ეკონომიკა - ვერსია - ვერსია http://versia.ge Thu, 06 Aug 2020 13:46:06 +0400 Joomla! - Open Source Content Management en-gb უსაფრთხოა თუ არა სასმელი წყალი _ რა წერია აუდიტის დასკვნაში http://versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6844-უსაფრთხოა-თუ-არა-სასმელი-წყალი-_-რა-წერია-აუდიტის-დასკვნაში.html http://versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6844-უსაფრთხოა-თუ-არა-სასმელი-წყალი-_-რა-წერია-აუდიტის-დასკვნაში.html

გაერთიანებული წყალმომარაგების კომპანიაში აღმოჩენილი დარღვევები

სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა შპს ,,საქართველოს გაერთიანებული წყალმომარაგების კომპანიის’‘ აუდიტი გამოაქვეყნა. კომპანიის 2017-2018 წლების საქმიანობის შესწავლის შედეგად, სახელმწიფო აუდიტორებმა მთელი რიგი ხარვეზები და დარღვევები გამოავლინეს, მათ შორის, ბიუჯეტის ათვისებასა და ბიზნესგეგმის შედგენაში, სახელმწიფო შესყიდვებში, სასმელი წყლის ხარისხის კონტროლსა და დონორ კონტრაქტორებთან გაფორმებულ ხელშეკრულებებშიც.

დარღვევები ბიუჯეტის ათვისებასა და ბიზნესგეგმაში 

სახელმწიფო აუდიტის შედეგად გაირკვა, რომ საქართველოს რეგიონებში, ინფრასტრუქტურული პროექტების მხარდაჭერის ღონისძიებების ქვეპროგრამის ფარგლებში, მთავრობის განკარგულებებით, გაერთიანებული წყალმომარაგების კომპანიამ ბიუჯეტიდან გამოყოფილი თანხები სრულად ვერ აითვისა. 2017 და 2018 წლების ბოლოს, აუთვისებელი თანხების ჯამი 14 243 474 ლარი იყო. გარდა ამისა, სახელმწიფო აუდიტორების მტკიცებით, 2017 წელს, „ურბანული მომსახურების გაუმჯობესების საინვესტიციო პროგრამის“ 5 პროექტისათვის გამოყოფილი 28 444 310 ლარი, კომპანიამ საერთოდ ვერ აითვისა, რაც საინვესტიციო პროექტების არაჯეროვანი მართვის შედეგია. შესაბამისად, აუდიტორებმა დაასკვნეს, რომ ინფრასტრუქტურული პროექტების სამიზნე მომხმარებლებს ოზურგეთში, ყვარელში, ხარაგაულში, ფასანაურში, გუდაურში, ფოთში, მარნეულსა და ბაკურიანში, თავდაპირველად დადგენილ ვადებში, გაუმჯობესებული კომუნალური მომსახურებები არ მიუღიათ. 

,,2018 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, აზიის განვითარების ბანკთან გაფორმებული 6 სასესხო ხელშეკრულებით დამტკიცებული 477 533 244 აშშ დოლარის რესურსიდან, ათვისებულია მხოლოდ 217 173 863 აშშ დოლარი ანუ მთლიანი თანხის მხოლოდ 45%. ამასთან, პროექტების განხორციელების ვადების გახანგრძლივების შედეგად, ინფრასტრუქტურული პროექტების განსახორციელებლად გამოყოფილი საკრედიტო რესურსების შემცირების ხარჯზე, პროექტებს პროცენტის სახით, დამატებით, სულ მცირე – 7 446 152 ლარი დაერიცხება. ზოგიერთ პროექტს, 2018 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, სესხის აუთვისებლობის საურავის სახით, 2 203 543 ლარი დაერიცხა’‘, _ აღნიშნულია აუდიტის დასკვნაში. 

საბოლოოდ, სახელმწიფო აუდიტორებმა დაასკვნეს, რომ გაერთიანებული წყალმომარაგების კომპანიისა და სამინისტროს აპარატის არასაკმარისი ქმედებების გამო, ინფრასტრუქტურული პროექტები თავდაპირველ ვადებში ვერ დასრულდა. ამასთან, მასშტაბური საკრედიტო რესურსების გამოყოფის პირობებში, სასესხო ხელშეკრულებებით გათვალისწინებული პროექტების განხორციელების თავდაპირველი ვადების რამდენჯერმე გახანგრძლივების შედეგად, გაიზარდა საპროცენტო ხარჯები და ამ პროექტების ბენეფიციარების უმეტესმა ნაწილმა დროულად ვერ მიიღო გაუმჯობესებული ურბანული წყალმომარაგებისა და კანალიზაციის ქსელებით მომსახურება. შესაბამისად, ვერ იქნა მიღწეული ქვეპროგრამის ძირითადი მიზანი _ პროექტის ბენეფიციართა სოციალური და საყოფაცხოვრებო პირობების გაუმჯობესება. 

რაც შეეხება ბიზნესგეგმას, სახელმწიფო აუდიტების მტკიცებით, გაერთიანებული წყალმომარაგების კომპანიაში, მარეგულირებელი ნორმებით გათვალისწინებული კალკულაცია და სათანადო დოკუმენტირება არ ხორციელდება. ცალკეული მუხლების არასათანადო დაგეგმვის გამო, კომპანია საანგარიშგებო წელს, ცვლილებებს ხშირად ახორციელებს, რაც კომპანიის წარმომადგენელთა განმარტებით, პროექტების მასშტაბურობიდან გამომდინარე გაუთვალისწინებელი ხარჯების სიხშირითა და მათ დასაფარად საკმარისი საოპერაციო შემოსავლების არარსებობითაა გამოწვეული. 

ამასთან, აუდიტორებმა ისიც გაარკვიეს, რომ ინფრასტრუქტურის მინისტრის ბრძანებისა და შესაბამისი დანართების გათვალისწინებით, გაერთიანებული წყალმომარაგების კომპანიას არ აქვს წარდგენილი, როგორც 2013-2018 წლების აუდიტირებული ფინანსური ანგარიშგება, ასევე, ბიზნესგეგმის დასამტკიცებელად გათვალისწინებული სრული ინფორმაცია. 

ხარვეზები სასმელი წყლის ხარისხის კონტროლში 

სახელმწიფო აუდიტორების მტკიცებით, შემუშავებული არ არის სასმელი წყლის უსაფრთხოების გეგმები, რაც გაერთიანებული წყალმომარაგების კომპანიას სასმელი წყლის ხარისხის შეფასების, სისტემის დაცვისა და მიწოდების პროცესის სრულყოფილი კონტროლის შესაძლებლობას მისცემდა. 

,,წყლის უსაფრთხოების გეგმების არარსებობა სისტემური ჩავარდნის რისკს ზრდის, ვინაიდან წინასწარ არ არის განსაზღვრული გაუთვალისწინებელ ვითარებაში წყლის ხარისხზე გავლენის მქონე მოვლენებზე (გვალვები, ძლიერი ნალექი ან წყალდიდობა) საპასუხო ღონისძიებები. შესაბამისად, კომპანიის მიერ სასმელი წყლის ხარისხზე კონტროლი არ შეიძლება ჩაითვალოს სათანადოდ ორგანიზებულად და ყოვლისმომცველად. კომპანიის მიერ სასმელი წყლის კონტროლისა და მონიტორინგის შედეგად მიღებული მონაცემების საფუძველზე, ერთიანი ელექტრონული საინფორმაციო ბაზა არ შექმნილა, ასევე, არ არის უზრუნველყოფილი კონტროლის შედეგების პროაქტიული ხელმისაწვდომობა დაინტერესებული პირებისთვის. ამასთან, ერთიანი ინფორმაციის არარსებობა, ამ მონაცემების სრულყოფილ სტატისტიკურ დამუშავებასა და რისკების სათანადოდ შეფასებას ართულებს’‘. 

გარდა ამისა, სახელმწიფო აუდიტორებმა ისიც გაარკვიეს, რომ კომპანიის მიერ სასმელი წყლის ხარისხის კონტროლის პროცესი არ მიმდინარეობს რეგლამენტით გათვალისწინებული საკონტროლო მაჩვენებლების შესაბამისად. კერძოდ, კომპანიის მიერ მიწოდებული სასმელი წყალი, რეგლამენტით დადგენილი 50-ზე მეტი მაჩვენებლიდან, 5 მაჩვენებელზე ან არ კონტროლდება, ან შედეგები სათანადოდ არ დოკუმენტირდება; კომპანიის მიერ მიწოდებული სასმელი წყალი, 3 მაჩვენებელზე კონტროლდება რეგლამენტთან შეუსაბამო ნორმატივებით; კომპანიაში არ არის დამტკიცებული ინსტრუქცია წყლის ხარისხის გადახრების აღმოჩენის შემთხვევაში განსახორციელებელი პროცედურების შესახებ. 

,,კომპანიის სამუშაო პროგრამებში არ არის გაწერილი იდენტიფიცირებული პოტენციური საფრთხეები და შემოწმებათა საჭირო რაოდენობა რეგლამენტით გათვალისწინებული მაჩვენებლების მიხედვით, ასევე, სანიტარული დაცვის ზონებისა და რეზერვუარების მდგომარეობის შემოწმებების მიზნით, ადგილზე ვიზუალური ინსპექტირებები და მათი პერიოდულობა. შესაბამისად, სამუშაო პროგრამები არსებული სახით ვერ უზრუნველყოფს სამუშაოების დაგეგმვა-განხორციელებას რეგლამენტის მოთხოვნების შესაბამისად და არ ითვლება პასუხისმგებელი პირებისთვის ზუსტ საოპერაციო მონიტორინგის გეგმად. წყლის ხარისხის კონტროლის შედეგად გამოვლენილი დარღვევების შესახებ მოსახლეობის ინფორმირებისა და ხარვეზების აღმოფხვრის მექანიზმები არ შეიძლება ჩაითვალოს საკმარისად’‘. 

სახელმწიფო აუდიტორებმა გაარკვიეს, რომ წყლის ხარისხთან დაკავშირებით გამოვლენილი 16 შემთხვევიდან 15-ში, სააგენტოსა და კომპანიის შემოწმების შედეგები ერთმანეთს არ დაემთხვა; კომპანია სინჯებს არ ამოწმებს აკრედიტებულ ლაბორატორიებში. შესაბამისად, ეს გარემოება არ იძლევა კომპანიის მიერ განხორციელებული შემოწმებების შედეგების სანდოობაში დარწმუნების შესაძლებლობას; 16-დან 10 შემთხვევაში, სააგენტოს მიერ გამოვლენილი დარღვევა კომპანიის მხრიდან რეაგირების გარეშე დარჩა; სააგენტო მომხმარებლებს გამოვლენილი დარღვევების შესახებ ინფორმაციას აცნობებს მხოლოდ მათი მოთხოვნით ჩატარებული კვლევების შემთხვევაში, სხვა დროს კი აბონენტების ინფორმირების რეკომენდაციას გასცემს წყლის მიმწოდებელ კომპანიებზე. 

სამწუხაროდ, გაერთიანებული წყალმომარაგების კომპანიის წარმომადგენლებმა სახელმწიფო აუდიტორებს ვერ დაუსაბუთეს, იყო თუ არა მოსახლეობა ინფორმირებული ხარვეზებთან დაკავშირებით. მეტიც, აუდიტორებმა ისიც გაარკვიეს, რომ წყლის ხარისხთან დაკავშირებულ დარღვევებს სააგენტო კომპანიას საქმის კურსში არ აყენებდა, ხოლო რიგ შემთხვევაში, დაგვიანებით აცნობებდა. 

დარღვევები შემოსავლებსა და შესყიდვებში 

აბონენტების სულადობის ცვლილება შესაძლებელია კომპანიის მიერ განხორციელებული ინსპექტირების ან აბონენტების მიერ წარდგენილი ინფორმაციის საფუძველზე, თუმცა სახელმწიფო აუდიტორების მტკიცებით, 2017 და 2018 წლებში, ასეთი სახის ინსპექტირება ჩატარდა მხოლოდ ერთხელ და შეეხო ქუთაისის, ლანჩხუთის, ჩოხატაურისა და ოზურგეთის სერვისცენტრებს. 

,,სულადობის შემცველ მონაცემებში ცვლილებების განხორციელება ძირითადად მინდობილია აბონენტებზე, რაც ზრდის კომპანიის ბაზაში უზუსტობების რისკს. ამ პრობლემის გარდა, დადგინდა, რომ რიგ შემთხვევებში, გაერთიანებული წყალმომარაგების კომპანია აბონენტებს არასწორად არიცხავს გადასახადს. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა შერჩევით გადაამოწმა იურიდიულ პირებზე დარიცხვები, რის შედეგადაც გამოვლინდა, რომ ორ შემთხვევაში, აბონენტებს დარიცხული აქვთ ჯამურად 31 459 ლარით ნაკლები გადასახადი. შესაბამისად, არსებობს რისკი, რომ კომპანია კარგავს მნიშვნელოვან შემოსავლებს’‘. 

2017-2018 წლებში, კომპანიამ 535 515 047 ლარის ღირებულების 664 შესყიდვა განახორციელა, საიდანაც დონორების წესებით შესყიდვების მოცულობა 471 875 454 ლარი, ხოლო სახელმწიფო ბიუჯეტის თანხებით _ 63 639 593 ლარი იყო. 

აუდიტის ჯგუფმა შერჩევით შეისწავლა 83 ელექტრონული ტენდერი, რის შედეგადაც გამოვლინდა სხვადასხვა სახის ნაკლოვანება: ბაზრის კვლევა; გაცემული ავანსები; კონტრაქტორების მიერ ვალდებულებების შესრულების მონიტორინგი; კონტრაქტორებთან გაფორმებულ ხელშეკრულებებში შეტანილი ცვლილებები; საგარანტიო ვადები; ტენდერების ორგანიზება; არაერთგვაროვანი მიდგომები; პრეტენდენტთა შერჩევა-შეფასება; ხელშეკრულების გაფორმება. 

,,უფრო ზუსტად, 49 შემთხვევაში, კომპანიას არ ჩაუტარებია ბაზრის კვლევა პოტენციური მიმწოდებლებისგან ფასების გამოკითხვის, შესასყიდი საქონლის არსებული პოტენციური მიმწოდებლების განსაზღვრისა და მათი შესაძლებლობების შეფასების მიზნით. შესაბამისად, მინიმუმ, 55 მილიონი ლარის სავარაუდო ღირებულების შესყიდვა ბაზრის კვლევის გარეშე განხორციელდა, რაც ზრდის არაეკონომიური ხარჯვის რისკებს’‘. 

მეტიც, სახელმწიფო აუდიტორების მტკიცებით, კომპანიამ 20 გაცემული ავანსიდან 17 შემთხვევაში, რაც ჯამურად 6 058 657 ლარი იყო, აუდიტორებს სათანადო მტკიცებულება ვერ წარუდგინა; შემოწმებული 29 სამშენებლო შესყიდვიდან 10 შემთხვევაში, 17 837 421 ლარის სახელშეკრულებო ღირებულების შესყიდვებზე, კომპანიამ აუდიტორებს ვერ წარუდგინა შესრულებული სამუშაოების ხარისხისა და მოცულობების პერიოდული ინსპექტირების დასკვნები. ჯამურად 2 018 272 ლარის ღირებულების რვა კონტრაქტის შემთხვევაში, კომპანიამ ვერ უზრუნველყო სახელშეკრულებო უფლების გამოყენება საგარანტიო ვადის პერიოდში მისთვის მიყენებული შესაძლო ზარალის ანაზღაურებასთან დაკავშირებით. 

,,გარდა ამისა, 993 385 ლარის ღირებულების ორ ტენდერში, ფაქტობრივი მდგომარეობიდან გამომდინარე, კომპანიას შესაძლებლობა ჰქონდა გამარტივებული ტენდერის ნაცვლად, შესყიდვა ელექტრონული ტენდერის საშუალებით განეხორციელებინა, რასაც შესაძლოა, კონკურენცია გაეზარდა და კომპანიის სახსრები დაეზოგა.

ორ შესყიდვასთან დაკავშირებით, რომელთა ჯამური ღირებულება 8 283 450 ლარი იყო, კომპანიამ არ გამოიყენა კანონმდებლობით მოთხოვნილი ერთგვაროვანი მიდგომის პრინციპი და მსგავსი შესყიდვები მნიშვნელოვნად განსხვავებული პირობებით გამოაცხადა. მაგალითად, 8 000 000 ლარის ღირებულების შესყიდვაზე სამუშაოების დასრულების ვადად განსაზღვრა ექვსი თვე, როდესაც მსგავს შესყიდვებზე პრეტენდენტებს კომპანიის მხრიდან 18 თვე ეძლეოდათ. ამის გამო, შემცირდა კონკურენცია და სახსრების არაეკონომიურად ხარჯვის რისკი გაიზარდა’‘. 

დარღვევები დონორ კონტრაქტორებთან 

გაერთიანებული წყალმომარაგების კომპანია, უცხოელ კონტრაქტორებთან ისეთ სამშენებლო ხელშეკრულებებს (და მათში ცვლილებებს) აფორმებდა, რომლებიც დავის გადაწყვეტის მექანიზმად ითვალისწინებდა საერთაშორისო არბიტრაჟის გამოყენებას. სახელმწიფო აუდიტორებმა გაარკვიეს, რომ ეს ხელშეკრულებები და ცვლილებების პროექტები, საქართველოს მთავრობასთან წინასწარი შეთანხმების, ასევე, ფაქტობრივი და სამართლებრივი რისკების წინასწარი შეფასების გარეშე ფორმდებოდა! 

,,კომპანია ხელშეკრულებებს აფორმებს ან ცვლილებები შეაქვს დადებითი სამართლებრივი ექსპერტიზის დასკვნის არარსებობის პირობებში და სათანადოდ არ უზრუნველყოფს იმ ხელშეკრულებათა პროექტების საქართველოს კანონმდებლობასთან შესაბამისობის დადგენას, რომლებიც ითვალისწინებენ მხარეთა შორის დავის გადაწყვეტას არბიტრაჟის, ან უცხო ქვეყნის სასამართლოს მიერ’‘, _ ვკითხულობთ აუდიტის დასკვნაში. 

უფრო კონკრეტულად, აზიის განვითარების ბანკის მიერ დაფინანსებული 16 პროექტიდან 9 შემთხვევაში, პროექტების შესრულების ვადები მნიშვნელოვნად გახანგრძლივდა, რისი ძირითადი მიზეზებიც იყო: სამშენებლო ნებართვების დაგვიანებით აღება; ხარვეზი საპროექტო სამუშაოებში; ზედამხედველის რეკომენდაციების უგულებელყოფა; თავდაპირველად დაუგეგმავი ცვლილებები პროექტებში და მათი შეთანხმების გახანგრძლივება; კომპანიის მიერ წინასაექსპლოატაციო ტესტირებების არასათანადო დაგეგმვა; კონტრაქტორის არასათანადო მზაობა. 

,,პროექტის დასრულების ვადების გახანგრძლივებასთან ერთად, 8 ხელშეკრულების ჯამური ღირებულება 30 მილიონ ლარზე მეტით გაიზარდა, ხოლო ერთი პროექტის შემთხვევაში, დაახლოებით, 2 მილიონი აშშ დოლარით შემცირდა. შესაძლებელი იყო თუ არა აღნიშნული ცვლილებების გათვალისწინება დაგეგმვის ეტაპზე, კომპანიამ არგუმენტირებული განმარტება ვერ წარმოადგინა’‘. 

სახელმწიფო აუდიტორების მტკიცებით, 2017-2018 წლებში, საზედამხედველო კომპანიების მომსახურებაში გადახდილია 29 მილიონ ლარზე მეტი, თუმცა კომპანია სათანადოდ არ რეაგირებს საზედამხედველო კომპანიების მიერ პროექტების მიმდინარეობასთან დაკავშირებით მომზადებულ ანგარიშებზე, სადაც აღწერილ საკითხებს ოპერატიული გადაწყვეტა სჭირდება. მეტიც, კომპანიამ კონტრაქტორი 751 374 აშშ დოლარით დააჯარიმა, თუმცა ხელშეკრულებით გათვალისწინებული დავების საბჭოს გადაწყვეტილებით, აღნიშნული ჯარიმა გაბათილდა და კონტრაქტორისთვის პროექტის ვადის გახანგრძლივების გამო, პირიქით, კომპანიას 124 747 აშშ დოლარის კომპენსაციის გადახდა დაეკისრა! 

,,აღსანიშნავია, რომ გაერთიანებული წყალმომარაგების კომპანიამ გასწია ზედმეტი ხარჯები. მაგალითად, მშენებლობის პროექტის ექსპლოატაციაში შესვლის დაყოვნების გამო, 210 288 აშშ დოლარი გადაიხადა; კონტრაქტორის ნაცვლად, მოსახლეობისათვის მიყენებული ზიანი _ 295 199 ლარი აანაზღაურა; ოფისის მშენებლობისთვის გამოუყენებელ პროექტში კი 97 665 ლარი გადაიხადა. ამასთან, კომპანია სათაო ოფისის მშენებლობის გახანგრძლივების გამო, იჯარის ყოველწლიური გადასახადის სახით, 1 მილიონ ლარზე მეტს იხდის’‘. 

სახელმწიფო აუდიტორებმა გაარკვიეს, რომ 2017-2018 წლებში, კომპანიას ძირითადი აქტივების ინვენტარიზაცია არ განუხორციელებია. შესაბამისად, არ არსებობს მტკიცებულება კომპანიის ბალანსზე არსებული ძირითადი საშუალებების სისრულისა და არსებობის შესახებ. ამასთან, მიმდინარე ინვენტარიზაციის შედეგად, კომპანია ინფორმაციას იღებს თავის საკუთრებაში არსებულ მხოლოდ მოქმედ ძირითად აქტივებზე. ამის გამო, ორგანიზაციის დაარსების დღიდან, სახელმწიფოს მიერ კომპანიის კაპიტალში შეტანილი უმოქმედო აქტივების დაკარგვის რისკი იზრდება; ბალანსზე არსებული ძირითადი აქტივების გარკვეული ნაწილი. კომპანიის საკუთრებად რეგისტრირებული არ არის; სამ შემთხვევაში, მიწის ნაკვეთები კომპანიამ დუბლირებულად და სხვადასხვა ღირებულებით აღრიცხა.

მაია მიშელაძე

 

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 08 Jul 2020 11:26:09 +0400
რატომ ამკაცრებს მთავრობა კლინიკებისთვის ჯარიმებს http://versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6831-რატომ-ამკაცრებს-მთავრობა-კლინიკებისთვის-ჯარიმებს.html http://versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6831-რატომ-ამკაცრებს-მთავრობა-კლინიკებისთვის-ჯარიმებს.html

საკანონმდებლო ცვლილებების ხმაურიანი განხილვა პარლამენტში

საქართველოში მოქმედი კლინიკებისთვის ჯარიმები მკაცრდება. მთავრობის ინიციატივით, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრომ მოამზადა კანონპროექტი, რომლითაც სსიპ სამედიცინო და ფარმაცევტული საქმიანობის რეგულირების სააგენტოს უფლებამოსილებები იზრდება, ხოლო სამედიცინო გადაცდომებში დავებისა თუ სანქციების განხილვის პროცესში, სასამართლო ზედამხედველობის მოდელი ნაწილობრივ შეიცვლება. რაც მთავარია, ამ პროცესში სამინისტროს ფუნქციები იზრდება, მათ შორის, სანქციები მკაცრდება კლინიკების მიერ დოკუმენტების გაყალბების შემთხვევებზეც. გასულ კვირას, კანონპროექტი პარლამენტმა განიხილა და გარკვეული დათქმით, პირველი მოსმენით კენჭი უყარა.

24 ივნისიდან, საკანონმდებლო ორგანოს ორმა _ ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა, ასევე, დარგობრივი ეკონომიკისა და ეკონომიკური პოლიტიკის კომიტეტებმა, ერთობლივ სხდომაზე, საქართველოს მთავრობის ინიცირებული საკანონმდებლო პაკეტი განიხილეს. ეს პაკეტი მოიცავს „ჯანმრთელობის დაცვის’‘ შესახებ საქართველოს კანონში ცვლილებს, ,,ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილებებს, „საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსსა’‘ და „სამეწარმეო საქმიანობის კონტროლის შესახებ“ საქართველოს კანონებში ცვლილებებს. 

 

საკანონმდებლო პაკეტი პარლამენტში ჯანდაცვის მინისტრის პირველმა მოადგილემ, თამარ გაბუნიამ წარადგინა. განხილვას აზრთა სხვადასხვაობა და დეპუტატებს შორის კამათი მოჰყვა. 

მოვლენები კი ასე განვითარდა: საკუთარ მოხსენებაში, თამარ გაბუნიამ აღნიშნა, რომ საკანონმდებლო ცვლილებები, მაღალი რისკის შემცველი საქმიანობის მწარმოებელი სამედიცინო დაწესებულებების მიმართ, სამედიცინო და ფარმაცევტული საქმიანობის რეგულირების სააგენტოს უფლებამოსილების გარკვეულწილად გაფართოებას უკავშირდება. უფრო კონკრეტულად, ამ ცვლილებებით ზუსტდება ტექნიკური რეგლამენტით განსაზღვრული პირობები ანგარიშვალდებულებასთან მიმართებაში, ასევე, იზრდება წლის განმავლობაში შემოწმების სიხშირე _ ერთიდან სამამდე. 

თამარ გაბუნიას თქმით, ჩნდება ჩანაწერი, რომ მარეგულირებელი უფლებამოსილია, შეაჩეროს კლინიკების ლიცენზიის მოქმედება, თუ აღმოჩნდა გადაცდომა დადგენილი მოთხოვნებიდან და შეუსაბამობა სანებართვო და სალიცენზიო პირობებით დადგენილ მოთხოვნებთან. აქამდე, ამ ტიპის უფლებამოსილება მარეგულირებელს არ ჰქონდა. ძირითადად, პროცესი მიჰყვებოდა დაჯარიმების მექანიზმს და ხარვეზი დიდი ხნის მანძილზე რჩებოდა აღმოუფხვრელი. 

„დღეს, მარეგულირებელს უფლება აქვს, რუტინულად შევიდეს ერთხელ და შეამოწმოს კლინიკა, ხოლო ჩვენი კანონპროექტით, ამის უფლება ექნება რუტინულად სამჯერ. რაც შეეხება საქმიანობის შეჩერების პროცედურას, მესმის, რომ აქ არის რისკები, რათა სუბიექტური შეფასება დაფიქსირდეს და რომლიმე ოფიცერმა, კანონით მინიჭებული უფლებამოსილება ბოროტად გამოიყენოს. რისკები ყოველთვის არსებობს, თუმცა აქ ძალიან მკაფიო ტექნიკურ საკითხებზეა საუბარი, აქ არ არის საუბარი სამედიცინო დოკუმენტაციის რევიზიაზე, ან ხარისხის კვლევაზე. აქ საუბარია, მაგალითად, არის თუ არა ხელის დასაბანი ნიჟარა შესაბამის ადგილებზე, ან მუშაობს თუ არა სტერილიზატორი... ძალიან სწორხაზოვანი მოთხოვნებია, რაც უნდა დაკმაყოფილდეს, მაგრამ შესაძლებელია, სერვისის უწყვეტობას შეექმნას რისკი, თუმცა პროცედურა გასაწერია და ამის გამოცდილება გვაქვს. პანდემიის დროს, გამოვლინდა ისეთი გარემოებები, როცა არ გვქონდა შეჩერების მექანიზმი, მაგრამ დადგა აუცილებლობა, როდესაც პაციენტები სასწრაფოდ უნდა გადაგვეყვანა სხვა დაწესებულებებში, რადგან კონკრეტულ დაწესებულებაში იქმნებოდა რისკი მათი ჯანმრთელობისა და სიცოცხლისთვის ანუ ეს მექანიზმი გამართვადი და განხორციელებადია იმგვარად, რომ მასზე ძალიან მკაფიო მონიტორინგი იყოს შესაძლებელი“, _ აღნიშნა თამარ გაბუნიამ. 

მისივე თქმით, ,,სამეწარმეო საქმიანობის კონტროლის შესახებ’‘ კანონში ცვლილებები უკავშირდება მარეგულირებლის უფლებამოსილებას, რათა სასამართლოს გადაწყვეტილების გარეშე, საჩივარზე პირდაპირი რეაგირების უფლება ჰქონდეს და ეს შემთხვევა დაუყოვნებლივ შეისწავლოს, თუ მას პაციენტი სამედიცინო მომსახურების სუბიექტთან მიმართებაში, საჩივრით მიმართავს. 

,,ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში’‘ ცვლილებები უკავშირდება საჯარიმო სანქციების ოდენობის გაზრდას. ამ კონკრეტულ შემთხვევაში, მინისტრის მოადგილემ განმარტა, რომ პრაქტიკაში ხშირი იყო შემთხვევები, როდესაც სამედიცინო დაწესებულება მარტივი, ფინანსური ანალიზის შედეგად იღებდა გადაწყვეტილებას იმის შესახებ, რა უფრო ნაკლებ ხარჯიანი იქნებოდა მისთვის _ ჯარიმის გადახდა თუ არსებული მნიშვნელოვანი კრიტიკული ხარვეზის აღმოფხვრა. 

შესაბამისად, აქედან გამომდინარე, მთელ რიგ შემთხვევებში, ჯარიმების ოდენობა გაორმაგებული, ან გასამმაგებულია. 

სწორედ ამ ორ კონკრეტულ ცვლილებას მოჰყვა დეპუტატების, მათ შორის, საპარლამენტო უმრავლესობის წარმომადგენლების უკმაყოფილება, თუმცა მანამდე აუცილებლად უნდა აღვნიშნოთ, რომ პარლამენტში, ეს საკანონმდებლო პაკეტი დაჩქარებული წესით განსახილველად წარადგინეს. კამათიც სწორედ აქედან დაიწყო. 

ორივე კომიტეტის წევრთა აზრით, კარგი იქნებოდა, თუ მათ მეტი დრო ექნებოდათ, რათა ცვლილებათა პროექტს დეტალურად გასცნობოდნენ და გადაწყვეტილებაც ამის შემდეგ მიეღოთ. 

ჯანდაცვის კომიტეტის თავმჯდომარემ, დიმიტრი ხუნდაძემ პირდაპირ განაცხადა, რომ ცვლილებათა ამ პაკეტს გაცილებით ღრმა ანალიზი სჭირდება, ამიტომ კარგი იქნებოდა, დეპუტატებს უფრო მეტი დრო ჰქონოდათ: 

„ამ ცვლილებებით, ჯარიმების ზრდის დინამიკაა მოცემული და ფაქტია, რომ ამას აშკარად სჭირდება გარკვეული კორექტირება სასურველი შედეგის მისაღწევად, მაგრამ რატომ დაჩქარებული წესით? მესმის, რომ ეს კანონი ეხება ადამიანის ჯანმრთელობისა და სიცოცხლის დაცვას და მაქსიმალურად მოკლე დროში უნდა იყოს აღმოფხვრილი ყველა ხარვეზი, მაგრამ ასე, ნებისმიერი კანონი ემსახურება სწორედ ამ მიზანს და მაშინ, თითოეული მათგანი დაჩქარებული წესით განვიხილოთ!’‘ 

ჯარიმებთან დაკავშირებით, თამარ გაბუნიამ განმარტა, რომ წლიური სტატისტიკის მიხედვით, 223 საჯარიმო სანქციიდან, რაც იყო გამოცემული, გარკვეული პროცენტი მეორეული და მესამეული დაჯარიმება იყო, რაც ნიშნავს, რომ კლინიკებისთვის ეს ჯარიმები არაფერს ნიშნავდა, რათა მარეგულირებლის მიერ დაფიქსირებული დარღვევა გამოესწორებინათ. 

ახლა ვნახოთ, რა ცვლილება იგეგმება კლინიკების დაჯარიმების ნაწილში. სამედიცინო საქმიანობის სანებართვო პირობების შეუსრულებლობა _ გამოიწვევს დაჯარიმებას სანებართვო პირობების დარღვევის შესაბამისად, რასაც მოჰყვება კლინიკის დაჯარიმება არანაკლებ 15 000 ლარისა და არა უმეტეს 30 000 ლარისა. დღეს მოქმედი კანონით, ამ შემთხვევაში, მაქსიმალური სანქცია 10 000 ლარია; სამედიცინო საქმიანობის სალიცენზიო პირობების შეუსრულებლობა – გამოიწვევს დაჯარიმებას სალიცენზიო პირობების დარღვევის შესაბამისად, რასაც მოჰყვება დაჯარიმება არანაკლებ 7 000 ლარისა და არა უმეტეს 15 000 ლარისა; სამედიცინო/საექიმო საქმიანობის/მომსახურების მიმწოდებლის მიერ სამედიცინო დოკუმენტაციის წარმოების (თუ ეს არ არის ლიცენზიის/ნებართვის/ტექნიკური რეგლამენტის პირობა) წესის დარღვევა – გამოიწვევს დაჯარიმებას არანაკლებ 1 000-დან 2 000 ლარამდე, დღეს მოქმედი კანონით, მაქსიმალური სანქცია 1 000 ლარია. იგივე ქმედება, ჩადენილი განმეორებით, გამოიწვევს დაჯარიმებას ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის პირველად ჩადენისას შეფარდებული ჯარიმის გაორმაგებული ოდენობით. 

რაც შეეხება საკანონმდებლო ცვლილებათა პაკეტის დაჩქარებული წესით განხილვას, თამარ გაბუნიას თქმით, მართალია, ყველაფრის კორონავირუსთან დაკავშირება არ შეიძლება, მაგრამ COVID-19-ის ეპიდემიის დროს, კიდევ უფრო მწვავედ გამოვლინდა ის ხარვეზები, რაც მარეგულირებელს ჯანდაცვის სისტემაში აქვს. მინისტრის მოადგილემ ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ქვეყანა მეორე ტალღას ვერ გადაიტანს იმის გარეშე, თუ შესაფერისი მარეგულირებელი ჩარჩო და უფლებამოსილება არ გვექნება მარეგულირებელი სააგენტოსთვის, რათა ამ უკანასკნელმა სათანადო ღონისძიებები განახორციელოს. 

„ამის მაგალითია ინფექციის კონტროლთან დაკავშირებული ის ხარვეზები, რომლის შედეგი, საკმაოდ მაღალი დაინფიცირების სახით, სამედიცინო პერსონალში გამოვლინდა. გარდა ამისა, მეორე მნიშვნელოვანი ფაქტორი არის მარეგულირებლის პასუხისმგებლობა, რომელსაც დიდი ხანია, ხარისხის უზრუნველყოფის პასუხისმგებლობა აკისრია, თუმცა ამისთვის, ქმედითი ბერკეტი ძალიან შეზღუდული აქვს და წარმოდგენილი საკანონმდებლო ცვლილებების გარეშე, ამ ბერკეტის ამოქმედება, პრაქტიკულად, შეუძლებელი იქნება. გარდა ამისა, სამომავლოდ, როდესაც კორონავირუსის ეპიდემიის მეორე ტალღისთვის ვემზადებით, ძალიან მწვავედ დაისვა მარეგულირებელი გარემოს გამკაცრების საკითხი, განსაკუთრებით ინფექციის კონტროლთან მიმართებაში’‘, _ დააზუსტა თამარ გაბუნიამ. 

მისივე თქმით, მნიშვნელოვანია ცვლილება, რომლის საფუძველზეც, რეგულირების სააგენტოს უფლებამოსილებები იზრდება. ამიერიდან, მარეგულირებელს უფლება ექნება, რომ სასამართლოს განჩინების გარეშე, კლინიკებიდან დოკუმენტაცია ამოიღოს. გაბუნიამ დეტალურად განმარტა, თუ რატომ დადგა დღის წესრიგში ამ ცვლილების აუცილებლობა. მომხსენებლის ინფორმაციით, სამწუხაროდ, ხშირი იყო მცდელობა სამედიცინო დოკუმენტაციის შეცვლისა, როდესაც სამედიცინო დაწესებულება ამას სასამართლო შეტყობინების მიღების შემდეგ ახდენდა. 

კამათი ამ ცვლილებასაც მოჰყვა. მაგალითად, დარგობრივი ეკონომიკისა და ეკონომიკური კომიტეტის თავმჯდომარე, რომან კაკულია მიიჩნევს, რომ სასამართლოს განჩინების გარეშე, მარეგულირებელმა საჭირო დოკუმენტები ვერ უნდა ამოიღოს კლინიკიდან. მეტიც, კაკულიას მიაჩნია, რომ კანონპროექტში უნდა ჩაიდოს მექანიზმები, რათა კეთილშობილური მიზნებით დაწყებული რეგულირება, ვიღაცამ არაკეთილშობილური მიზნებისათვის არ გამოიყენოს. 24 ივნისს, ორივე კომიტეტის მოთხოვნით, კენჭისყრა მეორე დღისთვის გადაიდო. 

25 ივნისს, დარგობრივი ეკონომიკისა და ეკონომიკური პოლიტიკის კომიტეტმა „ჯანმრთელობის დაცვის შესახებ“ კანონში ცვლილებებს გარკვეული დათქმით დაუჭირა მხარი. როგორც აღვნიშნეთ, რომან კაკულიას განცხადებით, მნიშვნელოვანია ნორმა, რათა შემოწმების შესახებ სასამართლოს გადაწყვეტილება კანონში აუცილებლად ჩაიდოს, ოღონდ ისე, რომ შესამოწმებელმა სუბიექტმა ამის შესახებ არ იცოდეს და მოულოდნელობის ეფექტი არ დაიკარგოს. ამგვარად, მისი თქმით, კონფიდენციალურობა იქნება დაცული, თუმცა სასამართლოს გადაწყვეტილება დარჩება, რათა მარეგულირებლის ობიექტზე შესვლას ინტერპრეტაციის საფუძველი გამოეცალოს. 

თამარ გაბუნიას განცხადებით, მთავარი ოპერატიულობის შესაძლებლობაა და თუ შემოთავაზებული მოდელის ფარგლებში, მარეგულირებელს ამგვარი შესაძლებლობა ექნება, ამ ვარიანტის განხილვა შეიძლება. 

როგორც რომან კაკულიამ აღნიშნა, ამ დღეების დისკუსიის შედეგად, ფაქტობრივად, დღის წესრიგიდან მოიხსნა კანონპროექტების დაჩქარებული წესით განხილვის საკითხი და თუ მხარეები პრინციპულ საკითხებზეც შეჯერდებიან, დეტალებზე მეორე მოსმენის დროს იმსჯელებენ. 

საბოლოოდ, კომიტეტმა პირველი მოსმენით კენჭისყრაზე, ეს საკითხი ორი დათქმით დააყენა. კერძოდ, კომიტეტის შემოთავაზებაა, რომ ნებისმიერ შემთხვევაში, ობიექტზე შესვლის დროს, სასამართლოს ფაქტორი დარჩეს, ხოლო მეორე დათქმით, დაწესებულების საქმიანობის შეჩერება დასაბუთებული უნდა იყოს, მათ შორის, უმნიშვნელოვანესი ფაქტორებით ტექნიკური რეგლამენტიდან, რაც ეხება ადამიანის სიცოცხლეს, ან შესაძლოა, ეპიდემიოლოგიურ მდგომარეობას აუარესებდეს. 

სწორედ ამ დათქმებით, დარგობრივი ეკონომიკისა და ეკონომიკური პოლიტიკის კომიტეტმა საკანონმდებლო პაკეტს პირველი მოსმენით მხარი დაუჭირა.

მაია მიშელაძე

 

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 01 Jul 2020 14:33:19 +0400
რატომ დაიხურა „ვივუსი“ და რა ელით მსესხებლებს http://versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6824-რატომ-დაიხურა-„ვივუსი“-და-რა-ელით-მსესხებლებს.html http://versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6824-რატომ-დაიხურა-„ვივუსი“-და-რა-ელით-მსესხებლებს.html

რა ხდება საფინანსო ბაზარზე _ ბოლო ერთ წელში, საქართველოში 20-მდე მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია დაიხურა

11 ივნისიდან, მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია ,,ვივუსის’‘ ლიკვიდაციის პროცესი დაიწყო. შპს „მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია 4 ფინანსის“ ანუ ,,ვივუსის’‘ რეგისტრაციის გაუქმების, ლიკვიდაციის პროცესის დაწყებისა და ლიკვიდატორის დანიშვნის შესახებ ინფორმაცია ,,საკანონმდებლო მაცნეში’‘ გამოქვეყნდა. ესაა საქართველოს ეროვნული ბანკის ვიცე-პრეზიდენტის #227 განკარგულება და შესაბამისად, ძალადაკარგულად გამოცხადდა სარეგისტრაციო ჩანაწერი, რომლითაც ,,ვივუსს’‘ ანუ ,,4 ფინანსს’‘ მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის (მისო) სტატუსი მიენიჭა. სხვათა შორის, ,,ვივუსის’‘ გარდა, ბოლო ერთი წლის განმავლობაში, საქართველოს საფინანსო ბაზარზე, უკვე 20-მდე მისო-ს ლიკვიდაცია განხორციელდა.

ლატვიაში რეგისტრირებული ჯგუფი ,,4 ფინანსი’‘, საქართველოში 2013 წლიდან გამოჩნდა და სულ მალე, ონლაინ-სესხების ბაზრის ერთ-ერთ ლიდერ კომპანიად იქცა. თავდაპირველად, სხვა ონლაინ-სესხების პროვაიდერების მსგავსად, ,,ვივუსი’‘, რომლის ოფიციალური დასახელება ,,4 ფინანსია’‘, შპს-ს სტატუსით საქმიანობდა, 2016 წლის 29 დეკემბრიდან კი მიკროსაფინანსო ორგანიზაციად დარეგისტრირდა. 

ოფიციალურ მონაცემებზე დაყრდნობით, რაც ,,ვივუსის’‘ ფინანსურ ანგარიშგებას წარმოადგენს, 2016 წელს, კომპანიის შემოსავალი 81.88 მილიონი ლარი იყო, წმინდა მოგება კი _ 40.6 მილიონი ლარი. 2017 წელს, ,,ვივუსის’‘ შემოსავალი 30.9 მილიონ ლარამდე შემცირდა, წმინდა მოგება 4.77 მილიონი ლარის ზარალით შეიცვალა. კომპანიამ 2018 წელს 19.9 მილიონი ლარით იზარალა, შემოსავალი კი 29 მილიონი ლარი იყო. ზარალიანი გამოდგა 2019 წელიც _ ,,ვივუსის’‘ შემოსავალი შარშან 3.6 მილიონ ლარზე დაფიქსირდა, ზარალი კი 6.1 მილიონი ლარი იყო. 

ამჟამად, საქართველოს საფინანსო ბაზარზე 42 მისო საქმიანობს და, როგორც აღვნიშნეთ, 2019 წლიდან დღემდე, 20 კომპანიის ლიკვიდაცია დაიწყო. სპეციალისტების შეფასებით, ამ ბაზრის ასეთი მკვეთრი ცვლილება იმ რეგულაციებს უკავშირდება, რომელთა დანერგვაც მაქსიმალური საპროცენტო განაკვეთის განსაზღვრით დაიწყო. 2017 წელს, საქართველოს მთავრობისა და ეროვნული ბანკის გადაწყვეტილებით, მისო-ების მაქსიმალური განაკვეთი 100%-ით განისაზღვრა, რაც ონლაინ-სესხების მანამდე არსებულ საპროცენტო განაკვეთზე ბევრად დაბალი იყო. შეგახსენებთ, 2017 წლამდე, მისო-ების საპროცენტო განაკვეთი წლიური 300%-დან 500%-მდე მერყეობდა. 2018 წელს, საპროცენტო განაკვეთის ჭერი საბოლოოდ, 50%-ით განისაზღვრა. 

2019 წელს, მიკროსაფინანსო სექტორის ჯამური მოგება 278-ჯერ შემცირდა და მხოლოდ 112 000 ლარზე დაფიქსირდა. ზარალის ძირითადი მიზეზი ცალკეულ მისო-ებში არსებული მრავალმილიონიანი დანაკარგები გახდა. სექტორის წმინდა მოგება პიკურ მაჩვენებელზე 2016 წელს გავიდა, როდესაც მოგება ჯამში, 151.8 მილიონი ლარი იყო, 2017 წლიდან, მოგება მკვეთრად შემცირდა და 2020 წლის პირველ კვარტალში, 18.5 მილიონ ლარზე დაფიქსირდა. 

,,ვერსია’‘ დაინტერესდა, რას უკავშირდება საქართველოს საფინანსო ბაზარზე დამკვიდრებული ტენდენცია, რის გამოც ბოლო ერთი წლის განმავლობაში, 20-მდე მისო-ს, მათ შორის, ბაზრის უმსხვილესი კომპანია ,,ვივუსის’‘ ლიკვიდაცია დაიწყო. 

,,საზოგადოება და ბანკების’‘ ერთ-ერთი დამფუძნებელი, გიორგი კეპულაძე ,,ვერსიასთან’‘ საუბრისას აცხადებს, რომ ,,ვივუსის’‘ ლიკვიდაცია იმ რეგულაციების ლოგიკური შედეგია, რომელიც მთავრობამ და ეროვნულმა ბანკმა საფინანსო ინსტიტუტებს დაუწესა: 

,,ამ რეგულაციების პირობებში, საქართველოში ონლაინ-სესხების გამცემი კომპანიების არსებობა მართლაც აზრს კარგავს, რადგან ეფექტური საპროცენტო განაკვეთის ზღვარი 50%-მდე დაადგინეს. ამ საპროცენტო განაკვეთის პირობებში, ონლაინ-სესხების გამცემი კომპანიები იმ შედეგებს ვეღარ აღწევდნენ და ვერც ისეთ მოგებაზე გადიოდნენ, რაც მიკროსაფინანსო ორგანიზაციად დარეგისტრირების დროს ჰქონდათ, შესაბამისად, ლოგიკური შედეგი მივიღეთ. მისო-ებმა ახალ რეგულაციებს ვერ გაუძლეს და მუდმივად ზარალზე გადიოდნენ. ონლაინ-სესხების გამცემ კომპანიებში, ,,ვივუსი’‘ ბაზრის ყველაზე დიდი წილის მფლობელი იყო, რომელსაც პირველ ეტაპზე, კარგი მოგება ჰქონდა. თუმცა იმ ბიზნეს-მოდელმა, რომლითაც ეს კომპანია მუშაობდა, ახალი რეგულაციების პირობებში, აზრი დაკარგა. ამას ლოგიკური შედეგი მოჰყვა _ ბაზარზე მისო-ების რაოდენობა მცირდება’‘. 

გასაგებია, რომ ქვეყანაში მოქმედი საბანკო რეგულაციების ფონზე, ,,ვივუსისა’‘ და ზოგადად, მისო-ების ლიკვიდაცია ლოგიკურია, მაგრამ საინტერესოა, რა ელით იმ მსესხებლებს, რომლებსაც ,,ვივუსში’‘ აქვთ სესხი აღებული. მით უმეტეს იმ ფონზე, როდესაც საქართველოს ეროვნული ბანკის ვიცე-პრეზიდენტის განკარგულების საფუძველზე, ამ კომპანიაში ლიკვიდატორი უკვე დაინიშნა: 

,,კარგა ხანია, რაც მისო-ებს და განსაკუთრებით ,,ვივუსს’‘, ახალი სესხი აღარ გაუცია ანუ დიდი ხანია, რაც ამ კომპანიების შესაძლო ლიკვიდაციის პროცესი მიდის. შესაბამისად, კომპანიების ხელმძღვანელებმა კარგად იცოდნენ, რომ ბაზარზე ოპერირებას ვეღარ შეძლებდნენ და ამიტომ, არც ახალ სესხებს გასცემდნენ. რაც შეეხება ძველ სესხებს, მათი დიდი ნაწილი, რომელთა გასტუმრებასაც მსესხებელი ვერ მოახერხებს, შესაძლოა, უკვე გადასულია პრობლემური აქტივების მართვის კომპანიებში, ან ჩამოწერილია კიდეც. მოგეხსენებათ, ,,ვივუსის’‘ სესხების ნაწილი, ორიოდე წლის წინ, პრეზიდენტის არჩევნების მეორე ტურის წინ, ,,ქართული ოცნების’‘ ერთგვარი პიარ-სტრატეგიის შედეგად ჩამოწერეს, რაც სხვათა შორის, წინასაარჩევნო პერიოდში, ამომრჩევლების მოსყიდვად შეფასდა. 

რაც შეეხება ეროვნული ბანკის ვიცე-პრეზიდენტის განკარგულებას ლიკვიდატორის დანიშვნის შესახებ, ლიკვიდატორი სწორედ იმიტომ დაინიშნა, რომ თუ კომპანიას რაიმე ვალდებულება ან აქტივი დარჩა, ეს პროცესი ისეთ დასასრულამდე მიიყვანოს, რათა არც კომპანიის აქციონერებს და არც მსესხებლებს პრობლემები არ შეექმნას’‘. 

გიორგი კეპულაძემ ,,ვერსიას’‘ ისიც განუმარტა, რომ მისო-ების ლიკვიდაციის პროცესი უჩვეულო ნამდვილად არაა, რადგან ბოლო ერთი წელია, ხან ერთი მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია დაიხურა, ხან _ მეორე. მეტიც, მისი თქმით, ,,ვივუსის’‘ ლიკვიდაცია რეზონანსული იმიტომ გახდა, რომ ის ამ ბაზრის ერთ-ერთი, უმსხვილესი კომპანიაა, თორემ საქართველოს საფინანსო ბაზრისთვის 42 მისო-ს არსებობა ნამდვილად ბევრია. 

,,რაც მთავარია, ეს კომპანიები იმ სეგმენტზე მუშაობენ, რომელსაც, პირობითად, ბანკი სესხს არ აძლევდა. როგორც წესი, ამ მომხმარებელს საშუალო და საშუალოზე დაბალი შემოსავლები აქვს, რომელიც საკუთარ შემოსავალს ვერ ადასტურებს, მისო-ს კი მისი შემოსავლების დადასტურება არ სჭირდება. ამიტომ იყო მისო-ების საპროცენტო განაკვეთი ძალიან მაღალი, რომ ისინი ძირითადად, რისკიან სესხებს გასცემდნენ. საბანკო რეგულაციების ამოქმედების შემდეგ, იმ პირობებში, როდესაც მსესხებელი ვეღარც ბანკში აიღებდა სესხს, ვერც მისო-ში, მსესხებელიც აღარ დარჩა და მისო-ების მუშაობამ აზრი დაკარგა’‘. 

,,ვერსიის’‘ კითხვაზე, ვინაიდან საფინანსო ბაზრისთვის 42 მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის არსებობა ბევრია, თანაც ბაზრის ტენდენციიდან გამომდინარე, ამ კომპანიების ლიკვიდაცია მომავალშიც გაგრძელდება, რამდენი მისო უნდა დარჩეს საბოლოოდ, გიორგი კეპულაძემ გვიპასუხა: 

,,როგორც წესი, თუ დავაკვირდებით, ამ 42 მისო-დან ბაზრის დიდ წილს მხოლოდ რამდენიმე კომპანია ფლობს, დანარჩენები ან მცირე მისო-ები არიან, ან მხოლოდ ერთ, კონკრეტულ რეგიონზე მუშაობენ. სახელად კი ჰქვიათ მიკროსაფინანსო ორგანიზაციები, მაგრამ რეალურად, ბაზარზე ამინდს რამდენიმე წამყვანი კომპანია ქმნის. გარდა ამისა, საქართველოში მისო-ების შექმნა სოფლის მეურნეობისა და სოფლად მცხოვრები მოსახლეობის დაკრედიტებით დაიწყო. მას შემდეგ, რაც ეს ბაზარი განვითარდა და გამოჩნდნენ მომხმარებლები, მათ შორის ქალაქებშიც, რომლებიც ბანკებში ვერ იღებდნენ სესხებს, ან პრობლემები ექმნებოდათ სათანადო საბუთებთან დაკავშირებით, რადგან ასეთი საბუთები არ ჰქონდათ, მისო-ები გაცილებით მარტივად აძლევდნენ ასეთ მომხმარებლებს სესხებს. მეტიც, სესხებს ისე გასცემდნენ, რომ მსესხებლების საკრედიტო ინფორმაციას არც კი ამოწმებდნენ, არადა, ზოგიერთ მათგანს 10 და 12 სესხი ჰქონდა აღებული. შედეგად, ყველაფერი ეს, სოციალურ პრობლემად იქცა, რადგან ერთ დღესაც გაირკვა, რომ საკმაოდ დაბალი შემოსავლების მქონე მსესხებელს 2 000 ლარამდე დავალიანება უნდა გაესტუმრებინა. 

ამ პრობლემის აღმოფხვრის მიზნით, მთავრობასთან ერთად, ეროვნული ბანკის ხელმძღვანელობამ მიიღო გადაწყვეტილება, რათა ბაზარზე არსებული ქაოსი დაერეგულირებინა, რასაც მკაცრი საბანკო რეგულაციები მოჰყვა. სხვათა შორის, ამ რეგულაციების შემოღებით, ბანკებზე არასწორად გადატყდა ჯოხი, რადგან მათაც მნიშვნელოვანი შეზღუდვები დაუწესეს, რომლის შერბილებასაც ახლა ვადევნებთ თვალ-ყურს, როდესაც კრიზისია. თუმცა მისო-ებისთვის დიდად არაფერი შეცვლილა. პირიქით, მათი შემოსავლიანობა წელსაც შემცირდება ანუ მისო-ების ბაზარი ლოგიკური გზისკენ, ლიკვიდაციისკენ მიდის იმ რეგულაციების ფონზე, რაც მთავრობამ და ეროვნულმა ბანკმა შემოიღეს’‘.

მაია მიშელაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 24 Jun 2020 12:42:48 +0400
ქართველმა პარტნიორებმა ამერიკელი ცოლ-ქმარი თაღლითურად მოატყუეს http://versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6822-ქართველმა-პარტნიორებმა-ამერიკელი-ცოლ-ქმარი-თაღლითურად-მოატყუეს.html http://versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6822-ქართველმა-პარტნიორებმა-ამერიკელი-ცოლ-ქმარი-თაღლითურად-მოატყუეს.html

რატომ დაბრუნდა სკანდალური საქმე უზენაესი სასამართლოდან სააპელაციოში

თბილისის საქალაქო სასამართლო განიხილავს საქმეს, რომელიც ქართველი თაღლითების მიერ, ამერიკელი ცოლ-ქმრისთვის დიდძალი თანხის გამოძალვას ეხება. უფრო ზუსტად, ლეგენდარული ქართველი ავიაკონსტრუქტორის ალექსანდრე ქართველიშვილის ამერიკელი პარტნიორის, ბენჯამენ რითერის ვაჟიშვილმა, ჩარლზ რითერმა და მისმა ქართველმა მეუღლემ ნინა ჭანტურია-რითერმა, ქართველი მეგობრის რეკომენდაციით, 400 000 აშშ დოლარი გაასესხეს. სამწუხაროდ, ქართველებმა ამერიკელი პარტნიორები მოატყუეს, რის გამოც ნინა ჭანტურია-რითერმა სასამართლოში სარჩელი შეიტანა და ეს ამბავი ექსკლუზიურად,,ვერსიასაც’‘ უამბო. ეს სტატია ,,ვერსიაში’‘ 2013 წელს დაიბეჭდა. მას შემდეგ შვიდი წელი გავიდა და ამ ხნის განმავლობაში, ნინა ჭანტურია-რითერმა პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმე მოიგო, რაც მისმა მოწინააღმდეგე მხარემ გაასაჩივრა, საქმე უზენაეს სასამართლომდე მივიდა, ამ უკანასკნელმა კი განსახილველად ისევსააპელაციო სასამართლოში დააბრუნა. სინამდვილეში, ერთ წინადადებაში ჩატეული ეს ამბავი შვიდწლიანი ბრძოლის ისტორიაა. 

სამშაბათს, 23 ივნისს, თბილისის საქალაქო სასამართლოში ჩანიშნული პროცესი 9 ივლისისთვის გადაიდო. მოსამართლემ მხარეებს დავის მოგვარება შესთავაზა. ,,ვერსია’‘ ამ პროცესს თვალ-ყურს მიადევნებს, მაგრამ მანამდე, შვიდწლიანი ბრძოლის პერიპეტიები გავიხსენოთ.

,,ვერსიაში’‘ ვწერდით, რომ ჩარლზ რითერმა და მისმა ქართველმა მეუღლემ ნინა ჭანტურია-რითერმა, ქართველი მეგობრის, ალექსანდრე უთარაშვილის რეკომენდაციით, 400 000 აშშ დოლარი უთარაშვილის მეუღლის ძმისშვილს, კომპანია „აგროგეო“-ს მფლობელს, დიმიტრი კოსტაროვს ასესხეს. რითერებმა ეს თანხა კომპანიის ანგარიშზე 2010 წლის ოქტომბერში, აშშ-დან გადმორიცხეს. საქართველოში დაბანდებული ფული, აშშ-ში მათი საცხოვრებელი სახლისთვის აღებული სესხის დასაფარი თანხა იყო, მაგრამ ქართველმა „მეგობრებმა“ ბოროტად ისარგებლეს რითერების ნდობით, რასაც ტრაგიკული მოვლენები მოჰყვა: ოჯახს უსახლკაროდ დარჩენა დაემუქრა, დაუბრუნებელი ვალის გამო, ახალი ვალები დაგროვდა, რამაც საბოლოოდ, ჩარლზ რითერის ჯანმრთელობა შეარყია. რამდენიმე ინსულტისა და თანმდევი ავადმყოფობის შედეგად, 2014 წლის დეკემბერში, ჩარლზ რითერი გარდაიცვალა... 

ფულის დასაბრუნებლად, რამდენიმეწლიანი უშედეგო ბრძოლის შემდეგ, ნინა ჭანტურია-რითერი მეუღლის გარეშე, უსახლკაროდ და ვალებში ჩაფლული დარჩა. სამწუხაროდ, 62 წლის ჯანმრთელობაშელახულ ქალბატონს, საკუთარი შრომის შედეგად, აღარ ძალუძს ისეთი გასამრჯელოს მიღება, რომ საკუთარი თავი მაინც შეინახოს. ამ შემთხვევაში, ვალების გასტუმრებაზე საუბარი უკვე ზედმეტია. ამ ფონზე, უთარაშვილი და კოსტაროვი ჩვეულ რიტმში განაგრძობენ ცხოვრებას. მეტიც, კოსტაროვმა ხელოვნურად გააკოტრა კომპანია „აგროგეო“, თავისი საქმიანობა გადაიტანა ახალ კომპანიაზე, რომელსაც სახელი შეუცვალა და „აგროგეო +“-ით დაარეგისტრირა, რათა „აგროგეოს“ ანგარიშზე რითერების მიერ სესხად გადარიცხული თანხა არ დაებრუნებინა. 

,,ვერსიაში’‘ იმასაც ვწერდით, რომ „აგროგეო +“-ში 80%-იანი წილის მფლობელი დიმიტრი კოსტაროვის მეუღლე, ირინა დანილენკოა. უფრო ზუსტად, კოსტაროვმა მისი კუთვნილი წილი მეუღლის სახელზე გააფორმა. რითერების მიერ სასამართლოში შეტანილ სარჩელს, წყნეთში, უთარაშვილის კუთვნილი საცხოვრებელი სახლისა და თბილისში, თამარაშვილის ქუჩაზე მდებარე ერთ-ერთ პრესტიჟულ შენობაში, კოსტაროვის კუთვნილი 4-ოთახიანი ბინის დაყადაღება მოჰყვა. მართალია, 2014 წლის 23 დეკემბერს, სასამართლოს გადაწყვეტილებით, კოსტაროვს რითერებისთვის 400 000 აშშ დოლარის, მასზე დარიცხული პროცენტისა და პირგასამტეხლოს გადახდა დაეკისრა, მაგრამ ამ უკანასკნელმა ყადაღადადებული ბინა რუსეთის მოქალაქის სახელზე გაასხვისა... 

* * * 

როგორც სტატიის დასაწყისში აღვნიშნეთ, ამ საქმეს თბილისის საქალაქო სასამართლო განიხილავს. ,,ვერსია’‘ დაინტერესდა, როგორ განვითარდა მოვლენები მას შემდეგ, რაც 2014 წლის 23 დეკემბერს, ნინა ჭანტურია-რითერმა საქმე მოიგო, ხოლო მის მოწინააღმდეგე დიმიტრი კოსტაროვს ვალის გადახდა დაეკისრა. სიტუაციაში უკეთ გარკვევის მიზნით, ნინა ჭანტურია-რითერის ადვოკატს, ხათუნა გრიგალაშვილს დავუკავშირდით. 

_ ქალბატონო ხათუნა, როგორ მოხდა, რომ დაყადაღებული ბინა კოსტაროვმა რუსეთის მოქალაქეზე გაასხვისა? 

_ როგორც კი კოსტაროვმა გაიგო, რომ ბინა დააყადაღეს, თავისი მეგობრის, გიორგი ალიკოშვილის ვალი _ 150 000 აშშ დოლარი, რამდენიმე თვეში ნოტარიულად აღიარა. ვიდრე სასამართლო პროცესი დაინიშნებოდა, ასეთი ხრიკი მოიფიქრა: ნოტარიუსთან ვალის აღიარების ხელშეკრულება გააფორმა, ხოლო სააღსრულებო ბიურომ ისე ჩაატარა აუქციონი და ისე გადააფორმა ეს ბინა სხვაზე, რომ ჩვენ არაფერი გაგვიგია. არადა, ბინა დაყადაღებული გვქონდა ანუ სარჩელის უზრუნველყოფა გამოვიყენეთ და გვეიმედებოდა, რომ როდესაც სარჩელი დაკმაყოფილდებოდა, ამ ბინის უზრუნველყოფით ანუ მისი რეალიზებით, ჩვენი მოთხოვნა დაკმაყოფილდებოდა. თუმცა, როგორც გითხარით, სააღსრულებო ბიურომ აუქციონის შესახებ არ გვაცნობა. აუქციონზე ეს ბინა ვინმე, ეკატერინე სანაიამ იყიდა, რომელიც რუსეთის მოქალაქეა. გეტყვით, რა გააკეთა დიმიტრი კოსტაროვმა: ეს 150 000 აშშ დოლარი შეუშვა აღსრულებაში, გადააფორმა ეკატერინე სანაიაზე, ის ფული ისევ გამოიტანა, ორ კვირაში ჩაიდო ჯიბეში და მეგობარზე გადაფორმებულ ბინაში, 2014 წლიდან დღემდე ანუ ექვსი წლის მანძილზე ცხოვრობს. 

_ გასაგებია, მაგრამ ნინა ჭანტურია-რითერის სარჩელს რა ბედი ეწია? 

_ ამ სარჩელის განხილვა დროში გაჭიანურდა და როგორც იცით, მართალია, საბოლოოდ, სასამართლომ ნინა ჭანტურია-რითერის სარჩელი დააკმაყოფილა და გადაწყვეტილება დავის დაწყებიდან ხუთი წლის შემდეგ კანონიერ ძალაში შევიდა, მაგრამ ამასობაში, მისი მეუღლე, ჩარლზ რითერი გარდაიცვალა... მოკლედ, პროცესი მოვიგეთ, მაგრამ მოწინააღმდეგე მხარემ ეს გადაწყვეტილება გაასაჩივრა. ამის შემდეგ, დაეწერა ერთ მოსამართლეს _ თეა სოხაშვილი-ნიკოლაიშვილს, მაგრამ პროცესი არ ჩაინიშნა და როგორც მახსოვს, მოსამართლეობის ვადა გაუვიდა, მერე დაეწერა მეორე მოსამართლეს _ ვანო წიკლაურს და ამ შემთხვევაშიც გავიდა მოსამართლეობის ვადა, ვიდრე პროცესი დაინიშნებოდა. ბოლოს სხვა მოსამართლეს _ ანი გოგიშვილს დაეწერა ეს საქმე, რომელმაც პროცესი მალევე ჩანიშნა. 2016 წლის 9 ივნისს, ანი გოგიშვილმა ამერიკული კანონმდებლობა არ გაითვალისწინა, რაც არასწორი იყო და მოგვცა ვადა, რათა საკუთრების მოწმობა წარგვედგინა. 

_ უკაცრავად, საკუთრების მოწმობა რატომ უნდა წარგედგინათ? 

_ ზოგადად, კანონმდებლობის მიხედვით, როდესაც პირი გარდაიცვლება, მას სჭირდება უფლებამონაცვლის დადგენა. ჩარლზ რითერის გარდაცვალების შემდეგ, მისი ქონება ვალაუვალად (გაკოტრებულად, გაბანკროტებულად) აღიარეს. ამერიკული, კერძოდ, ნიუ-ქენანის შტატის კანონმდებლობით, თუ ქონება ვალაუვალია, მასზე სამკვიდრო მოწმობა არ გაიცემა. ვინაიდან ქართული და ამერიკული კანონმდებლობა განსხვავდება, სასამართლოს ეს ფაქტორი უნდა გაეთვალისწინებინა _ მართალია, ნინა ჭანტურია-რითერზე მემკვიდრეობის მოწმობა არა, მაგრამ ამერიკული კანონმდებლობის შესაბამისად, ჩარლზ რითერის ქონების მართვის განკარგულება გასცეს. მოკლედ, მოსამართლემ საკუთრების მოწმობის წარსადგენად, გარკვეული ვადა მოგვცა. ვუმტკიცებდი, რომ ამ მოწმობას ვერ წარვადგენდი, რადგან ამერიკული კანონმდებლობით, ასეთ დოკუმენტს ვერ მივიღებდი. 2016 წლის ივნისიდან, 2017 წლის ივნისამდე, უფლებამონაცვლეობის თაობაზე, განჩინება არ გამოსულა და ამ ხნის მანძილზე, უზენაეს სასამართლოში იყო საქმე. 2017 წლის ივნისის განჩინებით, როგორც იქნა, სასამართლომ დაადგინა, რომ ჩემი შუამდგომლობა სწორი იყო და ნინა ჭანტურია-რითერი მხარედ უნდა ჩაბმულიყო.Aამის შემდეგ, ოთხი თვისმანძილზე, განჩინების ტექსტივერ ავიღე და საქმე სააპელაციო სასამართლოში ვერ გადააგზავნეს. 

2017 წლის ოქტომბერში, ამ საქმემ სააპელაციო სასამართლომდე მიაღწია და ამ უკანასკნელმა, პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება ძალაში დატოვა... ამის შემდეგ, კიდევ გასაჩივრდა უზენაეს სასამართლოში კოსტაროვის მიერ, თუმცა ძალაში დარჩა ყველა მიღებული გადაწყვეტილება. 2018 წლის ივლისის დასაწყისში, ავიღეთ სააღსრულებო ფურცელი, წარვადგინეთ აღსრულების ეროვნულ ბიუროში და აღმოჩნდა, რომ მანგლისის აგარაკისა და მოძრავი ნივთების გარდა, კოსტაროვის სახელზე არავითარი ქონება არ ირიცხებოდა. რა თქმა უნდა, მანგლისის აგარაკი 32 000 აშშ დოლარად გაიყიდა და ეს თანხა სრულად ჩაურიცხეს ნინა ჭანტურია-რითერს, მაგრამ ჩვენ სარჩელი შეტანილი გვქონდა ძირითად 400 000 აშშ დოლარზე, რომელიც უნდა აეღო. თუმცა, როგორც გითხარით, იმის მიუხედავად, რომ კოსტაროვის წილები კომპანიაში და მისი ქონება დაყადაღებული გვქონდა, საქმე საქმეზე რომ მიდგა, ფაქტის წინაშე აღმოვჩნდით _ მის სახელზე არაფერი ირიცხებოდა. 

2019 წლის მაისში, წარვადგინეთ სარჩელი და დიმიტრი კოსტაროვის სახელზე, გურჯაანში ნაყიდ მიწებზე, კოსტაროვის მესაკუთრედ ცნობა მოვითხოვეთ. სხვათა შორის, ეს მიწები კოსტაროვმა იყიდა, მაგრამ მამის, ალექსანდრე კოსტაროვის სახელზე გააფორმა, რომელიც ჩვენი დავის პერიოდში გარდაიცვალა. გურჯაანის გარდა, მიწის ნაკვეთები ყვარელშიც აქვს კოსტაროვს, მაგრამ ეს ნაკვეთებიც მამის სახელზე ჰქონდა გაფორმებული, ხოლო მამისა და დედის სახელზე გაფორმებული ბინა, უფროსმა ალექსანდრე კოსტაროვმა, თავისივე სიცოცხლეში, ჩუქების ფორმით, შვილიშვილის, უმცროსი ალექსანდრე კოსტაროვის სახელზე გააფორმა. 

_ ესე იგი, პროცესზე, რომელიც ამჟამად მიმდინარეობს, ითხოვთ, რომ გურჯაანსა და ყვარელში არსებული მიწის ნაკვეთების მესაკუთრედ კოსტაროვი სცნოს სასამართლომ? 

_ დიახ, ასეა, რადგან ჩვენ ვამბობთ, რომ ამ მიწების შემძენი დიმიტრი კოსტაროვია, რომელმაც ეს ქონება შეგნებულად გააფორმა მამის სახელზე. ასე იმიტომ მოიქცა, რომ ვალი გადასახდელი ჰქონდა. გურჯაანის მიწები კოსტაროვმა შეიძინა 2013 წლის გაზაფხულზე, სწორედ მაშინ, როდესაც რითერებისთვის ასიათასობით აშშ დოლარი ჰქონდა გადასახდელი. ამის ნაცვლად, მან მიწებში გადაიხადა 170 000 აშშ დოლარი, რა თანხაც სწორედ ნინასა და მის მეუღლეს უნდა დაბრუნებოდა. მიწები კი მამის სახელზე გააფორმა, თითქოს მან შეიძინა. ესაა კლასიკური ტიპის თაღლითობა! 

_ რა სამართლებრივი საფუძველი არსებობს, რომ ქალბატონმა ნინა ჭანტურია-რითერმა პროცესი მოიგოს? 

_ ჩვენ ვამბობთ, რომ ეს ქონება მაშინაც იპოთეკით იყო დატვირთული, როდესაც კოსტაროვმა ამერიკელებისგან ვალი აიღო და ამის დამადასტურებელი მტკიცებულებებიც გვაქვს. იმის შემდეგ, როდესაც ვალი არ გადაიხადა, ალექსანდრე კოსტაროვმა, როგორც მამამ, ეს ქონება დაზოგა მაშინ, როდესაც მის სახელზე გადაიფორმა. თუ სასამართლო არ ჩაგვითვლის, რომ ეს ისედაც არარა გარიგება იყო და სპეციალურად, თვალთმაქცურად გააფორმა დიმიტრი კოსტაროვმა, მაშინ გვაქვს კიდევ ერთი მტკიცებულება _ როდესაც უფროსი ალექსანდრე კოსტაროვი გარდაიცვალა, ამ თაღლითმა სამკვიდროზე უარი თქვა, არადა, ერთადერთი შვილია და ეს სამკვიდრო დედის სახელზე გააფორმა. ეს ხომ მიზანმიმართული საქციელია, რათა ვალის გადახდას აარიდოს თავი? 

თუ სასამართლო ამასაც არ ჩაგვითვლის, მაშინ ჩვენ ვამბობთ, რომ ეს უსაფუძვლო გამდიდრებაა, რადგან ქონება დაიზოგა. სამოქალაქო კოდექსის 991-ე მუხლის მიხედვით: ,,პირი, რომელიც სხვა პირის ხარჯზე, უსაფუძვლოდ გამდიდრდა სხვა საშუალებითაც, გარდა იმისა, რაც გათვალისწინებულია ამ თავში, მოვალეა, დაუბრუნოს მას მიღებული’‘. ჩვენი მოთხოვნაა, რომ აუცილებლად ბათილად იქნას ცნობილი ის გარიგებები, რომლებიც კოსტაროვმა დადო და მიკუთვნებითი სარჩელიც გვაქვს, რათა კოსტაროვი ცნობილ იქნეს მესაკუთრედ, რომ ვალის გადახდა დაეკისროს. აქედან გამომდინარე, დასკვნა ერთადერთია: წლების მანძილზე, დიმიტრი კოსტაროვი მიზანმიმართულად თაღლითობს და მალავს ქონებას ანუ თავისი ოჯახის წევრებზე აფორმებს იმის მიუხედავად, რომ მისია ეს ქონება. ამას მხოლოდ იმიტომ აკეთებს, რომ ნინა ჭანტურია-რითერის ვალი არ გადაიხადოს. 

მაია მიშელაძე

 

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 24 Jun 2020 12:42:40 +0400
ფინანსური განუკითხაობა სასამართლოებში http://versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6814-ფინანსური-განუკითხაობა-სასამართლოებში.html http://versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6814-ფინანსური-განუკითხაობა-სასამართლოებში.html

ერთ წელში საერთო სასამართლოებმა 215 ავტომობილზე 2 მილიონზე მეტი დახარჯეს _ აუტიდის სკანდალური დასკვნა

 

სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა საერთო სასამართლოების 2017-2018 წლების აქტივების მართვისა და სახელმწიფო შესყიდვების შესაბამისობის აუდიტი გამოაქვეყნა. აუდიტის შედეგად გაირკვა, რომ საერთო სასამართლოების სისტემაში არსებული კონტროლის მექანიზმები სუსტია, რის გამოც სასამართლოებზე გადაცემული ფინანსური და მატერიალური რესურსების ხარჯვის მონიტორინგი თითქმის არ ხორციელდება. მეტიც, სასამართლოების სისტემაში, მატერიალურ ქონებაზე პასუხისმგებელი პირები, ლამის უკანონოდ არიან დანიშნულნი და აქედან გამომდინარე, ინვენტარიზაციის არსებული პრაქტიკა ამიტომ არ შეესაბამება კანონმდებლობას. საერთო სასამართლოების სისტემაში არსებული კონტროლის სისუსტეზე მეტყველებს ის ფაქტიც, რომ უწყებაში არ არის განსაზღვრული, რა ოდენობის ავტომობილს უნდა ფლობდნენ მთავრობის დადგენილების შესაბამისად და არც ამ ავტომობილებისთვის საჭირო საწვავის ლიმიტებია დადგენილი. აქედან გამომდინარე, სახელმწიფო აუდიტორებმა გაარკვიეს, რომ 2017-2018 წლებში, საერთო სასამართლოების ბალანსზე 215 ავტომანქანა ირიცხებოდა, რისთვისაც ჯამში, ტექმომსახურებისა და საწვავის ჩათვლით, 2 მილიონ ლარზე მეტი დახარჯეს!

ხარვეზები ინვენტარიზაციაში 

„საერთო სასამართლოების შესახებ“ საქართველოს კანონით, საერთო სასამართლოების დეპარტამენტის საქმიანობაზე სახელმწიფო კონტროლს იუსტიციის უმაღლესი საბჭო ახორციელებს. სახელმწიფო კონტროლის ერთ-ერთი მექანიზმი დამოუკიდებელი აუდიტორის მიერ ჩატარებული წლიური ფინანსური ანგარიშგების აუდიტის შედეგების განხილვაა. 

აუდიტის შედეგად გაირკვა, რომ გარკვეული საკანცელარიო და სამეურნეო მასალები სასამართლოებს ყოველთვიური ლიმიტის, ან შესაბამისი მოთხოვნის საფუძველზე გადაეცემა. ორივე შემთხვევაში, გადაცემისთანავე, ეს ნივთები ხარჯში უნდა ჩამოიწეროს, თუმცა დეპარტმენტს მათი შემდგომი გამოყენების შესახებ ინფორმაცია არ გააჩნია. 

,,ინვენტარიზაციის ჩატარების წესის შესაბამისად, მატერიალურად პასუხისმგებელია ხელმძღვანელის ბრძანებით დანიშნული პირი, რომელსაც გაფორმებული ხელშეკრულების საფუძველზე, გადაცემულ აქტივებთან დაკავშირებით, პასუხისმგებლობა ეკისრება. დამკვიდრებული პრაქტიკით, ყველა სახის ქონებაზე პასუხისმგებელ პირებად ითვლებიან სასამართლოების მენეჯერები, გარდა იმ ქონებისა, რომელსაც დეპარტამენტი უშუალოდ განკარგავს, თუმცა არცერთ შემთხვევაში, შესაბამის პასუხისმგებელ პირებთან ხელშეკრულებები გაფორმებული არ არის’‘, _ ვკითხულობთ აუდიტის დასკვნაში. 

2017-2018 წლებში, ინვენტარიზაციის დაწყების თარიღებად 15 აგვისტო და 3 სექტემბერი განსაზღვრეს, საბუღალტრო ნაშთები კი 2017 წელს _ 30 ივნისის, ხოლო 2018 წელს _ 31 ივლისის მდგომარეობით გადასცეს კომისიას. შესაბამისად, საინვენტარიზაციო კომისიამ ამ პერიოდებში განხორციელებული აქტივების მოძრაობის შესახებ არაფერი იცოდა. გარდა ამისა, სახელმწიფო აუდიტორებმა ისიც გაარკვიეს, რომ სასამართლოების შემდეგ, ინვენტარიზაცია ჩატარდა საწყობში, მაგრამ კომისიას ნაშთები 1 დეკემბრის მდგომარეობით მხოლოდ მაშინ გადასცეს, როდესაც მატერიალური ფასეულობები საწყობიდან ჩვეულ რეჟიმში, ხელმძღვანელის ბრძანებისა და ინვენტარიზაციის კომისიის წევრების დასწრების გარეშე გამოჰქონდათ. 

,,აქედან გამომდინარე, ინვენტარიზაციის პერიოდში, კანონმდებლობით გათვალისწინებული საწყობის მიღება-გასვლის რეესტრი არ წარმოებულა; საწყობიდან ინვენტარიზაციის პერიოდში გაიცემოდა გარკვეული აქტივები ისეთ ობიექტებზე, სადაც ინვენტარიზაცია უკვე დასრულებული იყო. შესაბამისად, საინვენტარიზაციო კომისიამ ეს კონკრეტული აქტივები ვერ შეამოწმა ანუ გარკვეული აქტივების მოძრაობა ისე განხორციელდა, რომ აღნიშნული არ ასახულა არც სასამართლოებისა და არც საწყობის საბოლოო შედეგებში. მოქმედი კანონმდებლობით, ძირითადი აქტივების ინვენტარიზაცია უნდა განხორციელდეს აქტივების ფიზიკურად დათვალიერების გზით და საინვენტარიზაციო აღწერილობაში შეტანილ იქნეს დანიშნულების, ძირითადი ტექნიკური, საექსპლუატაციო და სხვა მაჩვენებლების მიხედვით. მიუხედავად ამ მოთხოვნისა, ინვენტარიზაციის მასალებში სამი შენობა-ნაგებობა ფიქსირდებოდა, როგორც დაურეგისტრირებელი ქონება მაშინ, როდესაც დეპარტამენტი არ იყენებდა მათ და შესაბამისი ინფორმაცია არ გააჩნდა ზუსტი მდებარეობისა და ფაქტობრივი მდგომარეობის შესახებ’‘. 

სახელმწიფო აუდიტორებმა გაარკვიეს, რომ სამი შენობა, რომელთა ადგილმდებარეობისა და ფაქტობრივი მდგომარეობის შესახებ დეპარტამენტს საჭირო ინფორმაცია აუდიტის დაწყებამდე არ გააჩნდა, მარნეულის სასამართლო, ვანის სასამართლო და საბავშვო ბაღი გახლდათ. უფრო კონკრეტულად, მარნეულის სასამართლოს საწყისი საბალანსო ღირებულება იყო 101 040 ლარი, ხოლო ნარჩენი ღირებულება _ 38 518 ლარი; ვანის სასამართლოს საწყისი საბალანსო ღირებულება იყო 14 280 ლარი, ხოლო ნარჩენი ღირებულება _ 12 138 ლარი; საბავშვო ბაღის შენობის საწყისი საბალანსო ღირებულება იყო 254 651 ლარი, ხოლო ნარჩენი ღორებულება _ 138 883 ლარი. 

,,აუდიტის მიმდინარეობის პროცესში, დეპარტამენტმა ამ შენობების შესახებ საჭირო ინფორმაციის მოპოვების მიზნით, შესაბამისი ქმედებები დაიწყო. სხვადასხვა ადმინისტრაციული ორგანოებისგან გამოითხოვა დოკუმენტაცია შენობების მონაცემებისა და ფაქტობრივი მდგომარეობის შესახებ და გაარკვია, რომ ქალაქ მარნეულში მდებარე შენობის ნაწილი კერძო საკუთრებაა, ხოლო ნაწილი _ დაურეგისტრირებელი სახელმწიფო ქონება; ქალაქ თბილისში მდებარე საბავშვო ბაღის შენობაში განთავსებული ფართები უკვე პრივატიზებულია; ვანის სასამართლოს შენობასთან დაკავშირებით კი, შესაბამის ადმინისტრაციულ ორგანოებთან ამჟამადაც მიმდინარეობს კომუნიკაცია’‘, _ აღნიშნულია აუდიტის დასკვნაში. 

აქედან გამომდინარე, სახელმწიფო აუდიტორებმა დაასკვნეს, რომ 2018 წელს, საერთო სასამართლოების ფინანსური ანგარიშგების აუდიტი არ ჩატარებულა. საერთო სასამართლოების სისტემაში არსებული კონტროლის მექანიზმები ვერ უზრუნველყოფს სასამართლოებზე გადაცემული ფინანსური და მატერიალური რესურსების ხარჯვის მონიტორინგს, ხოლო ინვენტარიზაციის ჩატარების არსებული პრაქტიკა მოქმედ კანონმდებლობას არ შეესაბამება! 

დარღვევები საკუთრებაში არსებული ქონების აღრიცხვაში 

სახელმწიფო აუდიტორებმა ის ხარვეზებიც გაარკვიეს, რაც თბილისის საქალაქო სასამართლოს ახალი შენობის მშენებლობისათვის გადაცემულ ქონებასთან დაკავშირებით გამოვლინდა. კერძოდ, 2016 წლის 30 დეკემბერს, საქართველოს მთავრობის განკარგულებით, სახელმწიფო ქონების ეროვნულ სააგენტოს თანხმობა მიეცა, რომ სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული ქონება მიწის სამ ნაკვეთში გაეცვალა, რომლებიც საერთო სასამართლოების დეპარტმენტს, საქალაქო სასამართლოს ახალი შენობის მშენებლობის მიზნით გადაეცა. 

ეს მიწის ნაკვეთები დეპარტამენტს 2017 წლის 26 იანვარს გადასცეს, ხოლო ბალანსზე მხოლოდ 2018 წლის მეორე ნახევარში ასახეს. საბალანსო ღირებულებად, დეპარტამენტის დაკვეთით ჩატარებული ქონების დამატებითი (ახალი) შეფასებით გამოვლენილი ღირებულება მიუთითეს, რაც თავდაპირველი შეფასებების ღირებულებაზე 2 500 000 ლარით ნაკლებია. სამწუხაროდ, აუდიტის ჯგუფმა ვერ მოიპოვა მტკიცებულება, თუ რის საფუძველზე, ან რა არგუმენტით აღრიცხეს ეს ქონება თითქმის ორი წლის დაგვიანებით და რაც მთავარია, ამხელა დანაკლისით. 

უფრო ზუსტად, 2017 წლის 26 იანვარს, თბილისის საქალაქო სასამართლოს მიმდებარედ, სარგებლობის უფლებით, დეპარტამენტს მიწის სამი ნაკვეთი, ჯამურად _ 15 000 კვ.მ. გადასცეს. 2016 წლის 15 ნოემბერს, საბჭოს განსახილველად გადაეგზავნა ქონების სააგენტოსა და კერძო კომპანიის წერილები, სადაც კომპანია გამოთქვამდა მზადყოფნას, რომ სახელმწიფო ქონების სანაცვლოდ, მისი კუთვნილი 15 000 კვ.მ. მიწის სამი ნაკვეთი სახელმწიფოსთვის გადაეცა. ამ კორესპოდენციას თან ერთვოდა კომპანიის დაკვეთით ჩატარებული ექსპერტიზის ორი, დამოუკიდებელი დასკვნა. 

2016 წლის 2 დეკემბერს, საბჭომ თანხმობა განაცხადა მიწების მიღების შესახებ, რაც დეპარტამენტმა წერილობით აცნობა ქონების სააგენტოს; 2016 წლის 30 დეკემბერს, მთავრობისN#2748 განკარგულებით, სააგენტოს თანხმობა მისცეს ქონებების გაცვლაზე, რომელთა საბაზრო ღირებულებებს შორის სხვაობა 2 357 234 ლარი იყო. სხვაობის გადახდა და დაახლოებით 8 მილიონი ლარის ინვესტიციის განხორციელება კომპანიას დაავალეს. 

,,ეს მიწის ნაკვეთები დეპარტამენტს 2017 წლის 26 იანვარს გადასცეს, ხოლო ბალანსზე 2018 წლის მეორე ნახევარში _ ორი წლის დაგვიანებით ასახეს. საბალანსო ღირებულებად, დეპარტამენტის დაკვეთით ჩატარებული ქონების დამატებითი (ახალი) შეფასებით გამოვლენილი ღირებულება _ 2 302 000 ლარი. შესაბამისად, მიწის ნაკვეთები თავდაპირველად შეფასებულთან შედარებით, დაახლოებით, 2 500 000 ლარით ნაკლები ღირებულებითაა ბალანსზე ასახული. აუდიტის პირველადი ანგარიშის გაგზავნის შემდეგ, მიწის შეფასების მიზნით, დეპარტამენტმა სამხარაულის ექსპერტიზის ეროვნულ ბიუროს მიმართა. 2020 წლის 20 თებერვლის დასკვნის შესაბამისად, მიწის საბაზრო ღირებულება 2018 წლის აგვისტოს თვის მდგომარეობით, საორიენტაციოდ, 2 166 068 აშშ დოლარს ანუ მაშინდელი კურსით, 5 487 300 ლარს შეადგენდა, რაც მიწის ნაკვეთის თავდაპირველ შეფასებებს აღემატება’‘. 

აუდიტორების მტკიცებით, დეპარტამენტმა მომდევნო პერიოდშიც ვერ უზრუნველყო სასამართლოს ახალი შენობის მშენებლობა. ამის მიუხედავად, დეტალურად გაარკვიეს, თუ რა სახის ქმედებები განხორციელდა ამ მიწის ნაკვეთებზე, რათა ახალი შენობა აშენებულიყო: 2017 წლის ბიუჯეტით, დეპარტამენტს არაფინანსური აქტივების ზრდის მუხლით, საბიუჯეტო განაცხადით მოთხოვნილზე 10 000 000 ლარით მეტი ასიგნება დაუმტკიცდა, რომელიც წლის ბოლოს, ბიუჯეტის კანონში განხორციელებული ცვლილებით შემცირდა; 2018 წელს, საქალაქო სასამართლოს ახალი შენობის ასაშენებლად, 3 000 000 ლარის ასიგნება გაითვალისწინეს და დეპარტამენტმა შესაბამისი აქტივობები დაიწყო. კერძოდ, განაშენიანების რეგულირების გეგმისა (გრგ) და პროექტის შესყიდვის მიზნით, გამოაცხადა ტენდერი, თუმცა წლის განმავლობაში, ეს თანხა მაინც ვერ აითვისეს და მთავრობის სარეზერვო ფონდში გადაიტანეს; 2019 წლის დეკემბრის მდგომარეობით, საქალაქო სასამართლოს ახალი შენობის მშენებლობა არ დაწყებულა. 

IT ინფრასტრუქტურის ნაკლოვანებები 

სახელმწიფო აუდიტორებმა ხარვეზები IT ინფრასტრუქტურაშიც გამოავლინეს. 

კერძოდ, ორგანული კანონის თანახმად, სასამართლო ვალდებულია უზრუნველყოს პროცესის აუდიო-ვიდეოჩაწერა და მისი ხელმისაწვდომობა. კანონმდებლობით არ არის დაკონკრეტებული, თუ რა ვადით უნდა ინახებოდეს ჩანაწერები სისტემაში, რაც დაინტერესებულ პირს უფლებას აძლევს, ხანდაზმულობის მიუხედავად, ნებისმიერი პროცესის აუდიო-ვიდეოჩანაწერი მოითხოვოს. ამის შესაძლებლობა კი არსებული მატერიალურ-ტექნიკური საშუალებებით, დეპარტამენტს არ გააჩნია, ამიტომ პერიოდულად, არსებული ჩანაწერები, ახალი ჩანაწერების სინქრონულად იშლება. არადა, აუდიო-ვიდეოჩაწერის უზრუნველყოფის მიზნით, 2013 წელს, სასამართლოებში დამონტაჟდა Avigilon.inc-ისა და EMC Isilon-ის წარმოებული პროგრამული აპარატურული სისტემა. 

,,სისტემის შეუფერხებელ რეჟიმში ფუნქციონირებისთვის, საგარანტიო მხარდაჭერის სერვისისა და ლიცენზიების განახლების შესყიდვაა აუცილებელი, რომლის ფარგლებში, სისტემის მწყობრიდან გამოსვლის შემთხვევაში, მათი აღმოფხვრა განხორციელდება მომსახურე კომპანიის, ან საჭიროების შემთხვევაში, მწარმოებელი კომპანიის მიერ. იმ ხელშეკრულების ფარგლებში, რომელიც 2013 წელს გაფორმდა, რათა სასამართლოებში პროგრამული აპრატურული სისტემა დამონტაჟებულიყო, ამ სისტემის საგარანტიო ვადა 2016 წლის 19 მაისს ამოიწურა, თუმცა საბიუჯეტო სახსრების არასაკმარისი ოდენობის გამო, თითქმის ერთი წლის განმავლობაში, დეპარტმენტს ტექნიკური მომსახურებისა და სისტემის მხარდაჭერის მიზნით, შესყიდვა არ განუხორციელებია. სწორედ ესაა მიზეზი, რის გამოც საერთო სასამართლოებში, აუდიო-ვიდეოჩამწერი სისტემის შეუფერხებელ რეჟიმში ფუნქციონირების რისკები იქმნება’‘. 

2018 წელს, საბჭოს ინიციატივით, დონორი ორგანიზაციების მხარდაჭერითა და დაფინანსებით, სასამართლოს სისტემაში არსებული IT ინფრასტრუქტურის სრული შეფასების აუდიტი ჩატარდა, რომლის საფუძველზე, იმ აუცილებელი პროცედურებისა და ღონისძიებების ნუსხა განისაზღვრა, რომელთა ფარგლებში, სასამართლოს IT ინფრასტრუქტურის შეუფერხებელ, დაცულ რეჟიმში ფუნქციონირება უნდა უზრუნველყოფილიყო. 2018 წლის 6 ნოემბერს, უზენაესმა სასამართლომ დეპარტამენტს აცნობა, რომ ჩატარებული IT აუდიტის დასკვნის შესაბამისად, არსებული სისტემების შეუფერხებელი და დაცული ფუნქციონირებისთვის, გარკვეული სახის საქონელი და მომსახურება უნდა შეესყიდაღთ. 

,,ამ მიზნით, დეპარტამენტმა გამოაცხადა ტენდერები, რომელთა ჯამური ღირებულება 2 515 000 ლარი იყო. 2018- 2019 წლებში, ამ ტენდერების ფარგლებში, მხოლოდ 822 300 ლარის ღირებულების საქონელი შეისყიდეს. ტექნიკური პარამეტრების დაზუსტების პროცედურების გახანგრძლივების გამო, 2019 წლის დეკემბრის მდგომარეობით, ვერ მოხერხდა ისეთი საქონლის შეძენა, რომელიც აუდიტის დასკვნის შესაბამისად, კრიტიკულად მნიშვნელოვანია სასამართლოს IT ინფრასტრუქტურის უსაფრთხო და დაცული ფუნქციონირებისთვის. შესაბამისად, დეპარტამენტმა მნიშვნელოვანი აქტივების ნაწილი ვერ შეიძინა, ხოლო ამ მიმართულებით არსებული კონკრეტული გეგმისა და სტრატეგიის დოკუმენტურად დასაბუთებული ინფორმაცია სახელმწიფო აუდიტორებმა ვერ მოიპოვეს’‘. 

ხარვეზები ავტოპარკის მართვაში 

,,ვერსიაში’‘ არაერთხელ აღგვინიშნავს, რომ წლების განმავლობაში, საქართველოს საჯარო უწყებებში თითქმის იდენტური დარღვევები ვლინდება. ამ დარღევევების გაანალიზებით კი ისეთი შთაბეჭდილება იქმნება, რომ სხვადასხვა სამინისტროების, განსაკუთრებით ეკონომიკური პროფილისა და სახელმწიფო სსიპ-ების ფინანსური დეპარტამენტის წარმომადგენლები ბუღალტერიაში ვერ ერკვევიან. წინააღმდეგ შემთხვევაში, გაუგებარია, როდემდე უნდა გასცენ სახელმწიფო აუდიტორებმა ერთი და იგივე რეკომენდაციები წლების მანძილზე, თანაც ერთსა და იმავე საჯარო უწყებებში?!  

,,ვერსიის’‘ რიტორიკული კითხვის ლოგიკური გაგრძელებაა ის ხარვეზები, რაც საერთო სასამართლოების სისტემაში ავტოპარკის მართვაში გამოვლინდა. საჯარო უწყებებში გამოვლენილ სხვადასხვა სახის დარღვევებს შორის, ავტოპარკის მართვა ერთგვარი ,,აქილევსის ქუსლია’‘, რა თქმა უნდა, თანამშრომლებისთვის დაუსაბუთებლად გამოწერილ პრემია-დანამატებსა და არასწორად ჩატარებულ სახელმწიფო ტენდერებთან ერთად. ამიტომ, მაინც და მაინც ნუ გაგიკვირდებათ, რომ სახელმწიფო აუდიტორებმა საერთო სასამართლოების სისტემაშიც გამოავლინეს დარღვევები, რაც ავტოპარკის მართვას უკავშირდება. 

საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 6 თებერვლის #121 დადგენილებით, „სახელმწიფო ავტოპარკის გადანაწილების, კლასიფიკაციისა და სამსახურებრივი ავტომანქანის შესყიდვის წესი“ განისაზღვრა. ამ დადგენილებით, საერთო სასამართლოებს სთხოვეს, რომ ავტომობილის შესყიდვისა და განაწილებისას, დადგენილებით განსაზღვრული პრინციპებით ეხელმძღვანელა. ახლა ვნახოთ, რა ხარვეზები აღმოაჩინეს აუდიტორებმა. 

,,საერთო სასამართლოების სისტემაში არსებული პასუხისმგებელი პირების განმარტებით, საერთო სასამართლოების სისტემის სპეციფიკიდან გამომდინარე, დეპარტამენტი აღნიშნული დადგენილებით განსაზღვრული პრინციპების შესაბამისად ვერ იხელმძღვანელებდა. საერთო სასამართლოების სისტემაში, სამსახურებრივი ავტომობილით სარგებლობის უფლების მქონე პირები განსაზღვრულია საბჭოს გადაწყვეტილებით. 2017-2018 წლებში, დეპარტამენტის ბალანსზე, მთლიანობაში 215 ავტომანქანა ირიცხებოდა, რისთვისაც ჯამში, 2 316 914 ლარი დახარჯეს’‘. 

საერთო სასამართლოების სისტემაში, სატრანსპორტო საშუალებების საწვავის ლიმიტებს განსაზღვრავს დეპარტამენტის თავმჯდომარე, ოღონდ საბჭოს გადაწყვეტილებით და სასამართლოებისათვის დამტკიცებული ყოველთვიური ჯამური ლიმიტის ფარგლებში. აუდიტის შედეგად, საწვავის ლიმიტის განსაზღვრის ნაკლოვანებებიც გამოვლინდა: 

,,საუკეთესო პრაქტიკით, საწვავის ლიმიტის განსაზღვრა კონკრეტულ ავტომობილზე, გარკვეულ კრიტერიუმებს უნდა ეფუძნებოდეს. კერძოდ, საქმიანობის სპეციფიკიდან გამომდინარე, თვის განმავლობაში გასავლელ მანძილსა და ავტომანქანის საწვავის ხარჯვის ნორმას _ 100 კმ გარბენზე. სასამართლოებში არსებულ ავტომანქანებზე საწვავის ლიმიტს აწესებს დეპარტამენტის თავმჯდომარე, თუმცა 2017-2018 წლებში, გარკვეულ შემთხვევებში, ლიმიტი განისაზღვრებოდა საბჭოს გადაწყვეტილებების საფუძველზე, სადაც ზოგიერთ შემთხვევაში, მითითებული იყო საწვავის ლიმიტის კონკრეტული რაოდენობა, ხოლო ზოგიერთ შემთხვევაში, შესაბამის პირებს დადგენილი ლიმიტის ფარგლებში უნდა ემოქმედათ. ამის მიხუედავად, ვერ დგინდება, რა კრიტერიუმებით განისაზღვრებოდა საწვავის ლიმიტი. მაგალითად, არის შემთხვევები, როდესაც ორ მოსამართლეს, სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულება უწევს თბილისიდან მცხეთაში და პირიქით, თუმცა დაწესებული აქვთ განსხვავებული ლიმიტები; შესაბამისად, დეპარტამენტში არ არის შემუშავებული თითოეულ ავტომანქანაზე საწვავის ყოველთვიური ლიმიტის განსაზღვრის კრიტერიუმები და არსებობს საწვავის არასამსახურებრივი დანიშნულებით გამოყენების შესაძლებლობა. 2017-2018 წლებში, ავტომობილებზე გაწეულმა საწვავის ხარჯმა სულ 1 527 683 ლარი (763 863 ლიტრი) შეადგინა’‘. 

გარდა ამისა, სახელმწიფო აუდიტორებმა საერთო სასამართლოებში ისეთი შემთხვევებიც გამოავლინეს, როდესაც კონკრეტულ მანქანაზე, საწვავის ხარჯვის ფაქტები გამოვლინდა, როგორც ბრძანებით ლიმიტის დაწესებამდე, ასევე, ლიმიტის გაუქმების შემდგომ; გამოვლინდა თანამშრომელთა შვებულების პერიოდში, ავტომანქანების საწვავით გამართვის ფაქტებიც. ასეთ შემთხვევებში, საწვავის სამსამხურებრივი მიზნით გამოყენება სახელმწიფო აუდიტორებს დოკუმენტურად ვერ დაუსაბუთეს. 

,,2017-2018 წლებში, საერთო სასამართლოების სისტემაში არსებული სატრანსპორტო საშუალებების ტექმომსახურებასა და სათადარიგო ნაწილების შეძენაზე 789 231 ლარი დაიხარჯა. 2018 წლის თებერვლიდან, ავტომანქანების მომსახურების ხარისხისა და ტექმომსახურების ცენტრებში შესასრულებული სამუშაოების კონტროლის მიზნით, თბილისის სერვის-ცენტრებისთვის განისაზღვრა შტატგარეშე მაკონტროლებელი თანამშრომელი, სადაც 2018 წელს, 2017 წელთან შედარებით, მდგომარეობა გამოსწორებულია, ხოლო რეგიონების შემთხვევაში, ამ მიმართულებით კონტროლის მექანიზმები სუსტია. შედეგად, 2017 წელს, ზოგიერთი დეფექტური და შესრულებული სამუშაოს აქტებზე არ ფიქსირდება შემსყიდველის მხრიდან ხელმოწერები. ხელმოწერების გარეშე, 2017 წელს, ავტომანქანის შეკეთების 66 ფაქტი გამოვლინდა, რისთვისაც ჯამში, 35 785 ლარი დაიხარჯა; 2017 წელს, დეფექტური აქტების გარეშე გაწეული მომსახურების ჯამურმა ღირებულებამ _ 105 433 ლარი, ხოლო 2018 წელს _ 25 209 ლარი შეადგინა’‘.

მაია მიშელაძე

 

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 17 Jun 2020 12:35:07 +0400
უკანონო და უნებართვო მშენებლობები ბათუმში http://versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6806-უკანონო-და-უნებართვო-მშენებლობები-ბათუმში.html http://versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6806-უკანონო-და-უნებართვო-მშენებლობები-ბათუმში.html

დარღვევები მშენებლობის სახელმწიფო ზედამხედველობაში _ სახელმწიფო აუდიტორებმა ბათუმის მერია შეამოწმეს

სახელმწიფო აუდიტორებმა ბათუმში უკანონო და უნებართვო მშენებლობები გამოავლინეს. ყველაზე ცუდი ისაა, რომ ქალაქის მერია მათ შესაჩერებლად არაფერს აკეთებდა. მეტიც, მშენებლობის ნებართვებს უკვე აშენებულ შენობებზე გასცემდა. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა ბათუმის მერიის აუდიტი გამოაქვეყნა. უფრო ზუსტად, ესაა მერიის მიერ მშენებლობის ნებართვის გაცემისა და მშენებლობის სახელმწიფო ზედამხედველობის საქმიანობის 2016-2018 წლების შესაბამისობის აუდიტი. ვრცელი ანგარიშის მიხედვით, აუდიტორებმა ხარვეზები გამოავლინეს, როგორც მშენებლობის სახელმწიფო ზედამხედველობაში, ასევე, განაშენიანების კოეფიციენტისათვის მოსაკრებლის განსაზღვრაში.

დარღვევები მშენებლობის სახელმწიფო ზედამხედველობაში 

მოქმედი კანონმდებლობით, სამშენებლო საქმიანობის წესების დარღვევის პირობებში, მერია სამართალდარღვევის საქმის წარმოებას იწყებს დამრღვევის მიმართ მითითების გაცემით. სახელმწიფო აუდიტორებმა, ბათუმის ტერიტორიაზე, მრავალსართულიანი საცხოვრებელი სახლებისა და კომერციული სტრუქტურების მიმდინარე სამშენებლო სამუშაოების კანონიერება შეისწავლეს. აუდიტის შედეგად, 110-დან 18 ისეთი ფაქტი გამოავლინდა, სადაც 13 შემთხვევაში უნებართვო მშენებლობა მიმდინარეობდა, 4 შემთხვევაში მშენებლობა შეწყვეტილი და მიტოვებული იყო, ერთ შემთხვევაში კი, დასრულებულ სამშენებლო სამუშაოებზე, ნებართვის გაცემის პროცედურები მიმდინარეობდა. 

,,აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ ეს მშენებლობები, ძირითადად, 2016 წლიდან ხორციელდება, მაგრამ მერიის მიერ დადგენილი კონტროლის პროცედურებით, აღნიშნული ფაქტები არ გამოვლენილა და უკანონო მშენებლობის აკრძალვის უზრუნველსაყოფად, მერიას შესაბამისი პროცედურები არ გაუტარებია, მხოლოდ აუდიტის დროს გააგზავნეს წერილობითი მიმართვები. 9 შეთხვევაში, ქალაქის ტერიტორიაზე, სამშენებლო სამუშაოები მშენებლობის ნებართვების გარეშე მიმდინარეობს, ხოლო 4 შემთხვევაში _ პროექტთან შეუსაბამოდ. მერიის მიერ მშენებლობის დაწყებისა და მიმდინარეობის ეტაპებზე რეაგირება არ განხორციელებულა, კერძოდ, აუდიტის დაწყებამდე, ბათუმის მერიას მშენებელი პირებისთვის სანქცია არ დაუკისრებია. ამასთან, იმ პირების მიმართ, რომელთაც უკანონო მშენებლობების შეჩერება და აღმოფხვრა ევალებოდათ, შესაბამისი ღონისძიებები არ გაუტარებიათ, რაც მხარეებს შორის, არამართლზომიერ რისკებს წარმოშობს’‘, _ ვკითხულობთ აუდიტის დასკვნაში. 

უფრო კონკრეტულად, ბათუმში, ზღვის სანაპირო ზონაში, ბაქოს (გოგებაშვილის) ქუჩის #33-ში, 4 ფიზიკური პირის მიერ, ნებართვის გარეშე, სახელმწიფო საკუთრებაში არსებულ, არანაკლებ, 1 400 კვ.მ. მიწის ნაკვეთზე, აშენებულია რკინა-ბეტონის მზიდი კონსტრუქციის შენობები, მოწყობილია რკინა-ბეტონის ფილები, რკინის კონსტრუქციები და ნავმისადგომი (პირსი), სადაც აუდიტის პერიოდში, ფუნქციონირებდა კომერციული სტრუქტურა, ღია ბარები და კვების სხვა ობიექტები. 

სახელმწიფო აუდიტორების მტკიცებით, ამ შენობა-ნაგებობების სახელმწიფო მიწაზე უნებართვოდ მშენებლობა დაწყებულია და მიმდინარეობს, მინიმუმ, 2016 წლიდან. ბათუმის მერიამ დროულად არ გამოავლინა და არ აღკვეთა უნებართვო მშენებლობები, არ გამოიყენა კანონით მინიჭებული უფლება მშენებლობის შეჩერებისა და სახელმწიფო საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე უნებართვოდ აშენებული ორი და სამსართულიანი შენობების დემონტაჟის შესახებ. შედეგად, ქალაქში სივრცითი დაგეგმარების, კონსტრუქციული განაშენიანების, არქიტექტურული პარამეტრებისა და ესთეტიკური მახასიათებლების დადგენის გარეშე, თანამედროვე მოთხოვნებთან შესაძლო შეუსაბამო შენობა-ნაგებობა გაჩნდა. 

,,ამასთან, საყურადღებოა, რომ მერიამ უნებართვოდ აშენებულ შენობებთან დაკავშირებით, შესაბამისი ღონისძიებების გატარება მხოლოდ აუდიტის მიმდინარეობის პერიოდში დაიწყო. კერძოდ, უნებართვოდ აშენებული შენობების მესაკუთრე პირები, ჯამში _ 12 000 ლარით დაჯარიმდნენ, ხოლო ზედამხედველობის განმახორციელებელ პასუხისმგებელ პირთა მიმართ, რომლებსაც უკანონო მშენებლობების ზედამხედველობა და დარღვევის აღმოფხვრა ევალებოდათ, რეაგირება არ განხორციელებულა. აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ 2020 წელსაც გრძელდება უნებართვოდ აშენებული შენობებით სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის დაკავება და სარგებლობა. ყოველივე ეს მიუთითებს, რომ კონტროლის სისტემა, რომელმაც უნდა აღკვეთოს უნებართვო მშენებლობები, არ მუშაობს’‘, _ წერია დასკვნაში. 

ბათუმში, ნიჟარაძის #18-ში, მზიდი კონსტრუქციებით, უნებართვოდ აშენდა სამი სართული, მშენებლობა გრძელდება, მაგრამ ნებართვა უკვე აშენებულ შენობაზე 2019 წლის 2 დეკემბერს ანუ მხოლოდ მას შემდეგ გასცეს, როდესაც აუდიტის ჯგუფმა ეს კონკრეტული მშენებლობა შეამოწმა. სახელმწიფო აუდიტორების მტკიცებით, მერიამ არ გამოიყენა თავისი უფლებამოსილება, რათა უკანონო მშენებლობა აღეკვეთა, რაც მუნიციპალიტეტის ინტერესების საზიანოდ, შესაძლოა, შესაბამისი პასუხისმგებელი პირების უკანონო ქმედებებს უკავშირდებოდეს. 

ანალოგიურად, კანონდარღვევით მიმდინარეობს მშენებლობები სხვა შემთხვევებშიც, როდესაც ფიზიკური პირის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე, მზიდი კონსტრუქციებით, ნებართვის გარეშე, მრავალსართულიანი შენობებია აშენებული და მათი მშენებლობა კვლავ გრძელდება. მისამართზე, სვიმონ კანანელის ქუჩა, პირველი ჩიხი #23, მშენებლობა პროექტთან შეუსაბამოდ განხორციელდა. კერძოდ, დარღვევითაა მოწყობილი სარდაფი, აივნები და კედელზე ბლოკის წყობა, მაგრამ აუდიტამდე რეაგირება არ განხორციელებულა და არც საქმის წარმოება დაწყებულა. 

,,სამ შემთხვევაში მშენებლობა მიმდინარეობს, თუმცა მშენებლობის ნებართვის ვადა გასულია. კერძოდ, ნებართვა მოქმედებდა 2018 წლამდე. იმ პირობებში, როდესაც სამუშაოები მიმდინარეობდა, მერიის მიერ აღნიშნულ დარღვევაზე, აუდიტის განხორციელებამდე, საქმის წარმოება არ დაწყებულა, მშენებლებს არ მიუღიათ მითითება დარღვევის გამოსწორების მიზნით და არ გამოუყენებიათ უფლება საჯარიმო თანხის დაკისრებასთან დაკავშირებით. ზემოთ აღნიშნულ უკანონო მშენებლობებთან დაკავშირებით, საქმის წარმოება დაიწყო და მშენებელი დაჯარიმდა აუდიტის ჯგუფის მიერ მშენებლობის დათვალიერების შემდეგ, აუდიტის მიმდინარეობის პერიოდში _ 2019 წლის ნოემბერში’‘, _ აცხადებენ აუდიტორები. 

მათივე მტკიცებით, რიგ შემთხვევებში, ქალაქის ტერიტორიაზე არსებული შენობა-ნაგებობების მშენებლობის ნებართვის ვადა გასულია, სრულყოფილად არ არის შესრულებული სამუშაოები (ბუნებრივი აირისა და ელექტროენერგიის ქსელის მოწყობა, კიბის უჯრედისა და ლიფტის მოწყობა), შენობების ნაწილზე მიმდინარე სამშენებლო სამუშაოები წლების განმავლობაში შეწყვეტილი და მიტოვებულია, შენობები უსახურია და ნაწილზე ბათუმის მერიამ მშენებლობის ნებართვის დოკუმენტებიც ვერ წარუდგინა სახელმწიფო აუდიტორებს. 

,,აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ რიგ შემთხვევაში, საკითხი ეხება ქალაქის ტერიტორიაზე ისეთი სახის მშენებლობებს, როდესაც შენობის სამშენებლო სამუშაოები ფაქტობრივად დასრულებულია, შენობა უკვე აშენებულია, სანებართვო პირობების მოძიება და შექმნა კი მიმდინარეობს მშენებლობის დასრულების შემდეგ. კერძოდ, ქალაქ ბათუმში, შერიფ ხიმშიაშვილის ქ #49/ა-ში მდებარე 1 021 კვ.მ. არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე, სასტუმრო-საცხოვრებელი კომპლექსის მშენებლობის მიზნით, ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერის 2017 წლის 22 ივნისის Nმ/1275 ბრძანებით, შპს „ჰორიზონს ჯგუფს“ განაშენიანების ინტენსივობის K2 კოეფიციენტი 4.8-მდე განუსაზღვრეს, თუმცა მშენებლობის ნებართვა არ გაუციათ. აღნიშნულმა კომპანიამ, 2018 წელს, არაერთხელ მოითხოვა არქიტექტურული პროექტის შეთანხმება და მშენებლობის ნებართვის მიღება, თუმცა მერიამ უარი უთხრა იმ მოტივით, რომ წარდგენილ პროექტში, „შენობა-ნაგებობის ტექნიკური უსაფრთხოების წესების დამტკიცების თაობაზე“, საქართველოს მთავრობის 2016 წლის 28 იანვრის #41 დადგენილების პირობები იყო დარღვეული’‘. 

2019 წლის 12 თებერვალს, ქალაქ ბათუმის მერის #1516 ბრძანებით, დაკმაყოფილდა შპს „ჰორიზონს ჯგუფის“ განცხადება და ქალაქ ბათუმში, შერიფ ხიმშიაშვილის #49ა-ში მდებარე 1 021 კვ.მ. არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე, სასტუმრო-საცხოვრებელი კომპლექსის მშენებლობის მიზნით, არქიტექტურული პროექტი შეთანხმდა, მაგრამ ნებართვა არ გაცემულა. მერიაში წარდგენილი დოკუმენტებიდან გამომდინარე, ნებართვის მაძიებელს არ გააჩნდა მშენებლობის ნებართვა და არ უნდა განხორციელებულიყო სამშენებლო სამუშაოები. 

მას შემდეგ, რაც აუდიტის ჯგუფმა აღნიშნული მშენებლობა დაათვალიერა, დაადგინა, რომ ბათუმის მერიის ბრძანებებში მითითებულ იურიდიულ მისამართსა და მიწის საკადასტრო კოდზე, ფაქტობრივად, უკვე აშენებული იყო 8-სართულიანი (ტერასის ჩათვლით) შენობა და კეთილმოწყობითი სამუშაოები მიმდინარეობდა. აქედან გამომდინარე, სახელმწიფო აუდიტორებმა დაადგინეს, რომ მშენებლობის დაწყებისა და მიმდინარეობის ეტაპებზე, ბათუმის მერიამ არ განახორციელა თავისი უფლებამოსილება, რათა უკანონო მშენებლობა აღეკვეთა, მშენებლობის მაძიებელს კი უკანონო მშენებლობის პირობები შეუქმნა და რაც მთავარია, მხოლოდ მშენებლობის დასრულების შემდეგ შეითანხმა მშენებლობის პროექტი, რაც შესაძლოა, შესაბამისი პასუხისმგებელი პირების მიერ არამართლზომიერი ქმედებით, უნებართვო მშენებლობის ხელშეწყობით იყო განპირობებული. 

საბოლოოდ, სახელმწიფო აუდიტორებმა დაასკვნეს, რომ ბათუმის მერიაში, შესაბამისი პასუხისმგებელი პირები, ქალაქის ტერიტორიაზე უკანონო და უნებართვო მშენებლობების შეჩერება-აღმოფხვრისთვის საჭირო ღონისძიებებს არ ატარებენ, ხოლო რიგ შემთხვევებში, უკვე აშენებულ შენობებზე გასცემენ ნებართვებს. მეტიც, მერიამ არ გამოიყენა კანონით მინიჭებული უფლებამოსილება, რათა სახელმწიფო საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე, მზიდი კონსტრუქციებით უკანონოდ აშენებული შენობა-ნაგებობების დემონტაჟი განეხორციელებინა. 

ხარვეზები K2 კოეფიციენტის ცვლილებაში 

აუდიტის შედეგად გაირკვა, რომ ბათუმის მერიაში არ წარმოებს სპეციალური (ზონალური) შეთანხმების გაცემის გადასახდელი _ მოსაკრებლის ბუღალტრული აღრიცხვა. ამასთან, კანონმდებლობის მოთხოვნის მიუხედავად, სპეციალური (ზონალური) შეთანხმების დოკუმენტაციას, შემდგენელი პასუხისმგებელი პირის ხელმოწერით დამოწმებული მოსაკრებლის გაანგარიშების დოკუმენტი არ ახლავს. მოსაკრებლის გაანგარიშებისა და გადახდის დოკუმენტების ანალიზით, სპეციალური (ზონალური) შეთანხმების გასაცემად დადგენილი მოსაკრებლის არასწორად გაანგარიშების, ასევე, ზონალური საბჭოს განხილვის გარეშე, განაშენიანების ინტენსივობის კოეფიციენტის _ K2-ის გაზრდის ფაქტები გამოვლინდა. 

სახელმწიფო აუდიტის ანგარიშში ვკითხულობთ, რომ შპს „ბულვარის“ განცხადების საფუძველზე, 2016 წლის 14 მარტს, ცვლილებები შევიდა ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერიის 2014 წლის 31 დეკემბრის ბრძანებით შეთანხმებულ პროექტში. შედეგად, ბათუმში, დემეტრე თავდადებულის ქ. #15/17-ში მდებარე 1187 კვ.მ. არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე, მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის მიზნით, 2014 წლის 31 დეკემბერს შეთანხმებული, N1183 არქიტექტურული პროექტი, 2016 წლის 14 მარტის #198 პროექტით შეიცვალა. შესაბამისად, 2016 წლის 22 მარტს გაცემულ მშენებლობის ნებართვას, საფუძვლად დაედო #198 არქიტექტურული პროექტი, რომლის შესაბამისად, განაშენიანების ინტენსივობის კოეფიციენტი K2 _ 3.0-დან, 4.4-მდე გაიზარდა. 

,,ამ შეთანხმების საფუძველზე განხორციელებული ცვლილებების გათვალისწინებით, ზონალური შეთანხმების გასაცემად, მოსაკრებლის სახით, 124 530 ლარია დარიცხული და შესაბამისად, ამ თანხაზე, 2016 წლის 17 მარტს, გაფორმდა ხელშეკრულება მოსაკრებლის გადახდის განწილვადებისა და გადახდის უზრუნველყოფის შესახებ. საქმეში არსებულ მასალებზე დაყრდნობით, მოსაკრებლის სახით გადახდას ექვემდებარებოდა 174 489 ლარი, ფაქტობრივად გადახდილია 49 812 ლარი ანუ 19 984 ლარით ნაკლები, რაც ადასტურებს, რომ 2016 წლის 22 მარტს, მშენებლობის ნებართვა კანონდარღვევით გაიცა’‘. 

2016 წლის 20 აპრილს, სამშენებლო დოკუმენტაციაში განხორციელებული ცვლილებით, განაშენიანების ინტენსივობის კოეფიციენტი K2 _ 4.4-დან, 4.5-მდე გაიზარდა. შესაბამისად, მოსაკრებლის სახით, გადახდას დაექვემდებარა 182 987 ლარი. სახელმწიფო აუდიტორებისთვის წარდგენილი დოკუმენტაციის შესაბამისად, პირველადი შენატანის გარდა, შპს „ბულვარს“ ბიუჯეტში 2016 წლის 8 ნოემბერს, 74 718 ლარი, ხოლო 2017 წლის 8 ნოემბერს _ 87 349 ლარი აქვს გადახდილი, რაც ჯამურად, მოსაკრებლის სახით, ბიუჯეტში გადასახდელ თანხაზე 28 892 ლარით მეტია, თუმცა ფაქტობრივად, ეს თანხა ერთი წლის დაგვიანებითაა გადახდილი, ამიტომ მოსაკრებლის გადახდის განწილვადებისა და გადახდის უზრუნველყოფის შესახებ გაფორმებული ხელშეკრულების პირობების გათვალისწინებით, პირგასამტეხლოს სახით დარიცხვას ექვემდებარება 52 041 ლარი. სახელმწიფო აუდიტორების მტკიცებით, 2019 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, საურავის სახით, ბიუჯეტში გადახდას 23 149 ლარი ექვემდებარება. 

შპს „რენესანს დეველოპმენტ გრუპმა“, ბათუმში, ბარათაშვილის #26-ში, მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობისას, განაშენიანების ინტენსივობის კოეფიციენტად დადგენილი 3.0-ის ნაცვლად, 4.8 გამოიყენა, თუმცა ამასთან დაკავშირებით, ზონალურმა საბჭომ აუდიტორებს შესაბამისი გადაწყვეტილება ვერ წარუდგინა. გარდა ამისად, შპს „გურმშენზე“ გაცემულია მშენებლობის ნებართვა ბათუმში, ზურაბ გორგილაძის #28-ში საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის შესახებ. საპროექტო დოკუმენტაციის შესაბამისად, განაშენიანების ინტენსივობის კოეფიციენტი K2 _ 4.1-ით განისაზღვრა, არადა, სპეციალური (ზონალური) შეთანხმებით, 4.0 მიენიჭა. შედეგად, მშენებელ კომპანიას ზონალური საბჭოს გადაწყვეტილების საწინააღმდეგოდ, საშუალება მიეცა ეწარმოებინა დადგენილზე 43.8 კვ.მ-ით მეტი ფართობის მშენებლობა, მაგრამ მოსაკრებლის სახით, 3 449 ლარით ნაკლები გადაეხადა.

,,ბათუმის ტერიტორიაზე, სპეციალური (ზონალური) შეთანხმების გასაცემად მოსაკრებლის შემოღებისა და მისი გადახდის ინსტრუქციის დამტკიცების შესახებ, თვითმმართველი ქალაქ ბათუმის საკრებულოს 2013 წლის 30 ივლისის #27 დადგენილების შესაბამისად, ბათუმის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების საკითხთა კომისიის მიერ, განაშენიანების ინტენსივობის კოეფიციენტის _ K2-ის გაზრდის შემთხვევაში, გადახდილ უნდა იქნეს დადგენილი განაშენიანების ინტენსივობის კოეფიციენტსა და გადამეტებულ განაშენიანების ინტენსივობის კოეფიციენტს შორის სხვაობა, თუმცა ამავე დადგენილებით, შეთანხმებულ არქიტექტურულ პროექტში ცვლილებების შეტანის შემთხვევაში, რაც იწვევს განაშენიანების ინტენსივობის გაზრდას, K2 კოეფიციენტის მნიშვნელობა მოსაკრებლის გამოსაანგარიშებელ ფორმულაში განისაზღვრება მოქმედი, შეთანხმებული არქიტექტურული პროექტის მიხედვით გამოყენებული K2 კოეფიციენტის მნიშვნელობით. კანონმდებლობის აღნიშნული ნორმები ურთიერთშეუსაბამოა და ინტენსივობის კოეფიციენტის ეტაპობრივად ათვისების შემთხვევაში, იძლევა გადასახდელი მოსაკრებლის შემცირების შესაძლებლობას, რაც შესაძლოა, კერძო სუბიექტების ინტერესების სასარგებლოდ, არამართლზომიერ ქმედებებთან იყოს დაკავშირებული’‘. 

აუდიტის პერიოდში, სახელმწიფო აუდიტორებმა სამი შემთხვევა დააფიქსირეს, როცა დასახლებათა ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების საკითხთა საბჭოს მიერ, განაშენიანების ინტენსივობის კოეფიციენტის _ K2-ის გაზრდის პირობებში, მშენებარე კომპანიებმა K2 კოეფიციენტი არა ერთდროულად, არამედ, ეტაპობრივად აითვისეს, რის გამოც, მოსაკრებლის სახით, ბიუჯეტში გადასახდელი თანხა 121 615 ლარით შემცირდა. 

აქედან გამომდინარე, სახელმწიფო აუდიტორებმა დაასკვნეს, რომ ბათუმის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ, ბათუმის ტერიტორიაზე, სპეციალური (ზონალური) შეთანხმების გასაცემად მოსაკრებლის შემოღებისა და მისი გადახდის შესახებ მიღებული დადგენილება, ურთიერთშეუსაბამო ნორმებს შეიცავს, რომელთა გამოყენებით, ბიუჯეტმა 121 615 ლარის მიღების შესაძლებლობა დაკარგა, რაც შესაძლოა, კერძო სუბიექტების ინტერესების სასარგებლოდ, არამართლზომიერ ქმედებებს უკავშირდება. ამასთან, ბათუმის მერიაში არსებული შიდა კონტროლის სისტემა ვერ უზრუნველყოფს ქალაქის ტერიტორიაზე სპეციალური (ზონალური) შეთანხმების გასაცემად მოსაკრებლის ზუსტ დაანგარიშებას, დროულ გადახდასა და სათანადო აღრიცხვას.

მაია მიშელაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 10 Jun 2020 03:27:03 +0400
„მთავრობის დახმარება მხოლოდ ჩინოვნიკების მიერ ლობირებულ ფირმებს შეეხება“ http://versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6802-„მთავრობის-დახმარება-მხოლოდ-ჩინოვნიკების-მიერ-ლობირებულ-ფირმებს-შეეხება“.html http://versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6802-„მთავრობის-დახმარება-მხოლოდ-ჩინოვნიკების-მიერ-ლობირებულ-ფირმებს-შეეხება“.html

რას ნიშნავს საბანკო სესხების 90%-იანი სახელმწიფო გარანტია _ დემურ გიორხელიძის შეფასებები

 

იმ კომპანიებს, რომლებიც ახალ პროექტებს დაიწყებენ, საბანკო სესხის 90%-ის გარანტიით, სახელმწიფო მხარში დაუდგება, _ ეს პრემიერ-მინისტრის, გიორგი გახარიას ახალი ინიციატივაა, რომელიც ახალთან ერთად, უკვე არსებულ პროექტებსაც ეხება. უფრო ზუსტად, იმ კომპანიებს, რომლებსაც უკვე არსებულ პროექტებში სესხები აქვთ აღებული, სახელმწიფო 30%-ის გარანტიით დაეხმარება. „ეს არის ამ კომპანიების მდგრადობისა და მათთვის ლიკვიდურობის დატოვების ყველაზე ეფექტური და სწრაფი შესაძლებლობა”, _ აღნიშნა გიორგი გახარიამ. 

კორონავირუსის გამო, ხალხი და ბიზნესიც ანუ ფიზიკური და იურიდიული პირებიც დაზარალდნენ, შესაბამისად, გასაკვირი ნამდვილად არაა, რომ ასეთ სიტუაციაში, სახელმწიფო კერძო სექტორის გადარჩენაზეც ზრუნავს და მცირედით, მაგრამ ხალხსაც ეხმარება, ოღონდ სასურველი იქნება, თუ მთავრობა ბიზნესს მოსახლეობის ხარჯზე არ დაეხმარება, რადგან პანდემიის გამო, ბიზნესსაც და ხალხსაც ერთნაირად გაუჭირდა. აქვე, ისიც უნდა გავითვალისწინოთ, რომ პოსტპანდემიის დროს, მსოფლიოს საკმაოდ მძიმე ეკონომიკური კრიზისი ელის, იმაზე გაცილებით მძიმე და რთული, ვიდრე 2009 წლის მსოფლიო ეკონომიკური კრიზისი იყო. ყველაფერ ამის გათვალისწინებით, საინტერესოა, რამდენად დროული და სწორია პრემიერის ახალი ინიციატივა? _ ამ და სხვა საინტერესო თემებზე, ,,ვერსიას’‘ დამოუკიდებელი ანალიტიკოსი, ეკონომისტი დემურ გიორხელიძე ესაუბრა.

_ ბატონო დემურ, როგორ აფასებთ პრემიერ-მინისტრის ახალ ინიციატივას, მართალია, პოსტპანდემიურ პერიოდში, ბიზნესს გაუჭირდა და დახმარება სჭირდება, მაგრამ ხალხს არ გაუჭირდა? 

_ პირველ რიგში, უნდა აღვნიშნოთ, რომ ამ მასშტაბური კრიზისის შემდეგ, რამაც მთელი პლანეტა მოიცვა, ბიზნესი თუ მოკვდა, მის აღდგენას დიდი დრო დასჭირდება. ამიტომ, ერთი მხრივ, მთავრობის ამ გადაწყვეტილებაში ლოგიკა არსებობს _ ასე იქცევა ყველა დიდი ქვეყანა, თუმცა საქართველოს ხელისუფლება მაინც და მაინც თანმიმდევრული არ არის. ბევრი რამ გაუგებარია და უამრავი კითხვა ჩნდება, მკაფიოობაც არ არის. 

თუ ეკონომიკა უნდა გადარჩეს, ისიც უნდა გავითვალისწინოთ, რომ ეკონომიკა ხალხისთვის, სახელმწიფოში მაცხოვრებელი ადამიანებისთვისაა და ბუნებრივია, ხალხი უნდა გადარჩეს. დახმარება სჭირდება ხალხს, ვგულისხმობ გაჭირვებულ ფენებს, ჭერი უნდა იყოს განსაზღვრული ანუ ზუსტად უნდა ვიცოდეთ, რა შემოსავლების მქონეა ის, ვისაც ვეხმარებით, რადგან არასწორია, შეძლებულ ფენასაც დავეხმაროთ. 

მეორე მხრივ, ბიზნესს უნდა დავეხმაროთ, მაგრამ ეს დახმარება ყველა მოქმედ ბიზნესს სჭირდება. ჩვენ კრიტერიუმი არ ვიცით ხელისუფლებისგან, არ მოგვისმენია ზუსტი განმარტება, ვის დაეხმარება _ ისევ მის მიერ ლობირებულ ჯგუფებს ანუ პრივილეგირებულ ბიზნესებს, თუ მართლაც, ბიზნესის გადასარჩენად აპირებს ამ ნაბიჯის გადადგმას?! 

მაგალითად, აშშ-ის მთავრობა ყოველგვარი განსხვავების გარეშე დაეხმარა მოსახლეობის ყველა ფენასა და ყველა მოქმედ ბიზნესს. თითქმის 4 ტრილიონ დოლარზე მეტია ამისთვის განსაზღვრული და 2.5 ტრილიონ დოლარზე მეტი უკვე დაიხარჯა. სამწუხაროდ, ჩვენ არაფერი ვიცით, თუმცა როგორც ვხვდები, პრემიერის ეს გადაწყვეტილება ისევ ჩინოვნიკების მიერ ლობირებულ ფირმებს შეეხება, თუ არადა, აგერ ვარ, არსად მივდივარ და შეგიძლიათ, პასუხი მომთხოვოთ! 

ვფიქრობ, ძირითადად, ამ დახმარებას ის ცნობილი ფირმები მიიღებენ, რომელთა დამფუძნებლების ნაწილი ხელისუფლებაშია, ან ხელისუფლებასთანაა აფილირებული. შეუძლებელია, თბილისში რამე დაიმალოს, ყველამ იცის, რომელი მაღალჩინოსნისაა ესა თუ ის კომპანია. ცხადია, ხელისუფლება ხალხსაც უნდა დაეხმაროს და ბიზნესსაც, თუმცა როგორ დაეხმარება, ესაა კითხვა, რომელზე პასუხი არ მაქვს, რადგან არ ვიცი. 

_ ის განმარტება, რაც უკვე მოვისმინეთ, საკმარისი არ არის? 

_ ვერ გეტყვით, არ ვიცი, რადგან ვერსად წავიკითხე კრიტერიუმი, როგორ აპირებს მთავრობა ბიზნესის დახმარებას, თუმცა გიმეორებთ, დახმარება აუცილებელია, რადგან კორონავირუსის გამო, კომპანიები ძალიან დაზარალდნენ. დიახ, დახმარება სწორი და აუცილებელია, მაგრამ არ ვიცი, რა კრიტერიუმით აპირებს მთავრობა ამ დახმარებას. 

_ ის, რომ დამწყებ ბიზნესს სახელმწიფო საბანკო სესხების 90%-ის გარანტიას, უკვე არსებულს კი 30%-იან გარანტიას აძლევს, საკმარისი განმარტება არ არის? 

_ ვის აძლევს? _ ყველას? მაშინ საკითხი მოხსნილია, რადგან ყველაფერი გასაგებია და სწორია, თუმცა მთავრობა ყველას არ მისცემს ფულს, მხოლოდ იმ კომპანიებს დაეხმარება, რომლებიც მასთან არიან დაახლოებულნი, თუ არადა, როგორც გითხარით, დაველოდოთ მოვლენების განვითარებას, არსად გავრბივარ და მოგვიანებით მომთხოვეთ პასუხი ჩემს ამ განცხადებაზე! 

ეს პროპორციები, რაც აღნიშნეთ, სრულიად გასაგებია, დახმარება სწორედ ამას ნიშნავს და ესაა უსასყიდლო დახმარება, რადგან თუ ეს ბიზნესები დაგეღუპა, ყველაფერი დასრულდება. რა გექნება ასაღორძინებელი? _ არაფერი! წლები სჭირდება, რომ ბიზნესის ამა თუ იმ სეგმენტმა დღეს არსებული ბრუნვა და მოცულობა აკრიფოს. შესაბამისად, დახმარების სურვილი გასაგებია, მაგრამ გიმეორებთ, არ ვიცი, ვის აძლევენ ამ ფულს ანუ მთავრობამ უნდა შეიმუშაოს კრიტერიუმი, თუ ვინ მიიღებს ამ დახმარებას და ვინ _ არა. 

მაგალითად, მცირე ბიზნესის მფლობელი, რომელიც სტაბილურად მუშაობს, მაგრამ საბანკო კრედიტები და ვალდებულებები აქვს და ამდენი თვეა, გაჩერებულია, მიიღებს რაიმე სახის დახმარებას? _ თუ მიიღებს, როგორ მიიღებს, ტექნოლოგია მითხარით, ვის უნდა მიმართოს ამ კაცმა, როგორ შეხვდება ჩინოვნიკი, რომელსაც მაპატიეთ და, საკმაოდ შერცხვენილი აქვს სახელი, რადგან კორუფციის საკმაოდ მაღალი ხარისხია ქვეყანაში _ სადაც არ უნდა მიხვიდეთ, ფაქტობრივად, ფულის გარეშე, არაფერი კეთდება! 

ამიტომ კითხვა მდგომარეობს არა იმაში, სწორია თუ არა დახმარება, რადგან პასუხი ცალსახაა _ დიახ, სწორია, არამედ, იმაში _ კონკრეტულად ვის დაეხმარება მთავრობა. თუ მხოლოდ მეგობარ კომპანიებს უნდა დაეხმაროს, მაშინ მთელი ეს ინიციატივა ტყუილია. თუ გარკვეული კრიტერიუმით, მთავრობა ყველას ერთნაირად დაეხმარება, მაშინ ყველაფერი ნათელი და მისაღებია. 

_ ბატონო დემურ, თუ გავითვალისწინებთ, რომ ოქტომბერში საპარლამენტო არჩევნები უნდა ჩატარდეს, პრემიერის ამ გადაწყვეტილებაში, პანდემიის გამო დაზარალებული ბიზნესის დახმარების ნაცვლად, პოლიტიკური კონტექსტი ხომ არ იკითხება ანუ ეჭვი, რომ ხელისუფლება მხოლოდ მასთან დაახლოებულ ბიზნესს დაეხმარება, ამით ხომ არ არის განპირობებული? 

_ მოდით, ასე ვთქვათ: პანდემიის გამო დაზარალებული ბიზნესის დახმარება იძულებითი ნაბიჯია, რადგან მსოფლიოს ყველა ქვეყანაში გაჩერდა ეკონომიკა და ყველა ქვეყნის ხელისუფლება ეხმარება ბიზნესს. საქართველოს ფინანსური შესაძლებლობები შედარებით სუსტია და მთავრობაც შედარებით მცირედით ეხმარება კომპანიებს. გერმანიის კანცლერი, ქალბატონი მერკელი ამბობს, რომ ფედერაციულ გერმანიაში, ისტორიულად, ამის მსგავსი კრიზისი არასდროს ყოფილა და შესაბამისად, დახმარების უზარმაზარი პაკეტი აქვს განსაზღვრული, რადგან ამ ქალმა იცის, რა საშინელებაა გერმანიის ეკონომიკის გაჩერება. ჩვენ გერმანიის ეკონომიკა არ გვაქვს, დაქცეული ეკონომიკა გვაქვს, მაგრამ მისი გაჩერება, ისედაც მცირე ეკონომიკას კიდევ უფრო მეტად დაასუსტებს. ამიტომ მთავარი ის კი არ არის, რომ ხელისუფლებამ პოპულისტური ნაბიჯი გადადგა, არა, ამგვარი ნაბიჯი გადადგა იმიტომ, რომ ახლა, ყველა ქვეყნის მთავრობები ზუსტად ასე იქცევიან. 

არის თუ არა პრემიერის ამ ინიციატივაში წინასაარჩევნო მომენტი? _ ცხადია, არის! როგორ განაწილდება ეს დახმარება, მხოლოდ ამის შედეგად მივხვდებით, ეს გადაწყვეტილება ბუნებრივად დაემთხვა საარჩევნო წელს, თუ არა. იმას ვგულისხმობ, რომ თუ მთავრობა მხოლოდ მასთან დაახლოებულ ბიზნესებს დაეხმარება, ცხადია, მივხვდებით, ყველაფერი ეს იმიტომ გაკეთდა, რომ ამ ბიზნესებმა არჩევნები დააფინანსონ. 

_ საერთაშორისო ექსპერტების ვარაუდით, პოსტპანდემიის შემდეგ, მსოფლიოს გაცილებით მძიმე და მასშტაბური ეკონომიკური კრიზისი ელის, ვიდრე 2009 წელს იყო. ამ პირობებში, ჩვენი ეკონომიკის მქონე ქვეყნის ბედი როგორ წარმოგიდგენიათ? 

_ ფაქტობრივად, მსოფლიო ეკონომიკა რეცესიაში შევიდა. წელს, საკმაოდ სერიოზულად მოიკლებს მთლიანი შიდა პროდუქტი (მშპ). მაგალითად, ამერიკის შეერთებული შტატების მშპ, თითქმის 6%-ით ნაკლები იქნება გასულ წელთან შედარებით, ევროზონის მშპ კი 7.5%-ით შემცირდება. ესაა ორი უზარმაზარი ეკონომიკა, თუმცა შედარებით მცირე ქვეყნების ეკონომიკებიც მოიკლებს. საერთო ჯამში, ეს პროცესი მძიმედ აისახება მსოფლიო ეკონომიკაზე, მისი გამოყვანა ამ კრიზისიდან საკმაოდ გართულდება და ჯერჯერობით, არც ფსკერი ჩანს, საიდანაც შესაძლებელი იქნება რაღაცის დაგეგმვა. ამიტომ ყველა ცდილობს, გადაარჩინოს ბიზნესი და ხელი შეუწყოს ეკონომიკის, რაც შეიძლება დროულად ამოქმედებას. 

მოსალოდნელი იქნება ზრდის დაბალი ტემპები, მაგალითად, ამერიკის შეერთებულ შტატებს შესაძლოა, დეფლაცია დაემუქროს. სხვათა შორის, დეფლაცია მხოლოდ ფასების ვარდნა არაა, ეს სტაბილური, მუდმივი შემცირებაა წარმოებისა ანუ პროცენტულად ძალიან მიზერულია ზრდა. მოხმარების ფონზე, ფაქტობრივი შემოსავლების პრობლემის გამო, დანაზოგებისა და ინვესტირების სურვილი ნაკლები იქნება. ფული რომც იყოს, შექმნილი სიტუაციის გამო, ადამიანები კრედიტების აღებას მოერიდებიან, რაც საკმაოდ მძიმე პროცესია. 

ჩვენს ეკონომიკას განსაკუთრებული, დიდი დარტყმების საფრთხე არ ელის, რადგან რაც დასანგრევი იყო საქართველოში, უკვე 30 წლის წინ დაინგრა. ფაქტობრივად, ჩვენ გვაქვს მიზერული, მწირი, არასექტორული, არაწარმოებაზე დაფუძნებული ეკონომიკა, რომელიც პრინციპში, არსად წავა. ადამიანებს სჭირდებათ კვება, სჭირდებათ მიმდინარე ხარჯები, ცხადია, მათი შემოსავლები მოიკლებს და შესაბამისად, მოიკლებს მოხმარებაც. იმპორტი შემცირდა არა იმის გამო, რომ ექსპორტი გაძვირდა, არამედ, იმის გამო, რომ ხალხს ფული არ აქვს. 

აქედან გამომდინარე, რთული სიტუაცია გველის, თუმცა საქართველოში ყველაფერი იმაზეა დამოკიდებული, როგორ განვითარდება მოვლენები მსოფლიოში. სამწუხაროდ, სხვა ქვეყნებზე დამოკიდებული ქვეყანა ვართ, არასწორმა პოლიტიკამ 30 წლის მანძილზე, იქამდე მიიყვანა საქართველო, რომ დღევანდელ სიტუაციაშიც კი, იმ კარგ რესურსსაც ვერ ვითვისებთ, რაც ქვეყანაშია. არც პანდემიამ შეცვალა რამე, ისევ უაზრობებზე, მაგალითად, ტურიზმის აღორძინებაზე ვსაუბრობთ და გვჯერა, რომ შესაძლოა, ტურიზმის მექად ვიქცეთ. ეს ნეოლიბერალური სისულელეები ქვეყანას ძალიან სერიოზულად აზიანებს, რადგან სტრატეგიული დარგები არ ვითარდება. 

არადა, კრიზისებმა გვიჩვენა, რომ შესაძლოა, საკვები პროდუქტის საფრთხის წინაშე დავდგეთ. ამიტომ შეხედულებათა მცდარი სისტემა, არასწორ გადაწყვეტილებებს წარმოქმნის და ჩვენ კიდევ უფრო გაგვირთულდება მდგომარეობა.Yთუმცა ჩვენი ეკონომიკა დიდად არ დაინგრევა, რადგან ფაქტობრივად, ის უკვე დანგრეულია.

მაია მიშელაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 10 Jun 2020 03:26:49 +0400
ტურიზმის სექტორი საბანკო სესხების ერთი წლით გადავადებას ითხოვს! http://versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6796-ტურიზმის-სექტორი-საბანკო-სესხების-ერთი-წლით-გადავადებას-ითხოვს.html http://versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6796-ტურიზმის-სექტორი-საბანკო-სესხების-ერთი-წლით-გადავადებას-ითხოვს.html

კორონავირუსმა ქართული ტურიზმი 1997 წელში დააბრუნა _ რა რეკომენდაციების დაცვა მოუწევთ სასტუმროებს, ტურ-ოპერატორებსა და გიდებს

ზუსტად ერთი წლის განმავლობაში, საქართველოს ტურიზმის სექტორი საბანკო ვალდებულებებს ვერ გაისტუმრებს. ,,საქართველოს ტურიზმის ინდუსტრიის ალიანსის’‘ ბორდის ხელმძღვანელი, შალვა ალავერდაშვილი ,,ვერსიასთან’‘ საუბრისას აცხადებს, რომ 2021 წლის ივნისამდე, მთავრობამ ტურიზმის სექტორს საბანკო სესხები უნდა გადაუვადოს. მთლიანობაში, ტურიზმის სექტორში დასაქმებული ფიზიკური და იურიდიული პირების სესხების მოცულობა 4.5 მილიარდი ლარია, ამ ვალდებულებების ერთი წლით გადავადებას კი 140 მილიონი აშშ დოლარი სჭირდება, რაც სექტორის დასახმარებლად საქართველოს მთავრობამ გრანტის სახით უნდა მოიძიოს. 

პარალელურად, პრემიერ-მინისტრი გიორგი გახარია, 15 ივნისიდან, შიდა ტურიზმს ხსნის, 1 ივლისიდან კი _ საერთაშორისო ვიზიტორებს ელოდება. ამასთან, ჯანდაცვის სამინისტრომ სამუშაო ადგილებზე ახალი კორონავირუსის _COVID-19-ის გავრცელების თავიდან აცილების მიზნით, სხვადასხვა სექტორისთვის განახლებული რეკომენდაციები გამოაქვეყნა. ,,ვერსია’‘ ამჯერად მხოლოდ იმ რეკომენდაციებით დაინტერესდა, რომელთა დაცვაც ტურისტულ კომპანიებს, ტურ-ოპერატორებს, გიდებს და სასტუმროებს მოუწევთ.

ზუსტად ერთი წლის განმავლობაში, საქართველოს ტურიზმის სექტორი საბანკო ვალდებულებებს ვერ გაისტუმრებს. ,,საქართველოს ტურიზმის ინდუსტრიის ალიანსის’‘ ბორდის ხელმძღვანელი, შალვა ალავერდაშვილი ,,ვერსიასთან’‘ საუბრისას აცხადებს, რომ 2021 წლის ივნისამდე, მთავრობამ ტურიზმის სექტორს საბანკო სესხები უნდა გადაუვადოს. მთლიანობაში, ტურიზმის სექტორში დასაქმებული ფიზიკური და იურიდიული პირების სესხების მოცულობა 4.5 მილიარდი ლარია, ამ ვალდებულებების ერთი წლით გადავადებას კი 140 მილიონი აშშ დოლარი სჭირდება, რაც სექტორის დასახმარებლად საქართველოს მთავრობამ გრანტის სახით უნდა მოიძიოს. 

პარალელურად, პრემიერ-მინისტრი გიორგი გახარია, 15 ივნისიდან, შიდა ტურიზმს ხსნის, 1 ივლისიდან კი _ საერთაშორისო ვიზიტორებს ელოდება. ამასთან, ჯანდაცვის სამინისტრომ სამუშაო ადგილებზე ახალი კორონავირუსის _COVID-19-ის გავრცელების თავიდან აცილების მიზნით, სხვადასხვა სექტორისთვის განახლებული რეკომენდაციები გამოაქვეყნა. ,,ვერსია’‘ ამჯერად მხოლოდ იმ რეკომენდაციებით დაინტერესდა, რომელთა დაცვაც ტურისტულ კომპანიებს, ტურ-ოპერატორებს, გიდებს და სასტუმროებს მოუწევთ.

სავალდებულო რეკომენდაციები 

ჯანდაცვის სამინისტროს მიერ შემუშავებული რეკომენდაციები ტურისტული კომპანიებისა და ყველა ტიპის ტურ-ორგანიზატორებისთვის: ტურზე წასვლამდე, გიდის, მძღოლისა და ტურისტთა თერმოსკრინინგი აუცილებელია. მონაცემები შემდგომი მონიტორინგისთვის უნდა ჩაიწეროს, ხოლო თერმოსკრინინგი ყოველდღიურად უნდა განხორციელდეს; ტურისტული ჯგუფი, მათ შორის, გიდი და მძღოლი უზრუნველყოფილი უნდა იყვნენ ინდივიდუალური დაცვის საშუალებებით. დახურულ სივრცეში ნიღაბი წარმოადგენს აუცილებლობას, ხოლო ხელთათმანი, პირბადე და დამცავი ფარი/სათვალე _ საჭიროების შესაბამისად; სატრანსპორტო საშუალება უზრუნველყოფილი უნდა იყოს, სულ მცირე 70% ალკოჰოლის შემცველი ხელის გამწმენდი სითხით; ოფისებსა და ავტოსატრანსპორტო საშუალებებში უნდა განხორციელდეს ხშირად შეხებადი ზედაპირების, მათ შორის, კლავიატურის, ღილაკების, კარების სახელურების, ჩამრთველ/ გამომრთველი ღილაკების, ტელეფონებისა და სხვა ხშირად შეხებადი ზედაპირებისა თუ საგნების დამუშავება დღეში რამდენჯერმე _ ორსაათიანი ინტერვალებით, შესაბამისი კონცენტრაციის სადეზინფექციო ხსნარით; გამოყენებული ერთჯერადი ხელსახოცებისა თუ სხვა ჰიგიენური საშუალებების მოსაცილებლად, ავტოსატრანსპორტო საშუალებები უზრუნველყოფილი უნდა იყოს დახურული კონტეინერით; მძღოლის კაბინასთან, მგზავრებისგან დისტანცირების უზრუნველსაყოფად, უნდა მოეწყოს დამცავი გამჭვირვალე ბარიერი; ტურისტების ყოველი გადაყვანის შემდგომ უზრუნველყოფილი უნდა იყოს ავტოსატრანსპორტო საშუალებების შიდა და გარე სახელურების დეზინფექცია/სანიტარული დამუშავება; ავტოტრანსპორტის დასუფთავებისას, განსაკუთრებული ყურადღებით დამუშავდეს სავარძლების თავის საყრდენი მოწყობილობა და სავარძლების სამკლაური (ხელის დასასვენებელი ადგილი); რეგულარულად გაანიავეთ სამგზავრო სალონი ღია ფანჯრებით; ტურის მსვლელობისას, მძღოლს თან უნდა ჰქონდეს ორგანიზატორის მიერ მიწოდებული ინდივიდუალური ტემპერატურის საზომი, თერმოსკრინინგი უნდა განხორციელდეს ყოველდღიურად და მონაცემები ჩაიწეროს შემდგომი მონიტორინგისთვის. 

ახლა ვნახოთ წესები, რომელთა დაცვაც სასტუმროებს მოუწევთ: დადგენილი რეკომენდაციებით, სასტუმროებში იკრძალება სპორტულ-გასართობი ცენტრები; ბავშვთა გასართობი ზონების ფუნქციონირება; დროებით, შესაბამისი ნებართვის გაცემამდე, უნდა აიკრძალოს საერთო გამოყენების სპორტული დარბაზების ფუნქციონირება; აიკრძალოს სასტუმროს შიდა სივრცეში განთავსებული გასართობი და სპორტული ზონების ფუნქციონირება; სასტუმროს გარე სივრცეში არსებული ბილიარდის, ტენისისა და სხვა სპორტულ/ გასართობი ცენტრისთვის გამოყოფილი ინვენტარი უნდა დამუშავდეს სადეზინფექციო ხსნარით _ ყოველი გამოყენების შემდგომ. 

ამასთან, სასტუმროების ტერიტორიებზე, კატეგორილად იკრძალება ნიღბის გარეშე გადაადგილება; დაუშვებელია ორსართულიანი საწოლების გამოყენება; კატეგორიულად იკრძალება გამონაცვალი თეთრეულის იატაკზე მოგროვება, დაბერტყვა, შეფუთვის გარეშე ტრანსპორტირება. 

შემუშავებული რეკომენდაციებით, ყველა ტიპის სასტუმროს ადმინისტრაცია ვალდებულია, რომ ერთიან შესასვლელთან, თერმოსკრინინგი განახორციელოს ვიდეოსკრინინგის, ან ტემპერატურული დისტანციური მზომი ხელსაწყოს გამოყენებით, რათა სამუშაოს დაწყების წინ, გააკონტროლონ პერსონალის/ვიზიტორების ჯანმრთელობის მდგომარეობა ტემპერატურის გაზომვით. ცხელების დაფიქსირების შემთხვევა აუცილებლად უნდა აღრიცხონ და დაუყოვნებლივ მიმართონ 112-ის ცხელ ხაზს; 

სასტუმროში, თვალსაჩინო ადგილას უნდა განთავსდეს ინფორმაცია COVID-19-ის პრევენციული ღონისძიებების შესახებ. შესაძლებელია ვიდეო/აუდიო ტექნიკის გამოყენება; სავალდებულოა, სასტუმროს ტერიტორიაზე ზედაპირების დასუფთავება/დეზინფექცია სათანადო წესით (დაბინძურების შესაბამისად, მაგრამ არანაკლებ დღეში 3-ჯერ), ასევე ყოველ 2-საათში ერთხელ, ყველა იმ ზედაპირის დამუშავება, რომელთანაც ხშირად უწევთ შეხება სასტუმროს ვიზიტორებს, ან სივრცეში მყოფ პირებს, მათ შორის, კარისა და ფანჯრის სახელურები, კიბის მოაჯირები, ლიფტის ღილაკები და სხვა ხშირად შეხებადი ზედაპირები; სასტუმროს საერთო მოხმარების სივრცეებში, დაიცავით დისტანცია _ არანაკლებ 2 მეტრის ოდენობით; სასტუმროს ტერიტორიაზე მყოფი ნებისმიერი პირის მიერ გამოყენებული ერთჯერადი ხელსახოცებისა, თუ სხვა ჰიგიენური ნარჩენებისთვის, ობიექტზე დახურული კონტეინერები უნდა განთავსდეს, რომელშიც ჩაფენილი იქნება ერთჯერადი პლასტიკური პაკეტი; დღეში რამდენჯერმე, სასტუმროს სივრცეში არსებული დახურული სივრცეების/ სათავსების ბუნებრივი ვენტილაცია და ადამიანთა კონცენტრაციის ადგილების სველი წესით დასუფთავება/დეზინფიცირება სავალდებულოა; დაუშვებელია ორსართულიანი საწოლების გამოყენება; საერთო გამოყენების სველი წერტილებით სარგებლობისას, ყოველი გამოყენების შემდგომ, სავალდებულოა მისი დეზინფექცია ამ წესით განსაზღვრული რეკომენდაციების შესაბამისად; სასტუმროს პერსონალი და ვიზიტორები უზრუნველყავით სათანადო კოლექტიური დაცვის საშუალებებით: დეზობარიერი _ შენობის შესასვლელში, შესაბამისი სავალდებულო ნიშნის მითითებით; დამცავი გამჭვირვალე ბარიერები _ თანამშრომლების მესამე პირებთან ურთიერთობის შემთხვევაში (მიმღებში); დასაქმებულთა და სტუმართათვის თვალსაჩინო და ხელმისაწვდომ ადგილას განათავსეთ 70% ალკოჰოლის შემცველი ხელის დასამუშავებელი ჰიგიენური საშუალებები და მათი სწორად მოხმარების წესები; დახურული სივრცეები უზრუნველყავით ბუნებრივი ვენტილაციით. თუ ამის შესაძლებლობა არ არის, გამოიყენეთ ხელოვნური ვენტილაციის მომატებული უწყვეტი რეჟიმი, გარე სივრციდან ჰაერის შემოტანის გაზრდილი კონცენტრაციით, ცირკულაციითა და გარეთ გატანით; დააწესეთ საინჟინრო კონტროლი მის გამართულ მუშაობაზე. 

წინ, წარსულისკენ _ ტურიზმის სექტორი 1997 წელში დაბრუნდა? 

,,საქართველოს ტურიზმის ინდუსტრიის ალიანსის’‘ ბორდის ხელმძღვანელი, შალვა ალავერდაშვილი ,,ვერსიასთან’‘ საუბრისას აცხადებს, რომ მართლია, სასტუმროები ტურისტული სეზონისთვის მზად არიან, მაგრამ ამის მიუხედავად, საზოგადოებას ცრუ მოლოდინი არ უნდა ჰქონდეს _ წელს ტურიზმის ინდუსტრია მეტისმეტად არასახარბიელო მდგომარეობაშია. 

,,რეალურად, ტურიზმის სექტორისთვის საკმაოდ რთული პერიოდია, ჩათვალეთ, რომ 1997-98 წლებში დავბრუნდით _ მაშინ თუ ქვეყანაში ერთი-ორ უცხოელ ტურისტს ვნახავდით, გვიკვირდა, ჩვენთან რომ ჩამოვიდა. აი, დღეს, დაახლოებით, ამ მდგომარეობაშია ტურიზმის სექტორი, მაგრამ კორონავირუსმა საფრთხე შიდა ტურიზმსაც შეუქმნა. 

საკითხი დგას ასე: მხოლოდ შიდა ტურიზმზე რომ გვეფიქრა, შესაძლოა, უფრო ოპტიმისტურად ვყოფილიყავით განწყობილნი, თუმცა ისიც ფაქტია, რომ ძალიან ბევრ ადამიანს შემოსავალი შეუმცირდა. არადა, სტაბილური შემოსავლების მქონე ადამიანები, რომლებიც საქართველოს სხვადასხვა კურორტზე მიდიოდნენ დასასვენებლად, შემოსავლების შემცირების გამო, ამას ვეღარ მოახერხებენ. ამასთან, იმ ემიგრანტების რაოდენობაც შემცირდა, რომლებიც ფულს აგზავნიდნენ და ოჯახის წევრებს საქართველოს კურორტებზე დასასვენებლად უშვებდნენ. ცხადია, ყველაფერი ეს შიდა ტურიზმზე ნეგატიურად აისახება’‘. 

შალვა ალავერდაშვილის თქმით, ამ ვითარებაში ანუ შიდა ტურიზმის პირობებში, სასტუმროებს სერიოზული პრობლემები შეექმნებათ. მეტიც, დამსვენებელთა უმრავლესობა სასტუმროს ნაცვლად, კერძო ბინებს, ან კოტეჯებს იქირავებს, რათა უფრო კომფორტულად დაისვენოს: 

,,ეს იმიტომ, რომ ჯანდაცვის სამინისტროს მიერ შემუშავებული რეგულაციების შესრულება საკმაოდ სერიოზულ დისკომფორტს გამოიწვევს დასვენების დროს. იმის გამო, რომ სასტუმროს ტერიტორიაზე აუცილებლად ნიღბებით უნდა გადაადგილდნენ, ბევრი დამსვენებელი შეეცდება, კერძო კოტეჯები ან სახლები იქირაოს. ამ ეტაპზე, შეკვეთები მიღებული აქვს სამ სასტუმროს _ ,,შატო მერეს’‘, ,,ლოპოტასა’‘ და ,,ბაკურიანი ინს’‘. ეს სასტუმროები ახლა ბესთსელერად ითვლება, რადგან შედარებით მეტად იყიდება შიდა ტურიზმისთვის, დანარჩენი სასტუმროები კი მოიკოჭლებენ. აქედან გამომდინარე, სასტუმროებში არასახარბიელო მდგომარეობაა. 

სხვათა შორის, საკარანტინე ზონებად სასტუმროების გამოყენებამ სერიოზული გამოცდილება მოგვიტანა _ ზუსტად ვიცით, როგორ უნდა დავხვდეთ ვიზიტორებს და როგორ უნდა დავიცვათ ყველა წესი თუ რეკომენდაცია’‘. 

რაც შეეხება საერთაშორისო ვიზიტორებს, მართალია, მათთვის საქართველოს საზღვარი 1 ივლისიდან გაიხსნება, მაგრამ შალვა ალავერდაშვილი ამბობს, რომ აგვისტომდე უცხოელ ტურისტებს არ ელის. 

,,ამ ეტაპზე ამაზე საუბარი ადრეა, თუმცა ჩვენი მუდმივი კლიენტები იყვნენ ტურისტები სომხეთიდან, აზერბაიჯანიდან, რუსეთსა და თურქეთიდან _ ჩვენი მეზობელი ქვეყნებიდან, სადაც ეპიდემიოლოგიური თვალსაზრისით, არასახარბიელო მდგომარეობაა. შესაბამისად, ვაკვირდებით მდგომარეობას და კონკრეტული გადაწყვეტილება, თუ რომელ ქვეყანასთან გავიხსნებით, ჯერ მიღებული არ არის. ყოველდღიურად იცვლება მდგომარეობა, მაგრამ ახლა სრულად ეპიდემიოლოგების ხელში ვართ. გვიხარია, რომ საქართველო მწვანე ზონად დარჩა და იმედია, ამის გამოყენებასაც შევძლებთ, თუმცა ყველაფერი მაინც მსოფლიოში განვითარებულ მოვლენებზეა დამოკიდებული. 

მეტსაც გეტყვით, წინასწარი პროგნოზით, 2019 წელთან შედარებით, 2020 წელს, საერთაშორისო ტურისტების რაოდენობა ქვეყანაში 75%-ით შემცირდება. 2021 წელს _ 30%-დან 35%-მდე და მხოლოდ 2022 წელს იქნება შესაძლებელი, რომ საერთაშორისო ვიზიტორების რაოდენობა 2019 წლის ოდენობას გაუტოლდეს, ოღონდ ესეც იმ შემთხვევაში, თუ მსოფლიოს მასშტაბით, ეპიდემიოლოგიური ვითარება კვლავ არ აფეთქდება. აქედან გამომდინარე, მინუს 75%-ს ვპროგნოზირებთ 2020 წელს, 2019 წელთან შედარებით, 2021 წელს _ მინუს 30%-დან მინუს 35%-მდე, 2019 წელთან შედარებით და 2022 წელი იქნება 2019 წელის ტოლი ანუ დავუბრუნდებით ძველ სტატუს-კვოს, თუ რა თქმა უნდა, ყველაფერი ისე გაგრძელდება, რა მდგომარეობაც ახლაა’‘. 

გასაკვირი არაა, რომ ტურიზმის სექტორში არასახარბიელო ვითარება შეიქმნა. ბოლოს და ბოლოს, კორონავირუსმა პირველი დარტმა სწორედ ტურიზმს მიაყენა, რადგან ჩაიკეტა საზღვრები და შეწყდა, როგორც ადგილობრივი, ასევე საერთაშორისო ვიზიტორების გადაადგილება ქვეყნის შიგნითაც და მით უმეტეს, მის ფარგლებს გარეთაც. აქედან გამომდინარე, გასაკვირი არაა, რომ მთავრობამ სექტორის მხარდასაჭერად გარკვეული ნაბიჯები გადადგა _ ტურიზმის ინდუსტრიას გადასახადები და საბანკო ვალდებულებები სამი თვით გადაუვადა. თუმცა შალვა ალავერდაშვილი ,,ვერსიასთან’‘ საუბრისას ამბობს, რომ ერთი წლის განმავლობაში, ტურიზმის სექტორი გადახდისუუნარო იქნება. 

,,ეს ნიშნავს, რომ ერთი წლის მანძილზე, როგორც იურიდიული, ასევე ფიზიკური პირები, რომლებიც ტურისტულ სექტორს წარმოადგენენ, საბანკო კრედიტებსა და სესხებს ვერ გადაიხდიან. ამიტომ მნიშვნელოვანია, რომ ერთი წლით ანუ 2021 წლის ივნისამდე, როგორც იურიდიული, ასევე ფიზიკური პირების სასესხო ვალდებულებები გადავადდეს. ჯამში, იურიდიული პირების სესხი ტურიზმის სექტორში _ 3 მილიარდი ლარია, ფიზიკური პირების სესხი _ მილიარდნახევარი ლარი, მთლიანობაში სექტორს 4.5 მილიარდი ლარის ვალი აქვს, რასაც 140 მილიონი აშშ დოლარი სჭირდება, რათა ერთი წლის მანძილზე, ეს სესხები გადავადდეს. ეს არის ნომერი პირველი ამოცანა, რაც ქვეყნის მთავრობამ ტურიზმის სექტორის გადასარჩენად უნდა შეასრულოს’‘.

მაია მიშელაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 03 Jun 2020 12:35:44 +0400
„ეს არასამართლიანია!“ _ რატომ უნდა დაუფინასოს მშიერმა ხალხმა თანამოქალაქეებს მშენებარე ბინების შეძენა http://versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6795-„ეს-არასამართლიანია-“-_-რატომ-უნდა-დაუფინასოს-მშიერმა-ხალხმა-თანამოქალაქეებს-მშენებარე-ბინების-შეძენა.html http://versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6795-„ეს-არასამართლიანია-“-_-რატომ-უნდა-დაუფინასოს-მშიერმა-ხალხმა-თანამოქალაქეებს-მშენებარე-ბინების-შეძენა.html

იპოთეკური სესხების სუბსიდირება _ სამშენებლო ბიზნესის სტიმულირება თუ წინაასარჩევნო ხრიკი

ხუთი წლის განმავლობაში, მოქალაქეები, რომლებსაც იპოთეკური სესხები აქვთ, 4%-იან სუბსიდირებას მიიღებენ _ საქართველოს პრემიერ-მინისტრის, გიორგი გახარიას გადაწყვეტილებით, ეს სუბსიდია ყველა იმ იპოთეკურ კონტრაქტზე გავრცელდება, რომელიც მიმდინარე წლის ბოლომდე, 5 წლის მანძილზე დაიდება. იპოთეკური სესხების სუბსიდირება მხოლოდ პირველად ანუ ახლადაშენებულ ბინებს შეეხება. ამასთან, მთავრობისვე გადაწყვეტილებით, წლის ბოლომდე, 150 მილიონი ლარი დაიხარჯება, რათა 1 800 დევნილი ოჯახისთვის სამჯერ მეტი ბინა აშენდეს. უფრო კონკრეტულად, დევნილი მოსახლეობა ანუ დაახ-ლოებით, 6 000 ადამიანი სამი წლით ადრე მიიღებს ბინას. 

კორონავირუსის გამო მთელი მსოფლიო დაპაუზდა და ცხადია, ყველას, მათ შორის, მსხვილ ბიზნესსაც გაუჭირდა, აღარაფერს ვამბობთ წვრილ და საშუალო ბიზნესზე. საერთაშორისო მედიაში აქტიურად განიხილება, რომ პოსტპანდემიურ პერიოდში გაცილებით მძიმე ეკონომიკური კრიზისია მოსალოდნელი, რომელიც თავისი მასშტაბით, 2009 წლის ეკონომიკურ კრიზისზე ბევრად გადააჭარბებს. ამ ფონზე, ბიზნესისა და ეკონომიკის სხვადასხვა სექტორის დასახმარებლად სახელმწიფომ გარკვეული ნაბიჯები, მართლაც, უნდა გადადგას, თუმცა ეს იმას არ უნდა ნიშნავდეს, რომ ისედაც მძიმე მდგომარეობაში მყოფმა მოსახლეობამ თავისივე გადახდილი გადასახადებით (სახელმწიფო ბიუჯეტი მოქალაქეების მიერ გადახდილი გადასახადებისგანაც შედგება), ხუთი წლის განმავლობაში დააფინანსოს სამშენებლო და დეველოპერული კომპანიები. 

რას ნიშნავს საქართველოს მთავრობის გადაწყვეტილება იპოთეკური სესხების სუბსიდირებასთან დაკავშირებით? რა არის ეს _ სამშენებლო და დეველოპერული ბიზნესის სტიმულირება თუ საპარლამენტო არჩევნების წინ, ხელისუფლების მიერ ბიზნესის კონკრეტული სექტორისთვის გაღებული ინდულგენცია, რომელსაც ეკონომიკურის ნაცვლად, პოლიტიკური სარჩული აქვს?! _ ,,ვერსიას’‘ ამ თემაზე ,,საზოგადოება და ბანკების’‘ ერთ-ერთი დამფუძნებელი, გიორგი კეპულაძე ესაუბრა.

_ გიორგი, რამდენად სწორია მთავრობის გადაწყვეტილება იპოთეკური სესხების სუბსიდირებასთან დაკავშირებით, როდესაც მოქალაქე წლის ბოლომდე იღებს სესხს და ხუთი წლის განმავლობაში, სახელმწიფო ამ სესხის 4%-ს, მის მიერვე გადახდილი გადასახადებით უფინანსებს? 

_ კარგად მესმის თქვენი პათოსი, რადგან მეც ვფიქრობ, რომ ეს გადაწყვეტილება, მინიმუმ, არასამართლიანია. არ უნდა ვაფინანსებდეთ იმ ადამიანების სესხებს, რომლებსაც ყველაზე ნაკლებად უჭირთ, თუმცა ისიც უნდა ვთქვათ, რომ ხელისუფლების ეს გადაწყვეტილება უფრო სამშენებლო სექტორის დახმარებაა და ახლავე აგიხსნით, რატომ: ამ გადაწყვეტილებით, სამშენებლო და დეველოპერული კომპანიები ხელოვნურად შეინარჩუნებენ ძველ ანუ მაღალ ფასებს უძრავ ქონებაზე. 

თუ მომხმარებლების ბედი გვაღელვებს, მაშინ ისე უნდა დავხმარებოდით ამ სექტორს, რომ 1 კვადრატული მეტრი უძრავი ქონება შედარებით გაიაფებულიყო. ეს უფრო მომგებიანი იქნებოდა, ვიდრე 70 მილიონის დახარჯვა იპოთეკური სესხების სუბსიდირებაზე. ამ გადაწყვეტილებით, შესაძლოა, სამშენებლო ბიზნესმა არსებული ფასებისა და სამუშაო ადგილების შენარჩუნება შეძლოს. 

ზოგადად, სახელმწიფო ბიუჯეტი ჩვენი გადასახადებისგან შედგება და მთავრობის მხრიდან ნებისმიერი დახმარება, რა თქმა უნდა, მაინც ისე აღიქმებოდა, რომ საზოგადოება ამა თუ იმ სექტორს მისივე გადასახადებით ეხმარება. 

ზოგადად, ფასწარმოქმნაში ხელოვნური ჩარევა არ მომწონს, განსაკუთრებით ახლა, როდესაც მოთხოვნა ყველაფერზეა შემცირებული, მათ შორის, უძრავ ქონებაზე, რაც საკმაოდ ძვირი ჯდება. შესაბამისად, პოსტპანდემიურ პერიოდში უძრავი ქონების ბაზარზე ფასების ვარდნა მოსალოდნელი იყო, მაგრამ გიორგი გახარიას ზემოხსენებული გადაწყვეტილებით, ეს პროცესი ხელოვნურად გავწელეთ ანუ უძრავ ქონებაზე მაღალ ფასებს ხელოვნურად ვინარჩუნებთ. ერთადერთი სარგებელი, რაც შეიძლება აქედან მივიღოთ, ისაა, რომ სამშენებლო სექტორი გაყიდის ამ უძრავ ქონებას, კომპანიაში დასაქმებული ადამიანები არ დარჩებიან უმუშევრად და ამის შემდეგ, სამშენებლო სექტორი ხელს ეკონომიკურ ზრდას შეუწყობს. 

აქედან გამომდინარე, ვისურვებდი, რომ სახელმწიფო ცოტა უფრო სხვა ფორმით დახმარებოდა სამშენებლო სექტორს და არა ასე _ გადასახადების გადამხდელების ხარჯზე, თან ასე უსამართლოდ, როდესაც თქვენ და მე უსამართლობის განცდა გვიჩნდება, რადგან ვიღაცის იპოთეკური სესხის გადასახადს ვიხდით. 

_ პოსტპანდემიურ პერიოდში, როცა მძიმე ეკონომიკური კრიზისია მოსალოდნელი და როდესაც ქვეყნის მოსახლეობის აბსოლუტური უმრავლესობა სულ სხვა სოციალური და ეკონომიკური პრობლემის წინაშე აღმოჩნდება, არ მგონია, ხალხი გავარდეს და იპოთეკური სესხები აიღოს, რათა წლის ბოლომდე ახალი ბინების შეძენა მოასწროს! 

_ გეთანხმებით, ძალიან სწორი მიგნებაა. წარმოიდგინეთ, იპოთეკური სესხების სუბსიდირებით, ხელოვნურად ვაჩენთ არასწორ სტიმულებს ეკონომიკაში. 

დღეს გაურკვევლობა ბიზნესში მსოფლიოს პრობლემაა, რადგან არავინ იცის, რა იქნება ხვალ, არავინ იცის, ფული პროდუქტისთვის უნდა შეინახოს, თუ სადმე დახარჯოს. ამ ვითარებაში ადამიანები ზედმეტ ხარჯებს ერიდებიან და აი, ამ ფონზე, ხელოვნურად ვაჩენთ სტიმულს, რომ ადამიანებმა გრძელვადიანი იპოთეკური სესხები აიღონ. ვფიქრობ, არასწორია, რადგან შესაძლოა, იპოთეკური პორტფელი მნიშვნელოვნად არ შემცირდეს, მაგრამ ამ ადამიანებს იმასაც ვერ ვეტყვით, რომ შემოსავალი ნამდვილად ექნებათ თუ არა. 

თვითონ მოქალაქეები რამდენად გადაწყვეტენ, რომ გარისკონ და აიღონ ამხელა სესხები, სხვა საკითხია. პირობითად, თბილისში, ახლადაშენებული ბინა, შავი კარკასი, მინიმუმ, 100 000 ლარი ჯდება, რატომ ვაძლევთ ადამიანებს ამხელა ვალდებულებების აღების სტიმულს? _ ესეც კითხვის ნიშნებს იწვევს. 

_ ხომ არ ფიქრობთ, რომ ამ გადაწყვეტილებას პოლიტიკური სარჩული აქვს, მით უფრო, საპარლამენტო არჩევნების წინ? 

_ სამწუხაროდ, ამ გადაწყვეტილებაში პოლიტიკური მოტივი ჩანს. მესმის, რომ სამშენებლო და დეველოპერული კომპანიები მსხვილი გადამხდელები არიან, მაგრამ ისიც ფაქტია, რომ რამდენიმე მსხვილი კომპანია მაღალჩინოსნების პირდაპირ თუ ირიბ კუთვნილებაშია. გარდა ამისა, სწორედ დიდი სამშენებლო და დეველოპერული კომპანიები არიან ,,ქართული ოცნების’‘ მსხვილი შემომწირველები. რა თქმა უნდა, მათმა ლობმა კარგად იმუშავა და შესანიშნავი გეგმა მოიფიქრა, ცალკე საკითხია, რამდენად კარგი იქნება ქვეყნის ეკონომიკისთვის. 

_ მართალია, წიწილებს შემოდგომაზე ითვლიან ანუ საპარლამენტო არჩევნებზე გამოჩნდება, მხარს უჭერს თუ არა ხალხი მმართველ პარტიას, მაგრამ მაინც არ ვფიქრობ, რომ ,,ქართული ოცნების’‘ გულმხურვალე მხარდამჭერების ოცნება იყო, ხუთი წლის განმავლობაში, სამშენებლო და დეველოპერული სექტორი მათივე გადახდილი გადასახადებით დაესუბსიდირებინათ... 

_ საკითხი ასე დგას: მნიშვნელოვანია, რომ კრიზისების დროს, მთავრობები ეკონომიკის სხვადასხვა სექტორს ასტიმულირებენ და ცდილობენ, ჩვენივე გადახდილი გადასახადებით დაეხმარონ. იგივე საგარეო ვალი ანუ პირობითად, გრანტი კონკრეტული სექტორის დასახმარებლადაა მიმართული, თუმცა ისიც უნდა გავითვალისწინოთ, რომ მოსახლეობამ ზუსტად იცის, წაადგება თუ არა ქვეყნის ეკონომიკურ ზრდასა და განვითარებას ეს გრანტი და შეიწყობს თუ არა ხელს თითოეული ჩვენგანის შემოსავლების ზრდას. 

შესაბამისად, პოლიტიკოსებმა კარგად უნდა განმარტონ და დაარწმუნონ მოსახლეობა, რომ კონკრეტული ნაბიჯი, რომელიც კითხვებს აჩენს, ძალიან წარმატებული იქნება ქვეყნის ეკონომიკისთვის. 

სამწუხაროდ, სამშენებლო სექტორის სტიმულირების ამ გეგმაში ეკონომიკური წარმატება ნაკლებად ჩანს, ეს უფრო კონკრეტული სექტორის დახმარების სურვილია, რომელიც ეკონომიკურ კრიზისს დროში გაწელავს, რადგან ამხელა კრიზისს, თუნდაც სუბსიდირებით, ბუნებრივად ვერ ჩავაქრობთ.  

უფრო ზუსტად რომ აგიხსნათ, გარკვეულ პერიოდში, სამშენებლო ბუმის ხელოვნურ ბუშტს ვქმნით, რომელიც რა შედეგს მოგვიტანს შემდეგ წლებში ანუ აფეთქდება თუ არა იპოთეკური პორტფელები, ან დასრულდება თუ არა ყველა მშენებლობა წარმატებით, შეიძენს თუ არა ყველა მოქალაქე ბინებს _ სერიოზულ კითხვის ნიშნებს ტოვებს. 

იმის გარანტია, რომ ამ ნაბიჯით კრიზისი დაიძლევა, არ არსებობს. შესაძლოა, რამდენიმე კომპანიისთვის ეს გადაწყვეტილება ძალიან წარმატებულიც კი აღმოჩნდეს, მაგრამ ქვეყნის ეკონომიკისთვის _ არა. ამიტომ, გამორიცხული არაა, რომ იპოთეკური სესხების სუბსიდირება, მართლაც, წინასაარჩევნო ნაბიჯს უკავშირდება.

მაია მიშელაძე

 

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 03 Jun 2020 12:35:39 +0400
„ტყე შეუნახე შვილებსა,“ მღვდელი ხარ, „შენი ვალია!“ http://versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6786-„ტყე-შეუნახე-შვილებსა,“-მღვდელი-ხარ,-„შენი-ვალია-“.html http://versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6786-„ტყე-შეუნახე-შვილებსა,“-მღვდელი-ხარ,-„შენი-ვალია-“.html

რატომ გადასცა სახელმწიფომ ეკლესიას ტყეები საკუთრებაში _ ხელოვნურად შექმნილი აჟიოტაჟი თუ საპატრიარქოს წინასაარჩევნოდ მოსყიდვა?

79 მომხრე და არცერთი წინააღმდეგი _ 22 მაისს, საქართველოს პარლამენტმა ტყის კოდექსი ამ შედეგით დაამტკიცა. კოდექსის განხილვას საზოგადოების ერთი ნაწილის აღშფოთების გარეშე არ ჩაუვლია. კერძოდ, ვნებათაღელვა ამ კოდექსის მე-15 მუხლს მოჰყვა, რომლითაც საქართველოს მართლმადიდებლურ ეკლესიას უფლება მიეცა, რომ მის ირგვლივ მდებარე 20 ჰექტარი ტყის ფართობი საკუთრებაში დაირიგესტრიროს. ,,ვერსია’‘ დაინტერესდა, კონკრეტულად რა ცვლილებები შევიდა ტყის კოდექსში, რომელმაც ხალხი კვლავ ეკლესიის მომხრეებად და მოწინააღმდეგეებად დაყო.

დავიწყოთ იმით, რომ ტყის კოდექსის მე-15 მუხლი მართლმადიდებლური ეკლესიისთვის ტყის გადაცემის შესაძლებლობას ადგენს. 

„საქართველოს სამოციქულო მართლმადიდებელ ეკლესიას საკუთრებაში შეიძლება გადაეცეს ამ კანონის ამოქმედებამდე არსებული მართლმადიდებლური ეკლესია-მონასტრების მიმდებარე ტყის ფართობი, არაუმეტეს 20 ჰა თითოეულის შემთხვევაში და საქართველოს ტყის კოდექსით განსაზღვრული მიჩენილი ტერიტორიები“, – ვკითხულობთ კანონპროექტის განმარტებით ბარათში. 

განმარტებითი ბარათის მიხედვითვე, ამგვარი ჩანაწერი ხელს შეუწყობს გადაწყვეტილების მიღების გამარტივებას, რადგან გადასაცემი ფართობი წინასწარ, კანონის საფუძველზე დაზუსტდება. 

პროექტის მიხედვით, ეკლესიისთვის ტყის ფართობის გადაცემა შეიძლება განხორციელდეს საქართველოს სამოციქულო ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიის შესაბამისი განაცხადის საფუძველზე, გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს შუამდგომლობით. 

ცვლილებები ეხება ახალი ტყის კოდექსის ამოქმედებას, რომლითაც ტყის ახლებური განმარტება განისაზღვრა. ტყეზე საკუთრების ფორმებად სახელმწიფო და კერძო საკუთრება დადგინდა, ხოლო ცნება _ „ყოფილი საკოლმეურნეო ტყეები“ კი გაუქმდა. 

ვინაიდან ტყის კოდექსის ამ მუხლის ცვლილება სახელმწიფო ქონების საკუთრებაში გადაცემასაც გულისხმობდა, პარლამენტში წარდგენილი იყო კანონპროექტთა პაკეტი _ ტყის კოდექსსა და სახელმწიფო ქონების შესახებ კანონში შესატანი ცვლილებების სახით. კანონპროექტის ინიციატორია საქართველოს მთავრობა, ავტორი კი _ საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო. 

2019 წლის ოქტომბერში, პარლამენტმა ტყის კოდექსი პირველი მოსმენით განიხილა და კენჭი უყარა, შემდეგ _ 2020 წლის თებერვლის დასაწყისში განაახლა განხილვა, მაგრამ კორონავირუსმა თემა გადაფარა და ცხადია, მეორე-მესამე მოსმენა გადაიდო. საბოლოოდ, ცვლილებათა პაკეტის განხილვას საკანონმდებლო ორგანო ერთი კვირის წინ დაუბრუნდა და როგორც უკვე აღვნიშნეთ, კი არ განიხილა, არამედ, მესამე მოსმენით დაამტკიცა კიდეც. 

ზემოაღნიშნული ცვლილების წინააღმდეგ რამდენიმე არასამთავრობო ორგანიზაციამ არაერთი განცხადება გაავრცელა. ,,ტოლერანტობისა და მრავალფეროვნების ინსტიტუტმა (TDI)’‘ კი საქართველოს პარლამენტს ოფიციალურადაც მიმართა, რათა საპატრიარქოსთვის ტყეების გადაცემის კანონპროექტისთვის მხარი არ დაეჭირა. 

ორგანიზაციის განცხადებით, ეს ინიციატივა დამატებით ქონებრივ და ფინანსურ პრივილეგიებს ანიჭებს დომინანტ რელიგიურ ორგანიზაციას, ასევე, არღვევს სახელმწიფოსა და რელიგიის ურთიერთგამიჯვნის კონსტიტუციურ პრინციპს. სახელმწიფო ქონების შესახებ კანონი, რომელიც პრივილეგიებს ანიჭებს საქართველოს მართლმადიდებელ ეკლესიას, სხვა რელიგიურ გაერთიანებებს სახელმწიფო ქონების შეძენის შესაძლებლობას არ აძლევს. 

TDI აღნიშნავს, რომ სახელმწიფოს მიერ, საპატრიარქოსთვის გადაცემული ქონებისა და დაფინანსების მასშტაბი წინაასარჩევნო პერიოდებში იზრდება, რაც მისივე შეფასებით, ხელისუფლების მხრიდან გავლენიანი ინსტიტუტის მიერ პოლიტიკური მხარდაჭერის სურვილით შეიძლება აიხსნას. 

„გაუგებარია, რა რელიგიური შინაარსის ინტერესი შეიძლება ჰქონდეს საპატრიარქოს ტყეების საკუთრების უფლებით ფლობასთან დაკავშირებით. საპატრიარქო სახელმწიფოსგან ყოველწლიურად იღებს დიდი მასშტაბის უძრავ ქონებას: მიწის ნაკვეთებსა და შენობა-ნაგებობებს. სხვადასხვა მონაცემზე დაყრდნობით, დღემდე, სახელმწიფოს მიერ საპატრიარქოსთვის გადაცემული ქონება 64 კმ2-მდე ფართობს მოიცავს, ხოლო ადგილობრივი და ცენტრალური ბიუჯეტებიდან ყოველწლიური დაფინანსება, დაახლოებით, 30 მილიონ ლარს აღწევს“, _ ვკითხულობთ TDI-ს განცხადებაში. 

საქართველოს მთავრობის მიერ საკანონმდებლო ინიციატივის წესით წარდგენილი „საქართველოს ტყის კოდექსი“ პარლამენტში მესამე მოსმენაზე გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილე ნინო თანდილაშვილმა გაიტანა. 

კანონპროექტის განხილვის დაწყებამდე, პარლამენტის გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების კომიტეტის თავმჯდომარე ნინო წილოსანმა განაცხადა, რომ ტყის სექტორის რეფორმის ნაწილში, რაც ტყის სრულიად ახლებურ გამოყენებასა და მოვლას გულისხმობს, ცვლილებების ეს პროექტი უმნიშვნელოვანესია: 

„ყველა აცნობიერებს, თუ რამდენად მნიშვნელოვანია ეს კოდექსი საქართველოში გარემოს დაცვისთვის, ტყის რესურსის ეფექტიანად და მდგრადი განვითარების პრინციპების გამოყენებისთვის. ამ კანონმდებლობის მიღებით, ნამდვილად ძალიან მნიშვნელოვანი პროცესები დაიწყება ტყის რესურსის ეფექტიანად და სათანადოდ გამოყენებისთვის’‘. 

გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილის, ნინო თანდილაშვილის განცხადებით, ცვლილებათა პროექტში ბევრი შესწორება შევიდა. საბოლოოდ, ტყის კოდექსმა ფუნდამენტური და მნიშვნელოვანი როლი უნდა შეასრულოს ტყეების სამომავლო განვითარებისა და ბუნების დაცვის საქმეში. 

მისივე თქმით, ცვლილებების პროექტის განხილვის პარალელურად, სხვადასხვა ორგანიზაციის მიერ საზოგადეობაში არაერთი მცდარი ინფორმაცია გავრცელდა, რომ არჩევნების წინ, საპატრიარქოს მოსყიდვის მიზნით, საქართველოს მთავრობამ ტყეები ეკლესია-მონასტრებს საკუთრებაში თითქოს მიზანმიმართულად გადასცა. 

„პირდაპირ შემიძლია ვთქვა, რომ თუ ამ კანონით, საპატრიარქოს გარკვეული რაოდენობის ტყეები გადაეცემა ეკლესია-მონასტრების მიმდებარედ, რომელთა დიდი ნაწილი, რა თქმა უნდა, ტყის ფონდშია განთავსებული, მას უფრო მეტი ვალდებულებები ექნება ამ კოდექსითა და ახალი კანონმდებლობით, ვიდრე უფლებები. ეს ვალდებულებები მოიცავს ტყის მოვლას, აღდგენას, ტყის მდგრად მართვას, სატყეო სპეციალისტების დაქირავებას, ინვენტარიზაციას, მართვის გეგმების შედგენასა და მთელ რიგ სხვა ვალდებულებებს, ისეთებს, რაც სხვა დანარჩენ ტყით მოსარგებლეებსაც დაეკისრებათ, რომლებიც ტყის გარკვეულ ტერიტორიებს სხვადასხვა მიზნებისათვის მიიღებენ სახელმწიფოსგან’‘, _ აღნიშნა ნინო თანდილაშვილმა. 

მისი თქმით, სპეკულაციები, რომ ტყის ნაწილი თითქოს უსასყიდლოდ გადაეცემა საპატრიარქოს, მორიგი ტყუილი და ყველა იმ პირის შეურაცხყოფაა, ვისაც ამ კოდექსის საბოლოო კონდიციამდე მიყვანის საქმეში წვლილი მიუძღვის: 

„პირიქით, საპატრიარქოს შეეზღუდა ჰექტრულად რაოდენობა ფართობებისა, რაც შეიძლება, რომ მან ეკლესია-მონასტრების მიმდებარედ, სახელმწიფოსგან მიიღოს და ისარგებლოს. საპატრიარქოს ვალდებულებაა, მოუაროს და უპატრონოს იმ ეკლესია-მონასტრებს, რომლებიც ისტორიულად, ტყის ფონდშია განთავსებული _ აი, ესაა ასახული ამ კანონში ცალსახად, რომლის მთავარი მიზანია, რომ ჩვენ უკეთესად მოვუაროთ იმ მნიშვნელოვან რესურსს, რაც გვაქვს, ვგულისხმობ ტყეს ანუ 40%-ს ჩვენი ქვეყნის ტერიტორიისა, რომელიც უმნიშვნელოვანესი რესურსია ეკოსისტემური თვალსაზრისითაც და ცხადია, თავისი ეკონომიკური ღირებულებაც გააჩნია“. 

მას შემდეგ, რაც პარლამენტმა ტყის კოდექსი დაამტკიცა, მედიაში ახალქალაქისა და კუმურდოს მიტროპოლიტის, მეუფე ნიკოლოზის (ფაჩუაშვილი) კომენტარი გავრცელდა. მეუფე ნიკოლოზმა ჟურნალისტებს განუცხადა, რომ მას შემდეგ, რაც ეკლესიას ტყე გადაეცემა, იგი შენარჩუნდება და ტყეში შესვლას არავინ არავის აუკრძალავს. მეტიც, ტყის გადაცემით, ეკლესიას უფრო მეტი პასუხისმგებლობა დაეკისრება: 

„პირობას გაძლევთ ნამდვილად, რომ ეკლესია, სასულიერო პირი, მე არ მეგულება ასეთი ბარბაროსი ვინმე, რომ ტყე მიიღოს, შემდეგ გაჩეხოს და გაყიდოს. ასეთი რამ არ იქნება. ასე რომ, თუ ტყე გადაეცემა ეკლესიას, ეს იმას ნიშნავს, რომ ტყე შენარჩუნდება და ექნება ყველას, არც ტყეში შესვლას აუკრძალავენ ვინმეს’‘.

მაია მიშელაძე

 

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 27 May 2020 10:22:34 +0400