორ აფასებენ გიორგი გახარიას შვეიცარიულ ვიზიტს ეკონომიკისა და პოლიტიკის ანალიტიკოსები

დავოსის მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმი დასრულდა. ამ მიზნით, 21-24 იანვარს, შვეიცარიაში საქართველოს პრემიერ-მინისტრი, გიორგი გახარია იმყოფებოდა. საქართველოს დელეგაციას, რომელსაც გიორგი გახარია ხელმძღვანელობდა, ფინანსთა მინისტრი ივანე მაჭავარიანი, პრემიერ-მინისტრის მრჩეველი საერთაშორისო ურთიერთობების საკითხებში, ირაკლი ჩიქოვანი და მრჩეველი ეკონომიკურ საკითხებში, ბექა ლილუაშვილი წარმოადგენდნენ. წელს, დავოსის მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის ერთ-ერთი მთავარი თემა კლიმატური ცვლილებები იყო. ყოველწლიურ ეკონომიკურ ფორუმში, რომელმაც 2020 წელს, 50 წლის იუბილე აღნიშნა, მსოფლიოს არაერთი ქვეყნის ლიდერი მონაწილეობდა. გიორგი გახარია ფორუმის გახსნის ოფიციალურ ცერემონიას დაესწრო, რომელზეც სიტყვით გამოვიდნენ მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის დამფუძნებელი, პროფესორი კლაუს შვაბი, შვეიცარიის კონფედერაციის პრეზიდენტი, სიმონეტა სომარუგა და აშშ-ის პრეზიდენტი, დონალდ ტრამპი. სამუშაო ვიზიტის ფარგლებში, გახარიამ 30-მდე მაღალი დონის შეხვედრა გამართა, როგორც პოლიტიკურ ლიდერებთან, ისე საერთაშორისო-საფინანსო ინსტიტუტებისა და უმსხვილესი კომპანიების ხელმძღვანელებთან.

,,ჩვენი ქვეყნის 20% რუსეთის მიერაა ოკუპირებული!'' 

ასე მიმართა პრემიერ-მინისტრმა მსოფლიო ლიდერებს დავოსის ეკონომიკური ფორუმის ფარგლებში გამართულ თემატურ დისკუსიაზე _ NEW AMBITIONS FOR EUROPE. დისკუსიაში ფინეთის პრემიერ-მინისტრი, ევროკომისიის ვიცე-პრეზიდენტები და ბიზნესლიდერები, მათ შორის, ,,ვოლვო ჯგუფის'' დირექტორთა საბჭოს თავმჯდომარე მონაწილეობდნენ. 

მთავრობის მეთაურმა იმ ყოველდღიურ გამოწვევებზე გაამახვილა ყურადღება, რასაც ოკუპაციის გამო, საქართველოს მოქალაქეები აწყდებიან: ,,ყველას კარგად გახსოვთ, რომ ჩვენი ქვეყნის 20% რუსეთის მიერაა ოკუპირებული. ეს არის ჩვენი მოქალაქეების წინაშე მდგარი ყოველდღიური გამოწვევა. ყველასთვის ცნობილია, რომ საქართველოს მთავრობამ კონფლიქტის მხოლოდ მშვიდობიანი გზით გადაჭრის ვალდებულება იკისრა. ეს პირობა მივეცით ჩვენს მეგობრებს. როდესაც საუბარი გვაქვს არსებულ სიტუაციაში მოქმედებაზე, სტრატეგიული პარტნიორობის გაღრმავება ჩვენს მეგობრებთან _ ამერიკის შეერთებულ შტატებთან და ევროკავშირთან, ერთადერთი გზაა იმისთვის, რომ ამ გამოწვევებით სავსე რეგიონში გადავრჩეთ''. 

ამასთან, პრემიერმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ყველაფერს გააკეთებს, რათა საქართველო ყოველთვის განხილვის თემა იყოს, როდესაც ჩვენი ქვეყნის სტრატეგიული პარტნიორები და მეგობრები ევროპის მომავალზე ისაუბრებენ: ,,აქ ვიმყოფები, როგორც იმ ქვეყნის პრემიერ-მინისტრი, რომელიც აღმოსავლეთ პარტნიორობის წევრია და ეს ჩვენთვის ძალიან მნიშვნელოვანია. მეორე ფაქტორი ის გახლავთ, რომ საქართველოს ევროპული და ევროატლანტიკური მისწრაფება შემდგარი ფაქტია, ეს არჩევანი ჩვენმა მოქალაქეებმა გააკეთეს''. 

დავოსის მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის ფარგლებში, გიორგი გახარია აზერბაიჯანის, სომხეთის, ესტონეთის, ლატვიის, ბულგარეთის პრეზიდენტებს, ასევე, ხორვატ და სლოვენიელ კოლეგებს _ პრემიერ-მინისტრებს შეხვდა. ამ შეხვედრებზე ქვეყნებს შორის პოლიტიკური და ეკონომიკური თანამშრომლობის პერსპექტივები განიხილეს. 

თავისთავად, თითოეული ეს შეხვედრა დროული, საჭირო და აუცილებელი იყო, თუმცა არანაკლებ მნიშვნელოვანი გახლდათ ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკ ,,იბიარდის'' პირველი ვიცე-პრეზიდენტის, იურგენ რიგტერინქისა და გიორგი გახარიას შეხვედრა. 

,,საქართველო საუკეთესო ქვეყანაა ეკონომიკური რეფორმების მეორე ტალღის მქონე ქვეყნებს შორის. ძალიან მოგვწონს რეფორმები და მათი უწყვეტი მიმდინარეობა. ვამაყობ, რომ 2019 წელი, საქართველოში განხორციელებული ინვესტიციების შედეგების მიხედვით, ჩვენთვის საუკეთესო წელი იყო. თითქმის 300 მილიონის კაპიტალდაბანდება განვახორციელეთ წლის განმავლობაში და ჯამში, დაახლოებით, მილიარდიანი საკრედიტო პორტფელი გაგვაჩნია. ამდენად, უნიკალურ მდგომარეობაში ვიმყოფებით და თან ჩვენი ინვესტიციების 70% კერძო სექტორშია ჩადებული. საქართველოსთან აშკარად, ძალიან კარგად ვთანამშრომლობთ'', _ განაცხადა იურგენ რიგტერინქმა. 

საქართველოს პრემიერი დავოსში ახალგაზრდა ქართველი სტარტაპერების პრეზენტაციასაც დაესწრო. ქართულმა სტარტაპმა _ VAULT WINES-მა, დავოსის მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის ფარგლებში, ღვინის ავთენტურობისა და მეღვინეობის აქტივების მართვის პროგრამა წარადგინა, რომელიც წამყვანი შვეიცარული ფონდის _ CVVC-ის ინკუბატორის კონკურსის გამარჯვებულია. 

VAULT WINES-ის პროგრამა, რომელიც ღვინის ელექტრონული კომერციის ბიზნესს, ასევე ღვინის ავთენტურობისა და მეღვინეობის აქტივების ბლოკჩეინზე დაფუძნებულ მართვას გულისხმობს, 125 000 აშშ დოლარით დაფინანსდა და პროექტს 10 კვირის განმავლობაში, 70-ზე მეტ გამოცდილ ექსპერტთან ერთად ამუშავებდა. ამან ხელი შეუწყო პროექტის დახვეწასა და საერთაშორისო კავშირების დამყარებას, შედეგად, ქართულ სტარტაპს უკვე ჰყავს შვეიცარიელი და ავსტრიელი კონტრაქტორები, რომლებიც მას გაუყალბებელი ჰოლოგრამებითა და QR-კოდებით უზრუნველყოფენ. 

მნიშვნელოვანია ისიც, რომ შესაძლოა, საქართველოს ენერგეტიკული სიმძლავრეებისა და ექსპორტის პოტენციალის შეფასების დეტალური დოკუმენტი, რომელიც სატრანსპორტო და სატრანზიტო ასპექტებს სრულად დაფარავს, გერმანულ კონგლომერატ Seimens energy-სთან პარტნიორობით შეიქმნას. ესეც დავოსის მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის ფარგლებში გაცხადდა, როდესაც გიორგი გახარია, Seimens energy-ის აღმასრულებელ დირექტორს, Siemens AG-ის მმართველი ბორდის წევრს, მაიკლ სენს შეხვდა. ამ შეხვედრაზე, გახარიამ საქართველოს სტრატეგიულ ადგილმდებარეობასა და ხელსაყრელ საინვესტიციო გარემოზე, ასევე ავტორიტეტულ, საერთაშორისო რეიტინგებში ქვეყნის მოწინავე პოზიციებზე ისაუბრა. მეტიც, ქვეყანაში არსებული საინვესტიციო გარემოსა და წარმოების შესაძლებლობების გასაცნობად, მაიკლ სენი, ქვეყნის პრემიერ-მინისტრმა საქართველოში დაპატიჟა. 

გერმანული მულტინაციონალური კონგლომერატის Siemens AG-ის ძირითადი მიმართულებებია ინდუსტრია, ენერგეტიკა, ჯანდაცვა და ინფრასტრუქტურა. კომპანიას, რომლის წლიური შემოსავალი 27 მილიარდი ევროა, დასაქმებული ჰყავს 88 000 ადამიანი. 

გარდა ამისა, გლობალური ლიდერი, მულტინაციონალური ენერგეტიკული კომპანია ENEL-ი, ენერგეტიკის სფეროში არსებული საინვესტიციო შესაძლებლობების შესასწავლად, საქართველოში სპეციალურ ჯგუფს გააგზავნის. ამ კომპანიის აღმასრულებელმა დირექტორმა, ფრანჩესკო სტარაჩიმ ეს გადაწყვეტილება საქართველოს პრემიერ-მინისტრ გიორგი გახარიასთან შეხვედრისას მიიღო და ცხადია, ეს შეხვედრაც დავოსის მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის ფარგლებში გაიმართა. 

გლობალური ლიდერი მულტინაციონალური ენერგეტიკული კომპანია ENEL-ი, ინტეგრირებული ელექტროობისა და გაზის ოპერატორია, რომელიც 5 კონტინენტზე, 30 ქვეყანაში ოპერირებს და 73 მილიონზე მეტ მომხმარებელს ემსახურება. კომპანიის წლიური შემოსავალი 76 მილიარდ ევროს აღწევს, დასაქმებულთა რაოდენობა კი 70 000-ია. 

მნიშვნელოვანია ისიც, რომ განახლებადი ენერგიის სფეროში, მსოფლიოს ერთ-ერთი ლიდერი კომპანია ACCIONA, საქართველოში ქარისა და მზის სადგურების განვითარების შესაძლებლობას განიხილავს. საქართველოს პრემიერ-მინისტრ გიორგი გახარიასთან, დავოსში გამართულ შეხვედრაზე, ამ კომპანიის აღმასრულებელმა დირექტორმა, რაფაელ მატეომ აღნიშნა, რომ არსებული შესაძლებლობების შესასწავლად, მათი დელეგაცია საქართველოში უკვე იმყოფებოდა. 

აუცილებლად უნდა აღვნიშნოთ ისიც, რომ შოკოლადის მწარმოებელი ცნობილი შვეიცარიული კომპანია CAMILLE BLOCH -ი, საქართველოში, თხილის პლანტაციებს გააშენებს, ხოლო ქართულ თხილს _ პროდუქტ ,,რაგუსას'' წარმოებაში გამოიყენებს. ესეც დავოსის მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის ფარგლებში, გიორგი გახარიასა და შვეიცარიული კომპანიის აღმასრულებელი დირექტორის, დანიელ ბლოხის შეხვედრის დროს გაცხადდა. 

CAMILLE BLOCH -მა უკვე დაარეგისტრირა კომპანია საქართველოში და ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში, 651 ჰექტრამდე მიწის ნაკვეთიც მოიძია. აღსანიშნავია, რომ კომპანიის მიზანია, თხილის კულტივაცია ახალი ტექნოლოგიის გამოყენებით განახორციელოს, რასაც გაზრდილი პროდუქტიულობა, მცენარის გამძლეობისა და მოსავლიანობის ზრდა მოჰყვება. ინვესტიციის ფარგლებში, კომპანია 40-მდე ადამიანის დასაქმებას გეგმავს, ასევე აპირებს დასაქმებულთა გადამზადებასა და ნოუ-ჰაუს გავრცელებას თხილის სხვა მწარმოებლებისთვის. 

კიდევ ერთი ფაქტი, რომელიც დავოსის მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის ფარგლებში დაფიქსირდა, განსაკუთრებით უნდა აღვნიშნოთ. კერძოდ, ამერიკული მულტინაციონალური საინვესტიციო ბანკი ჩიტიგროუპ-ი, საქართველოს მთავრობასთან ერთად განიხილავს, ჩაერთოს საბიუჯეტო ხარჯების სააღრიცხვო და საანგარიშსწორებო სისტემის, ასევე საგადახდო სისტემის თანამედროვე ტექნოლოგიების გამოყენებით გაციფრულების პროცესში. მეტიც, კომპანიამ სურვილი გამოთქვა, მონაწილეობა მიიღოს 2021 წელს, საქართველოს მთავრობის ევროში დენომინირებული ფასიანი ქაღალდების (500 მილიონი ევროობლიგაციების) რეფინანსირების პროცესში. 

ანალიტიკოსების შეფასებით 

21-24 იანვრის შუალედში, დავოსის მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის პარალელურად, საქართველოს მთავრობა იღებს 4 ამერიკელი კონგრესმენის საკმაოდ კრიტიკულ წერილს, სადაც სულ სხვა რეალობაა აღწერილი. 

,,ვერსია'' დაინტერესდა, როგორ აფასებენ ეკონომიკისა და პოლიტიკის ანალიტიკოსები დავოსის მსოფლიო ეკონომიკურ ფორუმზე საქართველოს დელეგაციის შეხვედრებს, რა ბენეფიტებს მოგვიტანს დავოსის ფორუმი, რას ნიშნავს ამერიკელი კონგრესმენების კრიტიკული წერილი და ზოგადად, რამდენად ხელსაყრელი საინვესტიციო გარემოა ქვეყანაში? 

,,ვერსიასთან'' საუბრისას, ექსპერტი ეკონომიკის საკითხებში გია ხუხაშვილი აცხადებს, რომ დავოსის მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის ფარგლებში გამართული შეხვედრებით, საქართველოს ხელისუფლება ოპტიმისტური სურათის შექმნას ცდილობს: 

,,არცერთი კომპანიის ხელმძღვანელი არ იტყვის უარს, თუ რომელიმე ქვეყნის პრემიერ-მინისტრი, თუნდაც ნომინალური, მასთან შეხვედრას მოისურვებს, მით უმეტეს, დავოსის მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის ფორმატში. სინამდვილეში, საქართველო იქ მეცამეტე გოჭი იყო, რადგან აქცენტები სულ სხვა ადამიანებზე გაკეთდა. როდესაც ,,იბიარდის'' ვიცე-პრეზიდენტი ამბობს, რომ რეგიონში ჩვენ ლიდერებად ვრჩებით, ცხადია, ეს ძალიან კარგია. ჯერჯერობით, ეს ასეა და არ მინდა, ამ მხრივ კრიტიკული ვიყო, მაგრამ პოლიტიკურად საქართველოს ხელისუფლების მიმართ დასავლეთი, და აქ არ არის მხოლოდ კონგრესმენების წერილზე საუბარი, საკმაოდ კრიტიკულია. ამ თვეების განმავლობაში, ფაქტობრივად, ყველა მიმართულებით და ყველა საერთაშორისო ინსტიტუტიდან, მათ შორის, ევროპასა და აშშ-დან ვიხილეთ სისტემური კრიტიკა. საბოლოოდ, ყველაფერი ეს, საქართველოში არსებულ მმართველობით სისტემაზე მკვეთრად ნეგატიურ დამოკიდებულებას აყალიბებს დასავლეთში. ფაქტია, რომ ინსტიტუციური კი არა, არამედ, ჩრდილოვანი მმართველობა გვაქვს, მაგრამ მათაც რომ არ გვითხრან, ეს ჩვენც კარგად ვიცით''. 

რაც შეეხება პრემიერის შეხვედრებს სხვადასხვა ქვეყნის პრეზიდენტსა და კოლეგასთან, გია ხუხაშვილის თქმით, გახარია უბრალოდ ,,ფოსტალიონი და ამბის მიმტანია'': 

,,ის ფორმალურადაა პრემიერი, თორემ რეალურად, პრემიერ-მინისტრის თანაშემწეა. პრემიერ-მინისტრი სახელმწიფოს სახელით იღებს გადაწყვეტილებებს და პასუხისმგებელია ამ გადაწყვეტილებებზე. სინამდვილეში, გახარია ასეთი პირი არაა და როგორ წარმოგიდგენიათ, ფოსტალიონთან ვინმე სერიოზულად ისაუბრებს? _ არ ილაპარაკებს! ბიძინა ივანიშვილი რომ ყოფილიყო დავოსში, სულ სხვა ფასი და წონა ექნებოდა ყველაფერს, რადგან მის მიმართ ბევრად უფრო სერიოზული დამოკიდებულება იქნებოდა. როდესაც იციან, რომ გახარია გადაწყვეტილებებს არ იღებს და რაც უნდა ხელი ჩამოართვან, ან ლოყაზე წაუთათუნონ, ამით არაფერი იცვლება, რომელთანაც სერიოზულ თემებზე, სერიოზული საუბარი არ შეიძლება და რომელიც უბრალოდ, ამბის მიმტანია, ამ შეხვედრებს არავითარი შედეგი არ მოჰყვება. გასაგებია, რომ ნებისმიერი ინვესტორი ხელისუფლების წარმომადგენელს ხვდება, მაგრამ ვიდრე ინვესტიციას განახორციელებს, შემდგომ ეტაპზე, თვითონვე ახდენს რეალური ვითარების დიაგნოსტირებას. ინვესტორი, რომელიც ჩამოვა თბილისში და ჯერ კარვებს ნახავს, შემდეგ _ კარვების ნაცვლად, მწვანე ღობეებს პარლამენტის ირგვლივ, ის დაინახავს რისკს. ყველასთვის ცხადია, რომ წელს, მაღალი პოლიტიკური რისკები იქნება ქვეყანაში, რაც ინვესტიციების მოზიდვას არ უწყობს ხელს. დავანებოთ თავი იმის განხილვას, ვინ მართალია და ვინ _ მტყუანი, წელს ჩვენ არასტაბილურობის წელი გვექნება, ამიტომ ბუნებრივია, რაც არ უნდა ლოყაზე უთათონ ხელი გახარიას და რაც არ უნდა თვალი აპაჭუნოს მანაც, სამწუხაროდ, წელს ინვესტიციებს არ უნდა ველოდოთ''. 

რადიკალურად განსხვავებული პოზიცია აქვს პოლიტიკის ანალიტიკოსს ზაალ ანჯაფარიძეს, რომელიც ,,ვერსიასთან'' საუბრისას, პრემიერ-მინისტრისა და ქართული დელეგაციის დავოსის მსოფლიო ეკონომიკურ ფორუმზე ვიზიტს, საკმაოდ დადებითად აფასებს: 

,,ახლა მთავარია, რომ დავოსის მსოფლიო ეკონომიკურ ფორუმზე უკვე მიღწეული წინასწარი შეთანხმებები, თუ გაფორმებული ხელშეკრულებები, ქვედა დონის მენეჯმენტმა ზედმიწევნით, პროფესიულად განახორციელოს და ბოლომდე მიიყვანოს. ისიც მნიშვნელოვანია, ვის შეხვდა დავოსში პრემიერი და ვის ჩამოართვა ხელი, მაგრამ არანაკლებ მნიშვნელოვანია, რა იქნება ამის შემდეგ ანუ რას ჩამოიტანს დელეგაცია. ისიც მინდა აღვნიშნო, რომ მართალია, თავისი შინაარსით, დავოსის ფორუმი ეკონომიკურია, მაგრამ გარკვეული პოლიტიკური მესიჯებიც ჟღერდება ხოლმე. ცალკეული ქვეყნების ლიდერები, რომლებსაც პრობლემები აქვთ, დავოსის მსოფლიო ეკონომიკურ ფორუმს სწორედ ამ პრობლემების გასახმაურებლად იყენებენ. ვფიქრობ, გახარიამ ეს მაღალი ტრიბუნა საკმაოდ კარგად გამოიყენა იმისთვის, რომ ავტორიტეტული, გავლენიანი და საერთაშორისო აუდიტორიისთვის კიდევ ერთხელ შეეხსენებინა საქართველოს პრობლემა, ვგულისხმობ ოკუპაციას. ის, რომ ქვეყნის 20% ოკუპირებულია, გარკვეულწილად, ინვესტიციების მოზიდვის კუთხითაც პრობლემებს ქმნის''. 

,,იბიარდის'' პირველი ვიცე-პრეზიდენტისა და 4 ამერიკელი კონგრესმენის ურთიერთგამომრიცხავ შეფასებებთან დაკავშირებით, რაც ძირითადად, ქვეყანაში არსებულ საინვესტიციო გარემოს ეხება, ზაალ ანჯაფარიძემ ,,ვერსიას'' განუმარტა, რომ უცხოური ინვესტიციებისთვის მწვანე შუქი მაშინ აინთება, როდესაც საქართველოში ინტენსიურად დაიწყებენ შემოსვლას მსხვილი და საშუალო კომპანიები არა მხოლოდ აზიისა და ახლო აღმოსავლეთის ქვეყნებიდან, არამედ ევროპიდან და აშშ-დან.

მაია მიშელაძე

 

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 29 Jan 2020 12:30:55 +0400
„გულაობა“ ბიუჯეტით _ რაში გაფლანგეს ლაგოდეხელმა მაღალჩინოსნებმა სახელმწიფოს ფული http://versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6534-„გულაობა“-ბიუჯეტით-_-რაში-გაფლანგეს-ლაგოდეხელმა-მაღალჩინოსნებმა-სახელმწიფოს-ფული.html http://versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6534-„გულაობა“-ბიუჯეტით-_-რაში-გაფლანგეს-ლაგოდეხელმა-მაღალჩინოსნებმა-სახელმწიფოს-ფული.html

დაუსრულებელი და უხარისხოდ შესრულებული ინფრასტრუქტურული პროექტები და სხვა დარღვევები, რომლებიც აუდიტორებმა აღმოაჩინეს

სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის აუდიტი გამოაქვეყნა. ესაა 2017-2018 წლების ბიუჯეტებით გათვალისწინებული პროგრამების შესაბამისობის აუდიტი, რომელმაც მოიცვა მუნიციპალიტეტის 2017-2018 წლების ბიუჯეტების გადასახდელები, ჯამში _ 22 941 700 ლარი. უხარისხოდ შესრულებული და დაუსრულებელი ინფრასტრუქტურული პროექტები, ავტომანქანებსა და საწვავში გაფლანგული საბიუჯეტო სახსრები _ აი, მოკლედ ის დარღვევები და ხარვეზები, რაც სახელმწიფო აუდიტორებმა ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში აღმოაჩინეს.

ძირითადი ხარვეზები 

შესაბამისობის აუდიტის ანგარიში ძირითადი დარღვევების ჩამონათვალით იწყება. ვნახოთ, რა სახის ნაკლოვანებები გამოავლინეს სახელმწიფო აუდიტორებმა ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში: 

სამუშაოების მიღება-ჩაბარების ეტაპზე, სათანადო კონტროლის მექანიზმები დანერგილი არ ყოფილა, რომლებსაც უხარისხოდ შესრულებული სამუშაოების ჩაბარება უნდა გამოერიცხა. კერძოდ, შიდა კონტროლის სისტემა ვერ უზრუნველყოფს შესრულებული სამუშაოების სამშენებლო ნორმებთან და სტანდარტებთან შესაბამისობის დადგენას, ხოლო შესრულებულ სამუშაოებზე ხარისხის გამოკვლევის მიზნით, ექსპერტიზა არ ჩატარებულა და მხოლოდ შესრულებული სამუშაოების მოცულობებს ეხებოდა. შედეგად, მუნიციპალიტეტმა უხარისხოდ შესრულებული სამუშაოები ჩაიბარა, რომლებსაც დამატებითი სარემონტო სამუშაოები სჭირდება. 

2018 წელს, საგზაო სამუშაოების განხორციელების მიზნით გაფორმებული სამი ხელშეკრულება, მიმწოდებლის მხრიდან ნაკისრი ვალდებულებების შეუსრულებლობის გამო შეწყდა. სამივე პროექტის ფარგლებში, მიმწოდებელი ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ გეგმა-გრაფიკს არღვევდა, რის გამოც შესაბამისი საჯარიმო სანქცია ეკისრებოდა. სახელმწიფო აუდიტორებისთვის წარდგენილი ინფორმაციით, მიმწოდებელი საჯარიმო თანხას არ იხდიდა, მაგრამ ამის მიუხედავად, მუნიციპალიტეტი სამუშაოების შუალედური მიღება-ჩაბარების დროს, მიმწოდებელს სრულად ურიცხავდა შესრულებული სამუშაოების ღირებულებას. 

მუნიციპალიტეტში სამსახურებრივი უფლებამოსილების განსახორციელებლად გამოყენებული სატრანსპორტო საშუალებების რაოდენობა, მთავრობის დადგენილებით რეკომენდებულ ზღვრულ ოდენობას აღემატება. ამასთან, მუნიციპალიტეტს არ გააჩნია რაციონალური მიდგომა მისი ფუნქციონირებისთვის საჭირო ავტოსატრანსპორტო საშუალებების გამოყენებასა და საწვავის ხარჯვასთან დაკავშირებით. შედეგად, მანქანების ექსპლუატაციისას, მერიამ საბიუჯეტო სახსრების რაციონალური და გონივრული ხარჯვის პრინციპები არ დაიცვა. 

2017-2018 წლებში, არასაკმარისი კონტროლის მექანიზმებისა და შესაბამისი ღონისძიებების გაუტარებლობის გამო, დასუფთავების მოსაკრებლის სახით დაგეგმილი შემოსავლებიდან, ლაგოდეხის მერიას მხოლოდ 60% აქვს მიღებული. ამასთან, მუნიციპალიტეტს, ფიზიკური პირებისგან მოსაკრებლის ადმინისტრირება არ განუხორციელებია. 

მუნიციპალიტეტის საკრებულოს არათანამდებობის პირებზე, უფლებამოსილების განხორციელებასთან დაკავშირებული ხარჯები, მოქმედი კანონმდებლობის დარღვევით, შესაბამისი ხარჯის დამადასტურებელი დოკუმენტების წარდგენის გარეშე აუნაზღაურეს. 

2017-2018 წლებში, მუნიციპალიტეტში არ ჩატარებულა აქტივებისა და ვალდებულებების ინვენტარიზაცია. შესაბამისად, ფინანსური და არაფინანსური აქტივების დაცულობაზე სათანადო კონტროლიც არაა დაწესებული, რის გამოც არსებობს რისკი, რომ შესაბამისი რეაგირების გარეშე, შეუმჩნეველი დარჩეს მუნიციპალიტეტის კუთვნილი ქონების დაკარგვის, ან დაზიანების შემთხვევები. 

მერიის შიდა აუდიტის სამსახურის საქმიანობა სათანადოდ ვერ უზრუნველყოფს მუნიციპალიტეტის წინაშე არსებული ამოცანების ეფექტიანად შესრულებას და დასახული მიზნების მიღწევას, რისკების მართვასა და შიდა კონტროლის სისტემის გაუმჯობესებას. 

აქედან გამომდინარე, სახელმწიფო აუდიტორებმა დაასკვნეს, რომ 2017-2018 წლებში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის შიდა აუდიტის სამსახური ფუნქცია-მოვალეობებს არასათანადოდ ასრულებდა. 

უხარისხო ინფრასტრუქტურული პროექტები 

შესაბამისობის აუდიტის ანგარიშში ჩამოთვლილია ის ინფრასტრუქტურული პროექტები, რომლებიც 2017-2018 წლებში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტმა განახორციელა: სოფელ თამარიანის საბავშო ბაღის რეაბილიტაცია; სოფელ ვარდისუბნის საბავშო ბაღის ნაწილობრივი რეაბილიტაცია; სოფელ ზემო ბოლქვში ჭაბურღილისა და საუბნო ქსელის მოწყობის სამუშაოები; სოფელ გიორგეთის კულტურის სახლის შენობის რეაბილიტაცია; სოფელ ჭაბუკიანში არსებული სტადიონის რეაბილიტაცია. 

ამ პროექტებზე სამუშაოების მიღება-ჩაბარება საექსპერტო კომპანიების დასკვნების საფუძველზე განხორციელდა. ექსპერტიზით შემოწმებულია შესრულებული სამუშაოების მოცულობები და ხარისხი: 

,,შესწავლით ირკვევა, რომ ექსპერტიზის მიერ, ხარისხის დასადგენად საჭირო ლაბორატორიული კვლევები არ განხორციელებულა. შესაბამისად, ჩატარებული ექსპერტიზა არ არის სათანადო და ვერ უზრუნველყოფს შესრულებული სამუშაოების ხარისხის შეფასებას. გარდა საექსპერტო კომპანიებისა, პროექტები მუნიციპალიტეტის ინსპექტირების ჯგუფმაც შეამოწმა. ინსპექტირების ჯგუფმა სამუშაოების მოცულობები შეისწავლა, მაგრამ ხარისხი არ შეფასებულა. მიუხედავად ამისა, მუნიციპალიტეტმა ჩაიბარა სამუშაოები და მიმწოდებელს სრულად აუნაზღაურა მათი ღირებულება'', _ ვკითხულობთ შესაბამისობის აუდიტის დასკვნაში. 

სახელმწიფო აუდიტის ჯგუფმა ეს პროექტები დაათვალიერა, შედეგად კი უხარისხოდ შესრულებული სამუშაოები და მნიშვნელოვანი დაზიანებები გამოავლინა. მაგალითად, სოფელ ზემო ბოლქვში, ჭაბურღილის მოწყობის სამუშაოები 35 200 ლარი დაჯდა. აუდიტორებმა დაადგინეს, რომ ეს სამუშაოები უხარისხოდ შესრულდა, რადგან ამოსული წყლის საუბნო ქსელში ჩაშვება ვერ ხერხდებოდა. შედეგად, წყლის ნაკადი სანიაღვრე არხში მიედინებოდა, რის გამოც მოსახლეობა აღნიშნული ობიექტით ვერ სარგებლობდა. შესწავლით გაირკვა, რომ ეს ჭაბურღილი ექსპლოატაციაში შესვლიდან მალევე _ 4 თვეში დაზიანდა. მართალია, მუნიციპალიტეტმა მიმწოდებელ კომპანიას ხარვეზების გამოსწორების მოთხოვნით მიმართა, მაგრამ ამის მიუხედავად, შპს „სკამაქსმა“ დაზიანებები არ გამოასწორა. ხარვეზების გამოსწორების მიზნით, მუნიციპალიტეტს სხვა ღონისძიებები (მაგალითად, ჯარიმის სახით, ფინანსური სანქციების დარიცხვა, _ ავტ.) არ გაუტარებია. 

,,გარდა ამ შემთხვევებისა, დაზიანებულია და უხარისხოდაა მოწყობილი 4 ხელშეკრულების ფარგლებში შესრულებული ინფრასტრუქტურული პროექტებიც, კერძოდ: სოფელ თამარიანის საბავშვო ბაღის რეაბილიტაცია _ დაზიანებულია ჭერი, დაბზარულია კედლები. სამუშაოები შეასრულა შპს „ინტერ პლიუსმა“, მათი ღირებულება კი 364 300 ლარი იყო; სოფელ ვარდისუბნის საბავშვო ბაღის რეაბილიტაცია _ ფასადზე ჩამოცვენილია ბათქაში. სამუშაოები შეასრულა შპს „დგარმა“, ღირებულება _ 15 000 ლარი; სოფელ გიორგეთის კულტურის სახლის შენობის რეაბილიტაცია _ დაზიანებულია შიდა კედლები, ჩამოცვენილია საღებავი, შპაკლი და ბათქაში. სამუშაოები შეასრულა შპს „მოხელემ“, ღირებულება _ 16 900 ლარი; სოფელ ჭაბუკიანში სტადიონის რეაბილიტაცია _ დაზიანებულია გასახდელისა და მსაჯთა ოთახის შიდა კედლები, ჩამოცვენილია საღებავი, ბათქაში, დაზიანებულია გასახდელის ლითონის კარი. სამუშაოები შეასრულა შპს „აღმაშენებელი XXI''-მა, ღირებულება _ 30 900 ლარი''. 

სახელმწიფო აუდიტორების მტკიცებით, საბავშვო ბაღების, ჭაბურღილის, კულტურის სახლისა და სტადიონის სარეაბილიტაციო სამუშაოების დაზიანების მიზეზია შესრულებული სამუშაოების დაბალი ხარისხი. კონტროლის მექანიზმში არსებული სისუსტეების გამო, მუნიციპალიტეტმა უხარისხოდ შესრულებული სამუშაოები მიიღო და ჩაიბარა. მიმწოდებლებთან გაფორმებულ ხელშეკრულებებში, სამუშაოების საგარანტიო ვადებიც იყო გათვალისწინებული, რომლის განმავლობაში, მიმწოდებელი ვალდებული იყო, რომ ექსპლოატაციის პროცესში წარმოქმნილი ხარვეზები საკუთარი ხარჯებით გამოესწორებინა. სამ შემთხვევაში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტმა დროულად არ მიმართა მიმწოდებელს დაზიანებების გამოსწორების მოთხოვნით და მხოლოდ აუდიტის ჯგუფის მიერ საკითხით დაინტერესების შემდეგ მოითხოვა მათი გამოსწორება. 

აქედან გამომდინარე, სახელმწიფო აუდიტორებმა დაასკვნეს, რომ ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის შესაბამისმა პასუხისმგებელმა პირებმა, კონტროლის პროცედურები წარმართეს ისე, რომ 462 300 ლარის ღირებულების ისეთი ინფრასტრუქტურული პროექტები ჩაიბარეს, რომელთა ხარისხი სათანადოდ დადასტურებული არ ყოფილა. შედეგად, სამუშაოები დაზიანებულია და საჭიროებს დამატებით რეაბილიტაციას. მუნიციპალიტეტი ვალდებული იყო დაედგინა დაზიანების გამომწვევი მიზეზები/პასუხისმგებელი პირები და ზარალის ანაზღაურების მიზნით, მათ მიმართ გაეტარებინა შესაბამისი ღონისძიებები, რაც არ განუხორციელებია. 

დაუსრულებელი პროექტები 

2018 წელს, მუნიციპალიტეტმა შპს „ვესტა დეველოპმენტს“ გაუფორმა სამი ხელშეკრულება გზების რეაბილიტაციის სამუშაოებზე ლაგოდეხში, საერთო ღირებულებით – 524 000 ლარი. ხელშეკრულებების ფარგლებში, სოფელ განჯალაში, სასაფლაოსთან მისასვლელი გზის, ასევე ყაზბეგისა და კუდიგორის ქუჩების რეაბილიტაცია უნდა განხორციელებულიყო. სახელმწიფო აუდიტორებისთვის წარდგენილი ინფორმაციით გაირკვა, რომ მიმწოდებელმა 269 500 ლარის სამუშაო შეასრულა, რაც სრულად აუნაზღაურდა, ხოლო დარჩენილი 254 500 ლარის სამუშაოების შესრულება ვერ შეძლო. 

შპს „ვესტა დეველოპმენტმა'' ხელშეკრულებების ვადის გაზრდა მოითხოვა, რადგან უამინდობის, ფირმის ფინანსური პრობლემებისა და ბაზარზე არსებული ბიტუმის (ფისოვან ნივთიერებათა, ასფალტისა და გუდრონის საერთო სახელწოდება, _ ავტ.) ფასის ცვალებადობის გამო, სამუშაოების დროულ დასრულებას ვერ ახერხებდა. ამის საფუძველზე, ხელშეკრულებაში შევიდა ცვლილებები და მისი მოქმედების ვადა გაიზარდა, ხოლო სამუშაოების დასრულების ვადა უცვლელად დარჩა. აუდიტორებმა გაარკვიეს, რომ გაზრდილი ვადების მიუხედავად, მიმწოდებელმა სამუშაოები მაინც ვერ დაასრულა, რის გამოც ხელშეკრულებები შეუწყდა და მუნიციპალიტეტის მოთხოვნით, სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს შავ სიაში დარეგისტრირდა: 

,,აუდიტის შედეგად ირკვევა, რომ სამივე პროექტის ფარგლებში, შპს „ვესტა დეველოპმენტი“, ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ გეგმა-გრაფიკს არღვევდა, რის გამოც საჯარიმო სანქცია ეკისრებოდა. მიმწოდებელი არ იხდიდა დაკისრებულ ჯარიმას, მაგრამ ამის მიუხედავად, მუნიციპალიტეტი სამუშაოების შუალედური მიღება-ჩაბარების დროს, მაინც სრულად უნაზღაურებდა ღირებულებას. მიზეზი, რის გამოც მიმწოდებელი დროულად ვერ უზრუნველყოფდა სამუშაოების დასრულებას, სათანადოდ არგუმენტირებული არ არის. წარმოდგენილი ინფორმაციით, კომპანიას ფინანსური პრობლემები ჰქონდა და შესაბამისად, არსებობდა რისკი, რომ სამუშაოებს დროულად ვერ დაასრულებდა. შუალედური ანგარიშსწორებისას, მუნიციპალიტეტის პასუხისმგებელ პირებს ეს გარემოება უნდა გაეთვალისწინებინათ და სამუშაოების ღირებულება, მათ მიერვე დაკისრებული საჯარიმო სანქციის გადახდამდე, არ უნდა აენაზღაურებინათ''. 

სამივე ხელშეკრულების ფარგლებში, მიმწოდებელ კომპანიას 22 200 ლარის ოდენობის საჯარიმო სანქცია დაეკისრა. აუდიტის მიმდინარეობისას, ეს თანხა გადახდილი არ იყო. აუდიტის დასკვნაში აღნიშნულია, რომ სოფელ განჯალაში, გზის რეაბილიტაციაზე გაფორმებული ხელშეკრულების ფარგლებში დარიცხულ ჯარიმაზე _ 9 400 ლარზე, მიმდინარეობს სასამართლო დავა, ხოლო ყაზბეგისა და კუდიგორის ქუჩების რეაბილიტაციის ფარგლებში დარიცხული ჯარიმის _ 12 800 ლარის მისაღებად, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტმა სასამართლოს მხოლოდ მას შემდეგ მიმართა, როდესაც ამ საკითხით სახელმწიფო აუდიტის სამსახური დაინტერესდა. 

,,სოფელ განჯალაში, სასაფლაოსთან მისასვლელი გზის რეაბილიტაციაზე, შპს „ვესტა დეველოპმენტს“ წარდგენილი ჰქონდა ხელშეკრულების შესრულების უზრუნველყოფის საბანკო გარანტია _ 10 500 ლარი. მუნიციპალიტეტი ვალდებული იყო, რომ ხელშეკრულების მოქმედების ვადის გაზრდისას, მიმწოდებლისათვის შეცვლილი ვადის შესაბამისი საბანკო გარანტიის წარდგენა მოეთხოვა, რაც არ განუხორციელებია. შედეგად, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტმა 10 500 ლარის მიღების შესაძლებლობა დაკარგა''. 

უყაირათოდ გაფლანგული საბიუჯეტო სახსრები 

საქართველოს მთავრობის დადგენილების თანახმად, 2017-2018 წლებში, საშტატო რიცხოვნობიდან გამომდინარე, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტისათვის სამსახურებრივი უფლებამოსილების განსახორციელებლად, მხოლოდ 6 ერთეული სამორიგეო ავტომანქანა იყო რეკომენდებელი. მართალია, მთავრობის დადგენილება თვითმმართველობებისათვის სარეკომენდაციო ხასიათისაა, მაგრამ საბიუჯეტო სახსრების რაციონალური და გონივრული ხარჯვის პრინციპიდან გამომდინარე, მუნიციპალიტეტისთვის მისი შესრულება პრიორიტეტული უნდა იყოს. ვნახოთ, რა ხდება ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში, ამ მხრივ? 

აუდიტის შედეგად გაირკვა, რომ „სახელმწიფო ავტოპარკის გადანაწილების, კლასიფიკაციისა და სამსახურებრივი ავტომანქანის შესყიდვის, ან თუნდაც ჩანაცვლების წესის“ პრინციპების შესაბამისად, მიღებული არ ჰქონდა სამართლებრივი აქტი, რაც მუნიციპალიტეტისათვის საჭირო ავტომანქანების რაოდენობას განსაზღვრავდა. 

,,2017-2018 წლებში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტმა 275 800 ლარის ღირებულების საწვავი დახარჯა, მათ შორის, მერის წარმომადგენლების ავტომანქანებისთვის _ 16 300 ლარის ღირებულების. აქედან გამომდინარე, ირკვევა, რომ ფუნქციონირებისათვის საჭირო ავტოსატრანსპორტო საშუალებების გამოყენებასთან დაკავშირებით, მუნიციპალიტეტს რაციონალური მიდგომა არ გააჩნია''. 

აუდიტის შედეგად ისიც გაირკვა, რომ 2017-2018 წლებში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს არაანაზღაურებადმა წევრებმა, ხარჯების ანაზღაურების სახით, 142 700 ლარი მიიღეს. საკრებულოს დადგენილებით, ამ პირების ხარჯების ასანაზღაურებლად განსაზღვრული იყო ზღვრული მოცულობა _ ყოველთვიურად 380 ლარი. აუდიტორები თვლიან, რომ ამ კონკრეტულ შემთხვევაში, მუნიციპალიტეტმა კანონი დაარღვია, რადგან „ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსის“ შესაბამისად, საკრებულოს არათანამდებობის პირებს ეძლევათ არა ფიქსირებული გასამრჯელო, არამედ უნაზღაურდებათ უფლებამოსილების განხორციელებასთან დაკავშირებული ხარჯები. შესაბამისად, თანხის გაცემის საფუძველი უნდა იყოს ხარჯის დამადასტურებელი დოკუმენტაცია. ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტმა კი საკრებულოს წევრების ხარჯების დასადასტურებელი დოკუმენტური მტკიცებულებები სახელმწიფო აუდიტორებს ვერ წარუდგინა: 

,,ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის მიერ, საკრებულოს წევრებზე თანხების გაცემა ვერ ჩაითვლება წარმოშობილი ხარჯების ანაზღაურებად, რადგან საფუძვლად არ უდევს ხარჯის დამადასტურებელი დოკუმენტი. საკრებულოს წევრებზე ანაზღაურებულია დადგენილებით განსაზღვრული მაქსიმალური თანხები, რაც მიანიშნებს, რომ თანხები დაუსაბუთებლად გაიცა, რადგან შეუძლებელია, საკრებულოს ყველა წევრს, ერთი და იგივე შესასრულებელი დავალებები და იდენტური ხარჯი ჰქონოდათ''. 

აქედან გამომდინარე, სახელმწიფო აუდიტორებმა დაასკვნეს, რომ 2017-2018 წლებში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტმა საკრებულოს არათანამდებობის პირებზე ხარჯების ასანაზღაურებლად, 142 700 ლარი შესაბამისი დოკუმენტური დადასტურების გარეშე, საბიუჯეტო პროცესთან დაკავშირებული მარეგულირებელი საკანონმდებლო ნორმების შეუსაბამოდ გასცა.

მაია მიშელაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 29 Jan 2020 12:30:51 +0400
მსოფლიო ბანკმა საქართველოს ეკონომიკური ზრდის პროგნოზი 0.5%-ით შეამცირა http://versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6515-მსოფლიო-ბანკმა-საქართველოს-ეკონომიკური-ზრდის-პროგნოზი-0-5-ით-შეამცირა.html http://versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6515-მსოფლიო-ბანკმა-საქართველოს-ეკონომიკური-ზრდის-პროგნოზი-0-5-ით-შეამცირა.html

2020 წლისთვის, მსოფლიო ბანკმა საქართველოს ეკონომიკური ზრდის პროგნოზი 0.5%-ით  შეამცირა და წინასწარი შეფასებით 4.3%-ით განსაზღვრა.  ამასთან, 2021 წელსაც ქართული ეკონომიკის ზრდის ფაქტობრივი მაჩვენებელი 4.5%-მდე შეამცირა (0.5%-ით ნაკლები).

მსოფლიო ბანკის შეფასებით, 2019 წელს რუსული შეზღუდვების მიუხედავად, ციკლური ექსპანსია შემცირდა და საქართველოს ეკონომიკური ზრდა გაძლიერდა. გამოქვეყნებულ დოკუმენტში აღნიშნულია, რომ მაღალი ინფლაცია ზღუდავს საპროცენტო განაკვეთების შემცირების შესაძლებლობას. ამიტომ, ქვეყანამ ინფლაციის მართვისთვის პოლიტიკა გაამკაცრა.

წარმოდგენილ დოკუმენტში ხაზგასმულია,  რომ განვითარებადი ეკონომიკის მქონე ქვეყნებში (საქართველოც შედის), მცირე და საშუალო ორგანიზაციებს  მწარმოებლურობის ზრდის დიდი პოტენციალი აქვს. თუმცა მათ ზრდას ხელს უშლის მრავალი ფაქტორი. მათ შორის უნდა აღინიშნოს: ფინანსებთან წვდომის პრობლემა, ნორმატიული ბარიერები, ფინანსური მოცვის ფართო უთანასწორობა, ეკონომიკის დივერსიფიკაციის სუსტი დონე. განსაკუთრებული აღნიშვნის ღირსია ქვეყნის ინსტიტუციური ნაკლოვანებები. აღნიშნული ფაქტორები აფერხებს ინოვაციებისა და ინვესტიციების ხელშემწყობ სტიმულებს. აღნიშნული ნაკლოვანებების აღმოფხვრის მიზნით საჭიროა მართველობითი გარემოს სრულყოფა.

ქვეყანაში არსებული ნაკლოვანებებისა და საერთაშორისო შეფასებების საფუძველზე შეიძლება აღვნიშნოთ, რომ:

  • ინსტიტუციური ნაკლოვანებების აღმოუფხვრელობა „სტიმულირებს„ საზოგადოების ეკონომიკური მდგომარეობისა და ბიზნეს კლიმატის გაუარესებას;
  • პოლიტიკური ნაკლოვანებების ფონზე, ყველა ყველაფრის ოკუპირებას ახდენს: ტერიტორიების, თანამდებობების, ძალაუფლების, შემოსავლის წყაროების, პოლიტიკური გარემოს. რაც მარადიული ბატონობის შენარჩუნებისა და უთანასწორობის გაღრმავების საფუძველია;
  • ფაქტობრივი ნაკლოვანებების საფუძველზე, საზოგადოების თითოეული წევრი მორალურად და ეკონომიკურად პოლიტიკაზეა დამოკიდებული. რომელიც ქართული სოციალური სტრუქტურისა და მოთხოვნის შესაბამისი არ არის;
  • პრაქტიკული ნაკლოვანებების გამო, ცალკეული აქტივობები აცდენილია დროში. მაგალითად, დროში დაგვიანებულია ქვეყნის ინტერნეტიზაცია,aa მცირეა თავდაცვისუნარიანობისთვის საჭირო დაფინანსება, სუსტია განათლების კომერციალიზაციის პროგრამები, პრაქტიკულად არაეფექტიანია ეკონომიკური აქტივიზაციის ღონისძიებები.

დაბოლოს, საზოგადოების ეკონომიკური მდგომარეობის გაჯანსაღება, მმართველ;ობითი გარემოს სრულყოფასა და პოლიტიკური გარემოს გაჯანსაღებაზე გადის.

ეკონომიკის დოქტორი

რატი აბულაძე 

 

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Sun, 12 Jan 2020 13:45:49 +0400
სიგუა-სააკაშვილის აფერა, გაძვირებული სიგარეტი და აჟიოტაჟი ანაკლიის პორტის გარშემო http://versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6511-სიგუა-სააკაშვილის-აფერა,-გაძვირებული-სიგარეტი-და-აჟიოტაჟი-ანაკლიის-პორტის-გარშემო.html http://versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6511-სიგუა-სააკაშვილის-აფერა,-გაძვირებული-სიგარეტი-და-აჟიოტაჟი-ანაკლიის-პორტის-გარშემო.html

რითი იყო მნიშვნელოვანი 2019 წელი ქართული ეკონომიკისთვის და რას უმზადებს თეთრი ვირთხა ჩვენებურ ბიზნესს

ყვითელი ღორის წელი მიიწურა და მართალია, ბოლო დროს განვითარებული მოვლენების ფონზე, არავის ეზეიმება, ბუნების კანონს წინ ვერავინ დაუდგება _ რამდენიმე დღეში, კარს თეთრი ვირთხის წელი შემოგვიღებს. დიახ, ის 2020 წელი დადგება, რომელსაც გარდამტეხი ცვლილებების მოლოდინში, ერი და ბერი სულმოუთქმელად ელის. თავს ვერ დავდებ იმაზე, რომ ყვითელი ღორის არეულს, მაინც და მაინც თეთრი ვირთხა დაგვილაგებს-თქო, მით უფრო, ასტროლოგმა მიხეილ ცაგარელმა უკვე გვამცნო _ საახალწლოდ, სახლს ნუ დაალაგებთ, ვირთხას არეულობა უყვარსო, მაგრამ ფაქტია _ 2020 წელი არჩევნების წელია, რაც ნებისმიერ შემთხვევაში, ცვლილებებს გულისხმობს. იმის თქმა მსურს, რომ თუ ღორის არეულს, ვირთხა ვერ დაგვილაგებს, რაღაცას უეჭველად შეგვიცვლის. მანამდე, თვალი გადავავლოთ 2019 წლის მნიშვნელოვან ეკონომიკურ მოვლენებს.

ევროკავშირის 110-მილიონიანი გრანტი 

2019 წელი სასიამოვნო ინფორმაციით დაიწყო, თუმცა თუ უფრო დავკონკრეტდებით, 2018 წელი დასრულდა პოზიტიური ამბით, როდესაც დეკემბრის ბოლოს, ევროკავშირმა სახელმწიფო ბიუჯეტში 110 მილიონი ლარი (36 მილიონ 800 ათასი ევრო) გადმოგვირიცხა. 2019 წლის 17 იანვარს, სასტუმრო ,,თბილისი მარიოტში'', ევროკავშირის ელჩი საქართველოში, კარლ ჰარცელი მედიის წარმომადგენლებს შეხვდა. ელჩის განცხადებით, ევროკავშირმა ამ ნაბიჯით, საქართველოს მთავრობის წინსვლა დაადასტურა იმ რეფორმების განხორციელებაში, რომლებიც სოფლის მეურნეობასა და სოფლის განვითარებას, ასევე მართლმსაჯულებას, საჯარო სამსახურს, საკანონმდებლო ჰარმონიზაციას, ბიზნესის მხარდაჭერას, განათლებასა და შრომის ბაზარს ეხება. ამ ამბავში ყველაზე მნიშვნელოვანი ის იყო, რომ ევროკავშირის მიერ სახელმწიფო ბიუჯეტში ჩარიცხული 110 მილიონი ლარი გრანტი გახლდათ, რაც ნიშნავს, რომ მას ქვეყნის მთავრობა არ აანაზღაურებს. 

ხაშმის პატრიოტული ,,საფერავი'' 

წლის დასაწყისში, კიდევ ერთი პოზიტიური ამბის მომსწრენი გავხდით. სოციალურ ქსელ Facebook-ში, ორიგინალურად შეფუთული ქართული ღვინის ბოთლის ფოტო გავრცელდა. ბოთლის ეტიკეტზე, საქართველოს ოკუპაციის შესახებ, ინგლისურენოვანი წარწერაა დატანილი _ ,,20% Of Georgia Occupied By russia!'' თავდაპირველად, ამ ანტისაოკუპაციო მარკეტინგული კამპანიის შესახებ ინფორმაცია სააგენტო ,,ჰოთ ნიუსმა'' გაავრცელა. ქვეყანაში, რომლის ტერიტორიებიც რუსეთის მიერაა ოკუპირებული, არცთუ ცნობილი მწარმოებლის ღირსეულ ნაბიჯს, დიდი გამოხმაურება მოჰყვა. 

სააგენტო ,,ჰოთ ნიუსმა'' გაარკვია, რომ უჩვეულოდ შეფუთულ ღვინის ბოთლში ხაშმის ,,საფერავია'' ჩამოსხმული. ესაა მცირე, საოჯახო მეურნეობა, რომელსაც ივა ელბაქიძე აწარმოებს. მისი თქმით, ოჯახს მცირე წარმოება აქვს საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ ხაშმში, სადაც „საფერავის“ ვენახი აქვს გაშენებული. 

,,ესაა გაუფილტრავი ღვინო, რომელსაც ტრადიციული მეთოდით, ოჯახში ვამზადებთ და საშუალოდ, 300 ბოთლ ღვინოს ვაწარმოებთ. ამ ეტაპზე, მხოლოდ „საფერავს“ ვასხამთ, მაგრამ სამომავლოდ, „შარდონეს“ ღვინის წარმოებასაც ვაპირებთ“, _ განუცხადა „ჰოთნიუსს“ ივა ელბაქიძემ. 

2 ლარით გაძვირებული სიგარეტი 

მართალია, 2019 წლის ეკონომიკური მიმოხილვა პოზიტიური ამბებით დავიწყე, მაგრამ გვერდს ვერ ავუვლიდი თემას, რომელიც საზოგადოების თითქმის ყველა ფენას შეეხო _ ყვითელი ღორის წელი სიგარეტის გაძვირებით დაიწყო. ბუნებრივია, ყველა ვთანხმდებით, რომ ,,მოწევა კლავს'', ხოლო ,,მწეველები კვდებიან ადრე'', თანაც ევროკავშირის დირექტივებიც შესასრულებელია, მაგრამ ამ დირექტივების მიხედვით, სიგარეტი 2024 წლამდე ნელ-ნელა, ეტაპობრივად უნდა გაძვირდეს და არა ერთბაშად, მით უმეტეს, არც ისე, რომ ადგილობრივი მწარმოებელიცა და იმპორტიორიც თანაბრად შეზღუდო. მოკლედ, რაღა ბევრი გავაგრძელო, იანვარში 0.50 ლარით გაძვირებული სიგარეტი, თებერვალში, ლამის 2.00 ლარამდე გაძვირდა. წლის დასაწყისში სიგარეტი იმიტომ გაძვირდა, რომ 2018 წლის დეკემბრის ბოლოს, ფილტრიანი სიგარეტის ადვალური გადასახადი 10-დან 30%-მდე, ხოლო უფილტრო სიგარეტის აქციზის გადასახადი _ 0.60-დან 1.70 ლარამდე გაიზარდა. 

ადვალური გადასახადი პროდუქტის ღირებულების მიმართ პროცენტულ მაჩვენებელში დაფიქსირებულ გადასახადს ნიშნავს. ჩვენს ქვეყანაში, ამ ტიპის გადასახადი პირველად, 2016 წლის ივლისიდან შემოვიდა და 5%-ს არ აღემატებოდა. 2017 წლის იანვრიდან, ადვალური გადასახადი 10%-მდე გაიზარდა, ხოლო 2018 წლის 27 დეკემბრიდან _ 30%-მდე. ამასთან, ფილტრიან და უფილტრო სიგარეტზე აქციზის დიფერენცირებული განაკვეთებიც გათანაბრდა _ 2019 წლის 1 იანვრიდან, 1 კოლოფი უფილტრო სიგარეტის აქციზის გადასახადი 1.70 ლარი გახდა. 

სამწუხარო ფაქტია, მაგრამ რეალობაა, რომ სიგარეტის გაძვირება მწეველთა რაოდენობის შემცირების პირდაპირპროპორციული არ არის. სამაგიეროდ, რეალური საფრთხე იქმნება, რომ ქვეყანაში კონტრაბანდული სიგარეტის რაოდენობა გაიზარდოს და აკი გაიზარდა კიდეც, რასაც ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის გააქტიურებული მუშაობაც მოწმობს, სწორედ ამ ნაწილში. 2019 წლის მანძილზე, უწყებამ კონტრაბანდული სიგარეტის საქართველოში შემოტანის მცდელობის არაერთი ფაქტი გამოავლინა და აღმოფხვრა კიდეც. 

ანაკლიის სკანდალი 

თქვენი არ ვიცი, მაგრამ პირადად მე, 2019 წლის თებერვალს, ქართული ეკონომიკისა და ბიზნესის საკრალურად გარდამტეხ პერიოდად ვაცხადებ. მიზეზი ის სკანდალია, რაც ანაკლიის პორტს უკავშირდება. საკმაოდ ვრცელი თემაა, ,,ვერსიის'' მკითხველებიც საქმის კურსში არიან და ეს თემა დეტალურად, ლამის სკრუპულოზური სიზუსტით გავაშუქე, მაგრამ წლის ეკონომიკურ მიმოხილვაში, ანაკლიის სკანდალს ვერ გამოვტოვებდი. მოკლედ, ამბავი დაიწყო 13 თებერვალს, როდესაც საქართველოს ეროვნულმა ბანკმა (სებ-ი) ოფიციალური განცხადება გაავრცელა. სებ-ის გადაწყვეტილებით, თიბისი ბანკის სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარეს, მამუკა ხაზარაძესა და მის მოადგილეს, მოადგილეს, ბადრი ჯაფარიძეს ხელმოწერის უფლება შეუჩერეს. მეტიც, ქვეყნის მთავარმა ბანკმა თიბისის აქციონერთა კრებას ორთვიანი ვადა მისცა, რათა სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარე, მამუკა ხაზარაძე და მისი მოადგილე, ბადი ჯაფარიძე, საბჭოდან გაეწვია. პრინციპში, ეს ასეც მოხდა, მაგრამ მივყვეთ ამ ვრცელი და სკანდალური ამბის მოკლე ანალიზს. 

,,ამ გადაწყვეტილების მიღების საფუძველია, თიბისი ბანკის შემოწმებისას დაფიქსირებული ინტერესთა კონფლიქტის მარეგულირებელი კანონმდებლობის დარღვევის ფაქტები, რომლებიც 2007-2008 წლების ტრანზაქციებს უკავშირდება. საკითხის შესწავლისას, თიბისი ბანკის სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარისა და მისი მოადგილის მიერ, ინტერესთა კონფლიქტის მარეგულირებელი საკანონმდებლო მოთხოვნების დარღვევა გამოვლინდა. ეროვნული ბანკი ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ თიბისი ბანკი, მისი აღმასრულებელი მენეჯმენტით, ქვეყანასა და რეგიონში ერთ-ერთი, წამყვანი ფინანსური ორგანიზაციაა. თიბისი ბანკი ძლიერი და მდგრადი საკრედიტო ინსტიტუტია და სრულად აკმაყოფილებს არსებულ ეკონომიკურ ნორმატივებსა და ლიმიტებს. ასევე აღვნიშნავთ, რომ საქართველოს ეროვნული ბანკის აღნიშნული საზედამხედველო გადაწყვეტილება, არ არის მიმართული თიბისი ბანკზე'', _ ნათქვამია ეროვნული ბანკის განცხადებაში. 

მეორე დღეს, სებ-ის ამ განცხადებას თიბისი ბანკი გამოეხმაურა. ბანკის წარმომადგენლების განმარტებით, ძირითად საქმეზე, რომელსაც მთავარი პროკურატურა იძიებს, სასამართლო დავა მიმდინარეობს. მეტიც, სებ-ის გადაწყვეტილება თიბისი-მ სასამართლოში გაასაჩივრა. 

გამოძიება, რომელიც მთავარ პროკურატურაში მიმდინარეობს, უკანონო შემოსავლის ლეგალიზაციის ანუ ფულის გათეთრებას ეხება. ეროვნული ბანკის ინფორმაციით, ეს ტრანზაქციები 2007-2008 წლებში განხორციელდა და საქმე, რომელსაც პროკურატურა იძიებს, 17 მილიონ აშშ დოლარს ეხება. იმასაც შეგახსენებთ, რომ 2008 წლის აპრილსა და მაისში, ავთანდილ წერეთლის კუთვნილმა ორმა კომპანიამ _ „სამგორი თრეიდმა“ და „სამგორი M“-მა, თიბისი ბანკისგან, სათანადო უზრუნველყოფის გარეშე, დაჩქარებული წესით, 17 მილიონ აშშ დოლარამდე სესხი მიიღო. 

გამოძიების ინფორმაციით, სესხად აღებული თანხის კომპანიების ანგარიშებზე განთავსებისთანავე, მამუკა ხაზარაძემ და ბადრი ჯაფარიძემ, როგორც ფიზიკურმა პირებმა, ამავე კომპანიებიდან 17 მილიონი აშშ დოლარი ისესხეს. პროკურატურისვე ინფორმაციით, მამუკა ხაზარაძესა და ბადრი ჯაფარიძეს ეს თანხა დღემდე არ დაუბრუნებია. სხვათა შორის, ამ საქმესთან დაკავშირებით, ხაზარაძეცა და ჯაფარიძეც პროკურატურამ უკვე გამოჰკითხა. თიბისი ბანკი ლონდონის საფონდო ბირჟაზე პრემიუმ-ლისტინგშია განთავსებული და ერთ-ერთი მსხვილი ბანკია, რომელსაც 27-წლიანი გამოცდილება აქვს. ბანკის აქტივების მთლიანი ოდენობა 12 მილიარდ ლარს აღემატება. ამჟამად, თიბისი ბანკს ორ მილიონზე მეტი მომხმარებელი და 7 000-ზე მეტი თანამშრომელი ჰყავს. 

ამასთან დაკავშირებით, საზოგადოების გარკვეულ წრეებში ახლაც მიიჩნევენ, რომ საქმე შერჩევით სამართალთან გვაქვს. ამ მოსაზრებას ის ფაქტიც ამყარებს, რომ პროკურატურა 11 წლის წინანდელ ტრანზაქციას ჩაუჯდა. სხვათა შორის, საგამოძიებო უწყების განმარტებით, უკანონო შემოსავლების ლეგალიზება იმდენად მნიშვნელოვანი სამართალდარღვევაა, რომ ამ ტიპის საქმეებს ხანდაზმულობის ვადა არ გააჩნიათ. კიდევ ერთი ფაქტი, რის გამოც საზოგადოების ერთი ნაწილი თვლის, რომ ხელისუფლება ქვეყნის უმსხვილეს საფინანსო ინსტიტუტს ებრძვის, დამოუკიდებელი საქართველოს ისტორიაში, უმსხვილესი ინფრასტრუქტურული პროექტი _ ანაკლიის პორტია, რომელსაც თიბისი ჯგუფი ახორციელებს. 

ანაკლიის ღრმაწყლოვანი პორტის წინასამშენებლო სამუშაოები 2017 წლის დეკემბერში დაიწყო. პორტის საბოლოო გამტარუნარიანობამ, წელიწადში, 100 მილიონ ტონას უნდა მიაღწიოს, ხოლო პირველი, პანამაქსის ტიპის გემი, 2020 წლის ბოლოს უნდა მიიღოს. 

თებერვალშივე, თიბისი ბანკის დამფუძნებელი, მამუკა ხაზარაძე საქალაქო სასამართლოშიც დაკითხეს. საქმე ეხება წერილს, რომელიც ხაზარაძის თქმით, შინაგან საქმეთა მინისტრ გიორგი გახარიასგან 2018 წელს, საპრეზიდენტო არჩევნების დროს მიიღო. თიბისი ბანკის საქმის შესწავლა სახალხო დამცველმა, ნინო ლომჯარიამ დაიწყო, ხოლო პარალელურად, საპარლამენტო ფრაქცია ევროპული საქართველოს წარმომადგენლები დეპუტატების ხელმოწერებს აგროვებდნენ, რათა საკანონმდებლო ორგანოში თიბისი ბანკის საქმეზე დროებითი საგამოძიებო კომისია შექმნილიყო. მეტიც, ევროპული საქართველო პარლამენტში შს მინისტრის, გიორგი გახარიასა და საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის, კობა გვენეტაძის დაბარებასაც ითხოვდა. ყველაფერი ეს, 4 მარტს, პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტის სხდომაზე, თიბისი ბანკის დამფუძნებლების _ მამუკა ხაზარაძისა და ბადრი ჯაფარიძის საკმაოდ სკანდალური განაცხადებებით დაიწყო. 

მამუკა ხაზარაძემ აღნიშნა, რომ 2018 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების მეორე ტურის წინ, ერთ-ერთი მაღალჩინოსნისგან წერილი მიიღო. მისივე თქმით, ეს იყო მუქარის შემცველი წერილი, რომელშიც მაღალჩინოსანი პირდაპირ ეუბნებოდა, რომ თიბისი ბანკის დამფუძნებლების რეპუტაციას დაანგრევდნენ, როგორც ქვეყნის შიგნით, ასევე საერთაშორისო ასპარეზზე. ხაზარაძის განცხადებით, მუქარის შემცველი წერილი შს მინისტრისგან, გიორგი გახარიასგან მიიღო. სხვათა შორის, ხაზარაძის ამ განცხადებას შს მინისტრი, გიორგი გახარიაც გამოეხმაურა და ჟურნალისტებს განუმარტა, რომ წერილებს არ წერს, ის სათქმელს პირდაპირ ეუბნება ყველას, მათ შორის, იმ ხალხსაც, რომლებთანაც საქმიანი ურთიერთობა აქვს. 

აპრილსა და მაისში, ანაკლიის თემაზე, რაც ირიბად, თიბისი-ს სკანდალსაც ეხებოდა, საქართველოს პარლამენტში, კომიტეტის სხდომის ფარგლებში, ჯერ ხაზარაძეს მოუსმინეს, ხოლო შემდეგ, პლენალურ სხდომაზე _ ინფრასტრუქტურისა და რეგიონული განვითარების მინისტრს, მაია ცქიტიშვილს. დეტალებით თავს აღარ შეგაწყენთ, მხოლოდ იმას გეტყვით, რომ ანაკლიის კონსორციუმს, რომელმაც აფხაზეთიდან 4 კილომეტრში, ქვეყნისთვის მართლაც მნიშვნელოვანი პორტი უნდა ააშენოს, სერიოზული პრობლემები შეექმნა _ კონსორციუმი რამდენიმე ინვესტორმა დატოვა. პარალელურად, მამუკა ხაზარაძემ და ბადრი ჯაფარიძემ, 2019 წლის სექტემბერში, საზოგადოებრივი მოძრაობა ,,ლელო'' დააფუძნეს და გარშემო თანამოაზრეები _ პოლიტიკური მოძრაობა ,,შენები'' და ,,ახალი მემარჯვენეები'' შემოიკრიბეს. 

სიგუა-სააკაშვილის აფერა 

2019 წლის დასაწყისში, ქვეყნის მესამე პრეზიდენტი, მიხეილ სააკაშვილი საერთაშორისო არენაზე გააქტიურდა. სოციალურ ქსელში ჩართვებსა და ვიდეო-მიმართვებს აღარ დასჯერდა და უცხოეთში სამუშაოდ, თუ საცხოვრებლად წასულ ქართველ ემიგრანტებთან შეხვედრები დაიწყო. ამაში ექსპრეზიდენტს, ტურიზმის ადმინისტრაციის ყოფილმა უფროსმა, სკანდალური ,,კაზანტიპის'' სულისჩამდგმელმა, გიორგი სიგუამაც აუბა მხარი. 

„სააკაშვილმა და სიგუამ ახალი აფერა წამოიწყეს _ ბანკი უნდა დააარსონ და ემიგრანტებს ფული დასცინცლონ. ორმაგად იხეირებენ, იმ გაბრიყვებულებსაც გაღლიტავენ და, რაც მთავარია, სააკაშვილის ნაქურდალ და ნაყაჩაღარ ფულსაც გაათეთრებენ! ეს აფერისტები! საზღვარგარეთ დროებით მცხოვრები ჩვენი თანამემამულეები მძიმე შრომით არჩენენ ოჯახებს და, იმედია, ამ აფერისტების ანკესზე არ წამოეგებიან“, _ ასე გამოეხმაურა ჟურნალისტი, ბონდო მძინარაშვილი Fაცებოოკ-ის საკუთარ გვერდზე, სიგუა-სააკაშვილის ახალ ინიციატივას. 

დიახ, ჩაფლავებული ,,კაზანტიპისა'' და ნარკოსკანდალში გახვეული GEM FEშთ-ის ,,სულისჩამდგმელი'' გიორგი სიგუა, რომლის წინააღმდეგაც საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურში სისხლის სამართლის საქმეა აღძრული, სააკაშვილის მხარდასაჭერად, ქართველი ემიგრანტების გატყავებას აპირებდა. არადა, ეს ის გიორგი სიგუაა, რომელიც წლების წინ, ქართველ ემიგრანტებთან ერთად, ბიძინა ივანიშვილის მხარდასაჭერ აქციებს აწყობდა..

ქობულია თურნავამ შეცვალა 

საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა, მამუკა ბახტაძემ, ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრად ნათია თურნავა წარადგინა. მან ამ პოსტზე გიორგი ქობულია შეცვალა, რომელმაც თანამდებობა 18 აპრილს დატოვა. ნათია თურნავა, გიორგი ქობულიას პირველი მოადგილე იყო, თუმცა მანამდე ის ,,საპარტნიორო ფონდსა'' და სააკაშვილთან დაახლოებული ბიზნესმენი ძმების _ გელა და დავით ბეჟუაშვილების კომპანიაში მუშაობდა. 

ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების ,,ახალი'' მინისტრი, ნათია თურნავა განათლებით ეკონომისტია, რომელმაც ბაკალავრის პროგრამა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში დაამთავრა. ამავე უნივერსიტეტში გაიარა ასპირანტურაც, ხოლო სამაგისტრო პროგრამა დიდი ბრიტანეთის კუმბრიის საგრაფოს უნივერსიტეტში დაასრულა, რის შემდეგაც ბიზნეს-ადმინისტრირების სამაგისტრო ხარისხი მიენიჭა. ნათია თურნავა 40-მდე სამეცნიერო ნაშრომის, სტატიისა და მონოგრაფიის, ასევე ორი წიგნის თანაავტორია. 

ვიდრე ეკონომიკის მინისტრის მოადგილედ დაინიშნებოდა, ნათია თურნავა ,,საპარტნიორო ფონდის'' აღმასრულებელი დირექტორის მოადგილედ მუშაობდა. თუმცა მანამდე, 2006-2013 წლებში, ძმების _ დავით და გელა ბეჟუაშვილების კუთვნილი ,,საქართველოს ინდუსტრიული ჯგუფის'' დირექტორთა საბჭოს წევრი, საქართველოს საერთაშორისო ენერგეტიკული კორპორაციის გენერალური დირექტორი და დირექტორთა საბჭოს თავმჯდომარე იყო. 

შუალედური არჩევნები 

არ იფიქროთ, რომ თემას ავცდი, მაგრამ ამ პოლიტიკურ ამბავს ეკონომიკურ ჭრილში გავშლი და მიხვდებით, რატომ ვერ ავუარე გვერდი წლის ეკონომიკურ მიმოხილვაში შუალედურ არჩევნებს, რომელიც 19 მაისს გაიმართა. 12 საარჩევნო ოლქსა და 410 საარჩევნო უბანზე, თანხა მთავრობის სარეზერვო ფონდიდან გამოყვეს და შედეგად, 19 მაისის შუალედური არჩევნები სახელმწიფო ბიუჯეტს 4 466 910 ლარი დაუჯდა. აქედან, შრომის ანაზღაურების მიზნით _ 2 664 104 ლარი, ხოლო საქონელი და მომსახურებისთვის _ 724 192 ლარი განისაზღვრა, სხვა ხარჯებისთვის კი 1 078 614 ლარი გაითვალისწინეს. 

,,ვერსიამ'' გაარკვია, რომ საქართველოს მთავრობის 2019 წლის 2 აპრილის #707 განკარგულებით, ეს თანხა ფინანსთა სამინისტრომ ცენტრალურ საარჩევნო კომისიას (ცესკო) მთავრობის სარეზერვო ფონდიდან გამოუყო. 

საარჩევნო კოდექსის თანახმად, არჩევნების გეგმას ცესკო ამტკიცებს, ამავე კოდექსის 53-ე მუხლის თანახმად კი, უკვე დამტკიცებულ გეგმას ფინანსთა სამინისტროს წარუდგენს. ეს იმიტომ, რომ საერთო არჩევნებისგან განსხვავებით, რომელიც ზუსტად ვიცით, როდის ტარდება, ცესკო სახელმწიფო ბიუჯეტში დაფინანსებას წინასწარ ითვალისწინებს. შუალედური არჩევნები კი დაუგეგმავი იყო, ამიტომ გეგმა, რომელიც ცესკო-მ მარტში დაამტკიცა, თანხის გამოყოფის მიზნით, ფინანსთა სამინისტროს წარუდგინა. 

გაუფასურებული ლარი 

ზუსტად ორი თვის მანძილზე _ მარტსა და აპრილში, ეროვნული ვალუტა _ ლარი, დოლართან მიმართებაში უფასურდებოდა. თუ 1 მარტს, 1 აშშ დოლარი _ 2.67 ლარი იყო, 24 მაისის მონაცემებით, ლარი თითქმის 11 პუნქტით გაუფასურდა და 1 აშშ დოლარი, უკვე 2.78 ლარი ღირდა. საქართველოს ფინანსთა მინისტრმა, ივანე მაჭავარიანმა ეროვნული ვალუტის კურსის ცვლა მაშინ, საგარეო ფაქტორებს დაუკავშირა. მინისტრმა ჟურნალისტებს განუმარტა, რომ ლარის გაუფასურების ერთ-ერთი ფაქტორი თურქეთი იყო, სადაც დოლართან მიმართებაში, ადგილობრივი ვალუტა _ ლირა უფასურდებოდა. 

ლარმა ვარდნა ზაფხულშიც განაგრძო, ხოლო 20 ივნისის ავადსახსენებელი ,,გავრილოვის ღამის'' შემდეგ, 1 აშშ დოლართან მიმართებაში, ლამის 3.00 ლარამდე დაფიქსირდა, ყოველ შემთხვევაში, არც არაფერი დააკლდა. შოკი ეროვნული ბანკის ხელთ არსებული ინსტრუმენტებით მოიხსნა. 23 დეკემბრის მონაცემებით, 1 აშშ დოლარის გაცვლითი კურსი ლართან მიმართებაში _ 2.87 ლარია. 

პარლამენტის რემონტი 

ყველაფერი 2019 წლის 19 მარტს დაიწყო. იმ დღეს, საქართველოს პარლამენტში, დიასპორის საკითხების კომიტეტის თავმჯდომარე, ზვიად კვაჭანტირაძე, ხმათა არასაკმარისი რაოდენობის გამო, დაკავებული პოსტიდან... ვერ გადააყენეს. არ ვხუმრობ, მართლა ვერ გადააყენეს, მოგვიანებით კი, უმრავლესობის რამდენიმე დეპუტატმა თავი იმართლა _ ღილაკები აგვერიაო. პრინციპში, ამბავი სასაცილოა, სატირალი რომ არ იყოს, მაგრამ ეს ტრაგი-კომიკური ამბავი ამით არ დასრულებულა _ რამდენიმე დღეში, უმრავლესობის დეპუტატებმა, მთავრობის მიერ პარლამენტში წარდგენილი რამდენიმე საკანონმდებლო ინიციატივა ჩააგდეს... ღილაკების არევას მაშინ ისიც დაემატა, რომ სხდომათა დარბაზში აკუსტიკა არ ვარგოდა. 

მარტივად აგიხსნით, დარბაზში ხმა გარკვევით არ ისმოდა, რის გამოც დეპუტატები ვერ მიხვდნენ, რა საკითხს უყრიდნენ კენჭს და მთავრობის საკანონმდებლო ინიციატივები ჩააგდეს! მოგვიანებით, დეპუტატებმა, როგორც უმრავლესობიდან, ისე უმცირესობიდან დააკონკრეტეს, რომ განსაკუთრებით მძიმე მდგომარეობაში ბოლო რიგში მსხდომები იყვნენ, რადგან არ ესმოდათ, რას ლაპარაკობდნენ ტრიბუნასთან გასული კოლეგები, რა კანონპროექტს განიხილავდნენ და საერთოდ, რა ხდებოდა პარლამენტში! მოკლედ, ქუთაისიდან თბილისში გადმოსვლის შემდეგ, პარლამენტის პლენარულ სხდომათა დარბაზში იმდენად სერიოზული აკუსტიკური პრობლემა შეიქმნა, რომ ,,ვერსიამ'' საკანონმდებლო ორგანოს აპარატის უფროსს, გივი მიქანაძეს კითხვები გაუგზავნა _ დავინტერესდით, რა დაჯდა პარლამენტის რემონტი და საერთოდ, რატომ არ ვარგოდა აკუსტიკა სხდომათა დარბაზში. 

გაირკვა, რომ პარლამენტის რემონტისთვის 17 მილიონი ლარი დაიხარჯა. რაც შეეხება აკუსტიკას, პარლამენტის აპარატიდან ,,ვერსიას'' განუმარტეს, რომ სხდომათა დარბაზში არაერთი საერთაშორისო კონფერენცია, შეხვედრა და სხვა ღონისძიება გაიმართა, მაგრამ არცერთ ამ ღონისძიებაზე, აკუსტიკის უვარგისობაზე განცხადებები არ გაკეთებულა. მეტიც, პრეტენზიები არცერთ საერთაშორისო მონაწილესა და ადგილობრივ დამსწრეებს, მათ შორის, პარლამენტის წევრებს, არ გამოუთქვამთ. 

კიდევ ერთი სამთავრობო ცვლილება 

18 ივნისიდან, საქართველოს ჯანდაცვის ახალი მინისტრი ჰყავს. ექსპრემიერ-მინისტრმა მამუკა ბახტაძემ, ამ პოსტზე ეკატერინე ტიკარაძის კანდიდატურა წარადგინა. ექსმინისტრმა, დავით სერგეენკომ პრემიერ-მინისტრის მრჩეველის პოსტზე, სახელმწიფო კანცელარიაში გადაინაცვლა. 

2015 წლის სექტემბრიდან, ეკატერინე ტიკარაძე საჩხერის რაიონული საავადმყოფოსა და „დოსტაქარის“ დირექტორი იყო. ის ამ საავადმყოფოში 2009 წლიდან, მიწვეული კონსულტანტის პოზიციაზე მუშაობდა, ხოლო მანამდე, გერმანიის ერთ-ერთ წამყვან კლინიკაში საქმიანობდა. ეკატერინე ტიკარაძე გერმანული Donau-Universität Krems-ის კურსდამთავრებულია. 

დიდი ეკონომიკური აფერა 

ეს იყო მასშტაბური გამოძიება, რომელიც ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურმა უკანონო შემოსავლების ლეგალიზების ფაქტების აღკვეთის მიზნით დაიწყო. თავდაპირველად, სისხლის სამართლის საქმე 23 მეწარმის წინააღმდეგ აღიძრა, მათგან პატიმრობაში 17 პირი მისცეს, ხოლო 6 პირს ბრალდება დაუსწრებლებლად წარუდგინეს და მათზე ძებნა გამოაცხადეს. საქმე ეხება ყალბ ანგარიშ-ფაქტურებს, რის გამოც სახელმწიფო ბიუჯეტმა მილიონობით ლარის შემოსავალი დაკარგა. მასშტაბური საქმე, რომელიც ივნისის შუა რიცხვებში დაიწყო, პერიოდულად გაგრძელდა და ამჟამად, პასუხისგებაში, 60-ზე მეტი თანამდებობის პირი იმყოფება. 

,,გამოძიებით დადგენილია, რომ ბრალდებულები, განსაკუთრებით დიდი ოდენობით უკანონო შემოსავლის მიღების მიზნით, საქართველოს სხვადასხვა რეგიონში რეგისტრირებული კომპანიების მეშვეობით, ახორციელებდნენ უსაქონლო ოპერაციებს. ისინი აყალბებდნენ დამატებითი ღირებულების გადასახადის (დღგ) ანგარიშფაქტურებს, ასევე საგადასახადო დეკლარაციებში ყალბი მონაცემების შეტანის გზით, იქმნიდნენ ყალბ აქტივს დამატებული ღირებულების გადასახადში, რომელსაც შემდგომში იყენებდნენ საქართველოში იმპორტირებული საქონლის, ძირითადად, ნავთობპროდუქტების განბაჟებისათვის განკუთვნილი გადასახადების გადახდისა და მიმდინარე საბიუჯეტო ვალდებულებების დაფარვისთვის'', _ აღნიშნულია ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის მიერ გავრცელებულ, ოფიციალურ ინფორმაციაში. 

ამავე ინფორმაციით, უკვე დადგენილია, რომ ფიქტიურად, ყალბად შექმნილი აქტივის ოდენობა 85 000 000 ლარს აღემატება. შედეგად, სახელმწიფო ბიუჯეტს ათეულობით მილიონი ლარის ზიანი მიადგა. მეტიც, აღნიშნულ დანაშაულებრივ ქმედებებში სხვა კომპანიებისა და პირების გამოვლენა-მხილების მიზნით, შესაბამისი ღონისძიებები ჯერ კიდევ მიმდინარეობს. 

,,გავრილოვის ღამის'' ეკონომიკური ,,ეფექტი'' 

ამბავმა, რაც 2019 წლის 20 ივნისს, საქართველოს პარლამენტში მოხდა, ქვეყნის პოლიტიკური დღის წესრიგი შეცვალა, პრინციპში, ეკონომიკურიც. ოკუპანტი ქვეყნის უმაღლესი სათათბირო ორგანოს წარმომადგენელი, დეპუტატი სერგეი გავრილოვი, მართლმადიდებელი საპარლამენტთაშორისო ასამბლეის ფარგლებში, არა მარტო ქვეყნის უმაღლეს საკანონმდებლო ორგანოს სტუმრობდა, არამედ პარლამენტის თავმჯდომარის სავარძელი დაიკავა და სხდომას, თუ ღონისძიებას ისე წარუძღვა. 

ცხადია, ამ ფაქტს საყოველთაო აღშფოთება მოჰყვა და გავრილოვის თავხედობა ერთდროულად დაგმო, როგორც საპარლამენტო უმრავლესობამ, ასევე უმცირესობამ, საზოგადოების თითქმის ყველა წარმომადგენელმა, რაც მასშტაბურ საპროტესტო აქციაში გადაიზარდა. მოკლედ, გავრილოვი პარლამენტიდან გააპარეს, იმავე დღეს აეროპორტში გააცილეს, თვითმფრინავში ჩასვეს და გაისტუმრეს, მაგრამ საღამოს, პარლამენტის წინ, საპროტესტო აქცია გაიმართა, რაც შუაღამისას, სერიოზულ შეხლა-შემოხლაში გადაიზარდა. გავრილოვით დაწყებული დღე, პარლამენტის შტურმით აღების მცდელობის ღამეში გადაიზარდა, ხოლო პოლიციასა და მომიტინგეებს შორის შეხლა-შემოხლის გამო, ასეულობით ადამიანი დაშავდა... 

20 ივნისიდან, პარლამენტის შენობის წინ საპროტესტო აქციები დაიწყო და არ გაჩერებულა. რამდენიმე დღეში, პარლამენტის თავმჯდომარემ, ირაკლი კობახიძემ პოსტი დატოვა, რომელიც საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერმა, არჩილ თალაკვაძემ შეცვალა. რაც შეეხება ეკონომიკურ უკუშედეგს, ლარის გაუფასურებისა და პროდუქტების გაძვირების გარდა, ჩვენ მივიღეთ რუსეთ-საქართველოს მიმართულებით შეჩერებული ავია-ფრენები და ეს ყველაფერი ტურისტული სეზონის წინ! სხვათა შორის, კრეატიული ახალგაზრდების ინიციატივით, სოციალურ ქსელში გაჩნდა ჰეშთეგი _ ,,გაატარე ზაფხული საქართველოში'' ანუ #spendyoursummeringeorgia. ეს ორიგინალური გზავნილი, თითქმის ყველა ცნობილმა ადამიანმა აიტაცა, რომლებიც მოუწოდებდნენ ახლობლებს, მეგობრებს, ნაცნობებსა, თუ უცნობებს, საზაფხულო შვებულება საქართველოში გაეტარებინათ. სხვათა შორის, საქართველოში დაგეგმილი შვებულება რუსი ტურისტების დიდ ნაწილს არ გადაუდია და მოსკოვი-თბილისის გაუქმებული ავიარეისების მიუხედავად, საქართველოში ალტერნატიული, ჩარტერული რეისებით მაინც ჩამოვიდნენ. 

,,გავრილოვის'' დღისა, თუ ღამის ეფექტი მთავრობაზეც აისახა და შედეგად, შემოდგომაზე, სხვა შემადგენლობა ვიხილეთ: პრემიერ-მინისტრის პოსტზე, მამუკა ბახტაძე, შს მინისტრმა, გიორგი გახარიამ შეცვალა, რომელმაც შს მინისტრად ვახტანგ გომელაური, ხოლო თავდაცვის მინისტრად _ ირაკლი ღარიბაშვილი წარადგინა. დანარჩენმა მინისტრებმა პოსტები შეინარჩუნეს და პარლამენტმაც გახარიას კაბინეტს მხარი დაუჭირა, მაგრამ მოგვიანებით, დაახლოებით, თვენახევარში, თანამდებობა დატოვა განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის მინისტრმა, მიხეილ ბატიაშვილმა. ამ პოსტზე, გახარიამ მიხეილ ჩხენკელი დააბრუნა. 

* * * 

სინამდვილეში, 2019 წელს, სხვა, არანაკლებ მნიშვნელოვანი ეკონომიკური, თუ ბიზნეს-ამბებიც მოხდა, რაც წლის შემაჯამებელ მიმოხილვაში აუცილებლად უნდა მოხვდეს. ცხადია, ყველაფერს ერთ საგაზეთო სტატიაში ვერ ჩავატევ, მაგრამ ვეცდები, მოკლედ შეგახსენოთ. დავიწყოთ იმით, რომ აგვისტოდან, თბილისის გაზის მომარაგებას ,,ყაზტრანსგაზის'' ნაცვლად, ,,თბილისი ენერჯი'' უზრუნველყოფს. კომპანიის დამფუძნებლის კვალი კი სააკაშვილის კარის ბიზნესმენებთან _ ხვიჩა მაქაცარიასთან და დავით ბეჟუაშვილთან მიდის. სხვათა შორის, ტყიბულის შახტის ახალი ინვესტორის ,,სტილ ინტენეიშენალ ტრეიდინგის'' კვალიც დავით ბეჟუაშვილთან მიდის. რეალურად, ტყიბულის შახტაში, ,,საქნახშირის'' ნაცვლად, ნახშირს ახალი კომპანია მოიპოვებს, თორემ მფლობელი ისევ ბეჟუაშვილია და საჯარო რეესტრის ოფიციალურ მონაცემებზე დაყრდნობით, ,,ვერსიაში'' ეს ფაქტი დავადასტურეთ. 

ამასობაში, საქართველოს წყალმომარაგებისა და ენერგეტიკის მარეგულირებელ ეროვნულ კომისიას (სემეკი) ახალი თავმჯდომარე ჰყავს. პრინციპში, რაღა ახალი, სემეკის თავმჯდომარე, ირინა მილორავა, რომელსაც ამ პოსტზე ვადა ამოეწურა, მისივე მოადგილემ, დავით ნარმანიამ შეცვალა. 

აუცილებლად უნდა შევეხო სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის სკანდალურ და ხმაურიან დასკვნებს _ სხვადასხვა უწყების შესაბამისობისა და ფინანსური ეფექტიანობის აუდიტებს, რომლებსაც ,,ვერსიის'' თითქმის ყველა ნომერში დეტალურად გთავაზობდით. აქ მთავარი ისაა, რომ სახელმწიფო აუდიტორები, სხვადასხვა უწყებებში, თითქმის იდენტურ გადაცდომებს პოულობენ _ დარღვევებს სახელმწიფო შესყიდვებში, აღრიცხავენ დაუსაბუთებლად გაცემულ ხელფასებსა და პრემია-დანამატებს, ყურადღებას ამახვილებენ იმაზე, რომ ხშირ შემთხვევაში, ამა თუ იმ უწყების თანამშრომლები მივლინებებშიც ყოველგვარი დასაბუთების გარეშე მიემგზავრებიან... 33 დასკვნა კი, რომელთა უმრავლესობა სხვადასხვა მუნიციპალიტეტების აუდიტს ეხება, სახელმწიფო აუდიტორებმა პროკურატურაში გადააგზავნეს.

მაია მიშელაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 25 Dec 2019 12:46:43 +0400